آران و بیدگل

آران وبيدگل
—  شهر  —
آران وبيدگل
مختصات: ‏۰۳″ ۲۹′ ۵۱°شرقی ‏۲۸″ ۰۳′ ۳۴°شمالی
کشور	ایران
استان	استان اصفهان
شهرستان	شهرستان آران و بیدگل
بخش	مرکزی
جمعیت (۱۳۷۵)
• کل	۵۵۶۵۱
منطقه زمانی	IRST (یوتی‌سی +۳:۳۰)
• تابستان	IRDT (یوتی‌سی +۴:۳۰)

آران و بیدگل شهری است در استان اصفهان که مرکز شهرستان آران و بیدگل می‌باشد.

موقعیت آران و بیدگل

بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵، این شهرستان، ۹۰۴۹۲ نفر جمعیت دارد. این شهرستان در شمالی‌ترین نقطه استان اصفهان با دو بخش مرکزی و کویرات شامل سه دهستان و۴ شهر آران وبیدگل، نوش آباد، ابوزیدآباد، (سفیدشهر) و پانزده روستا در شمالی‌ترین نقطه استان اصفهان واقع شده‌است. و چند سالی است که از شهرستان کاشان جدا شده و به مرکز شهرستان تبدیل شده‌است. این شهرستان با وسعت ۶۰۵۱ کیلومتر مربع از شمال به دریاچه نمک و استان‌های سمنان و قم، از غرب به شهرستان کاشان، از جنوب به نطنز و از شرق به اردستان محدود است.

از طریق دو جاده اصلی به کاشان و شبکه راه‌های اصلی کشور مرتبط می‌شود. آب و هوای این منطقه گرم و خشک با تابستانهای گرم و سوزان و زمستانهای سرد و خشک بوده و حداکثر دمای هوا در تابستان به ۴۸ درجه سانتیگراد و حداقل برودت هوا در زمستان به ۷ -درجه سانتیگراد می‌رسد. به لحاظ کویری بودن منطقه، ۱۹۰۰ کیلومتر مربع در تپه‌های شنی قرار گرفته که در اصطلاح محلی به آن بند ریگ می‌گویند. در اعماق و سطح زمینهای نواحی شمال شهرستان معادن غنی و فراوانی وجود دارد که مهم‌ترین آنها حوزه‌های وسیع نفت و دریاچه نمک با وسعت ۲۰۰۰ کیلومتر مربع می‌باشد.

پس از ویرانی شهر باستانی تپه سیلک دراثر حوادث گوناگون، آبادیهای کوچک و بزرگی به صورت قلعه و حصار پدید آمد و منطقه وسیعی به نام چهل حصار شهرت یافت، سپس هر یک از قلعه‌ها به مناسبتی نام گذاری شد. اصل واژه آران از «آرین» و به معنای جایگاه مقدس، مکان گرمسیر و ... است.آروان که در ارمنی بمعنی مکان خورشید و یکی از خدایان به شکل شیر و خورشید آرم پرچم ایران(قبلاً) و آلمان است( به سرزمین آران وآذربایجان و قوم کاس مراجعه شود ) و «بیدگل» تغییر یافته « ویگل » و « بی گل » می‌باشد.

زبان اهالی آران و بیدگل ، فارسی رایج ولی دارای لهجه های متفاوتی هستند.زبان محلی این منطقه که در اصطلاح به آن زبان « دهی» می گویند از زبانهای پهلوی قدیم است که تا این زمان در سرتاسر شهر ها و بخشهای حاشیه کویر(نطنز، بادرود، زواره و ... ) با اندک تفاوت در لهجه رایج است و با زبانهای دیگر ایرانی لری، کردی و مازندرانی وجوه مشابهی دارد. به طور کلی گویشهای پهنه کاشان ، خواه روستاهای درون کوهساران و خواه آبادیهای گسترده در کویر و دشت آن، هم از لحاظ واژگان و هم از لحاظ دستوری و آوایی اهمیت خاصی دارد. در سالهای اخیر تحقیقات پراکنده ای درباره گویش آران و بیدگل صورت گرفته که مفصل ترین آن در زمینه دستور زبان و فرهنگ واژگان محلی، کتاب « زبان کویر » تالیف عباس علیجان زاده است. از کوه های شهرستان آران و بیدگل می توان به کوه یخاب و بندریگ اشاره کرد.

از مشاهیر این شهرستان می توان به ملاعلی آرانی مجتهد و سلیمان صباحی بیدگلی شاعر سیدشهاب الدین موسوی تبار آرانی (شاعر)، شهاب تشکری آرانی (شاعر)، علی ستاری بیدگلی (شاعر)، بهرام بیضایی آرانی (کارگردان)، نظام وفا آرانی (شاعر)، جهانشاه صالح آرانی (پزشک) ،اللهیارصالح آرانی (وزیر بهداشت)،دکتر حسین عظیمی آرانی (اقتصاددان)و و ابوالقاسم صباغیان بیدگلی (شاعر)اشاره کرد.

جستارهای وابسته

• استان اصفهان
• کاشان
• آران

منابع

پایگاه اینترنتی مرکز آمار ایران