نوردرمانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از نور درمانی)
پرش به: ناوبری، جستجو
نور درمانی
مداخله درمانی
درمان با نور درخشان یک درمان معمول برای اختلال خلقی فصلی و اختلالات ریتم شبانه روزی است.
آی‌سی‌دی-۱۰: 6A6, GZJ
آی‌سی‌دی-۹ 99.83, 99.88
سمپ D010789

نور درمانی (Light therapy) یا فتوتراپی (به طور کلاسیک به عنوان هلیودرمانی نامیده می شد)شامل قرار گرفتن در معرض نور روز و یا طول موج خاصی از نور با استفاده از لیزر، دیودهای ساطع کننده نور، لامپهای فلورسنت، لامپهای دیکرونیک و یا لامپ های بسیار روشن، نور تمام-طیف، که معمولاً با دستگاه های مختلف کنترل می شود، می باشد. نور برای مدت زمان تجویز شده و در برخی موارد، در یک زمان خاص از روز تجویز می شد.

درمان با نور درخشان یک درمان معمول برای اختلال خلقی فصلی و اختلالات ریتم شبانه روزی است.

استفاده مشترک از این واژه با درمان اختلالات پوستی (عمدتاً پسوریازیس)، اختلال خواب و برخی از اختلالات روانی همراه است. نور درمانی هدایت شده به پوست، برای درمان آکنه ولگاریس، اگزما و زردی یا یرقان نوزادان نیز استفاده می شود. نور درمانی که شبکیه چشم را مورد هدف قرار می دهد در درمان اختلالات ریتم شبانه روزی مانند سندرم خواب مرحله ای متاخر استفاده می شود و همچنین می تواند برای درمان اختلال خلقی فصلی، و با حمایت هایی برای اختلالات روانی غیر فصلی نیز مورد استفاده قرار گیرد.

دیگر کاربردهای پزشکی نور درمانی شامل کنترل درد، تسریع بهبود زخم، رشد مو، بهبود در خواص خون و گردش خون و بیماری ها و اختلالات مرتبط با سینوس نیز می شود. بسیاری از این کابردها از درمان با لیزر کم توان و درمان با نور قرمز در محدوده ۶۲۰-۶۶۰ نانومتر استفاده می کنند.

تاریخچه[ویرایش]

بسیاری از فرهنگ های کهن، از جمله مردم یونان باستان، مصر باستان، و روم باستان است اشکال مختلف هلیودرمانی را استفاده کردند. [۱] مهاجران اینکا، آشوری و مهاجران نخستین آلمانی نیز خورشید را به عنوان خدای آورنده سلامتی پرستش می کردند. ادبیات پزشکی هند که تاریخ آن به ۱۵۰۰ پیش از میلاد برمی گردد درمانی مرکب از گیاهان با نور خورشید طبیعی را برای درمان مناطق بدون رنگدانه پوست توصیف می کند. درادبیات بودایی از حدود ۲۰۰ میلادی و در اسناد چینی مربوط به قرن دهم منابع مشابه وجود دارد.

پزشک فاروئی، نیلز فینسن به عنوان پدر فتوتراپی مدرن شناخته می شود. اولین منبع نور مصنوعی را برای این منظور، ساخت و از اختراع خود برای درمان لوپوس ولگاریس استفاده کرد. جایزه نوبل در فیزیولوژی یا پزشکی را در سال ۱۹۰۳ دریافت کرد.

از آن زمان به بعد یک آرایه بزرگ برای درمان با استفاده از نور کنترل شده توسعه یافته است. اگرچه درک عمده مصرف کنندگان از " نور درمانی" مربوط به درمان اختلال خلقی فصلی و بیماری های پوست مثل پسوریازیس است، کاربردهای دیگر شامل استفاده از لیزر کم توان، نور قرمز، مادون قرمز نزدیک و لامپهای ماوراء بنفش برای کنترل درد، رشد مو، درمان پوست، و تسریع بهبود زخم است.

مرتبط با پوست[ویرایش]

پسوریازیس[ویرایش]

محبوب ترین نوع نور درمانی، درمان پسوریازیس با UVB است. ۳ درصد جمعیت از پسوریازیس رنج می برند و نور درمانی UVB موثرترین درمان برای پسوریازیس می باشد. یکی از ویژگی های پسوریازیس التهاب موضعی با واسطه سیستم ایمنی است. اشعه ماوراء بنفش برای سرکوب سیستم ایمنی بدن و کاهش پاسخ های التهابی شناخته شده است. در نور درمانی برای بیماری های پوستی مانند پسوریازیس از امواج نور ( UV – A با طول موج ۳۱۵-۴۰۰ نانومتر) UV - B (طول موج ۲۸۰-۳۱۵ نانومتر) استفاده می شود. UV - A، در ترکیب با تجویز دارو به صورت خوراکی، به عنوان درمان PUVA شناخته شده است.

آکنه ولگاریس[ویرایش]

نور خورشید برای بهبود آکنه از دیرباز شناخته شده بود، و تصور می شد این امر باید به دلیل اثرات ضد باکتری و سایر اثرات مربوط به طیف ماوراء بنفش باشد که نمی‌تواند به عنوان یک درمان طولانی مدت به دلیل احتمال آسیب پوست استفاده شود. مشخص شد که قسمتی از نور بنفش قابل رویت موجود در نور آفتاب (در محدوده ۴۱۵-۴۳۰ نانومتر) پورفیرین (کوپروپورفیرین ۳) را در آکنه پروپیونی باکتریوم فعال می کند که سبب آسیب رساندن و در نهایت کشته شدن باکتری ها توسط آزاد سازی اکسیژن ﻓﻌﺎل می گردد. در مجموع ۳۲۰ ژول بر سانتی متر مربع نور در این محدوده سبب می شود باکتری ها به صورت غیر زنده در آیند. از آنجا که پورفیرین های اندکی به طور طبیعی در پوست یافت می شود، معتقدند این درمان به جز در بیماران پورفیریا بی خطر است. [۵] اگر چه با توجه به مواد شیمیایی حساس به نور در شبکیه، حفاظت از چشم صورت می گیرد. این نور معمولاً توسط LEDs فراتابان ایجاد می شود. این شیوه درمان توسط FDA برای برخی از سیستم های امواج نوری تایید شده است. به طور کلی بهبود متوسط ۷۶ درصد برای ۸۰ ٪ از بیماران طی سه ماه رخ می دهد؛ اکثر مطالعات نشان می دهد که این شیوه درمان بهتر از بنزوئیل پراکسید است و به مراتب بهتر تحمل می شود. با این حال، حدود ۱۰ درصد از افراد تحت این درمان شاهد هیچ بهبودی نمی‌باشند.

سایر بیماری های پوستی[ویرایش]

فتوتراپی در درمان اگزما، درماتیت اتوپیک، بثورات نوری پلی مورفیک، ویتیلیگو، لیکن پلان و مایکوزیس فونگوئیدز می تواند موثر باشد.

برنزه شدن[ویرایش]

برنزه شدن در نتیجه اثرات دو طیف مختلف از اشعه ماوراء بنفش ایجاد می شود : UV - A و UV - B .

بهبود زخم[ویرایش]

برای بهبود زخم ها، درمان با امواج نوری سرخ پیشنهاد شده است. پزشکان در حال بررسی این امر هستند که چگونه این تکنولوژی نوری خاص به التیام زخم های دیر التیام یابنده، مانند زخمهای پوستی دیابتی، سوختگی های جدی و زخم دهانی شدید ناشی از شیمی درمانی و اشعه کمک می کند. این پروژه شامل آزمایشگاه و مطالعات کارآزمایی انسانی، مورد تایید سازمان غذا و داروی آمریکا و تحت حمایت مالی قرارداد پژوهش نوآورانه تجارت کوچک ناسا از طریق بخش انتقال فناوری در مرکز پروازهای فضایی مارشال در هانتسویل متعلق به ناسا¹، آلا، می باشد. «تا کنون، آنچه که ما در بیماران دیده ایم و آنچه که ما در آزمایشگاه کشت سلولی دیده ایم، همه به یک نتیجه اشاره دارد،» دکتر هری ولان، استاد مغز و اعصاب اطفال و مدیر طب پرفشار در دانشکده پزشکی ویسکانسین بیان کرد. «نور نزدیک به مادون قرمز ساطع شده از LED ها به نظر می رسد برای افزایش انرژی در داخل سلول کاملاً مناسب است. این امر به این معنی است که اگر شما بر روی زمین در یک بیمارستان، مشغول به کار در یک زیردریایی در زیر دریا و یا در راه خود به مریخ در داخل سفینه فضایی باشید، LED ها سبب افزایش انرژی به سلول ها و تسریع بهبودی می گردند.» پژوهش تحت حمایت ناسا مربوط به دکتر ولان در حال حاضر شاهد نتایج قابل توجهی با استفاده از دیود ساطع کننده نوردر تسریع بهبود زخم های دردناک دهان ناشی از درمان سرطان مانند پرتودرمانی و شیمی درمانی بوده است. درمان سریع و بدون درد است. دستگاه بهبود زخم کوچک، ۳.۵ اینچ ۴.۵ اینچ (۸۹ میلی متر تا ۱۱۴ - میلی متر ها)، قابل حمل آرایه مسطح از LED، چیده شده در ردیف های بالای یک جعبه کوچک است. یک پزشک پرستار جعبهLED را در خارج از گونه بیمار در حدود یک دقیقه در هر روز قرار می دهد. نور قرمز به داخل دهان نفوذ می کند، جایی که در آن به نظر می رسد باعث تسریع بهبود زخم و جلوگیری از زخم شدن بیشتر در دهان بیمار می شود. « بعضی از کودکان که احتمالاً تا به حال به خاطر زخم های شدید در دهان خود به صورت داخل وریدی تغذیه شده اند قادر به خوردن غذای جامد شده اند» دکتر دیوید مارگولیس، یک متخصص سرطان در بیمارستان کودکان ویسکانسین در میلواکی و استادیار طب اطفال در دانشکده پزشکی ویسکانسین ابراز کرد. مارگولیس که بیماران اطفال مبتلا به سرطان او در این مطالعه شرکت دارند، توضیح داد که ، «جلوگیری از موکوزیت دهان توانایی بیماران را برای خوردن و نوشیدن بهبود می بخشد و همچنین ممکن است خطر ابتلا به عفونت در بیماران با سیستم ایمنی را کاهش دهد.» در آزمایشگاه، ولان و تیم او نشان داده اند که سلول های پوست و ماهیچه ای که در محیط کشت رشد کرده و در معرض نور مادون قرمز LED قرار گرفته اند، نسبت به کشت های کنترلی زمینه که توسط نور تحریک نشده اند ۱۵۰ تا ۲۰۰ درصد سریع تر رشد کردند. دانشمندان در حال تلاش برای پی بردن به این امر که چگونه سلول ها نور را به انرژی تبدیل می کنند، و شناسایی این امر که چه طول موج نور در تحریک رشد در انواع مختلفی از سلول موثرتر است، می باشند. برخی ها می گویند که به نظر نمی‌رسد درمان با لیزر کم توان موثر باشد، در حالی که دیگران پی بردند که می تواند موثر باشد. درمان با امواج نور به صورت بالینی در بسیاری از مناطق خارج از ایالات متحده آمریکا از جمله کانادا، اروپا و آسیا استفاده می شود.

درمان فوتودینامیک[ویرایش]

این درمان بر این اساس می باشد که یک مایع حساس به نور به بدن تزریق می شود. این مایع به سلول های ناسالم بدن متصل می شود. زمانی که از خارج در معرض نور قوی قرار گیرد به جامد تبدیل می شود، و در نتیجه سلول های ناسالم را می کشد. یکی از درمان ها استفاده از نور آبی با اسید آمینولولونیک برای درمان کراتوز اکتینیک می باشد. این درمان مورد تایید FDA ایالات متحده شده برای درمان آکنه ولگاریس نمی‌باشد.

مرتبط با خلق و خواب[ویرایش]

جعبه های نور[ویرایش]

روشنایی و دمای رنگ نور جعبه نور کاملاً شبیه به نور روز است.

تولید هورمون ملاتونین، یک تنظیم کننده خواب، توسط نور مهار می شود و به واسطه تاریکی توسط سلول های گانگلیونی حساس به نور که در شبکیه قرار دارند آزاد می گردد. تا حدی معکوس این امر برای سروتونین، که به اختلالات خلقی مرتبط شده است درست است. از این رو، جهت دستکاری سطح ملاتونین یا زمان بندی آن، جعبه های نور با ارائه نوع بسیار خاصی از روشنایی مصنوعی به شبکیه چشم موثر هستند. در نور درمانی یا از جعبه نور که تا ۱۰۰۰۰ لوکس نور از خود ساطع می کند، بسیار روشن تر ازلامپ های رشته ای مرسوم است، و یا با شدت کمتر از طول موج خاصی از نور از آبی (۴۷۰ نانومتر) به رنگ سبز (۵۲۵ نانومتر) مناطق قابل رویت طیف استفاده می شود. در دستگاه های جدیدتر نور درمانی از تکنولوژی LED استفاده می شود که سبب شده دستگاه ها بسیار کوچکتر و راحت تر برای کاربران باشند. یک مطالعه در سال ۱۹۹۵ نشان داد که درمان با نور سبز در دوز ۳۵۰ لوکس تولید ملاتونین سرکوب و سبب شیفت فازی معادل ۱۰۰۰۰ لوکس نور درمان با نور سفید می گردد، اما مطالعه دیگری که در ماه مه ۲۰۱۰ منتشر شده نشان می دهد که نور آبی که اغلب برای درمان اختلال عاطفی فصلی استفاده می شود به دلیل احتمال دخالت سلول های مخروطی در سرکوب ملاتونین، احتمالاً بایستی توسط نور سبز یا سفید، جایگزین شود. در درمان، چشم بیمار بایستی در فاصله تجویز شده از منبع نور با نوری که شبکیه را مورد هدف قرار می دهد، قرار گیرد. برای این امر نیاز نیست به طور مستقیم به نور خیره شود. مرکز درمان محیطی (www.cet.org) یک سازمان غیر انتفاعی است که در سال ۱۹۹۴ در پاسخ به علاقه پرشتاب بین‌المللی در درمان های جدید محیطی تاسیس شد. این مرکز متشکل از یک تیم چند رشته ای از محققان و پزشکان برجسته- کارشناسان در سلامت روان، چشم پزشکی و فیزیک نور، مهندسی برق، بیوشیمی، فیزیولوژی و سالمند شناسی - که متعهد به ادغام تلاش خود به سمت توسعه کاربرد درمان های مؤثر محیطی هستند.

  • با توجه به سه عامل عمده - اثر بخشی بالینی، ایمنی چشم و پوست، و آسایش بصری -CET معیارهای زیر برای انتخاب جعبه نور توصیه می کند:
  • هر جعبه نوری که خریداری می کنید باید با موفقیت در کارآزمایی بالینی کارشناسی شده موردآزمایش قرار گیرد.
  • جعبه باید ۱۰۰۰۰ لوکس روشنایی در فاصله راحت نشستن ایجاد کند. مشخصات محصول اغلب فراموش می شود و یا مورد تایید قرار نمی‌گیرد.
  • لامپ های فلورسنت باید یک صفحه صاف منتشر کننده داشته باشند که تشعشعات ماوراء بنفش (UV) را خارج سازد. اشعه UV برای چشمها و پوست مضر است.
  • این لامپ ها باید به جای نور رنگی نور سفید ساطع کنند. لامپ های "طیف کامل" و لامپ های آبی رنگ (یا مایل به آبی) هیچ مزیت درمانی شناخته ای ارائه نمی‌کنند.
  • نور باید به سمت پایین به سمت چشم ها با یک زاویه ای برای به حداقل رساندن تابش آزاردهنده بصری تابانده شود.
  • کوچکتر بهتر نیست: در هنگام استفاده از یک جعبه نور جمع و جور، حتی حرکات کوچک سر سبب خواهند شد تا چشم ها از محدوده درمانی نور خارج شوند.

اختلال خلقی فصلی[ویرایش]

در حالی که نور خورشید کامل برای اختلال خلقی فصلی (SAD) [نیازمند منبع] ترجیح داده می شود، جعبه های نور ممکن است برای درمان این بیماری موثر باشند. جعبه های نور برای اختلال خلقی فصلی برای فیلتر کردن بیشتر نور UV طراحی شده، که می تواند باعث آسیب چشم ها و پوست شود. سازمان غذا و داروی آمریکا استفاده از جعبه نور را برای درمان اختلال عاطفی فصلی به دلیل نتایج نامشخص در مطالعات کارآزمایی بالینی مورد تایید قرار نداده است. اما هنوزهم درمان با نور به عنوان فرم اصلی درمان اختلالات عاطفی فصلی دیده می شود. نور مستقیم خورشید، منعکس شده به پنجره ها ی خانه یا محل کار توسط یک دستگاه آینه ای قابل کنترل با کامپیوتر به نامheliostat یا خورشیدتاب نیز به عنوان یک نوع از نور درمانی برای درمان اختلال عاطفی فصلی استفاده می شود. این امکان وجود دارد که پاسخ به درمان با نوردر مورد اختلال عاطفی فصلی، وابسته به فصل باشد. مبتکر ایرانی این طرح علیرضا احمدیان است : اثربخشی فوتو توریسم در کنترل علائم اختلال افسردگی فصلی.

افسردگی غیر فصلی[ویرایش]

نور درمانی در درمان افسردگی غیر فصلی و سایر اختلالات روانی، از جمله اختلال افسردگی اساسی، اختلال دو قطبی و افسردگی پس از زایمان نیز پیشنهاد شده است. یک فراتحلیل توسط گروه همکاری کوکران به این نتیجه رسید که برای بیماران مبتلا به افسردگی غیر فصلی، نور درمانی اثر ضد افسردگی ملایم اما امیدوار کننده ارائه می دهد.

اختلالات ریتم شبانه روزی خواب[ویرایش]

(اختلالات ریتم شبانه روزی خواب) مزمن CRSD[ویرایش]

در درمان اختلالات ریتم شبانه روزی مانند سندرم خواب مرحله ای متاخر (DSPs)، زمان قرار گرفتن در معرض نور بسیار مهم است. برای DSPs، نور باید به زودی پس از بیداری خود به خودی به شبکیه تابانیده شود و تا به اثر مورد نظررسیده شود، همانطوری که توسط منحنی پاسخ فاز برای نور در انسان نشان داده شده است. برخی از کاربران مفید بودن چراغهایی را که در مدت کوتاهی قبل از بیداری آنها روشن می شوند (شبیه سازی سحرگاه) گزارش کرده اند. استفاده از صبح نیز ممکن است برای سندرم خواب و بیداری غیر- ۲۴- ساعت موثر شود، در حالی که استفاده از شب برای سندرم فاز خواب پیشرفته توصیه می شود.

CRSD موقعیتی[ویرایش]

نور درمانی برای افراد نوبت کار و برای تاخیر جت یا عدم تطابق ساعت داخلی بدن آزمایش شده است .

زردی نوزادان[ویرایش]

نوشتار اصلی: فوتوتراپی نوزادان
نوزاد تحت فتوتراپی نور سفید برای درمان زردی نوزادان.

نور درمانی برای درمان موارد زردی نوزادان از طریق ایزومریزاسیون بیلی روبین و در نتیجه تبدیل به ترکیباتی که نوزاد بتواند از طریق ادرار و مدفوع ( روده)دفع کند استفاده می شود. درمان رایج زردی نوزادان نور بیلی است.

بیماری پارکینسون[ویرایش]

درمان با نور درخشان ممکن است سبب تسکین بیماری پارکینسون از طریق ا کاهش لرزش بیمار شود.

ایمنی[ویرایش]

نور فرابنفش باعث آسیب پیشرونده به پوست انسان می شود. این امر با آسیب های ژنتیکی، آسیب کلاژن، و همچنین تخریب ویتامین A و ویتامین C در پوست و تولید رادیکال های آزاد واسطه گری می شود. نور فرابنفش نیز به عنوان یک عامل در تشکیل آب مروارید شناخته شده است. محققان این مطلب را که آیا با محدود کردن قرار گیری در معرض نور آبی می توان خطر ابتلا به انحطاط ناحیه ماکولا وابسته به سن را کاهش داد را مورد سوال قرار داده اند. لامپ های فتوتراپی مدرن مورد استفاده در درمان اختلال خلقی فصلی و اختلالات خواب یا نورماوراء بنفش را خارج (فیلتر) می کنند و یا نور ماوراء بنفش را ساطع نمی‌کنند، برای اهداف در نظر گرفته شده تا زمانی که داروهای حساس به نور خورده نشود و درعدم وجود هر گونه بیماری چشم بی خطر و موثر محسوب می شوند. نور درمانی درمان تغییر خلق و خوی است و فقط در صورتی که با مصرف دارو همراه شود، امکان به وجود آمدن یک حالت مانیک، اضطراب و عوارض جانبی دیگر از وضعیت افسردگی وجود دارد. در حالی که این عوارض جانبی معمولاً قابل کنترل است، توصیه می شود که بیماران به جای اقدام به خود درمانی، پرتو درمانی را تحت نظارت پزشک با تجربه انجام دهند. گزارش شده است که درمان با نور درخشان ممکن است تولید هورمون های تولید مثل مانند تستوسترون، هورمون جسم زرد، هورمون محرک فولیکول، و استرادیول را فعال کند. موارد منع مصرف مطلق اندکی به درمان با نور وجود دارد، اگرچه در برخی شرایطی لازم است احتیاط صورت گیرد. این موارد عبارتند از وقتی یک بیمار دچار بیماری است که ممکن است چشمان وی را به سمیت در مقابل نور بیشتر آسیب پذیرکند، گرایش به شیدایی مانیا داشته باشد، یا یک گیاه (مانند مخمر سنت جان) و یا داروی حساس کننده به نور مصرف کرده باشد. بیماران مبتلا به پورفیریا باید از بسیاری از اشکال نور درمانی اجتناب کنند. بیماران مصرف کننده برخی داروها مثل کلروکین و یا متوترکسات باید در استفاده از نور درمانی احتیاط کنند زیرا احتمال دارد که این داروها باعث پورفیریا شوند.

عوارض جانبی[ویرایش]

عوارض جانبی پرتو درمانی برای اختلالات خواب مرحله ای عبارتند از : بیقراری یا عصبانیت، سردرد، و حالت تهوع. برخی از شکایات جسمی غیر افسردگی (مانند ضعف بینایی و راش پوستی یا سوزش) ممکن است با پرتو درمانی را بهبود یابد.

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]