خط جهانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

در فیزیک ٬ خط جهانی یک جسم ٬ مسیر یکتای آن جسم هنگام سفر در فضازمان چهاربعدی است.مفهوم خط جهانی با مفهوم‌های مدار یا مسیر متفاوت است و دارای یک بعد بیشتر به نام زمان است.ایده‌ی فضازمان ابتدا در فیزیک و توسط هذمان مینکوفسکی مطرح شد.این واژه امروزه معمولاً در نظریات نسبیت ( نسبیت خاص و نسبیت عام ) به کار می‌رود.

با این حال٬ خط جهانی راهی برای نمایش ترتیب و روند رویدادها است و استفاده از آن به نظریه‌ای خاص مربوط نمی‌شود. بنابراین ٬به بیان عامه٬ یک خط جهانی ٬ زنجیره‌ای به هم پیوسته از رویدادها (که هم مکان و هم زمان رخداد را در نظر می‌گیرد) است. در صورت داشتن متریک برای محاسبه‌ی ٬ می‌توان سرعت جسم را نیز با داشتن خط جهانی به دست آورد.

استفاده در فیزیک[ویرایش]

در فیزیک ٬خط جهانی نوعی خم در فضازمان است. هر نقطه از این خم نشان‌دهنده‌ی موقعیت جسم در فضا در یک زمان خاص است.برای نمونه٬با اینکه مدار زمین در فضا ٬ یک بیضی و در نتیجه شکلی بسته است ٬ خط جهانی زمین در فضازمان ٬ شبیه به شکل مارپیچ خواهد بود.

به بیان دقیق‌تر ٬ فضازمان مجموعه‌ای از نقاط (که رویداد نامیده می‌شوند) به همراه دستگاه مختصاتی پیوسته و هموار برای شناسایی رویدادها است.هر رویداد با چهار مختصه قابل نمایش است. فضازمان در حقیقت یک خمینه‌ی چهاربعدی است و خط جهانی ٬ یک خم در این خمینه ٬ با داشتن شرایطی خاص است.

در چارچوب نسبیت خاص محدودیت‌هایی برای خط‌جهانی‌های ممکن٬ وجود دارد.

نوشتارهای مرتبط[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «World line»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۸ اسفند ۱۳۹۱).