دوره آزاد انبوه برخط

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از درس باز آنلاین بزرگ)
پرش به: ناوبری، جستجو
upright=۱٫۳

دوره آزاد انبوه برخط (به انگلیسی: Massive Open Online Course) یا موک (به انگلیسی: MOOC) دوره آنلاینی است که از طریق وب به طور آزاد به شرکت‌کنندگانی نامحدود ارائه می‌شود. این دوره‌ها معمولاً مشابه دوره‌های دانشگاهی هستند. اغلب آنها زمان شروع و پایان مشخصی دارند. موک‌ها علاوه بر محتوای رایج درسی نظیر ویدئوها، متون و مجموعه مسایل، فضای تعاملی به وجود می‌آورند که دانش آموزان، استادان و دستیار آموزشی در آن شرکت کنند. این دوره‌ها توانستند گروه‌های مختلفی از مردم را از بسیاری از کشورهای جهان به خود جذب کنند. دوره‌های با کیفیت که به وسیلهٔ اساتید بسیاری از دانشگاه‌های مطرح دنیا تدریس می‌شد، گام مهمی را برای استفاده از فرصت‌های برابر آموزشی برداشت. تنها پیش‌نیاز شرکت در بسیاری از این دوره‌ها تنها یک دستگاه کامپیوتر و یک خط اینترنت است.[۱]

اغلب موکها در اوایل تأکید بر ویژگی‌های دسترسی آزاد داشتند. مانند صدور مجوز آزاد استفاده از محتوا، ساختار و اهداف یادگیری استفاده می‌کردند تا مروج استفاده مجدد و مونتاژ و تدوین بر اساس منابع موجود باشند. بعدها موکها شروع به استفاده از مجوزهای بسته در مورد مطالب درسی کردند در حالی که دسترسی آزاد برای افراد یادگیرنده حفظ شد.[۲][۳][۴]

بیشترین تولیدکنندگان موک دانشگاه‌های آمریکا، کانادا، استرالیا و دانشگاه‌های اروپا هستند. ایجاد موکها به مرزهای کشورهای پیشرفته محدود نشد و تدریجاً در هند، مالزی و ایران[۵] هم ایجاد شدند.

ویدئوهای بیرونی
دیو کورمیر دربارهٔ موک ها[۶]
What is a MOOC? در یوتیوب, ۲۰۱۰
Success in a MOOC در یوتیوب, ۲۰۱۰

Knowledge in a MOOC در یوتیوب, 2010

From the New York Times
Welcome to the Brave New World of MOOCs در یوتیوب, ۲۰۱۳

پیشینه تاریخی[ویرایش]

What is a MOOC?, December ۲۰۱۰

این دوره‌ها از پاییز ۲۰۱۱ شروع شدند. در آن سال آقایان پیتر نورویگ و سباستین تران دو استاد دانشگاه استنفورد دوره‌ای را با عنوان مقدمات هوش مصنوعی برگزار کردند که توانست ۱۶۰ هزار دانشجو را به خود جذب کند. بعد از این تجربه موفق نورویگ و تران شرکت Udacity را تأسیس کردند. آقای آندرو اینگ که در همان زمان دورهٔ موفق یادگیری ماشینی را برگزار کرده بود به همراه خانم دافنی کولر، هر دو از دانشگاه استنفورد کورسرا را تأسیس کردند. در مارس ۲۰۱۲ دانشگاه ام آی تی، MITx را تأسیس کرد و در بهار همان سال دانشگاه هاروارد به این جمع پیوست و شرکت به Edx تغییر نام داد. به این ترتیب شکل جدیدی از آموزش غیررسمی شروع به‌کار کرد و سال ۲۰۱۲ از نظر نیویورک تایمز سال موک لقب گرفت.

مقدمه[ویرایش]

امروزه که ما در جامعه اطلاعاتی قرار گرفته‌ایم برای سازگار شدن با تغییرات جامعه نیاز به به روز کردن اطلاعات خود داریم. با رشد سریع و چشمگیر تکنولوژی‌های فناوری اطلاعات ما نیازمند آگاهی از استفاده از تمام این فناوری‌ها هستیم. اینترنت یکی از درگاه‌های آموزشی می‌باشد که بسیاری از جنبه‌های زندگی بشر را تحت تأثیر خود قرار داده‌است از جمله آموزش و یادگیری را متحول کرده‌است. در تمامی زمینه‌ها می‌توان به هر شکل و به هر فرمتی (متنی، صوتی، تصویری، ویدئویی و …) آموزش‌های رایگان را در اینترنت یافت.

شیوه‌های آموزشی رایج در اینترنت[ویرایش]

روش‌های آموزشی در اینترنت بسیار متنوع است:

فیلم‌های آموزشی:

آموزش ایمیلی:

موک چیست؟[ویرایش]

واژه موک (MOOC) مخفف لاتین massive open online course است و در فارسی معنای تحت‌الفظی درس باز آنلاین بزرگ معنی کرده‌اند. در زبان فارسی به آموزش آنلاین فراگیر ترجمه شده‌است. برای استفاده تمام افراد جامعه است به شرط وصل شدن به اینترنت می‌توانند کلاس‌های مورد علاقه خود را شرکت کنند. محدودیت زمانی برای ثبت نام وجود ندارد. دوزه زمانی مشخصی برا آموزش‌ها در نظر گرفته شده‌است. هر دوره موک بین ۱۲ تا ۱۸ هفته طول می‌کشد. افراد امکان استفاده از اساتید بهترین دانشگاه‌ها را دارند.

موک‌ها رایگان هستند ولی می‌توانند قابلیت سودمندی نیز داشته باشند. بزرگترین شبکه آمریکایی موک کورسرا میزبان دوره‌ها از ۱۰۰ دانشگاه سراسر دنیا است.

ویژگی‌های موک[ویرایش]

  1. دسترس پذیری آزاد: افراد نیازی به ثبت نام در مدرسه و مؤسسه خاصی ندارند و نیازی به پرداخت هزینه هم نیست.
  2. مقیاس پذیزی: به علت گشتردی موک می‌تواند تعداد نامحدودی از یادگیرندگان را دربر گیرد در صورتی که د دوره‌های سنتی تعداد محدود داشن آموز و معلم تعریف می‌شد.

فناوری‌های مورد استفاده در موک[ویرایش]

  • گوگل درایو
  • دراپ باکس
  • یوتیوب
  • وردپرس
  • توییتر

فناوری‌های رایگان برای ساختن موک:

saylor foundation

google course builder

peer-to-peer university (p2pu)

ALISON

udemy

مخاطبان موک[ویرایش]

  • افراد در همه سطح علمی و زندگی
  • به روز کردن اطلاعات و مهارت‌ها
  • تعییر مسیر کاری
  • بازنشستگان

مزایای موک[ویرایش]

  • ویدئوهای ثبت شده توسط اساتید به همراه اسلایدهای پاور پوینت درس
  • یادگیری داوطلبانه و اجتماعی
  • آموزش برای همه از سراسر دنیا بدون توجه به محدودیت‌های مکانی و زمانی و مالی و امکان درس خواندن با دانشجویان از سراسر دنیا
  • معروف شدن موسسات آموزشی و اساتید
  • افزایش آمار ثبت نام در دوره‌های حضوری
  • افزایش فروش کتاب‌های اساتید و خواندن کتابها

معایب موک[ویرایش]

  • آمار بالای ترک تحصیل
  • نداشتن ارتباط رو در رو با اساتید
  • مسائل حق مؤلف
  • اختلاف زمانی در بین کشورها

نحوه ثبت نام در موک[ویرایش]

ثبت نام از طریق ایمیل و یک رمز می‌باشد.

نقش موک در در ایجاد داده‌های آموزشی[ویرایش]

موکها امکان آموزش به تعداد زیادی از دانشجویان را فراهم آوردند. از این طریق دسترسی به داده‌های تعداد زیادی از دانشجویان ممکن شد. از ویژگی‌هایی مثل سن، جنسیت و ملیت گرفته تا رفتاری که در محیط برخط از خود نشان می‌دهند. این که چه صفحاتی را می‌خوانند، چه ویدئوهایی را می‌بینند، آیا آزمون‌های مربوط به درس را انجام می‌دهند؟ دوره را تا چه هفته‌ای به‌طور مرتب دنبال می‌کنند؟ آیا در بحث‌ها مشارکت دارند؟ به این ترتیب دسترسی به داده‌هایی ایجاد شد که قبل از دوران آموزش برخط این داده‌ها به این شکل وجود نداشت. علاوه‌بر این، این داده‌ها در ابعاد کلان با حجم بالا و سرعت ایجاد بالا فراهم شد.

به این ترتیب بستری برای پژوهش در آموزش الکترونیکی شکل گرفت که تا پیش از این در این ابعاد وجود نداشت. این بستر پژوهشی می‌تواند هم به بهبود کیفیت آموزش غیررسمی و هم به بهبود کیفیت آموزش رسمی کمک کند. بسیاری از دوره‌های آموزشی رسمی دانشگاهی اکنون به شیوهٔ ترکیبی ارائه می‌شوند و امکان یادگیری ترکیبی را فراهم می‌آورند. به این ترتیب که در طراحی این دوره‌ها سعی می‌شود از مزایای کلاس‌های حضوری و آموزش الکترونیکی به‌صورت توأمان استفاده شود. به این ترتیب تحلیل داده‌های موکها می‌تواند برنامهٔ درسی دانشگاه‌ها را نیز بهبود دهد.

امکان دیگری که موکها هم در پیشرفت آن نقش داشته‌اند تشکیل کلاس معکوس است.[۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

صراف زاده، مریم. (۱۳۹۳). آشنایی با سایت‌های آموزشی آنلاین: دنیای یادگیری در اینترنت. منتشر شده در وبلاگ ۱۸ آبان یک پزشک، ۱۳۹۳: http://1pezeshk.com/archives/2014/11/online-free-courses.html

http://raveshtadris.com/موک-چيست؟/

پیوند به بیرون[ویرایش]

Daniel, John (2012) Making sense of MOOCs: musings in a maze of myth, paradox and possibility, Research paper presented as a fellow of the Korea National Open University, retrieved 13 October 2012 from http://sirjohn.ca/wordpress/wp-content/uploads/2012/08/120925MOOCspaper2.pdf