افوس
مختصات: شرقی″۳۴ ′۰۵ °۵۰ شمالی″۲۴ ′۰۱ °۳۳ / ۵۰٫۰۹۲۷۸۹شرق ۳۳٫۰۲۳۲۳۶شمالی
| افوس | ||
|---|---|---|
|
||
| اطلاعات کلی | ||
| کشور |  ایران |
|
| استان | اصفهان | |
| شهرستان | فریدن | |
| بخش | بوئین و میاندشت | |
| نام(های) قدیمی | آپوسا[نیازمند منبع] | |
| مردم | ||
| جمعیت | ۳٬۸۰۵ | |
| زبان گفتاری | فارسی | |
| مذهب | شیعه دوازده امامی | |
| جغرافیای طبیعی | ||
| ارتفاع از سطح دریا | ۲۴۵۰ متر | |
| اطلاعات شهری | ||
| پیششماره تلفنی | ۰۳۷۲۵۴۵ | |
افوس شهری است از توابع «بخش بوئین و میاندشت»، «شهرستان فریدن»، «استان اصفهان»، که در «دهستان گرجی» قرار دارد افوس یکی از شهرهای استان اصفهان در مرکز ایران است.
این شهر با جمعیت ۳٬۸۰۵ نفر (سرشماری سال ۱۳۸۵)[۱] در بخش بوئین و میاندشت شهرستان فریدن قرار دارد.[۲]
افوس در ۳۸ کیلومتری غرب شهر داران مرکز فرمانداری فریدن بین روستاهای شش جوان، بوئین، داشکسن و خویگان واقع است.
افوس در دامنه کوه قوسی شکل به همین نام ایجاد شده این کوه بلند و برف گیر است برفش همگی و بدین علت جویبارهای زیادی از این کوه سرچشمه میگیرد.
از مجموع جویبارهای این کوه، آب سرچشمه که منبع اصلی آب زراعی افوس است تأمین میگردد. جوی سرچشمه راه خود را در درهای مشجر و با صفا بطرف شمال باز میکند.
خانههای افوس در مغرب این درهٔ پردرخت در امتداد شمال به جنوب گسترش یافتهاست و زمینهای زراعی در مشرق و جنوب درة فوق توسعه یافتهاست.
محتویات |
[ویرایش] تاریخچه
[ویرایش] مهاجرت گرجیها [۳] به ایران
پس از فتح افغانستان به دست «گرگین خان» - سردار گرجی الاصل سپاه صفوی - در زمان «شاه عباس» در «گرجستان» شورشی رخ داد. لذا شاه عباس یکی از سرداران گرجی الاصل سپاه خود به نام «قرچاغای خان» را به همراه گرگین خان به گرجستان فرستاد تا شورشیان را متوقف کنند. سپس این دو سردار گرجی همراه با نیروهای خود در نزدیکی شهر «تفلیس» امروزی اردو زدند تا در اسرع وقت به ماموریت خود عمل کنند. تا اینکه نامهای به دست گرگین خان رسید که از طرف شاه عباس خطاب به قرچاغای خان نوشته شده بود : «تمام شورشیان رابه قتل رسانده و خانواده هایشان را تبعید کنید.» گرگین خان که تحمل به قتل رسیدن و تبعید هموطنان خود را نداشت، شبانه و به طور محرمانه با سران گرجی میزگردی تشکیل داد و راجع به دستور شاه عباس با آنان مشورت نمود. آنان تصمیم گرفتند که سپاهیان شاه عباس را نابود کنند. و در نهایت در صحرایی به نام «مارتقوپی» بر سربازان سپاه صفوی چیره شدند.
گرگین خان به دلیل زندگی در کنار سران سلسلهٔ صفوی، مورد بدبینی خوانین گرجی قرار گرفته بود. از این رو همراه با خانواده اش به «امپراتوری عثمانی» پناهنده شد که سرانجام این کار چیزی به جز مرگ به دست سران عثمانی نبود.
با پناهنده شدن گرگین خان به عثمانی و مرگ او، بین اقوام گرجی اختلاف ایجاد شد و این بار در مقابل لشکر ۲۰۰۰۰۰ نفری و تازه نفس سپاه صفوی شکست خوردند. [۴] در نتیجه شاه عباس آنان را به داخل ایران کوچانید و مخصوصا دستور داد که هر یک از این اقوام را به ولایتی که در آن آب و هوا و شرایط زندگی با وطن اصلی ایشان شبیه باشد انتقال دهند. [۵] به همین خاطر در ابتدای ورود گرجیها به ایران، آنها را در «مازندران» که گمان میرفت از لحاظ آب و هوایی همانند گرجستان است، سکونت دادند ولی با نامساعد بودن آب و هوا اکثر آنان به شهرستانهای داخلی ایران روانه شدند. [۶] از تعداد ۳۰۰ هزار نفر مهاجر گرجی به نقاط مختلف ایران، نیمی از آنها به «اصفهان» و «شیراز» وارد شدند.
[ویرایش] مهاجرت گرجیها به فریدن
گرجیانی که به اصفهان مهاجرت کردند، ابتدا در زمان شاه عباس در «عباس آباد» اصفهان و پس از مدتی با تاسیس «نجف آباد» توسط «شیخ بهایی» در نجف آباد زندگی کردند. [۷] که به دستور شاه عباس عدهای از آنان که دارای خصال ستیزه جویی و جنگاوری بودند، جهت حفظ منطقه فریدن و همچنین پایتخت از حملات برخی ایلات همسایه همچنین به دلیل آب و هوای مساعد و مزارع و شکارگاههای مناسب به فریدن مهاجرت کردند. [۸]
[ویرایش] مهاجرت گرجیها به افوس
تمام گرجیانی که به فریدن رسیدند، ابتدا در محل شهر افوس امروزی اردو زدند و سپس توسط «اصلان بیک» - سرپرست گرجیان مهاجر به فریدن -، برادرانش و مامورین شاه در آبادیهای مختلف از جمله «فریدونشهر»، «بوئین»، «میاندشت»، «داشکسن» و سپس «آغچه»، «چقیورت»، «سیبک»، «نهضت آباد»(جقجق) و عدهای نیز در «قائم آباد»(شاه وردی)، «معصوم آباد»(شاه عنایت)، «میر آباد» و «قودجانک» پراکنده شدند. [۹]
قسمت اعظم اهالی گرجی در فریدونشهر، بوئین، میاندشت، داشکسن وآغچه ساکن اند و پس از گذراندن چهار قرن در کشوری با زبان رسمی فارسی، زبان گرجی بین آنها متداول است. [۱۰]
[ویرایش] آب و هوا
آب و هوای افوس معتدل کوهستانی است زمستانش سرد و پربرف و تابستانی ملایم و مطبوع دارد. کوهستانی بودن افوس و تغییرات ناگهانی حرارت سبب وزش بادهائی باسامی: باد قبله، باد توغان، وزمه باد، باد مشرق و باد مغرب میگردد در نزد افوسیها مفیدترین آنها وزمه باد است که خوش یمن نیز میباشد موقع وزش آن از اواخر اسفند ماه تا اوایل فروردین ماه است که بیش از ۲۰ روز ادامه دارد. وزش این باد برفهای سنگین را میبرد واشجار را بارور میسازد.
تنوع آب و هوا و جنس خاک سبب رویش گیاهان علفی و بوتهای خودرو در افوس میگردد وجود این گیاهان سبب میشود که در فصل گرم، صحرا و بیابان افوس سبز و خرم باشد.
[ویرایش] پانویس
- ↑ «نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی بر حسب سواد» (فارسی). وبگاه رسمی مرکز آمار ایران. بازبینیشده در دی ۱۳۸۷.
- ↑ اطلس گیتاشناسی استانهای ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.
- ↑ مردم گرجی خودشان را «کارتوِلِبی» (ქართველები) میخوانند اما کلمهٔ «گرجی» یا "Georgian": در زبان یونانی از کلمهٔ «گئورگوس» (Georgos)است و به معنی زارع و برزگر میباشد.
- ↑ سنی کیدزه، تاریخ گرجستان
- ↑ دلاواله، سفرنامه پیترو دلاواله.
- ↑ میرمحمدی، جغرافیای تاریخی فریدن.
- ↑ سپیانی، ایرانیان گرجی.
- ↑ رحیمی، گرجیهای ایران.
- ↑ رحیمی، گرجیهای ایران.
- ↑ میرمحمدی، جغرافیای تاریخی فریدن.
[ویرایش] منابع
- سنیکیدزه ، لوان . «تاریخ گرجستان در یک نگاه» . ترجمه آریا خسروی . تفلیس: وطن، ۱۹۹۴.
- رحیمی، ملک محمد. «گرجیهای ایران». اصفهان:یکتا، ۱۳۷۹.
- سپیانی، محمد. «ایرانیان گرجی». اصفهان: کتاب فروشی آرش، ۱۳۵۸.
- دلاواله، پیترو. «سفرنامه پیترو دلاواله». ترجمه شعاع الدین شفا. تهران: ۱۳۴۸.
- میرمحمدی، حمیدرضا. «جغرافیای تاریخی فریدن». خوانسار: ارمغان قلم، ۱۳۷۹.
[ویرایش] جستارهای وابسته
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون شهرهای ایران است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
