پسوریازیس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


پسوریازیس

یک فرد که دارای پسوریازیس در ناحیه دست‌ها و پشت کمر می‌باشد.
آی‌سی‌دی-۱۰ L40
آی‌سی‌دی-۹ 696
اُمیم 177900
دادگان بیماری‌ها 10895
مدلاین پلاس 000434
ای‌مدیسین emerg/489
سمپ D011565

پسوریازیس ، صدفک[۱] یا داءالصَدَف بیماری پوستی مزمن خودایمنی است. این بیماری هنگامی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن سیگنال‌های اشتباهی می‌فرستد. این سیگنال‌ها باعث افزایش سرعت چرخهٔ رشد سلول‌های پوست می‌شود؛ یعنی افزایش بیش از حد سلول‌های پوستی از میزان ریختن آن‌ها.پسوریازیس مسری نیست.

در کل پنج نوع پسوریازیس وجود دارد. شایع‌ترین آن پسوریازیس پلاک مانند است که با ناحیه‌هایی قرمز رنگ با پوششی نقره ای و سفید از سلول‌های مردهٔ پوست مشخص می‌شود. پسوریازیس در هر نقطه‌ای از بدن مانند زانو، آرنج و پوست سر می‌تواند مشاهده شود و با سایر شرایط جسمی جدی مانند دیابت، بیماری‌های قلبی و افسردگی در ارتباط است.حدود 30 درصد از افراد مبتلا به پسوریازیس به ورم مفاصل پسوریاتیک مبتلا می شوند. برای بعضی از افراد بیماری پسوریازیس فقط آزاردهنده است، اما برای بعضی دیگر این بیماری بخصوص اگر با ورم مفاصل پسوریاتیک همراه باشد، باعث از کار افتادگی می‌شود.[۲]

پسوریازیس شایع‌ترین بیماری خودایمنی در آمریکا می‌باشد به طوری که ۷٫۵ میلیون آمریکایی پسوریازیس دارند.[۳]

بیش از 125 میلیون نفر از مردم جهان مبتلا به پسوریازیس هستند و ۲۹ اکتبر (۷ آبان) روز جهانی پسوریازیس می‌باشد.[۴]

بیماریزایی[ویرایش]

به طور معمول، سلول‌های پوستی بعد از گذشت یک ماه بالغ شده و میریزند. در عارضه پسوریازیس، بلوغ سلول‌ها سرعت می‌گیرد و فقط سه الی چهار روز طول می‌کشد. از آن‌جا که لایه زیرین سلول‌های پوستی زودتر از حالت طبیعی تقسیم می‌شوند، سلول‌های مرده در پوسته‌های ضخیم‌تر روی خارجی‌ترین لایه پوست (که برون‌پوست نامیده می‌شود) جمع می‌شوند.

انواع پسوریازیس[ویرایش]

پسوریازیس روی آرنج یک پسر ۱۵ ساله
بیماری پسوریازیس روی مناطق نرم پاها
  • پسوریازیس پلاک مانند (به انگلیسی: (Plaque Psoriasis (psoriasis vulgaris): شایع‌ترین نوع بیماری پسوریازیس می‌باشد. حدود ۸۰ درصد کسانی که پسوریازیس دارند دچار این نوع عارضه هستند. این نوع با زخم‌های قرمز ملتهب و برجسته که روی آن‌ها یک پوشش نقره‌ای و سفید است قابل تشخیص می‌باشد. بیشتر در نواحی اکستانسور انام مانند آرنج، زانو، پوست سر ، بیضه و کمر قابل مشاهده است.
  • پسوریازیس خالدار (به انگلیسی: Guttate [GUH-tate] psoriasis): یک نوع از بیماری است که معمولاً در سنین کودکی یا جوانی شروع می شود. این شکل از پسوریازیس به شکل لکه‌های تکی کوچک و قرمز رنگ روی پوست می‌باشد. ضایعات خال‌خالی معمولاً روی تن و اندام‌ها مشاهده می‌شوند. این لکه‌ها معمولاً به ضخامت لکه‌های پسوریازیس پلاک مانند نیستند.
    پسوریازیس خالدار اکثراً به صورت ناگهانی می‌آید. شرایط مختلفی می‌تواند در یک حمله پسوریازیس خالدار سهیم باشد ازجمله عفونت‌های تنفسی فوقانی، عفونت‌های گلو استرپتوکوکی (گلودرد)، ورم لوزه، استرس، آسیب‌های پوستی و تجویز برخی داروها از جمله آنتی‌مالاریا و بتابلاکرها.
  • پسوریازیس معکوس : بر عکس نوع شایع پسوریازیس در نواحی فلکسور و در چین های پوستی مثل کشاله ران یا زیر بغل بصورت سطح نرم و خیس خورده (در دیابت و مصرف موضعی استرویید باید ابتدا علل قارچی را رد کرد)
  • پسوریازیس قطره‌ای : در اطفال با سابقه عفونت مخملک با GAS و عفونت های ویروسی و با شیوع کمتر پس از قطع استرویید
  • پسوریازیس پوستولر لوکالیزه: در کف دست و پا و با تنباکو ارتباط دارد
  • پسوریازیس ناخن: بصورت اونیکولیز یعنی جدا شدن ناخن از بستر و منقوط شدن ناخن Pittingو ایجاد لکه های روغنی oil spot
  • ورم مفاصل پسوریاتیک: در ۷۰درصد موارد بصورت الیگوارتریت غیر قرینه
  • پسوریازیس اریترودرمیک : ۹۰ درصد پوست قرمز می شود و نیاز به درمان اورژانسی دارد
  • پسوریازیس پوست سر(به انگلیسی: (Scalp psoriasis)): این نوع پسوریازیس می‌تواند تنها در بخشی از پوست سر و یا همه نواحی پوست سر خود را نشان‌دهد. دربعضی از افراد مبتلا به پسوریازیس پوست سر، ناحیه شدیدا خارش دارد. در موارد پیشرفته بیماری می‌تواند باعث ریزش موی موقتی شود، که با درمان بیماری ریزش مو هم بهبود می‌یابد.[۲]
پسوریازیس پوست سر

علایم[ویرایش]

علایم پسوریازیس می‌تواند بین افراد مختلف، متفاوت باشد و شامل یک یا چندتا از نشانه های زیر شود:

  • تکه های قرمز روی پوست که با فلس‌های نقره‌ای پوشیده شده است.
  • نقاط کوچک پوسته پوسته شده (معمولا در کودکان دیده می‌شود).
  • پوست خشک و ترک خورده که ممکن است خونریزی هم بکند.
  • خارش، سوزش و یا درد در نقاطی از پوست.
  • ناخن ضخیم، سوراخ شده و یا برآمده.
  • مفاصل متورم و سفت شده.[۲]

علل[ویرایش]

علت دقیق‌آن ناشناخته است ولی احتمالاً ناشی از یک اختلال خودایمنی است. سابقه خانوادگی پسوریازس ، آسیب موضعی پوست، عفونت‌های (ویروسی یا باکتریایی) نواحی دیگر بدن، استرس ، داروها و عوامل ژنتیک از علل پسوریازیس به شمار می روند. افراد دچار داءالصدف دارای پادگن‌های HLA خاصی بوده و میزان بروز این بیماری در سفیدپوستان بیشتر است.

عواقب مورد انتظار[ویرایش]

این بیماری مانند خیلی از بیماری های دیگر از جمله دیابت و فشار خون قابل درمان قطعی نیست اما علایم آن با درمان و مراقبت های عمومی کاملا قابل کنترل است. بیماری ممکن است بین حملات مدت‌های طولانی غیرفعال باقی بماند. در خانم‌ها شدت بیماری در طی بارداری کاهش می‌یابد. کربنات لیتیم و بتابلوکرها و هیپوکلسمی باعث تشدید بیماری می شود.افراد مبتلا به پسوریازیس در معرض خطر افسردگی قرار دارند.

عوارض احتمالی[ویرایش]

عفونت باکتریایی ثانویه در محل درگیر پوستی، پسوزیازیس پوستولی (تاول چرکی)، آرتریت مرتبط با پسوریازیس، افسردگی ناشی از وجود بیماری و دوری از اجتماع.

درمان[ویرایش]

در درمان پسوریازیس مدیریت و کنترل بیماری اهمیت دارد. صحبت با دکتر برای پیدا کردن یک درمان برای کاهش یا حذف نشانه های پسوریازیس لازم است.یک درمان برای یک فرد مبتلا به پسوریازیس ممکن است برای دیگری کار نکند. بنابراین مهم است که گزینه های درمانی مختلف را بدانید و سعی در پیدا کردن روش مناسب برای درمان پسوریازیس داشته باشید.انواع روش های درمانی عبارتند از:داروهای بیولوژیک ، سیستمیک ، نور درمانی ، درمان های موضعی مانند پمادها و درمان های مکمل و جایگزین.

  • بیولوژیک

داروهای بیولوژیک معمولا برای پسوریازیس متوسط ​​تا شدید و ورم مفاصل پسوریاتیک است که به درمانهای دیگر پاسخ نمی دهد تجویز می شوند. آنها توسط تزریق یا داخل وریدی (IV) وارد بدن می شوند.

  • Systemics

داروهای سیستمیک داروهای تجویزی است که به صورت خوراکی یا تزریقی و کار در سراسر بدن است. آنها معمولا برای افراد با پسوریازیس متوسط ​​تا شدید و ورم مفاصل پسوریاتیک استفاده می شود.

  • نور درمانی

نور درمانی ، شامل افشای پوست به نور ماوراء بنفش به صورت منظم و تحت نظارت پزشکی است. درمان در کلینیک پوست یا در خانه با دستگاه فتوتراپی انجام می شود.

  • Topicals

درمان های موضعی با تماس به پوست استفاده می شوند و معمولا اولین درمان است که امتحان می کنید زمانی که با پسوریازیس تشخیص داده میشوید. Topicals را می توان بدون نسخه و یا با نسخه پزشک خریداری کرد.

  • مکمل و جایگزین

مکمل و جایگزین پزشکی (CAM) گروهی متنوع از مراقبت های پزشکی و سلامت سیستم، شیوه ها و محصولات است که در حال حاضر به نظر نمی رسد که بخشی متعارف از طب غربی باشد. [۵]

درمان‌های خانگی:

  • استفاده از مرطوب کننده
  • رژیم غذایی سالم
  • استفاده از داروها به تشخیص پزشک
  • عدم استفاده از مشروبات الکلی و دخانیات
  • استفاده مکرر و روزانه از سبزیجات و میوه
  • استفاده از موادغذایی حاوی ویتامین ها، عناصر معدنی و فیبر غذایی [۲]

وراثت[ویرایش]

تصور می شود که پسوریازیس یک بیماری ژنتیکی است، هر چند محققان دقیقا نمی دانند که چگونه پسوریازیس از یک نسل به نسل دیگر منتقل می شود. الگوی وراثت احتمالا شامل چندین ژن یا ترکیبی از بسیاری از ژن ها است.

اگر یکی از والدین پسوریازیس داشته باشد، یک کودک دارای احتمال 10 درصد از داشتن پسوریازیس است. اگر هر دو پدر و مادر پسوریازیس داشته باشند، یک کودک دارای یک احتمال حدود 50 درصد است که به این بیماری مبتلا شود.

مطالعات از دوقلوهای همسان مبتلا به پسوریازیس نشان می دهد که پسوریازیس حداقل تا حدی ژنتیکی است. اما این مطالعات نیز تقویت پیچیدگی پسوریازیس را به همراه داشته است. در حدود یک سوم از دوقلوهای همسان که در آن پسوریازیس وجود داشته باشد، تنها یکی از دوقلو است که بیماری را داشته است، نشان می دهد که عوامل زیست محیطی یا محرک نقش در ابتلا به پسوریازیس بازی میکند. این نظریه که پسوریازیس از ترکیبی از ژن ها و نیروهای خارجی باعث می شود،هنگامی که ژن های مسئول برای پسوریازیس کشف شوند، الگوی وراثت ممکن است بهتر درک شود. [۶]

منبع[ویرایش]

  1. صدفک از واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای psoriasis در انگلیسی و در حوزهٔ پزشکی است. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین». فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ۱۶۴. بازبینی‌شده در ۴ فروردین ۱۳۹۱. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ «بیماری پسوریازیس چیست؟». راستینه. 
  3. http://psoriasis.org/about-psoriasis بنیاد ملی پسوریازیس.
  4. http://www.worldpsoriasisday.com روز جهانی پسوریازیس.
  5. http://www.psoriasis.org/about-psoriasis/treatments
  6. http://www.psoriasis.org/about-psoriasis/women-and-psoriasis/before-conception
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پسوریازیس موجود است.