استاد ممتاز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از استاد دائمی)
پرش به: ناوبری، جستجو

استاد ممتاز یا استاد دائم (به انگلیسی: Academic tenure) نام یک جایگاه علمی در محافل دانشگاهی است که در آن پایداری مادام‌العمر پیشهٔ فرد، تضمین می‌شود. مقام استاد ممتاز، یکی از معیارهای رایج در دانشگاه‌ها برای سنجش میزان پیشرفتِ یک مدرس در حوزهٔ کاریِ خودش است.[۱]

هدف و ایدهٔ داشتن این جایگاه این است که پشتوانه و امنیت روانی را برای پژوهشگر تضمین کنند تا با خیال آسوده ایده‌های تازه را مورد بررسی قرار دهد، بدون آن‌که نگران فشارهای اجتماعی و موارد مشابه باشد و نیازی نداشته باشد درمورد چگونگی صرف زمانش به دیگران پاسخگو باشد. ازآنجاکه این سمت مادام‌العمر است، گرفتن آن فرایندی دشوار و دقیق است و نامزد باید مدارج مختلفی را کسب کرده‌باشد. پیش از پذیرش، سوابق و پروندهٔ فرد و احتمالاً معرفان و پیشنهادهای بیرون از مؤسسه، موشکافانه بررسی می‌شود و کمک‌هایی که او به زمینهٔ علمی‌اش در آن بخش دانشگاهی کرده (پژوهش‌ها، سابقهٔ تدریس و خدمات) در نظر گرفته می‌شود و پس از گذشت از مراحل گوناگون، فرد را به‌عنوان «استاد دائم» معرفی می‌کنند. فرایند محروم کردن استاد دائم نیز برای دانشگاه پیچیده، سخت و رنج‌آور است و بنابراین، مؤسسات در اعطای آن دقت زیادی به خرج می‌دهند.[۲]

استادی ممتاز در ایران[ویرایش]

بالاترین رتبه دانشگاهی در ایران استادی ممتاز یا استادی دایمی است در هر یک از سیستم‌های آموزشی بنا به نوع سیستم دانشگاهی و آموزشی این رتبه دانشگاهی متفاوت است.

در ایران سمت استاد ممتاز برابر با (به انگلیسی: Academic tenure) برابری می‌کند و استاد ممتاز تا دو دوره ۵ ساله از بازنشستگی معاف می‌شود و می‌تواند برای دوره دکترا با تشخیص خود بدون آزمون دانشجوی دکترا جذب کند.[۳]

شرایط احراز سمت استاد ممتاز در ایران[ویرایش]

برخی از شرایط لازم برای کسب کرسی استادی ممتاز دانشگاه عبارت است از داشتن حداقل ۱۰۰ استناد معتبر در سطح بین‌المللی برای رشته‌های علوم تجربی یا ۵۰ استناد معتبر برای رشته‌های علوم انسانی و استاد راهنمایی حداقل ۱۰ دانش‌آموخته در سطح دکترای تخصصی و ۲۰ دانش‌آموخته در سطح کارشناسی ارشد، حداقل ۱۰ سال سابقه تدریس و تحقیق موفق پس از نیل به مرتبه استادی.

از جمله افرادی که سمت استادی ممتاز را در دانشگاه‌های ایران کسب کرده‌اند می‌توان محمدرضا عارف، نظام‌الدین امیری، سیدتقی اخوان نیاکی، فریدون دواچی بهادر اعلمی هرندی، اردشیر قوام زاده و … اشاره کرد.[۴][۵] انتخاب این اساتید با پیشنهاد ریاست دانشگاه و بررسی و تأیید شورای انتخاب استادان ممتاز صورت می‌گیرد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]