دزک (سراوان)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

دزک مرکز دهستان حومه و روستایی بخش مرکزی شهرستان سراوان استان سیستان و بلوچستان ایران است.

دزک
اطلاعات کلی
کشور ایران
استانسیستان و بلوچستان
شهرستانسراوان
بخشمرکزی
دهستانحومه (سراوان)
مردم
جمعیت۷۵۶۶ نفر (سرشماری ۹۵)
کد آماری۱۹۹۵۲۷

جمعیت[ویرایش]

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا ۷،۵۶۶ نفر (در ۱۹۹۹ خانوار) بوده‌است[۱]

آثارباستانی وگردشگری[ویرایش]

مسجد جامع دزک (سراوان) مربوط به اوایل اسلام است و در شهرستان سراوان، روستای دزک واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است[۲]

قلعه دزک (بلقیس) قدمت اولیه این قلعه به درستی معلوم نیست ، در واقع قلعه دزک یک ارگ بزرگ حکومتی بوده که در مواقعی به عنوان پایتخت حکمرانی بلوچستان از آن یاد شده است، میر خسروشاه بزرگ زاده حاکم وقت بلوچستان در دوره صفویه بعد از نارضایتی از شاه صفوی اتحادیه ای از قبایل شرق ایران تشکیل می دهد که مرکز این اتحادیه ارگ دزک بوده و لشکریانی از جمازه سواران بلوچ و افغان به سمت اصفهان حمله ور می شوند و این یورش باعث پایان دوره حکمرانی صفویان در ایران می شود، این قلعه در دوره های مختلف تاریخی باسازی شده است. در زمان رضا شاه و حمله لشکر دولت مرکزی به بلوچستان میر دوست محمد خان بارکزهی در قلعه دزک حضور داشت که طی جنگی خونین میان وی و قشون تعداد زیادی از اهالی بلوچستان در این جنگ چند روزه خونین کشته می شود میر دوست محمد خان بارکزهی به جهت پایان دادن به این درگیری چندین روزه تسلیم قشون دولت شده و به همراه چند نفر از همرزمانش به تهران فرستاده می شود، همچنین به دلیل کشته شدن سرهنگ باقر آقا داورپناه در حمله به قلعه دزک، به دستور رضا شاه و به پاسداشت نام وی سنگ یادبودی در جوار قلعه دزک نصب و روستای دزک به داورپناه تغیر نام می یابد. قلعه دزک در بخش مرکزی شهرستان سراوان واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۶ شهریور ۱۳۸۳ با شمارهٔ ثبت ۱۱۰۹۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۲] حاکمان دزک امیر محمد میر مکران از ملوک. ملک شمس الدین . میرهاشم بزرگ زاده. جهان شاه شیخ زاده سردار میرهاشم بزرگزاده. میر خسروشاه بزرگزاده. میرهاشم خان بزرگزاده. شاه نعمت الله خان بزرگزاده. ملک دینارخان بزرگ زاده. شاه نعمت الله خان بزرگ زاده سوم. شاه صفی بزرگ زاده. میر گاجیهان بزرگ زاده. میربهرام بزرگزاده. میر علم خان بزرگ زاده. میر دلاورخان بزرگزاده. میر عبدالله خان بزرگزاده. میر مددخان بزرگ زاده. دوست محمد خان بارک زهی. شهبازخان بزرگ زاده. مهراب خان بزرگ زاده نعمت اللهی. انقلاب ایران

منابع[ویرایش]

  1. «درگاه ملی آمار > سرشماری عمومی نفوس و مسکن > نتایج سرشماری > جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال 1395». www.amar.org.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۴-۱۷.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۶ اکتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۶ اکتبر ۲۰۱۹.