پسوریازیس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پسوریازیس
یک فرد که دارای پسوریازیس در ناحیه دست‌ها و پشت کمر می‌باشد.
آی‌سی‌دی-۱۰ L40
آی‌سی‌دی-۹ 696
اُمیم 177900
دادگان بیماری‌ها ۱۰۸۹۵
مدلاین پلاس 000434
ای‌مدیسین emerg/489
سمپ D011565

پسوریازیس(به انگلیسی: psoriasisصدفک[۱] یا داءالصَدَف بیماری پوستی مزمن خودایمنی است. این بیماری هنگامی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن سیگنال‌های اشتباهی می‌فرستد. این سیگنال‌ها باعث افزایش سرعت چرخهٔ رشد سلول‌های پوست می‌شود؛ یعنی افزایش بیش از حد سلول‌های پوستی از میزان ریختن آن‌ها. پسوریازیس مسری نیست.

ریشهٔ لغت پسوریازیس از یک کلمهٔ یونانی به معنای خارش است. پسوریازیس اغلب در سنین جوانی شروع می‌شود، اما می‌تواند در هر سنی از دوران نوزادی تا سنین کهولت شروع شود. هم زنان و هم مردان تقریباً به یک نسبت به این بیماری مبتلا می‌شوند. [۲]

پنج نوع اصلی پسوریازیس ، پلاک ، خال خال ، معکوس ، پوسچرلر و اریترودرمیک می باشد. شایع‌ترین آن پسوریازیس پلاک مانند است که با ناحیه‌هایی قرمز رنگ با پوششی نقره‌ای و سفید از سلول‌های مردهٔ پوست مشخص می‌شود. پسوریازیس در هر نقطه‌ای از بدن مانند زانو، آرنج ، پوست سر و کف دست و پا می‌تواند مشاهده شود و با سایر شرایط جسمی جدی مانند دیابت، بیماری‌های قلبی و افسردگی در ارتباط است. حدود ۳۰ درصد از افراد مبتلا به پسوریازیس به ورم مفاصل پسوریاتیک مبتلا می‌شوند. برای بعضی از افراد بیماری پسوریازیس فقط آزاردهنده است، اما برای بعضی دیگر این بیماری بخصوص اگر با ورم مفاصل پسوریاتیک همراه باشد، باعث از کار افتادگی می‌شود.[۳]

پسوریازیس شایع‌ترین بیماری خودایمنی در آمریکا می‌باشد به طوری که ۷٫۵ میلیون آمریکایی پسوریازیس دارند.[۴]

بیش از ۱۲۵ میلیون نفر از مردم جهان مبتلا به پسوریازیس هستند و ۲۹ اکتبر (۷ آبان) روز جهانی پسوریازیس می‌باشد.[۵]

بیماری‌زایی[ویرایش]

پسوریازیس یک بیماری مرتبط با سیستم ایمنی بدن است. در طی این بیماری سیستم ایمنی با ارسال سیگنال‌های معیوب موجب تسریع رشد سلول‌های پوست می‌شود. در واقع در حالت عادی سلول‌های پوست بطور دائم از لایه‌های زیرین به طرف سطح حرکت کرده، در آنجا هسته‌های خود را از دست داده و بصورت پوسته‌های مرده از بدن دفع می‌شوند. این روند بطور معمول حدود یک ماه به طول می‌انجامد، اما در جریان پسوریازیس، چرخهٔ حیات سلول‌های پوست بر اثر همان اشکالات سیستم ایمنی، سرعت یافته، در نتیجه چندین لایه سلول مرده در سطح پوست تجمع پیدا می‌کنند که همان پوسته‌های پسوریازیس را تشکیل می‌دهند.[۲]

علائم[ویرایش]

علائم پسوریازیس می‌تواند بین افراد مختلف، متفاوت باشد و شامل یک یا چند از نشانه‌های زیر شود:

  • تکه‌های قرمز روی پوست که با فلس‌های نقره‌ای پوشیده شده است.
  • نقاط کوچک پوسته پوسته شده (معمولا در کودکان دیده می‌شود).
  • پوست خشک و ترک خورده که ممکن است خونریزی هم بکند.
  • خارش و سوزش در نقاطی از پوست.
  • ناخن ضخیم، سوراخ شده و یا برآمده.
  • مفاصل متورم و سفت شده.[۳]

تشخیص[ویرایش]

پسوریازیس اغلب با معاینه بالینی تشخیص داده می‌شود و هیچ تست خونی برای تشخیص آن وجود ندارد، هر چند گاهی اوقات انجام برخی آزمایش‌ها برای یافتن علل شعله‌ورکنندهٔ آن ضروری است. در هر حال در موارد مشکوک، می‌توان از بیوپسی پوست استفاده کرد. در این روش پزشک با بریدن تکهٔ کوچکی از پوست و بررسی آن زیر میکروسکوپ، بیماری را تشخیص می‌دهد. [۲]

انواع پسوریازیس[ویرایش]

پسوریازیس روی آرنج یک پسر ۱۵ ساله
بیماری پسوریازیس روی مناطق نرم پاها

پسوریازیس به شکل های مختلف با ویژگی های متمایز به نظر می رسد. به طور معمول، یک فرد تنها یک نوع از پسوریازیس را در یک زمان دارد. به طور کلی، یک نوع از این ضایعات پاک خواهد شد و نوع دیگری از پسوریازیس در پاسخ به محرک به نظر می رسد .

پلاک پسوریازیس (پسوریازیس ولگاریس)

پسوریازیس پلاکی رایج ترین شکل از بیماری است و به صورت تکه های برآمده و قرمز پوشش داده شده با یک لایۀ سفید نقره ای از سلول های پوست مرده به نظر می رسد. این تکه و یا پلاک اغلب در پوست سر، زانو، آرنج و کمر ظاهر می شود. کهیر اغلب خارش دار و دردناک است، و آنها می توانند کرک و خونریزی کنند.

خال خال

خال خال [GUH-تیت] پسوریازیس یک شکل از پسوریازیس است که اغلب در دوران کودکی یا جوانی شروع می شود. این رایج ترین نوع پسوریازیس، پس از پلاک های پسوریازیسی است.آن برای ۱۰ درصد از افرادی است که به پسوریازیس خالدار مبتلا می شوند .

معکوس

پسوریازیس معکوس (همچنین به عنوان پسوریازیس intertriginous شناخته می شود) به صورت ضایعات قرمز در روی بدن است. ممکن است صاف و براق به نظر برسد. بسیاری از مردم از نوع دیگری از پسوریازیس در جای دیگر در بدن در همان زمان مبتلا هستند.

پوسچرلر

چرک دانه پسوریازیس [PUHS-چو-لار] که با جوشهای چرکی سفید (تاول چرک غیر عفونی) احاطه شده توسط پوست قرمز به نظر می رسد. چرک متشکل از سلول های سفید خون است. این یک عفونت نیست، و مسری نمی باشد.

Erythrodermic

Erythrodermic [سوگند ملایمی-REETH-RO-DER-Mik] پسوریازیس به صورت خاص شکل التهابی پسوریازیس است که اغلب بر بیشتر سطح بدن تاثیر می گذارد. ممکن است که در ارتباط با فون Zumbusch پسوریازیس پوسچولر رخ می دهد. این یک نوع نادر از پسوریازیس است و یک بار یا بیشتر در طول عمر ۳ درصد از افرادی که پسوریازیس دارند رخ می دهد. به طور کلی در افرادی که پسوریازیس پلاک ناپایدار به نظر می رسد. این به این معنی است که ضایعات به وضوح تعریف نشده است. گسترده، قرمزی آتشین و لایه برداری از پوست مشخص این فرم. خارش شدید و درد اغلب با آن همراه است.

توجه: افراد با داشتن یک شعله ور شدن پسوریازیس erythrodermic باید فوراً به دکتر مراجعه کنند ، این شکل از پسوریازیس می تواند تهدید کنندۀ زندگی باشد. [۶]

مکان‌های خاص[ویرایش]

پسوریازیس می تواند در هر نقطه بر روی پلک، گوش، دهان و لب ها، چین های پوست، دست و پا، و ناخن خود را نشان دهد. پوست در هر یک از این سایت ها متفاوت است و نیاز به درمان متفاوت دارد. علاوه بر این، پسوریازیس می تواند به طور گسترده ای در میان افراد و در پاسخ به درمان متفاوت باشد. نور درمانی یا درمان های موضعی اغلب زمانی که پسوریازیس به یک بخش خاص از بدن محدود است استفاده می شود. با این حال، پزشکان ممکن است داروهای خوراکی یا تزریقی را تجویز کنند اگر پسوریازیس تا حد زیادی کیفیت زندگی یک شخص را تحت تاثیر قرار داده باشد. درمان های موثر در دسترس هستند، بدون توجه به جایی که خود پسوریازیس قرار گرفته است.

پوست سر

پسوریازیس پوست سر می تواند بسیار ملایم، خفیف، با پوسته پوسته شدن کم باشد. همچنین می تواند بسیار شدید با ضخامت و پوست سر پوشیده شده از پلاک باشد. پسوریازیس می تواند فراتر از خط مو بر روی پیشانی، پشت گردن و اطراف گوش ها گسترش یابد.

صورت

پسوریازیس صورت اغلب بر ابرو، پوست بین بینی و لب بالا، پیشانی بالا و خط مو تاثیر می گذارد. شما ممکن است به یک بیوپسی برای تایید آن که پسوریازیس است یا نه نیاز داشته باشید.

دست، پا و ناخن

درمان در عود پسوریازیس حاد در دست ها و پاها به سرعت و با دقت مهم است. در برخی موارد، ترک خوردگی، تاول و تورم همراه با عود آن است. تغییرات ناخن در ۵۰ درصد از افراد مبتلا به پسوریازیس و حداقل ۸۰ درصد از افراد مبتلا به ورم مفاصل پسوریاتیک رخ می دهد.

پسوریازیس ناخن بصورت اونیکولیز یعنی جدا شدن ناخن از بستر و منقوط شدن ناخن Pitting و ایجاد لکه‌های روغنی oil spot می‌باشد.

پسوریازیس تناسلی

رایج ترین نوع پسوریازیس در منطقهٔ تناسلی پسوریازیس معکوس است. مناطق مختلف ناحیهٔ تناسلی می تواند توسط پسوریازیس تحت تاثیر قرار بگیرد.

پوست‌های چین‌دار

پسوریازیس معکوس می تواند در پوست های چیندار مانند زیر بغل و زیر سینه رخ دهد. این شکل از پسوریازیس اغلب با مالش و عرق کردن تحریک می شود. [۷]

علل[ویرایش]

علت پسوریازیس به طور کامل درک نشده است، اما تعدادی نظریه وجود دارد.

ژنتیک[ویرایش]

تصور می‌شود که پسوریازیس یک بیماری ژنتیکی است، هر چند محققان دقیقاً نمی دانند که چگونه پسوریازیس از یک نسل به نسل دیگر منتقل می‌شود. الگوی وراثت احتمالاً شامل چندین ژن یا ترکیبی از بسیاری از ژن‌ها است.

در حدود یک سوم از افراد مبتلا به پسوریازیس گزارش سابقه خانوادگی این بیماری را داشته اند. اگر یکی از والدین پسوریازیس داشته باشد، کودک به احتمال ۱۰ درصد به پسوریازیس مبتلا می‌شود. اگر هر دو پدر و مادر پسوریازیس داشته باشند، یک کودک به احتمال حدود ۵۰ درصد به این بیماری مبتلا می‌شود.

مطالعات از دوقلوهای همسان مبتلا به پسوریازیس نشان می‌دهد که پسوریازیس حداقل تا حدی ژنتیکی است. اما این مطالعات نیز تقویت پیچیدگی پسوریازیس را به همراه داشته است. در حدود یک سوم از دوقلوهای همسان که در آنها پسوریازیس وجود داشته است، تنها یکی از دوقلوها بیماری را داشته و این نشان می‌دهد که عوامل زیست محیطی یا محرک در ابتلا به پسوریازیس نقش بازی می‌کنند. این نظریه وجود دارد که پسوریازیس از ترکیبی از ژن‌ها و نیروهای خارجی باعث می‌شود. هنگامی که ژن‌های مسئول برای پسوریازیس کشف شوند، الگوی وراثت ممکن است بهتر درک شود.[۸]

دانشمندان معتقدند که دست کم ۱۰ درصد از جمعیت عمومی یک یا بیشتر ، از ژن هایی که باعث ایجاد یک زمینه به پسوریازیس می شود را به ارث می برند. با این حال، تنها ۲ الی ۳ درصد از جمعیت دارای این بیماری است. محققان بر این باورند که یک فرد برای ابتلا به پسوریازیس، باید ترکیبی از ژن هایی که باعث پسوریازیس می شود را داشته و در برابر عوامل خارجی خاص شناخته شده به عنوان "محرک" قرار گرفته باشد.

محرک پسوریازیس جهانی نیست. چه بسا ممکن است آنچه باعث پسوریازیس یک نفر می شود، بر دیگری تاثیر نمی گذارد. محرک های ایجاد پسوریازیس عبارتند از : استرس ، صدمه به پوست ، دارو ها و عفونت.

استرس[ویرایش]

استرس می تواند باعث شروع پسوریازیس برای اولین بار و یا تشدید پسوریازیس موجود شود. آرامش و کاهش استرس ممکن است به پیشگیری از استرس حاصل از تأثیر پسوریازیس کمک کند.

صدمه به پوست[ویرایش]

پسوریازیس می تواند در مناطقی از پوست که آسیب دیده یا دچار آسیب های روانی شده اند به نظر برسد. این پدیده کوبنر [KEB شاغل] نامیده می شود. واکسیناسیون، آفتاب سوختگی و خش همه می توانند موجب راه اندازی پاسخ کوبنر شوند. پاسخ کوبنر می تواند درمان شود اگر آن را به موقع گرفتار کنید.

داروها[ویرایش]

برخی داروها با تحریک پسوریازیس در ارتباط هستند، از جمله:

لیتیم : مورد استفاده برای درمان افسردگی ، جنون و سایر اختلالات روانی می باشد. لیتیوم باعث تشدید پسوریازیس در حدود نیمی از افراد مبتلا به پسوریازیس که آن را مصرف می کنند می شود.

داروهای ضد مالاریا: هیدروکسی کلروکین(Plaquenil)، کیناکرین ، کلروکین و هیدروکسی کلروکین ممکن است باعث شعله ور شدن پسوریازیس شوند، معمولا 2 تا 3 هفته پس از مصرف دارو پسوریازیس گرفته شده است. هیدروکسی کلروکین کمترین میزان بروز عوارض جانبی را دارد.

پروپرانولول : این درمان فشار خون بالا باعث بدتر شدن پسوریازیس در حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد از بیماران مبتلا به پسوریازیس که آن را انجام داده اند شده است. معلوم نیست که تمام دارو های فشار خون بالا (مسدود کنندهٔ بتا)باعث بدتر شدن پسوریازیس شوند، اما ممکن است که بالقوه توان آنرا داشته باشند.

کویندین : این داروی قلب گزارش شده است که باعث بدتر شدن برخی از موارد پسوریازیس شده است.

ایندومتاسین : این یک داروی ضد التهابی غیر استروئیدی برای درمان آرتریت است. این دارو برخی از موارد پسوریازیس را بدتر کرده است. سایر ضد التهاب ها معمولاً می تواند جایگزین شود. اثرات منفی دارو معمولاً کم است هنگامی که آن را به درستی استفاده کرده باشید. در هر حال عوارض جانبی آن معمولاً با منافع آن در ورم مفاصل پسوریاتیک همراه است.

عفونت[ویرایش]

هر چیزی که می تواند سیستم ایمنی بدن را تحت تاثیر قرار دهد به پسوریازیس تاثیر می گذارد. به طور خاص، عفونت استرپتوککی (گلو درد) با پسوریازیس خالدار همراه است. گلو درد اغلب با شروع اول پسوریازیس خال خال در کودکان همراه است . شما ممکن است شعله ور شدن بعد از یک گوش درد، برونشیت، التهاب لوزه ها و یا عفونت های تنفسی را بیش از حد تجربه کنید.

این غیر معمول نیست برای کسی که به یک شعله ور شدن پسوریازیس بدون علائم گلو درد دچار شود. صحبت با دکتر در مورد گرفتن تست گلو درد در صورت شعله ور شدن پسوریازیس لازم است.

اگر چه از نظر علمی اثبات نشده، برخی از افراد مبتلا به پسوریازیس گمان می برند که آلرژی، رژیم غذایی و آب و هوا باعث پسوریازیس است. عفونت استرپتوکوک به عنوان محرک پسوریازیس خال خال شناخته شده است. [۹]

مکانیسم[ویرایش]

پسوریازیس با یک رشد غیر طبیعی بیش از حد و سریع مشخص لایهٔ اپیدرمی پوست همراه است . تولید غیر طبیعی سلول های پوستی (به خصوص در ترمیم زخم ) و بیش از حد بودن سلول های پوست دنباله ای از حوادث آسیب شناختی در پسوریازیس می باشد. در پسوریازیس سلول های پوست هر ۵–۳ روز به جای معمول ۳۰–۲۸ روز جایگزین می شوند. این تغییرات از بلوغ زودرس کراتینوسیت ناشی از آبشار التهابی در درم شامل سلولهای دندریتیک ، ماکروفاژها ، و سلول های T (سه زیرگروه از سلول های سفید خون ) بوجود می آیند. این سلول های ایمنی از حرکت درم به اپیدرم و ترشح سیگنال های شیمیایی التهابی (سایتوکاین) مانند تومور نکروز فاکتور α ، اینترلوکین 1β ، اینترلوکین - 6 و اینترلوکین 22 بوجود می آیند. این ترشح سیگنال های التهابی هستند که سلولهای کراتینوسیت را به تکثیر تحریک می کنند.این یک فرضیه است که پسوریازیس شامل نقص در سلول های T تنظیمی، و در سایتوکین نظارتی اینترلوکین 10 می باشد .

جهش ژن پروتئین های درگیر در توانایی پوست به عنوان یک مانع در نشانگر حساسیت برای توسعه پسوریازیس شناخته شده است .

DNA یک محرک التهابی در بیماری پسوریازیس است و تحریک گیرنده های روی سلول های دندریتیک خاص، که به نوبهٔ خود تولید سایتوکین اینترفرون α می کند. در پاسخ به این پیامهای شیمیایی از سلولهای دندریتیک و سلول های T، همچنین سلولهای کراتینوسیت سیتوکین هایی را ترشح می کنند به عنوان اینترلوکین 1، اینترلوکین 6 و فاکتور نکروز توموری-α، که به سیگنال سلول های التهابی در پایین دست می رسند و تحریک التهاب اضافی می کنند.

سلولهای دندریتیک پل سیستم ایمنی ذاتی و انطباق سیستم ایمنی بدن است . آنها در ضایعات پسوریازیس افزایش می یابند و موجب تکثیر سلول های T و سلول های نوع 1 کمک کنندهٔ T (سلولهای Th1) می شوند. ایمونوتراپی هدفمند و همچنین پسورالن و ماوراء بنفش (PUVA) درمانی می تواند تعداد سلول های دندریتیک را کاهش دهد و به نفع یک سلول Th2 در الگوی ترشح سیتوکین بیش از یک پروفایل سیتوکین سلول وابسته به Th1 / Th17 عمل کند. سلول های T پسوریاتیک از درم به اپیدرم حرکت می کنند و اینترفرون γ و اینترلوکین 17 ترشح می کنند . اینترلوکین 23 به القاء تولید اینترلوکین 17 و اینترلوکین 22 شناخته شده است.آثار اینترلوکین 22 در ترکیب با اینترلوکین 17 برای وادار کراتینوسیت به ترشح سایتوکاین نوتروفیل-جذب عمل می کند. [۱۰]

طبقه‌بندی[ویرایش]

نوع پسوریازیس کد ICD-10
پسوریازیس ولگاریس L40.0
پسوریازیس پوسچرلر L40.1
زنجیرهٔ Acrodermatitis L40.2
Pustulosis palmaris و همکاران plantaris L40.3
پسوریازیس خال خال L40.4
ورم مفاصل پسوریاتیک L40.50
اسپوندیلیت پسوریاتیک L40.53
پسوریازیس معکوس L40.8

ریخت‌‌شناسی[ویرایش]

پسوریازیس به عنوان یک اختلال papulosquamous و معمولاً به دسته های مختلف بر اساس ویژگی های بافت شناسی تقسیم می شود. انواع دیگری شامل پلاک، چرک دانه، خال خال، و پسوریازیس خمشی وجود دارد. هر فرم دارای کد ICD-10 اختصاص داده شده به آن است. پسوریازیس همچنین می تواند به انواع nonpustular و پوسچرلر طبقه بندی شود.

پاتوژنز[ویرایش]

یکی دیگر از طرح های طبقه بندی عوامل ژنتیکی و جمعیت شناختی را در نظر می گیرد. نوع ۱ دارای سابقهٔ خانوادگی مثبت ، قبل از سن ۴۰ سالگی شروع می شود، و با وجود آنتی ژن لکوسیت انسانی ، HLA-Cw6 همراه است . در مقابل، نوع ۲ سابقهٔ خانوادگی را نشان نمی دهد،ارائه قبل از سن ۴۰ سالگی، و با وجود HLA-Cw6 همراه نیست . نوع ۱ برای حدود ۷۵% از افراد مبتلا به پسوریازیس حساب می شود.

طبقه بندی پسوریازیس به عنوان یک بیماری خود ایمنی بحث قابل توجهی را برانگیخته است. محققان توصیف متفاوت از پسوریازیس و آرتریت پسوریاتیک مطرح کرده اند. برخی از نویسندگان آنها را به عنوان بیماری های خود ایمنی طبقه بندی کرده اند در حالی که دیگران آنها را از بیماری های خود ایمنی متمایز و از آن به عنوان بیماری های التهابی با واسطهٔ ایمنی یاد می کنند.

شدت[ویرایش]

توزیع شدت

اتفاق نظری در مورد چگونگی طبقه بندی شدت پسوریازیس وجود دارد. پسوریازیس خفیف به عنوان یک درصد از سطح بدن (BSA≤۱۰) تعریف شده است، صفحهٔ اول شدت منطقهٔ پسوریازیس (PASI) نمرهٔ ≤ ۱۰ ، و شاخص کیفیت زندگی پوست (DLQI) نمرهٔ ≤ ۱۰. پسوریازیس متوسط ​​تا شدید توسط همان گروه به عنوان BSA > ۱۰ یا نمرهٔ (PASI>۱۰) و نمرهٔ (DLQI>۱۰) تعریف شده است. DLQI یک ابزار با ۱۰ سوال برای اندازه گیری تأثیر بیماری های مختلف پوستی در عملکرد روزانه است. محدودهٔ نمرهٔ DLQI از ۰ (حداقل اختلال) تا ۳۰ (حداکثر اختلال) و با هر پاسخ ۳–۰ نمره اختصاص داده می شود . نمرات بالاتر نشان دهندهٔ اختلال اجتماعی یا شغلی بیشتر است.

شاخص شدت منطقهٔ پسوریازیس (PASI) از ابزاری است که به طور گسترده برای اندازه گیری پسوریازیس استفاده می شود. PASI ارزیابی شدت ضایعات و منطقهٔ تحت تأثیر و ترکیب این دو عامل به یک نمره تک از ۰ (بدون بیماری) تا ۷۲ (حداکثر بیماری) می باشد.با این وجود، PASI می تواند بیش از حد سنگین برای استفاده خارج از تنظیمات پژوهش باشد که به تلاش برای ساده کردن شاخص برای استفادهٔ بالینی منجر شده است. [۱۰]

درمان[ویرایش]

نمودار شماتیک از درمان پسوریازیس

در حال حاضر این بیماری درمان قطعی ندارد، اما داروهای بسیاری وجود دارند که با استفاده از آنها، بیماری پسوریازیس کنترل می‌شود. با توجه به متفاوت بودن پسوریازیس در افراد مختلف، روش درمان در هر فرد بسته به سن، جنس، شغل، وسعت بیماری و بسیاری از عوامل دیگر متفاوت خواهد بود.[۲]

در درمان پسوریازیس مدیریت و کنترل بیماری اهمیت دارد. صحبت با دکتر برای پیدا کردن یک درمان برای کاهش یا حذف نشانه‌های پسوریازیس لازم است. یک درمان برای یک فرد مبتلا به پسوریازیس ممکن است برای دیگری کار نکند؛ بنابراین مهم است که گزینه‌های درمانی مختلف را بدانید و سعی در پیدا کردن روش مناسب برای درمان پسوریازیس داشته باشید.

انواع روش‌های درمانی عبارتند از:درمان‌های موضعی، نور درمانی، داروهای سیستمیک، بیولوژیک و درمان‌های مکمل و جایگزین.[۱۱]

درمان‌های موضعی[ویرایش]

درمان‌های موضعی با تماس به پوست استفاده می‌شوند و معمولا اولین درمان است که امتحان می‌کنید، زمانی که با پسوریازیس تشخیص داده می‌شوید. درمان‌های موضعی را می‌توان بدون نسخه و یا با نسخهٔ پزشک خریداری کرد.[۱۱]

کورتیکوستیروئیدهای موضعی معمولاً شایعترین درمانی است که برای پسوریازیس استفاده شده، باعث کم شدن التهاب و تحریک پذیری پوست می‌شود. خیلی از اوقات پزشک ترکیبی از یک داروی از بین برندهٔ لایهٔ شاخی (کراتولیتیک) و استیروئید موضعی را برای شما تجویز می‌کند. نکتهٔ مهم در مصرف کورتیکوستیروئیدهای موضعی آن است که غالباً پس از مدتی، دیگر آن پاسخ مطلوب ابتدایی حاصل نمی‌شود، ضمن آنکه خطر نازک شدن پوست در اثر مصرف این داروها نیز وجود دارد؛ بنابراین انتخاب دقیق نوع استیروئید موضعی و مصرف درست آن می‌تواند باعث کم شدن این اثرات ناخواسته شود.

علاوه بر کورتیکوستیروئیدهای موضعی و داروهای کراتولیتیک داروهای قدیمی تری چون ترکیبات تار قطران و آنترالین نیز از مدت‌ها قبل در درمان پسوریازیس بکار رفته و با اثرات قابل قبولی همراه بوده است. همچنین استفاده از ترکیبات موضعی ویتامین D نیز در درمان این بیماری با نتایج خوبی همراه بوده است.[۲]

در پسوریازیس پوست سر کوتاه کردن یا تراشیدن مو می‌تواند باعث تأثیر بیشتر درمان‌های موضعی شود.

نور درمانی[ویرایش]

نور درمانی، شامل افشای پوست به نور ماوراء بنفش به صورت منظم و تحت نظارت پزشکی است. درمان در کلینیک پوست یا در خانه با دستگاه فتوتراپی انجام می‌شود.[۱۱]

بسیاری از اوقات هنگامی که صحبت از درمان با اشعه می‌شود، بیمار آن را با رادیو تراپی یا پرتو درمانی یکسان تصور می‌کند، در حالیکه غالباً منظور از درمان با اشعه در پسوریازیس در واقع درمان با طول موج‌های خاصی از نور می‌باشد. درواقع در این روش که از قدیمی ترین روش‌های درمانی در بیماریهای جلدی می‌باشد، بیمار پس از مصرف دارویی به نام پسورالن (P)، که از عصارهٔ گیاهان خانوادهٔ هویج بدست می‌آمد، در برابر اشعهٔ ماوراء بنفش (UVA) قرار می‌گیرد. از همین روست که به این روش درمانی، PUVA درمانی گفته می‌شود. هرچند PUVA درمانی نیز عاری از عارضه نمی‌باشد، اما در کل روش بسیار مؤثری در درمان پسوریازیس‌های وسیع و مقاوم بوده و معمولاً تا ماهها تأثیر آن پایدار باقی می‌ماند. امروزه علاوه بر PUVA از طیف‌های اختصاصی تری از ماوراء بنفش همچون UVB نیز در درمان پسوریازیس استفاده می‌شود. این روش‌های درمانی غالباً در بخش‌های پوست بیمارستان‌ها و گاهی نیز در مطب پزشکان و یا با استفاده از نور خورشید انجام می‌شود.[۲]

سیستمیک[ویرایش]

داروهای سیستمیک داروهای تجویزی است که به صورت خوراکی یا تزریقی و کار در سراسر بدن است. آنها معمولا برای افراد با پسوریازیس متوسط ​​تا شدید و ورم مفاصل پسوریاتیک استفاده می‌شوند. [۱۱]

معمولاً متوترکسات اولین دارویی است که برای این منظور بکار می‌رود. این دارو که در سال ۱۹۵۱ برای اولین بار در درمان پسوریازیس مصرف شد تکثیر سلول‌های پوست را کم کرده و غالباً بخوبی بیماری را کنترل می‌کند. متوترکسات می‌تواند هم بصورت خوراکی و هم تزریقی مصرف شود و غالباً پس از چند هفته اثر آن ظاهر می‌شود.

همچنین مشتقات ویتامین A که به رتینوئیدها معروف هستند با کاستن تکثیر سلول‌های پوست، باعث بهبودی پسوریازیس می‌شوند. از داروهای دیگر می‌توان به سیکلوسپورین و هیدروکسی اوره اشاره کرد. طبیعی است که تمام این داروها با نظر پزشک تجویز شده و برای اطمینان از بی‌عارضه بودن آنها، انجام آزمایش‌های پایه و دوره‌ای ضروری است.

در هر حال، آنچه در مورد داروهای سیستمیک در پسوریازیس بسیار اهمیت دارد، این است که بجز موارد استثنایی، نباید از کورتیکوستیروئیدهای خوراکی یا تزریقی در این بیماری استفاده شود. مصرف این داروها، اگرچه ممکن است باعث بهبودی ظاهری اولیه شوند، ولی متعاقباً علاوه بر اثرات سوء متعددی که دارند، باعث شعله‌ور شدن بیماری یا تبدیل شدن آن به اشکال خطیرتر را دارند.

نکتهٔ دیگری که بسیار اهمیت دارد، این است که هنگامی که یک خانم مبتلا به پسوریازیس در سنین باروری تحت درمان با داروهای سیستمیک قرار می‌گیرد، باید بدقت از نظر پیشگیری از بارداری توجیه شود. در مورد برخی از این داروها حتی تا ماهها پس از قطع دارو نیز بارداری می‌تواند خطراتی برای جنین در پی داشته باشد.[۲]

بیولوژیک[ویرایش]

داروهای بیولوژیک معمولاً برای پسوریازیس متوسط ​​تا شدید و ورم مفاصل پسوریاتیک که به درمانهای دیگر پاسخ نمی‌دهد تجویز می‌شوند. آنها توسط تزریق یا داخل وریدی (IV) وارد بدن می‌شوند. [۱۱]

با شناخت بهتری که از چگونگی ایجاد شدن بیماری پسوریازیس طی سال‌های اخیر حاصل شده است و با عنایت به این نکته که سیستم ایمنی نقش مهمی در ایجاد شدن بیماری دارد، طی چند سال گذشته طیف جدیدی از داروها غالباً به روش زیست فناوری (بیوتکنولوژی) ساخته شده‌اند که قادرند با تصحیح اختلالات حاصل شده از پسوریازیس، بیماری را بهبود بخشند. این داروها که غالباً به داروهای «بیولوژیک» معروفند، گاهی اوقات با نتایج بسیار درخشانی همراه هستند اما نکته مهم در مورد آنها قیمت بسیار بالای آنهاست و از این رو فعلاً فقط در موارد بسیار شدید بیماری مصرف می‌شوند.[۲]

مسدود کنندهٔ فاکتور نکروز توموری آلفا (TNF آلفا)

(Remicade (infliximab) ،Humira (adalimumab) ،Enbrel (etanercept و (Simponi (golimumab داروهایی است که مسدود کنندهٔ TNF-آلفا می‌باشد. TNF-آلفا سایتوکاین و یا یک پروتئین است، که بدن را وادار به ایجاد التهاب می‌کند. در عارضهٔ پسوریازیس و آرتریت پسوریاتیک، تولید بیش از حد TNF آلفا در پوست یا مفاصل وجود دارد، که منجر به رشد سریع سلول ها و آسیب پوست یا بافت‌های مشترک می‌شود. مسدود کردن تولید TNF-آلفا به توقف چرخه‌های التهابی بیماری پسوریازیس کمک می‌کند.

اینترلوکین 12/23

(Stelara (ustekinumab آثار انتخابی پروتئین، و یا سایتوکاین، اینترلوکین 12 (IL-12) و اینترلوکین 23 (IL-23) را هدف قرار می‌دهد. اینترلوکین‌های-12/23 با التهاب پسوریازیس مرتبط است.

عوارض جانبی شایع برای بیولوژیک عبارتند از:

  • عفونت های تنفسی
  • علائم آنفولانزا مانند
  • واکنش در محل تزریق

این عوارض جانبی معمولاً خفیف و در بسیاری از موارد ایجاد نمی شوند. افراد در صورت بروز عوارض باید مصرف دارو را متوقف کنند.

عوارض جانبی نادر برای بیولوژیک عبارتند از:

درمان‌های جدید خوراکی[ویرایش]

درمان جدید خوراکی با مهار مولکول خاص در ارتباط با التهاب، بهبود نشانه های بیماری پسوریازیس را به همراه دارد. بر خلاف بیولوژیک، که از منابع زنده به دست آمده و باید از طریق تزریق یا انفوزیون تجویز شود، این درمان را می توان به طور موثر به عنوان قرص های خوراکی تحویل داد. [۱۱]

جدیدترین درمان خوراکی برای پسوریازیس و آرتریت پسوریاتیک (Otezla (apremilast است. Otezla ورم مفاصل پسوریاتیک را با تنظیم التهاب در داخل سلول بهبود می بخشد. این دارو از آنزیم شناخته شده به عنوان فسفودی استراز ۴، و یا PDE4 جلوگیری می کند. PDE4 کنترل بسیاری از التهاب در سلول ها، که می تواند بر سطح التهاب در بیماری پسوریازیس تاثیر بگذارد را بر عهده دارد. [۱۳]

مکمل و جایگزین[ویرایش]

مکمل و جایگزین پزشکی (CAM) گروهی متنوع از مراقبت‌های پزشکی و سلامت سیستم، شیوه‌ها و محصولات است که در حال حاضر به نظر نمی‌رسد که بخشی متعارف از طب غربی باشد.[۱۱]

درمان‌های مکمل و جایگزین عبارتند از: رژیم غذایی و تغذیه، درمان گیاهی، ذهن / بدن درمان، ورزش، یوگا و تای چی.[۱۴]

رژیم غذایی: رژیم غذایی خاصی برای فرد مبتلا به پسوریازیس لازم نیست، هرچند مصرف زیاد گوشت قرمز ممکن است باعث تشدید بیماری شود و از سویی مصرف روغن ماهی به علت اسیدهای چرب ضروری، اغلب نقش کمکی در درمان دارد. علاوه بر اسیدهای چرب اشباع نشده، ویتامینD نیز ممکن است اثرات مفیدی در درمان پسوریازیس داشته باشد. همچنین مصرف الکل و کشیدن سیگار ممکن است باعث تشدید بیماری شود.[۲]

درمان‌های جانبی:

  • استفاده از مرطوب‌کننده
  • رژیم غذایی سالم
  • عدم استفاده از مشروبات الکلی و دخانیات
  • استفاده مکرر و روزانه از سبزیجات و میوه
  • استفاده از موادغذایی حاوی ویتامین‌ها، عناصر معدنی و فیبر غذایی[۳]

عواقب احتمالی[ویرایش]

عفونت باکتریایی ثانویه در محل درگیر پوستی، پسوریازیس پوستولی (تاول چرکی).

بیماری ممکن است بین حملات مدت‌های طولانی غیرفعال باقی بماند. در خانم‌ها شدت بیماری در طی بارداری کاهش می‌یابد. کربنات لیتیم و بتابلوکرها و هیپوکلسمی باعث تشدید بیماری می‌شود.

شرایط مرتبط[ویرایش]

افراد مبتلا به پسوریازیس در معرض خطر ابتلا به دیگر شرایط مزمن و جدی به عنوان "بیماری‌های همراه" هستند. تخمین زده می‌شود که تا ۳۰ درصد از افراد مبتلا به پسوریازیس به ورم مفاصل پسوریاتیک مبتلا می‌شوند. افراد مبتلا به بیماری پسوریازیس همچنین در معرض خطر بیشتر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی و افسردگی می‌باشند.

ورم مفاصل پسوریاتیک

ورم مفاصل پسوریاتیک باعث درد، سفتی و تورم در اطراف مفاصل و تاندون‌ها می‌شود.

بیماری‌های قلب و عروق

تحقیقات همچنان به رابطهٔ پسوریازیس با افزایش خطر بیماری‌های قلبی عروقی، به ویژه در افراد مبتلا به پسوریازیس شدید را نشان می‌دهد. افراد مبتلا به پسوریازیس شدید به احتمال زیاد بیشتر از ۵۸ درصد به یک رویداد قلبی بزرگ و بیشتر از ۴۳ درصد احتمال ابتلا به سکتهٔ مغزی را دارند. بنیاد ملی پسوریازیس پژوهش بررسی ارتباط بین این دو بیماری را حمایت کرده است.

دیابت

افراد مبتلا به پسوریازیس در معرض خطر افزایش دیابت نوع ۲ با توجه به مطالعهٔ ۲۰۱۲ می‌باشند. افراد مبتلا به پسوریازیس شدید به احتمال زیاد بیشتر از ۴۶ درصد به دیابت نوع ۲ مبتلا می‌شوند.

افسردگی

پسوریازیس می‌تواند استرس‌های روحی ​​روانی قابل توجهی برای بیمار، از جمله کاهش عزت نفس و بروز اختلالات خلقی، مثل افسردگی را افزایش دهد. یک مطالعه تخمین می‌زند که حدود یک چهارم از افراد مبتلا به پسوریازیس دچار افسردگی می‌شوند. مطالعات نشان می‌دهد که درمان پسوریازیس می‌تواند علائم افسردگی را کاهش دهد.

سایر شرایط

دیگر بیماریهای همراه مرتبط با پسوریازیس شامل سرطان، چاقی، سندرم متابولیک و سایر شرایط مربوط به ایمنی مانند بیماری کرون هستند. تعدادی از مطالعات نشان داده است که افراد مبتلا به پسوریازیس افزایش خطر ابتلا به انواع خاصی از سرطان، از جمله یک شکل از سرطان پوست و لنفوم را دارند. در برخی موارد، سرطان با درمان‌های خاص پسوریازیس که با سرکوب سیستم ایمنی بدن همراه است بوجود می‌آید. بیماران باید از رفتارهای پر خطر که منجر به سرطان می‌شود اجتناب کنند.[۱۵]

همه‌گیر شناسی[ویرایش]

تخمین زده می شود که پسوریازیس بر ۴-۲% از جمعیت جهان غرب تاثیر می گذارد. نرخ پسوریازیس با توجه به سن، جنس، منطقه و قومیت متفاوت است. تصور می شود که ترکیبی از عوامل محیطی و ژنتیکی مسئول این تفاوت ها است. این می تواند در هر سنی رخ دهد، با وجود آن که اغلب برای اولین بار بین سنین ۱۵ و ۲۵ سال به نظر می رسد. تقریباً یک سوم از بیماران مبتلا به پسوریازیس اظهار داشتند که قبل از سن ۲۰ سالگی تشخیص داده می شوند. پسوریازیس بر هر دو جنس به طور مساوی تأثیر می گذارد.

افراد مبتلا به بیماری التهابی روده مانند بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو در معرض افزایش خطر ابتلا به پسوریازیس می باشند. پسوریازیس در کشورهای دورتر از خط استوا شایع تر است . افراد از اصل و نسب سفید اروپایی بیشتر احتمال ابتلا به پسوریازیس را دارند و وضعیت در آمریکایی های آفریقایی تبار نسبتاً غیر معمول و در بومیان آمریکا بسیار غیر معمول است. [۱۰]

به نظر می رسد که پسوریازیس بخصوص در كشورهای اسكانديناوی بيشترين شيوع را داشته تا ۶ درصد از جميعت اين نواحی ممكن است به پسوريازيس مبتلا باشند، در حاليكه بر عكس در ميان اسكيمو ها، ژاپنی ها و غرب آفريقا پسوريازيس بيماری نادری محسوب می شود.

اگرچه آمار دقیقی در مورد شیوع بیماری در ایران وجود ندارد، اما باید گفت پسوریازیس در ایران جزو بیماری‌های شایع پوستی بوده و به نظر می‌رسد در شمال ایران حتی از شیوع بالاتری نیز برخوردار باشد.[۲]

تاریخچه[ویرایش]

محققان بر این باورند که پسوریازیس در میان شرایط پوستی مختلف با نام tzaraath (ترجمه به جذام) در کتاب مقدس عبری گنجانده شده است ، یک وضعیت تحمیل شده به عنوان مجازات تهمت. احتمال دارد که این ناشی از استفاده از اصطلاح یونانی یکسان برای هر دو شرایط باشد. یونانیان خوره (λεπρα) را مدتی برای شرایط فلس مانند پوست استفاده می کردند. آنها psora را مدتی برای توصیف شرایط خارش پوست مورد استفاده قرار می دادند. در اواخر قرن 18 متخصصین پوست انگلیسی رابرت ویلان و توماس بیتمن متوجه تفاوت آن از دیگر بیماری های پوستی می شوند. آنها گفتند جذام به طور منظم، به صورت دایره ای از تکه های متمایز تشکیل شده، در حالی که پسوریازیس همیشه نامنظم است. ویلان دو دسته را از هم باز شناخت: graecorum leprosa و leprosa psora .

تصور می شود که توصیف پسوریازیس ابتدا از روم باستان توسط کورنلیوس سلسوس شده باشد. متخصص پوست انگلستان توماس بیتمن ارتباط احتمالی بین پسوریازیس و نشانه های آرتروز را در سال 1813 شرح داده است.

تاریخ درمان پسوریازیس با درمان های مشکوک و سمیت بالا همراه بوده است. در قرن 18 و 19 ترکیب مواد سمی و سرطان زا آرسنیک ، توسط متخصصین پوست به عنوان یک درمان برای پسوریازیس مورد استفاده قرار گرفته است. جیوه نیز برای درمان پسوریازیس در طول این مدت استفاده شده است. گوگرد ، ید و فنل نیز معمولاً برای درمان پسوریازیس در طول این دوره مورد استفاده قرار گرفت که به غلط اعتقاد بر این بود که پسوریازیس یک بیماری عفونی است. ذغال سنگ TARS به طور گسترده ای با تابش نور ماوراء بنفش به عنوان یک روش درمان موضعی در 1900s اولیه مورد استفاده قرار گرفت. در طول مدت زمان مشابه، موارد ورم مفاصل پسوریاتیک با آماده سازی طلا به صورت داخل وریدی تجویز شده ، به همان شیوه ای که آرتریت روماتوئید تحت درمان قرار می گرفته است. همهٔ این درمان ها با درمان های موضعی و سیستمیک مدرن جایگزین شده است. [۱۰]

تحقیقات[ویرایش]

نقش مقاومت به انسولین در پاتوژنز پسوریازیس در حال حاضر تحت بررسی است. تحقیقات اولیه نشان داده است که آنتی اکسیدان ها مانند پلی فنول ممکن است اثرات مفیدی در مشخصهٔ التهاب داشته باشند.

بسیاری از داروهای در دست تحقیق هدف Th17 / IL-23 محور، به خصوص IL-23p19 به عنوان بازدارنده در افزایش ضخامت ضایعات پوستی پسوریازیس است در حالی که کمک کمتری به محافظت در برابر عفونت های فرصت طلب می کند. سایر سایتوکاین ها مانند IL-17 و IL-22 نیز هدف بوده است برای مهار آنها که نقش مهمی در پاتوژنز پسوریازیس بازی می کند. یکی دیگر از پژوهش ها در استفاده از متمرکز مهار کننده فاکتور رشد اندوتلیال عروقی برای درمان پسوریازیس است. دارو های دهانی به عنوان جایگزین برای داروهای تزریقی مورد بررسی قرار گرفته است شامل کیناز ادم مهار کننده، پروتئین کیناز C مهار کننده، میتوژن فعال پروتئین کیناز مهارکننده، و فسفودی استراز 4 مهار کننده ، همه آنها در فاز های مختلف 2 و 3 آزمایش های بالینی موثر واقع شده است. با این حال، این عوامل اثرات جانبی بالقوه شدید به علت مکانیسم های سرکوب کنندهٔ سیستم ایمنی دارد. [۱۰]

گروه‌های حمایتی[ویرایش]

امروزه در مورد بسیاری از بیماریهای مزمن، گروه‌های حمایتی وجود دارند که به مشکلات مختلف بیماران رسیدگی می‌کنند. این امر در مورد پسوریازیس نیز مصداق داشته و انجمن‌های مختلفی برای این بیماری وجود دارد که اغلب نیز توسط خود آنها گردانده شده و از کمک و مشاوره پزشکان نیز استفاده می‌کنند. بیمار مبتلا به پسوریازیس از طریق اینترنت می‌تواند در هر کجای دنیا از اطلاعات و حمایت‌های این گروه‌ها استفاده کند. مهمترین این گروه‌ها شاید فدراسیون بین المللی انجمن‌های پسوریازیس (http://ifpa-pso.org) (IFPA) باشد که درواقع یک اجماع جهانی از انجمن‌هایی است که برای حمایت از بیماران مبتلا به پسوریازیس تشکیل شده‌اند و سالانه در یکی از کشورهای دنیا گردهمایی دارند. این فدراسیون انجمن‌هایی فعال در بیش از ۲۰ کشور در سراسر دنیا را سازماندهی می‌کند.

بنیاد ملی پسوریازیس (http://psoriasis.org) یکی از این انجمن‌هاست که با هدف ارتقای آگاهی و کمک به درمان و تحقیقات برای پسوریازیس تأسیس شده است و از سال ۱۹۶۸ میلادی تاکنون کمک های شایانی به بیماران مبتلا به پسوریازیس کرده است. [۲]

انجمن تخصصی پسوریازیس ایران (http://psoriasistalk.ir) با بیش از ۳۰۰۰ عضو مکان خوبی برای ارتباط با افرادی است که پسوریازیس دارند.

جامعهٔ پسوریازیس ایران (صدفک) وبسایتی علمی-پزشکی با هدف ارتقاء سطح آگاهی مبتلایان و دیگر اقشار جامعه نسبت به بیماری پسوریازیس می‌باشد.

منبع[ویرایش]

  1. صدفک از واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای psoriasis در انگلیسی و در حوزهٔ پزشکی است. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵، بخش لاتین». فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ۱۶۴. بازبینی‌شده در ۴ فروردین ۱۳۹۱. 
  2. ۲٫۰۰ ۲٫۰۱ ۲٫۰۲ ۲٫۰۳ ۲٫۰۴ ۲٫۰۵ ۲٫۰۶ ۲٫۰۷ ۲٫۰۸ ۲٫۰۹ ۲٫۱۰ http://www.drzargari.com/fa/Details53.aspx
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ «بیماری پسوریازیس چیست؟». راستینه. 
  4. http://psoriasis.org/about-psoriasis بنیاد ملی پسوریازیس.
  5. http://www.worldpsoriasisday.com روز جهانی پسوریازیس.
  6. http://www.psoriasis.org/about-psoriasis/types
  7. http://www.psoriasis.org/about-psoriasis/specific-locations
  8. http://www.psoriasis.org/about-psoriasis/women-and-psoriasis/before-conception
  9. http://www.psoriasis.org/about-psoriasis/causes
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ ۱۰٫۳ ۱۰٫۴ http://en.wikipedia.org/wiki/Psoriasis
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ ۱۱٫۳ ۱۱٫۴ ۱۱٫۵ ۱۱٫۶ http://www.psoriasis.org/about-psoriasis/treatments
  12. http://www.psoriasis.org/about-psoriasis/treatments/biologics
  13. http://www.psoriasis.org/about-psoriasis/treatments/oral-treatments
  14. http://www.psoriasis.org/about-psoriasis/treatments/alternative
  15. http://www.psoriasis.org/about-psoriasis/related-conditions
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پسوریازیس موجود است.