آران و بیدگل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آران وبیدگل
شهر
تندیس مشک آب در یکی از میادین آران و بیدگل
تندیس مشک آب در یکی از میادین آران و بیدگل
آران وبیدگل در Iran واقع شده‌است
آران وبیدگل
مختصات: ۳۴°۰۳′۲۸″ شمالی ۵۱°۲۹′۰۳″ شرقی / ۳۴.۰۵۷۷۸° شمالی ۵۱.۴۸۴۱۷° شرقی / 34.05778; 51.48417مختصات: ۳۴°۰۳′۲۸″ شمالی ۵۱°۲۹′۰۳″ شرقی / ۳۴.۰۵۷۷۸° شمالی ۵۱.۴۸۴۱۷° شرقی / 34.05778; 51.48417
کشور Flag of Iran.svg ایران
استان استان اصفهان
شهرستان شهرستان آران و بیدگل
بخش مرکزی
جمعیت (۱۳۷۵)
 • جمعیت ۵۵۶۵۱
 • تراکم
منطقه زمانی IRST (UTC+۳:۳۰)
 • تابستان (DST) IRDT (UTC+۴:۳۰)

آران و بیدگل شهری است در استان اصفهان که مرکز شهرستان آران و بیدگل می‌باشد. و چند سال است که از شهرستان ویژه کاشان جدا شده است.

موقعیت آران و بیدگل[ویرایش]

بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۰، این شهرستان، ۹۷۴۰۹ نفر جمعیت دارد. این شهرستان در شمالی‌ترین نقطه استان اصفهان با دو بخش مرکزی و کویرات شامل سه دهستان و۴ شهر آران وبیدگل، نوش آباد، ابوزیدآباد، (سفیدشهر) و پانزده روستا در شمالی‌ترین نقطه استان اصفهان واقع شده‌است. و چند سالی است که از شهرستان کاشان جدا شده و به مرکز شهرستان تبدیل شده‌است. این شهرستان با وسعت ۶۰۵۱ کیلومتر مربع از شمال به دریاچه نمک و استان‌های سمنان و قم، از غرب به شهرستان کاشان، از جنوب به نطنز و از شرق به اردستان محدود است.

از طریق دو جاده اصلی به کاشان و شبکه راه‌های اصلی کشور مرتبط می‌شود. آب و هوای این منطقه گرم و خشک با تابستانهای گرم و سوزان و زمستانهای سرد و خشک بوده و حداکثر دمای هوا در تابستان به ۴۸ درجه سانتیگراد و حداقل برودت هوا در زمستان به ۷ -درجه سانتیگراد می‌رسد. به لحاظ کویری بودن منطقه، ۱۹۰۰ کیلومتر مربع[۱] در تپه‌های شنی قرار گرفته که در اصطلاح محلی به آن بند ریگ می‌گویند. در اعماق و سطح زمینهای نواحی شمال شهرستان معادن غنی و فراوانی وجود دارد که مهم‌ترین آنها حوزه‌های وسیع نفت و دریاچه نمک با وسعت ۲۰۰۰ کیلومتر مربع می‌باشد.

پس از ویرانی شهر باستانی تپه سیلک کاشان[۲] دراثر حوادث گوناگون، آبادیهای کوچک و بزرگی به صورت قلعه و حصار پدید آمد و منطقه وسیعی به نام چهل حصار کاشان[۳] شهرت یافت، سپس هر یک از قلعه‌ها به مناسبتی نام گذاری شد. اصل واژه آران از «آرین»[۴] و به معنای جایگاه مقدس و مکان گرمسیر است و بیدگل تغییر یافته ویگل[۵] (شهر بزرگ باستانی) می‌باشد.

زبان اهالی آران و بیدگل، فارسی رایج ولی دارای لهجه‌های متفاوتی هستند. زبان محلی این منطقه که در اصطلاح به آن زبان «دهی» می‌گویند از زبانهای پهلوی قدیم است که تا این زمان در سرتاسر شهرها و بخشهای حاشیه کویر (نطنز، بادرود، زواره و ...) با اندک تفاوت در لهجه رایج است و با زبانهای دیگر ایرانی لری، کردی و مازندرانی وجوه مشابهی دارد. به طور کلی گویشهای پهنه کاشان، خواه روستاهای درون کوهساران و خواه آبادیهای گسترده در کویر و دشت آن، هم از لحاظ واژگان و هم از لحاظ دستوری و آوایی اهمیت خاصی دارد. در سالهای اخیر تحقیقات پراکنده‌ای درباره گویش آران و بیدگل صورت گرفته که مفصل ترین آن در زمینه دستور زبان و فرهنگ واژگان محلی، کتاب «زبان کویر» تالیف عباس علیجان زاده است. از کوه‌های شهرستان آران و بیدگل می‌توان به کوه یخاب و بندریگ اشاره کرد.

مشاهیر آران و بیدگل[ویرایش]

از مشاهیر این شهرستان می‌توان به صباحی بیدگلی (شاعر) نظام وفا(شاعر، استاد نیما یوشیج)،غلامرضا اسلامی بیدگلی (چهره ماندگار اقتصاد)حسین عظیمی آرانی(استاد برجسته اقتصاد)، جهانشاه صالح (پزشک، وزیر و ...) اشاره کرد.

پانویس[ویرایش]

  1. ۳۱ درصد مساحت شهرستان
  2. قسمتی از کاشان کنونی که تمدن هفت هزار ساله دارد.
  3. کاشان
  4. نام دیگر قوم آریا
  5. شهر باستانی در کنار شهر قدیمی هراسکان

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌سفر ویکی‌سفر یک راهنمای سفر برای آران و بیدگل دارد.
جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آران و بیدگل موجود است.