نیاسر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نیاسر
Niasar1.jpg
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان اصفهان
شهرستان کاشان
بخش نیاسر
مردم
جمعیت متغیر
مذهب اسلام
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۶۴۵ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه 27
اطلاعات شهری
پیش‌شماره تلفنی ۰۳۶۲۳۲۲
وبگاه وب‌گاه نیاسر

نیاسَر یکی از شهرها در مرکز ایران است.

شهر نیاسر در بخش نیاسر شهرستان کاشان استان اصفهان قرار گرفته‌است.[۱] مهم‌ترین اثر باستانی نیاسر، بنای تقویمی چهارتاقی نیاسر است.

جمعیت آن در سال ۱۳۸۳ برابر با ۲۳۴۳ نفر برآورد شده‌است.

نیاسر روستایی باستانی بوده‌است که در آثار جغرافیایی سده‌های ششم و هفتم از آن یاد شده‌است. آثار باستانی و طبیعی موجود نیاسر عبارت است از: چهارتاقی نیاسر، آبشار، کاخ صفوی تالار که بر روی آتشکده ساسانی ساخته شده، گرمابه صفوی، برج دیدبانی، پناهگاه زیرزمینی معروف به سوراخ رئیس، چنارهای کهنسال و چشمه و نیایشگاه مجاور آن که اکنون تبدیل به مسجد شده‌است.[۲]

در نیاسر اکنون مراسمی بر‌گزار می‌شود که بازمانده آیین‌های کهن است. قربانی گاوی آذین شده در روز قربان و برگزاری جشن اسفندی، نمونه‌هایی از آن است.در کتب قدیم از این شهر نیاستر یاد شده.

آثار تاریخی نیاسر[۳][ویرایش]

چهار طاقی نیاسر:

یک ساختمان گنبدی شکل که بر روی صخره ای قرار گرفته است و مشرف به بخش « تالار » روستا می باشد، از دور خود نمایی می کند. این بنایی است که معتقدند به دستور اردشیر بابکان، موسس سلسله ساسانیان ساخته شده است . آتشکده بنایی 14×14 متر می باشد که بصورت اتاقی به همراه یک گنبد می باشد . در چهار طرف اتاق دیواری وجود ندارد.

چهار طاقی از سنگهایی که با گچ کنار یکدیگر قرار داده شده اند ساخته شده است. سنگهای به کار رفته در قسمتهای پایینی بنا به شکل طبیعی و عادی وسنگهای بکار رفته در قوسها ودر قسمتهای فوقانی مربعی شکل و مانند آجرهای بزرگی هستند. قسمتهای تحنانی بنا در سالهای اخیر با گچ پوشیده شده است . احتمالاً درگذشته تمامی دیوارهای اطراف آتشکده با کنده کاری های گچی تزیین شده بودند.

چشمه و آبشار نیاسر :

چند متر پایین تر از چهار طاقی نیاسر، چشمه آب تمیز و خنکی جریان می یابد و به روستا می رود، این چشمه که چشمه اسکندر نام دارد، از قدیمی ترین چشمه های شناخته شده است که 1680 متر بالای سطح دریا می باشد. آبهای روان از کنار آتشکدهای زیاد دیگری نیز جریان می یابد که این می تواند علامت پرستش آناهیتا، الهه باروری و مرتبط با آب باشد. در ادامه چشمه آبشار اسکندر وجود دارد و در قسمت پایین آبشار، دو تا سنگ آسیاب وجود دارد.

غار نیاسر:

این غار شامل مجموعه‌ای از تونلها و راهروهای تنگ و طولانی و اتاقها، اتاقکها و چاه‌های متعدد است. دسترسی به عمق این چاه‌ها بدون استفاده از وسایل پیشرفته امروز ممکن نیست، غار نیاسر به «سوراخ ویس» یا «غایر ویس» یا «غار رئیس» شهرت دارد و قرنها ناشناخته مانده بود، چنانکه در آثار تاریخی و نوشته‌های تحقیقی نیز نامی از آن نیست — در حالی که آثار تاریخی دیگر این منطقه، همچون آتشکده نیاسر که در زمان اردشیر بابکان ساخته شد، کاملاً شناخته شده‌اند.

غار نیاسر سه طبقه دارد و از دو کانال تشکیل شده، کانالی تقریباً حلقوی و کانالی در کنار آن به‌صورت تقریباً افقی. طول دالانها و اتاقهای این مجموعه پیچیده به دو هزار و پانصد متر می‌رسد، در حالی که عرض آن بسیا کم و حدود یک متر است؛ مقطع تونلها اکثراً کمتر از یک متر مربع است. غار حلقوی دو مدخل و غار افقی چهار مدخل دارد.

غار حلقوی متشکل است از هفت اتاق که در دل کوه به نحوی استادانه کنده شده‌اند و از طریق چاه‌ها و دالانهای زیرزمینی به طبقات زیرین مرتبط می‌شوند. دهانه‌های این تونل در ارتفاع هزار و هفتاد و نه و هزار و هشتاد یک متری از سطح زمین قرار دارند.

حمام و آسیاب آبی:

حمام تاریخی و آسیاب آبی از دیگر آثار تاریخی این شهر هستند که از نظر کارشناسان و تحقیقات به عمل آمده و نوع معماری به کاررفته در این بنا حکایت از آن دارد که این حمام و آسیاب در درون صفویه بنا نهاده شده است و وجه تسمیه آن نیز به همان دلیل است.نحوه انتقال آب به داخل حمام نیز جالب است و در خور توجه و بدین شکل است که آب از آبشار به وسیله کولهای گلی به داخل هشت گوش زیبایی و از آنجا به داخل حمام هدایت می شد و از آنجا به کل حمام انتقال می یافت و آب شرب حمام نیز به وسیله کولهای جداگانه بداخل حمام هدایت می شده که هنوز آثارش باقی است. سوخت حمام از هیزم بوده است و حمام دارای خزان بوده است و ورودی هشت ضلع شکل آن بوسیله دالانهایی از بیرون حمام جدا شده است . و اما آسیاب آبی که به وسیله ابی که از آبشار به پائین ریخته می شده به گردش در آمده است به این شکل کارمی کند که آب ابتدا در داخل تنوره هایی ذخیره و از آنجا بوسیله کول باریکی که از انتهای تنوره با فشار به چرخه آسیاب می ریزد و سنگ آسیاب را به گردش در می آورد و گندم و جو را آسیا می کند. نوع معماری آسیاب همانند حمام است و باید گفت که این آسیاب تنها آسیاب شهر نبوده و نیست و سایر آسیابها یا از کار افتاده است و یا تخریب شده است وتنها آسیاب فعال شهر همین آسیاب مذکور است.

باغ تالار و عمارت کوشک:

باغ تالار ازآثار جالب و دیدنی شهر نیاسر می باشد که در ختان کهنسال و بس رفیع آن زبانزد خاص و عام می باشد درختان سر به فلک کشیده که بسیار زیبا و دل انگیز است در این باغ قدیمی و زیبا که آب چشمه اسکندریه در میان آن جاریست و به آبشار منتهی می گردد و درختان آن از این آب سیراب می شوند عمارت بسیار زیبا و بدیع بنا نهاده شده است که به کوشک تالار معروف است . این عمارت و بنای تاریخی که روبه ویرانی بود به همت شهرداری و همکاری مسئولین ذی‌ربط مرمت شده و آماده بازدید مهمانان گرانقدر می باشد. از دیگر خصوصیات این مکان مشرف بودن آن به تمامی شهر نیاسر و اطراف آن می باشد به عبارت دیگر در هر نقطه از نیاسر این امکان قابل رؤیت می باشد.

شهر نیاسر، مرکز بخش نیاسر از توابع شهرستان کاشان و استان اصفهان بوده و در فاصله 24 کیلومتری شمال غربی کاشان قرار دارد. شهر نیاسر از طریق اتوبان در فاصله 240 کیلومتری تهران، 260 کیلومتری شهرستان اصفهان قرار دارد. هر ساله از اواسط اردیبهشت، نیاسر به یکی از بهشت های دیدنی ایران تبدیل می شود. نیاسر یکی از مراکز مهم تولید گل محمدی، گلاب و عرقیات گیاهی در کشور است. چنین ویژگی کم نظیری به سبب قرارگیری در دامنه کوه های کرکس و وجود چشمه پر آب اسکندریه و قنات های زیادی است که محدوده هایی به وسعت 800 هکتار را به زیر کشت برده است.

نیاسر شهری قدیمی است که تمام تاریخ و قدمت خود را مدیون چشمه آبی است که به نام چشمه اسکندریه شناخته می شود. آبشار نیاسر هم در واقع زاییده همین چشمه است.

غار تاریخی رئیس و لایه کهن زیرین آن، چهار طاقی (آتشکده) ساسانی، بافت تاریخی با بناهای عمومی و مسکونی متعدد و گوناگون، باغهای گسترده، گلستانهای زیبا و قرارگیری در دامنه کوه به همراه چشمه اسکندریه و آبشار معروف نیاسر و باغ و کوشک تالار، این شهر را به یکی از شهرهای تاریخی و گردشگری کشور تبدیل نموده است. این شهر همه ساله و به خصوص در ایام گلابگیری پذیرای گردشگران و تورهای گردشگری از اقصی نقاط کشور است.

منابع[ویرایش]

  1. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، ۱۳۸۳خ، ص۸۱.
  2. ضرابی، محمد. تاریخ کاشان، تهران، ۱۳۴۵.
  3. www.niasar.irاین متن اصلی مقاله‌است که از وب سايت گرفته شده بخشدار گرفته شده