خوانسار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
خوانسار
Khansar-street-2.JPG
کشور  ایران
استان اصفهان
شهرستان خوانسار
بخش مرکزی
نام(های) قدیمی خانسار، خانیسار
مردم
جمعیت ۲۱،۳۳۸ نفر[۱]
جغرافیای طبیعی
مساحت ۹۰۰ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا ۲۲۵۰ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۲۴ درجه سانتیگراد
میانگین بارش سالانه ۳۵۴ میلیمتر
روزهای یخبندان سالانه ۱۲۰ روز
اطلاعات شهری
شهردار محسن اسحاقی
پیش‌شماره تلفنی 031
وبگاه شهرداری خوانسار
تابلوی خوش‌آمد به شهر
سر صفا قدم بچشم خوشومیدین

خوانسار شهری است از توابع استان اصفهان، ایران. این شهر مرکز شهرستان خوانسار است.

تاریخچه[ویرایش]

تاریخچه شهرستان خوانسار به پیش از اسلام می‌رسد وجود آثاری از آتشکده تیر و معبدی بنام هیکل در کوه تیر در حوالی روستای تیدجان و سنگ قبری به خط پهلوی در روستای قودجان دلیلی بر این مدعاست. مدارکی که از سابقه تاریخی خوانسار در دست است تاریخ مهاجرت دسته‌ای از اقوام یهود به خوانسار و سرگذشت آنها است که به زمان سلطنت کوروش بزرگ می‌رسد.

این شهرستان دارای یک بخش مرکزی و سه دهستان به نام‌های چشمه سار، کوهسار و گلسار و دارای ۱۸ روستا می‌باشد.[۲] میزان کل اراضی شهرستان خوانسار شامل زمین‌های زراعی و باغی، ۹۰۰۰ هکتار می‌باشد که از این سطح ۶۳۰۰ هکتار زیر کشت محصولات زراعی و ۲۷۰۰ هکتارباغ است. عمده محصولات زراعی شامل گندم، جو، علوفه، سیب زمینی، حبوبات و عمده محصولات باغی شامل انگور، گردو، بادام، آلو و سایر هسته دارها است. منابع آبی شهرستان شامل ۲۲۳رشته قنات (۸۵ رشته عمومی و ۱۳۸ رشته خصوصی)، ۴۸۰ دهنه چشمه، ۱۶۱ حلقه چاه می‌باشد.[۲]

وجه تسمیه[ویرایش]

نام خوانسار به صورت‌های کانسار، کانیسار، خنسار، خونسار و در نهایت خوانسار بوده که به معنی چشمه‌سار است. خوان به معنای چشمه و سار پسوند نشان دهنده کثرت است. در گذشته به علت کثرت چشمه‌های موجود در این منطقه این نامگذاری صورت گرفته است[۳] خان، خانی و خُن در فارسی به معنی چشمه است.

جغرافیا[ویرایش]

جغرافیای انسانی[ویرایش]

جمعیت ساکن در این شهرستان طبق سرشماری سال ۱۳۹۰، بیش از ۳۲۲۳۴ نفر بوده است.[۴]

جغرافیای طبیعی[ویرایش]

خوانسار در عرض جغرافیایی ۳۳ درجه و ۱۳ دقیقه شمالی و طول جغرافیایی ۵۰ درجه و ۱۹ دقیقه شرقی در ناحیه‌ای نه چندان دور از کویر مرکزی ایران در فاصله حدود ۱۵۰ کیلومتری شمال‌غرب شهر اصفهان واقع شده‌است.

میدان ۲۲ بهمن شهر خوانسار

خوانسار شهری است خوش آب و هوا با ارتفاع ۲۲۵۰ متر بالاتر از سطح دریا و پوشش گیاهی متنوع اعم از گردو و سرو و درختان میوه همچون آلو و سیب و باغات متنوع به همراه تعداد نه چندان زیادی زمین‌های کشاورزی و پوششی از گل‌های لاله سرخ و لاله واژگون که لاله‌های واژگون آن معروف هستند.

متوسط بیشترین دمای هوای خوانسار در گرمترین ماه تابستان به ۳۱ درجه سانتی گراد می‌رسد و متوسط دمای شبانه روز در همین ماه بیست و چهار درجه سانتی گراد است. بهار خوانسار با شکوفه زدن درختان، تابستان معتدل و خنک و پاییز نیز با هفت رنگ شدن طبیعت زیبایی خاص خود را دارند. در زمستان سرمای نسبتاً زیاد آن دلنشین و همراه با ریزش انبوه برف است.

در فصول سرد سال دمای هوا تا ۲۰ درجه زیر صفر کاهش می‌یابد و در گرمترین روزهای فصل تابستان درجه حرارت به ۳۸ درجه سانتیگراد افزایش می‌یابد و درجه رطوبت نسبی ۲٫۳۲ می‌باشد.

مکان‌ها[ویرایش]

گلستان‌کوه خوانسار از مناطق دیدنی این شهرستان است که در اردیبهشت ماه با لاله‌های بسیار جلوه زیبایی می‌گیرد. گلستان‌کوه در مسیر خوانسار به اصفهان در ۱۵ کیلومتری شهر خوانسار واقع شده‌است. از دیگر جاذبه‌های شهر خوانسار پارک سرچشمه است که با چشمه‌های زیبا که از دل کوه بیرون می‌ایند همه ساله تعداد زیادی گردشگر را به خود جذب می‌کند. سد باغکل، چشمه ونگ، قنات حلغوت، مجتمع تفریحی شهید فیاض بخش (بهزیستی)، دربند، گردنگاه، کوچه باغ‌ها و...

جاهای دیدنی[ویرایش]

  1. پارک ملی سرچشمه (میدان ۲۲ بهمن - خیابان شهید رجایی)
  2. منطقه حفاظت شده گلستان‌کوه محل رویش لاله‌های واژگون - فقط اردی بهشت هرسال- (کیلومتر ۱۵ جاده خوانسار-اصفهان)
  3. تونل سبز خوانسار (خیابان امام خمینی - حد فاصل میدان ۲۲ بهمن تا میدان امام خمینی)
  4. سد مخزنی باغکل (انتهای بلوارنماز- روبروی دانشکده ریاضی و کامپیوتر و آموزشکده فنی دختران)
  5. مجتمع تفریحی شهید فیاض بخش (انتهای بلوارنماز- جنب دانشکده ریاضی و کامپیوتر)
  6. کوچه باغ‌های خوانسار
  7. مرغه دربند (خیابان شهدا - بلوار جانبازان- شهرک شاهد-شهرک اندیشه- کیلومتر ۱۵ جاده خوانسار- بویین میاندشت)

مکانهای تاریخی[ویرایش]

  1. حسینیه دو راه (آیت الله غضنفری)
  2. مقبره باباپیر
  3. آستان امامزاده احمدبن سید محمدبن امام علی نقی و موزه مردم شناسی خوانسار (خیابان آیت ا... خوانساری - قبل از میدان سپاه)
  4. مسجد جامع خوانسار - با قدمتی بالغ بر سیصد سال- (میدان سپاه)
  5. آستان امامزاده محمود - حوض سنگی، سنگ قبرهای بسیار قدیمی یهودی‌های خونسار و گنبد خاص مقبره - (میدان سپاه- خیابان سیزده محرم)
  6. خانه ابهری (میدان سپاه- خیابان سیزده محرم- کوچه زورخانه پوریای ولی)
  7. امامزاده سیدصالح (بلوار سردار صادقی- بیدهند)
  8. مقبره دخترون بکر - (بلوار سردار صادقی - بیدهند)

محله‌ها[ویرایش]

این شهر دارای محلات زیادی می‌باشد که از جمله: صفائیه، چشمه آخوند، محله دوراه، محله بالا (رئیسان، سرچشمه، شهرک، موریزان)، ارسور، وادشت، پایتخت (بیدهند-جوزچه- سونقان- چهار باغ) کوی کتابچی‌ها و باب سلطان، مالگاه و پایتخت، قودجان، بابا سلطان، تیدجان، سنگ شیر، هرستانه، بالاده (سردشت) و همچنین روستاهای متعددی چون رحمت آباد، خم پیچ، مهرآباد، تجره، دوشخراط، سنگ سفید و... می‌باشد که جمعاً تشکیل شهرستان خوانسار را می‌دهند.

تحصیلات عالی[ویرایش]

  • دانشگاه آزاد اسلامی مرکز خوانسار
  • دانشکده پردیس آموزش جهاد کشاورزی شهید علایی خوانسار
  • دانشگاه پیام نور مرکز خوانسار

هتل و مهمانسرا[ویرایش]

خوانسار دارای هتل سه ستاره به نام هتل زاگرس می‌باشد که درمهرماه۱۳۸۲ کلنگ احداث آن بر زمین زده شد و در اردیبهشت ۱۳۹۰ بازگشائی شد. این هتل دارای ۸۴ اتاق و سوئیت و ۲ جفت تالار عقد و عروسی (۴ سالن) و امکانات تفریحی و ورزشی می‌باشد. همچنین مهمانسرای پدری و مهمان‌پذیر جهانگردی خوانسار نیز دو مهمانسرای دیگر این شهرستان اند.[۵]

عسل سوغات اصلی شهر کوهستانی خوانسار

سد باغکل[ویرایش]

ساخت سد مخزنی باغکل از سال ۱۳۸۰ به طور جدی پیگیری شد و در سال ۱۳۸۴ عملیات اجرایی این پروژه آغاز شد و در بهمن ماه ۱۳۸۹ آبگیری گردید. این سد در کیلومتر ۲ جاده خوانسار اصفهان، بر روی رودخانه باغکل احداث شده.

طول تاج سد ۷۴۰ متر، عرض تاج ۱۲ متر، ارتفاع تاج از کف دریاچه ۶۰ متر، سر ریز آن در ۵۰ متری و گنجایش مخزن آن شش میلیون متر مکعب آب می‌باشد. علاوه بر آب رودخانه فصلی باغکل که به سد ریخته می‌شود، آب خروجی پارک ملی سرچشمه هم توسط ۵ پمپ پرقدرت آب مازاد رودخانه خوانسار را به سد پمپاژ می‌کنند. در این عمل آب بسیار زیادی که در همه ایام سال (خصوصاً زمستان و پاییز) هدر می‌رفت با طی مسافتی در حدود ۲۰ یا ۳۰ کیلومتر پس از گذر از کوه‌ها و تپه‌ها بطور پیوسته و شبانه‌روزی به سد ریخته و ذخیره می‌شود.[۶]

هسته سد از جنس خاک رس هست که با آزمایش‌های گوناگون از کوه‌های پیرامون سد مورد استفاده قرار گرفت. سنگ‌های مورد استفاده در سد هم از کوه‌های اطراف با بارها انفجار حاصل شده و در سد به کار رفته است. پیمانکار این پروژه قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیاء سپاه پاسداران انقلاب اسلامی می‌باشد.[۷]

سوغات[ویرایش]

عسل خوانسار یک فراورده طبیعی است که در ایران شهرت بسیاری دارد. افراد بسیاری در این شهر به پرورش زنبور و تولید عسل اشتغال دارند. گردو، بادام و آلو از سایر محصولات باغی با تولید بالا و سوغات خوانسار هستند. کوه‌های خوانسار پوشیده از گیاه گون هستند که گز انگبین از آن گرفته می‌شود. از این رو گز، یکی از محصولات بومی خوانسار است که با درصدهای مختلف گزانگبین تولید و ارائه می‌شود. همچنین وجود گیاه گون زمینه را نیز برای پرورش زنبور عسل و تولید عسل انگبین مساعد نموده است. همین طور تنباکوی خوانسار که شهرت زیادی دارد و از نوع طبیعی تنباکو می‌باشد. تنباکوی خوانسار در کنار تنباکوی کاشان شهرت بسیار دارند.

تامین آب از لرستان[ویرایش]

نوشتار اصلی: انتقال آب الیگودرز به قم


افراد سرشناس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «نتایج سرشماری سال ۱۳۹۰». معاونت برنامه ریزی استانداری خراسان جنوبی (به نقل از مرکز آمار ایران)، ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ پایگاه مدیریت جهاد کشاورزی خوانسار.
  3. حقیقت، عبدالرفیع، فرهنگ تاریخ و جغرافیایی شهرستان‌های ایران، تهران: انتشارات کومش، ۱۳۷۶، ص۱۹۶.
  4. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ۱۳۸۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  5. «هتل زاگرس خوانسار». وبسایت هتل زاگرس خوانسار. بازبینی‌شده در ۱۱ آذر ۱۳۹۱. 
  6. تاریخچه خوانسار به شرح زیر است
  7. دربارهٔ خوانسار

پیوند به بیرون[ویرایش]