نیک‌آباد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نیک‌آباد
Vo.JPG
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان اصفهان
شهرستان اصفهان
بخش جرقویه سفلی
نام(های) قدیمی قلعه تازه، ینگ‌آباد،نیک شهر
سال شهرشدن ۱۳۷۲ خورشیدی
مردم
مذهب شیعه
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۵۵۷ متر
اطلاعات شهری
وبگاه شهرداری نیک‌آباد

نیک‌آباد شهری است در بخش جرقویه سفلی شهرستان اصفهان استان اصفهان ایران.[۱]

مسجد جامع شهر با قدمتی بیش از دو قرن

در سال ۱۳۶۶ خورشیدی روستای ینگ‌آباد به درخواست اهالی با مصوبه هیئت وزیران به نیک‌آباد تغییر نام یافته و به مرکزیت بخش جرقویه سفلی برگزیده شده‌است و سرانجام در سال ۱۳۷۲ بر اساس مصوبه هیئت وزیران به نقطه شهری شناخته شده و در سال ۱۳۷۴ شهرداری شهر نیک‌آباد راه‌اندازی شد.[۲]

بیمارستان خیریه امام خمینی(ره)

تاریخچه[ویرایش]

مردم این شهر از بازماندگان شهر بادگرد در دو کیلومتری شمال نیک آباد هستند که در روزگار ساسانیان از رونق خاصی برخوردار بوده است. در فرهنگ عمید درباره بادگرد (بادغر) آورده شده است: جایی که در رهگذر باد باشد.

آتشکده مرکزی شمال غربی جرقویه در این مکان قرار داشت. ویرانه های آب انبار و آسیاب و بازار این شهر که سه کیلومتر درازا داشت تا سال ۱۳۰۰ پا برجا بوده است.[۳]

با حمله مغول گروهی از مردم بادگرد که جان سالم به در برده بودند شهرک امین آباد را در سه کیلومتری غرب نیک آباد تاسیس کردند. مردم برای زنده نگه داشتن یاد و خاطره شهر بادگرد کشتزاری بادغرآباد را بر ویرانه های بادگرد ساختند. مردم امین آباد گیاه روناس را که در رنگرزی پارچه کاربرد داشت با خود از بادگرد آوردند و در این شهر به کاشت آن مشغول شدند و از این طریق این گیاه را به مناطق دوردست ایران صادر می کردند و روزگار می گذراندند. در روزگار صفویه به سبب وجود خشکسالی های بسیار و با از رونق افتادن جاده ابریشم که از این منطقه می گذشت؛ مردم این شهر مجبور شدند این منطقه را ترک کنند و به نیک آباد مهاجرت کنند. کشتزار حمدآباد بر ویرانه های شهر امین آباد ساخته شده است.[۴]

گفته می‌شود در جایی که امروزه کوی بالای نیک آباد قرار دارد، دژ بزرگی از روزگار باستان بر جای مانده بود که در گویش گرکویه‌ای «ینگووا» نام داشت و دژی گبرنشین بوده است. کوچندگان به دژ ینگووا روی آوردند و به بازسازی آنجا پرداختند. زبان محلی این شهر همان زبان "ورزنه ای" با تغییرات اندک است. ورزنه ای نوع زبان خاص است که نه ترکی نه لری و نه عربی است نه تنها ورزنه بلکه تمام منطقه با این زبان صحبت می کنند به عنوان مثال به کجا ؛کایا و به پسر پوره گفته می شود ینگ‌آباد برگرفته از واژه اَوستایی «یَنگهِه‌هاتِم» است که ریشه در تاریخ و فرهنگ ایران باستان دارد. دکتر محمدابراهیم باستانی پاریزی، واژه «ینگووا» را به چم آبادی نو و برگرفته از «یانگهوا» در پارسی باستان می داند.[۵]

قلعه تاریخی شهر

بزرگان[ویرایش]

  • سرتیپ آقامحمد ینگ آبادی[۶]

وی برای عمران و آبادی نیک آباد تلاش های زیادی کرد. مبارزات وی با شاهزاده مستبد قجری ظل السلطان معروف است.

  • ملاعلی خان میرپنج ینگ آبادی فرزند سرتیپ آقامحمد ینگ آبادی

نایب الحکومه جرقویه و ابرکوه

  • حاج رضاخان سرتیپ ینگ آبادی

با درایت وی دزدان سابقه داری که مدت ها حکومت مرکزی در تعقیب آنها بودند، دستگیر شدند.[۷]

پدر بزرگوار آیات عظام صانعی. ایشان از علمای به نام عصر خود بوده و در راهنمایی و ارشاد مردم این شهر نقش بسزایی داشت و منشا خدمات و خیرات بسیاری برای این شهر و منطقه بودند.

  • آیت‌الله شیخ یوسف صانعی
  • آیت‌الله شیخ حسن صانعی
  • محمدحسین رضوانی ینگ آبادی (ملاحسین)

از اقدامات وی نگارش کتاب جُنگ تعزیه است که تعزیه های شهیدان کربلا را سروده است.

  • نایب محمدصادق نوذری ینگ آبادی

از شاعران و تعزیه خوانان که پیش از جنگ جهانی دوم در این شهر زندگی می کرد.[۸]

  • حسینعلی چاووش و درویش عبدالحسین صانعی و... از تعزیه خوانان مشهور این شهر بودند.
  • میرزا فضل الله امیری ینگ آبادی

از خوش نویسان قرآن کریم و همچنین یکی از کسانی است که در دستگیری اشرار نقش مهمی داشت.[۹]

  • عمه شیرین قاسمی ینگ آبادی

از پزشکان حاذق در کاربرد گیاهان دارویی

شغل اکسریت مردم[ویرایش]

مردم شهر نیک آباد اکسرا به شغل انبارهای ضایعاتی ، بشکه و دوره گردی مشغول هستند و در قدیم نیز آن ها به کشاورزی مشغول بودند که در حال حاضر با خشک سالی این شهر کشاورزان به شغل های دیگر روی آوردند. از انبار داران نامی این شهر می توان به افراد زیر اشاره کرد. سعید صانعی (محبدل) عباس رضوانی (خندان) حسین صانعی (شهردار) حسن حاج رحمت حسن صانعی(محبدل) و...

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.
  2. شهرداری نیک‌آباد، بازدید: ژانویه ۲۰۰۹.
  3. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۴۲ و ۴۳
  4. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۶۸ و ۶۹
  5. فقه الثقلین. «حدیث زندگی»(فارسی)‎. انتشارات فقه الثقلين، بهار ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۱۸ مهر ۱۳۹۱. 
  6. سفرنامه اصفهان، میرزا غلامحسین افضل الملک(۱۳۰۸-۱۲۴۱ ه.ش)، به کوشش ناصر افشارفر، کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی۱۳۸۰، ص۹۳
  7. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۱۲۵
  8. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۱۸۱
  9. علی شفیعی نیک آبادی،گرکویه(جرقویه) سرزمینی ناشناخته بر کران کویر،گلبن،زمستان ۱۳۷۲، صفحه۱۸۲