پرش به محتوا

مرگ و تشییع سید ابراهیم رئیسی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
محتوای حذف‌شده محتوای افزوده‌شده
بدون خلاصۀ ویرایش
برچسب‌ها: افزودن القاب ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
 
(۳۰۳ نسخه‌ٔ میانی ویرایش شده توسط بیش از ۱۰۰ کاربر نشان داده نشده است)
خط ۱: خط ۱:
<!-- الگوی پیشنهاد حذف را فقط مدیران می‌توانند بردارند لطفاً آن را برندارید -->
[[سید ابراهیم رئیسی]]، هشتمین رئیس‌جمهور ایران بود که در [[سقوط بالگرد حامل سید ابراهیم رئیسی|سانحه سقوط بالگرد]]، کشته شد. بر اساس تصمیم‌های حکومتی، کمیته تشییع جنازه برای رئیسی شکل گرفت و مراسم‌هایی در [[تبریز]]، [[قم]]، [[تهران]]، [[بیرجند]] و [[مشهد]] تدارک دیده شد. قرار شد تا جسد رئیسی در [[حرم امام رضا]] در مشهد دفن شود.
{{نظرخواهی برای حذف/تاریخ‌دار|page=مرگ و تشییع سید ابراهیم رئیسی|timestamp=۲۰۲۴۰۵۲۲۱۶۱۵۵۴|year=۲۰۲۴|month=مهٔ|day=۲۲|جاed=yes|help=off}}<!-- فقط برای استفادهٔ مدیران: {{پیشینه حذف|صفحه=مرگ و تشییع سید ابراهیم رئیسی|تاریخ=۲۲ مه ۲۰۲۴|نتیجه=بماند}} -->
<!-- متن بعد از این پیام را می‌توانید ویرایش کنید -->


[[سید ابراهیم رئیسی]]، هشتمین رئیس‌جمهور ایران بود. او و همراهانش در [[سقوط بالگرد حامل سید ابراهیم رئیسی|سانحه سقوط بالگرد]]، در روز ۱۹ مه ۲۰۲۴ مصادف با ۳۰ اردیبهشت ماه فوت شد بر اساس تصمیم‌های جمهوری اسلامی، کمیته تشییع جنازه برای رئیسی شکل گرفت و مراسم‌هایی در [[تبریز]]، [[قم]]، [[تهران]]، [[بیرجند]] و [[مشهد]] تدارک دیده شد. در پایان، پیکر رئیسی در [[حرم امام رضا]] در مشهد مقدس به خاک سپرده شد
== فوت ==

[[پرونده:Ebrahim Raisi helicopter crash site 19 May 2024.jpg|بندانگشتی|عکسی از بالگرد حامل رئیسی پس از سقوط]]
== وفات ==
{{اصلی|سقوط بالگرد حامل سید ابراهیم رئیسی}}
{{اصلی|سقوط بالگرد حامل سید ابراهیم رئیسی}}
پیش از نیمروز ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ رئیسی برای افتتاح [[سد قیز قلعه‌سی]] به [[استان آذربایجان شرقی|آذربایجان شرقی]] سفر کرد. در مسیر بازگشت [[بالگرد]] حامل او دچار سانحه شد. [[سید محمدعلی آل‌هاشم]] امام‌جمعه تبریز، [[حسین امیرعبداللهیان]] وزیر امور خارجه، [[مالک رحمتی]] استاندار آذربایجان شرقی و چند تن دیگر، همراه او در بالگرد بودند. [[عملیات امداد و نجات|گروه‌های امدادی]] بلافاصله به محل سانحه بالگرد اعزام شدند؛ اما شرایط آب‌وهوایی تلاش برای [[امداد و نجات کوهستان|امدادرسانی]] را با سختی روبه‌رو کرده بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=بالگرد حامل رئیس‌جمهور دچار سانحه شد/گروه‌های امدادی در تلاش برای رسیدن به محل حادثه هستند|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403023022236/بالگرد-حامل-رئیس-جمهور-دچار-سانحه-شد-گروه-های-امدادی-در-تلاش|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2024-05-19|بازبینی=2024-05-19|کد زبان=fa}}</ref>
پیش از نیمروز ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ رئیسی برای افتتاح [[سد قیز قلعه‌سی]] به [[استان آذربایجان شرقی|آذربایجان شرقی]] سفر کرد. در مسیر بازگشت [[بالگرد]] حامل او دچار سانحه شد. [[سید محمدعلی آل‌هاشم]] امام جمعه تبریز، [[حسین امیرعبداللهیان]] وزیر امور خارجه، [[مالک رحمتی]] استاندار آذربایجان شرقی و چند تن دیگر، همراه او در بالگرد بودند. [[عملیات امداد و نجات|گروه‌های امدادی]] بلافاصله به محل سانحه بالگرد اعزام شدند؛ اما شرایط نامساعد آب‌وهوایی تلاش برای [[امداد و نجات کوهستان|امدادرسانی]] را با سختی روبه‌رو کرده بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=بالگرد حامل رئیس‌جمهور دچار سانحه شد/گروه‌های امدادی در تلاش برای رسیدن به محل حادثه هستند|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403023022236/بالگرد-حامل-رئیس-جمهور-دچار-سانحه-شد-گروه-های-امدادی-در-تلاش|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2024-05-19|بازبینی=2024-05-19|کد زبان=fa}}</ref>
[[پرونده:The commemoration and gathering of people in Valiasr square the day after the helicopter crash and the death of the president.jpg|بندانگشتی|اجتماع مردم در تهران در واکنش به خبر مرگ رئیس جمهور]]
[[پرونده:The commemoration and gathering of people in Valiasr square the day after the helicopter crash and the death of the president.jpg|بندانگشتی|اجتماع مردم تهران در واکنش به خبر مرگ رئیس‌جمهور و همراهان]]
صبح روز ۳۱ اردیبهشت، پس از پیدا کردن محل وقوع سانحه و یافتن لاشهٔ بالگرد حامل سید ابراهیم رئیسی، خبر کشته شدن او و همراهانش منتشر شد.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نام=|عنوان=خبر فوری. با پیداشدن لاشه هلی‌کوپتر حامل رئیس‌جمهور ایران؛ کشته شدن ابراهیم رئیسی و هیئت همراه تأیید شد|نشانی=https://parsi.euronews.com/2024/05/20/iran-president-dies-helicopter-crashes-ibrahim-raisi|بازبینی=|اثر=|تاریخ=۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۳|ناشر=یورونیوز|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|کد زبان=}}</ref> وی پس از [[محمدعلی رجایی]] دومین رئیس‌جمهور ایران است که در زمان ریاست جمهوری کشته می‌شود.<ref>{{Cite news|title=Iran's president, foreign minister and others found dead at helicopter crash site, state media says|url=https://apnews.com/article/iran-president-ebrahim-raisi-426c6f4ae2dd1f0801c73875bb696f48|access-date=20 May 2024|work=Associated Press|archive-date=20 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240520030612/https://apnews.com/article/iran-president-ebrahim-raisi-426c6f4ae2dd1f0801c73875bb696f48|url-status=live}}</ref> علی‌رغم اعلام منابع حکومتی، منابع ترکیه مدعی شدند پهپاد [[بیرقدار آکینجی]] مختصات محل سقوط را یافته و به ایران گزارش داده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Akıncı İHA, İran Cumhurbaşkanı Reisi’yi taşıyan helikopterin enkaz bölgesini tespit edip yurda döndü|نشانی=https://www.aa.com.tr/tr/gundem/akinci-iha-iran-cumhurbaskani-reisi-yi-tasiyan-helikopterin-enkaz-bolgesini-tespit-edip-yurda-dondu/3224322|وبگاه=Anadolu Ajansı'|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=tr|تاریخ=2024-05-20}}</ref>


[[File:Ibrahim Raisi's funeral ceremony.jpg|thumb|مراسم تشییع پیکر ابراهیم رئیسی و همراهان در بلوار پیامبر اعظم [[قم|شهر قم]] ]]
== تشییع ==


صبح روز ۳۱ اردیبهشت، پس از پیدا کردن محل وقوع سانحه و یافتن لاشهٔ بالگرد حامل سید ابراهیم رئیسی، خبر فوت او و همراهانش منتشر شد.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نام=|عنوان=خبر فوری. با پیداشدن لاشه هلی‌کوپتر حامل رئیس‌جمهور ایران؛ کشته شدن ابراهیم رئیسی و هیئت همراه تأیید شد|نشانی=https://parsi.euronews.com/2024/05/20/iran-president-dies-helicopter-crashes-ibrahim-raisi|بازبینی=|اثر=|تاریخ=۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۳|ناشر=یورونیوز|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|کد زبان=}}</ref> وی پس از [[محمدعلی رجایی]] دومین رئیس‌جمهور ایران است که در زمان ریاست جمهوری فوت کرد<ref>{{Cite news|title=Iran's president, foreign minister and others found dead at helicopter crash site, state media says|url=https://apnews.com/article/iran-president-ebrahim-raisi-426c6f4ae2dd1f0801c73875bb696f48|access-date=20 May 2024|work=Associated Press|archive-date=20 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240520030612/https://apnews.com/article/iran-president-ebrahim-raisi-426c6f4ae2dd1f0801c73875bb696f48|url-status=live}}</ref>

علی‌رغم اعلام منابع داخلی ایران، منابع ترکیه مدعی شدند پهپاد [[بیرقدار آکینجی]] مختصات محل سقوط را یافته و به ایران گزارش داده است.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Akıncı İHA, İran Cumhurbaşkanı Reisi’yi taşıyan helikopterin enkaz bölgesini tespit edip yurda döndü|نشانی=https://www.aa.com.tr/tr/gundem/akinci-iha-iran-cumhurbaskani-reisi-yi-tasiyan-helikopterin-enkaz-bolgesini-tespit-edip-yurda-dondu/3224322|وبگاه=Anadolu Ajansı'|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=tr|تاریخ=2024-05-20}}</ref> اگرچه به گزارش [[خبرگزاری تسنیم]]، [[ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران|ستاد کل نیروهای مسلح ایران]] در اطلاعیه ای از عدم موفقیت پهپاد ترکیه ای در یافتن مختصات محل سقوط خبر داده.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اطلاعیه ستاد کل دربارهٔ عملیات یافتن بالگرد رئیس‌جمهور - تسنیم|نشانی=https://www.tasnimnews.com/fa/news/1403/03/02/3090717/اطلاعیه-ستاد-کل-درباره-عملیات-یافتن-بالگرد-رئیس-جمهور|وبگاه=خبرگزاری تسنیم {{!}} Tasnim|بازبینی=2024-05-24|کد زبان=fa}}</ref>

== تشییع ==
=== در تبریز ===
=== در تبریز ===
پس از پایان عملیات تجسس برای یافتن اجساد، اجساد کشته‌شدگان از جمله رئیسی به تبریز منتقل شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=انتقال پیکر شهدای حادثه بالگرد رئیس‌جمهور به تبریز|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403023122592/انتقال-پیکر-شهدای-حادثه-بالگرد-رئیس-جمهور-به-تبریز|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref> اجساد در ابتدا به معراج الشهدای تبریز منتقل<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6112830/اجساد-مطهر-در-حال-انتقال-به-معراج-شهدای-تبریز-است|عنوان=اجساد-مطهر-در-حال-انتقال-به-معراج-شهدای-تبریز-است}}</ref> و کمیته تشییع جنازه تشکیل شد. ریاست این کمیته به معاون اجرائی رئیس‌جمهور سپرده شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=رئیس کمیته تشییع شهید «ابراهیم رئیسی» مشخص شد|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4071424-رئیس-کمیته-تشییع-شهید-ابراهیم-رئیسی-مشخص-شد|وبگاه=روزنامه دنیای اقتصاد|تاریخ=2024-05-22|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref> در اطلاعیه اولی که این کمیته منتشر کرد، برنامه تشیع مشخص گردید. بر اساس آن برنامه قرار شد تا تشییع جنازه‌هایی در شهرهای تبریز، قم، تهران، بیرجند و مشهد انجام گیرد. در تبریز این تشییع جنازه قرار بود تا از میدان شهدا تا مصلی این شهر برگزار گردد. آغاز تشییع ساعت ۹ صبح روز سه شنبه مشخص شد.<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=جزئیات مراسم تشییع پیکر شهید رئیسی و همراهان در شهرهای تبریز، قم، تهران، بیرجند و مشهد|نشانی=https://www.rokna.net/بخش-اخبار-سیاسی-74/999770-جزئیات-مراسم-تشییع-پیکر-شهید-رئیسی-همراهان-در-شهرهای-تبریز-قم-تهران-بیرجند-مشهد|وبگاه=رکنا|تاریخ=2024-05-22|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=ایران؛ مراسم تشییع جنازه رئیسی و دیگر جان‌باختگان آغاز شد – DW – ۱۴۰۳/۳/۱|نشانی=https://www.dw.com/fa-af/مراسم-تشییع-جنازه-رئیسی-و-دیگر-جانباختگان-سانحه-هلیکوپتر-آغاز-شد/a-69139629|وبگاه=dw.com|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref>
پس از پایان عملیات تجسس برای یافتن اجساد، اجساد کشته‌شدگان از جمله رئیسی به تبریز منتقل شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=انتقال پیکر شهدای حادثه بالگرد رئیس‌جمهور به تبریز|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403023122592/انتقال-پیکر-شهدای-حادثه-بالگرد-رئیس-جمهور-به-تبریز|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref> اجساد در ابتدا به معراج الشهدای تبریز منتقل<ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6112830/اجساد-مطهر-در-حال-انتقال-به-معراج-شهدای-تبریز-است|عنوان=اجساد-مطهر-در-حال-انتقال-به-معراج-شهدای-تبریز-است}}</ref> و کمیته تشییع جنازه تشکیل شد. ریاست این کمیته به معاون اجرائی رئیس‌جمهور سپرده شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=رئیس کمیته تشییع شهید «ابراهیم رئیسی» مشخص شد|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4071424-رئیس-کمیته-تشییع-شهید-ابراهیم-رئیسی-مشخص-شد|وبگاه=روزنامه دنیای اقتصاد|تاریخ=2024-05-22|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref> در اطلاعیه اولی که این کمیته منتشر کرد، برنامه تشییع مشخص گردید. بر اساس آن برنامه قرار شد تا تشییع جنازه‌هایی در شهرهای تبریز، قم، تهران، بیرجند و مشهد انجام گیرد. در تبریز این تشییع جنازه قرار بود تا از میدان شهدا تا مصلی این شهر برگزار گردد. آغاز تشییع ساعت ۹ صبح روز سه شنبه مشخص شد.<ref name=":0">{{یادکرد وب|عنوان=جزئیات مراسم تشییع پیکر شهید رئیسی و همراهان در شهرهای تبریز، قم، تهران، بیرجند و مشهد|نشانی=https://www.rokna.net/بخش-اخبار-سیاسی-74/999770-جزئیات-مراسم-تشییع-پیکر-شهید-رئیسی-همراهان-در-شهرهای-تبریز-قم-تهران-بیرجند-مشهد|وبگاه=رکنا|تاریخ=2024-05-22|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=ایران؛ مراسم تشییع جنازه رئیسی و دیگر جان‌باختگان آغاز شد – DW – ۱۴۰۳/۳/۱|نشانی=https://www.dw.com/fa-af/مراسم-تشییع-جنازه-رئیسی-و-دیگر-جانباختگان-سانحه-هلیکوپتر-آغاز-شد/a-69139629|وبگاه=dw.com|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref>


در صبح روز سه شنبه، تشییع جنازه در تبریز آغاز شد. ۸ تابوت پوشیده شده با پرچم ایران در این مراسم حمل می‌شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مراسم تشییع جنازه رئیسی و همراهانش در تبریز و قم برگزار شد|نشانی=https://www.rfi.fr/fa/ایران/20240521-مراسم-تشعییع-جنازه-رئیسی-و-همراهانش-در-تبریز-و-قم-برگزار-شد|وبگاه=ار. اف. ای - RFI|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref> خبرگزاری‌های داخلی با انتشار تصاویر هوایی، خبر از جمعیت کثیر شرکت‌کنندگان در این تشیع جنازه دادند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تشییع پیکر شهدای خدمت در تبریز/ حضور گسترده مردم برای در مراسم بدرقه رئیس‌جمهور|نشانی=https://www.mizanonline.ir/fa/news/4774451/تشییع-پیکر-شهدای-خدمت-در-تبریز-حضور-گسترده-مردم-برای-در-مراسم-بدرقه-رئیس-جمهور|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۳/۰۳/۰۱–۱۰:۰۱|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa|نام=خبرگزاری|نام خانوادگی=میزان}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://inn.ir/news/article/66896/رسانه‌های-غربی:-تشییع-پیکر-«آیت‌الله-رئیسی»-در-تبریز-گسترده-بود|عنوان=رسانه‌های غربی: تشییع پیکر «آیت‌الله رئیسی» در تبریز گسترده بود}}</ref> اجساد پس از تشییع در تبریز، به تهران و فرودگاه مهرآباد منتقل شد تا آماده انتقال به قم گردد. در فرودگاه مهرآباد توسط ارتش جمهوری اسلامی ایران، آئین استقبال رسمی از تابوت‌ها صورت گرفت.<ref name=":1">{{یادکرد وب|عنوان=انتقال اجساد ابراهیم رئیسی و همراهانش به قم - BBC Persian|نشانی=https://www.bbc.com/persian/live/69036469|وبگاه=BBC News فارسی|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa-IR}}</ref>
در صبح روز سه شنبه، تشییع جنازه در تبریز آغاز شد. ۸ تابوت پوشیده شده با پرچم ایران در این مراسم حمل می‌شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مراسم تشییع جنازه رئیسی و همراهانش در تبریز و قم برگزار شد|نشانی=https://www.rfi.fr/fa/ایران/20240521-مراسم-تشعییع-جنازه-رئیسی-و-همراهانش-در-تبریز-و-قم-برگزار-شد|وبگاه=ار. اف. ای - RFI|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref> خبرگزاری‌های داخلی با انتشار تصاویر هوایی، خبر از جمعیت کثیر شرکت‌کنندگان در این تشییع جنازه دادند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تشییع پیکر شهدای خدمت در تبریز/ حضور گسترده مردم برای در مراسم بدرقه رئیس‌جمهور|نشانی=https://www.mizanonline.ir/fa/news/4774451/تشییع-پیکر-شهدای-خدمت-در-تبریز-حضور-گسترده-مردم-برای-در-مراسم-بدرقه-رئیس-جمهور|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۳/۰۳/۰۱–۱۰:۰۱|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa|نام=خبرگزاری|نام خانوادگی=میزان}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://inn.ir/news/article/66896/رسانه‌های-غربی:-تشییع-پیکر-«آیت‌الله-رئیسی»-در-تبریز-گسترده-بود|عنوان=رسانه‌های غربی: تشییع پیکر «آیت‌الله رئیسی» در تبریز گسترده بود}}</ref> اجساد پس از تشییع در تبریز، به تهران و فرودگاه مهرآباد منتقل شد تا آماده انتقال به قم گردد. در فرودگاه مهرآباد توسط ارتش جمهوری اسلامی ایران، آئین استقبال رسمی از تابوت‌ها صورت گرفت.<ref name=":1">{{یادکرد وب|عنوان=انتقال اجساد ابراهیم رئیسی و همراهانش به قم - BBC Persian|نشانی=https://www.bbc.com/persian/live/69036469|وبگاه=BBC News فارسی|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa-IR}}</ref>


=== در قم ===
=== در قم ===
طبق اعلامیه کمیته تشییع جنازه رپیس جمهور، قرار شد تا اجساد در روز سه شنبه از ساعت ۴ بعد از ظهر از حرم حضرت معصومه تا جمکران انجام گیرد.<ref name=":0"/> در بعد از ظهر روز سه شنبه، تابوت‌ها به قم رسیدند و ابتدا در حرم حضرت معصومه قرار گرفتند. سپس به سمت مسجد جمکران حرکت کردند. بر اساس تصاویر منتشر شده از این مراسم، جمعیت بسیاری در این مراسم شرکت داشتند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=حضور باشکوه مردم قم در مراسم تشییع شهید رئیسی + تصاویر {{!}} سیل جمعیت را ببینید|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/854050/حضور-باشکوه-مردم-قم-در-مراسم-تشییع-شهید-رئیسی-تصاویر-سیل|وبگاه=همشهری آنلاین|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref><ref name=":2">{{یادکرد وب|عنوان=گزارش لحظه به لحظه از مراسم تشییع پیکر شهید ابراهیم رئیسی/ وداع با شهدای خدمت+ عکس و فیلم|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4071678-گزارش-لحظه-به-لحظه-از-مراسم-تشییع-پیکر-شهید-ابراهیم-رئیسی-وداع-با-شهدای-خدمت-عکس-فیلم|وبگاه=روزنامه دنیای اقتصاد|تاریخ=2024-05-22|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref> پس از پایان تشییع جنازه ابراهیم رئیسی در قم، اجساد به تهران منتقل شدند.<ref name=":1"/>
طبق اعلامیه کمیته تشییع جنازه رئیس‌جمهور، قرار شد تا اجساد در روز سه شنبه از ساعت ۴ بعد از ظهر از حرم فاطمه معصومه تا جمکران انجام گیرد.<ref name=":0"/> در بعد از ظهر روز سه شنبه، تابوت‌ها به قم رسیدند و ابتدا در حرم فاطمه معصومه قرار گرفتند. سپس به سمت مسجد جمکران حرکت کردند. بر اساس تصاویر منتشر شده از این مراسم، جمعیت بسیاری در این مراسم شرکت داشتند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=حضور باشکوه مردم قم در مراسم تشییع شهید رئیسی + تصاویر {{!}} سیل جمعیت را ببینید|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/854050/حضور-باشکوه-مردم-قم-در-مراسم-تشییع-شهید-رئیسی-تصاویر-سیل|وبگاه=همشهری آنلاین|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref><ref name=":2">{{یادکرد وب|عنوان=گزارش لحظه به لحظه از مراسم تشییع پیکر شهید ابراهیم رئیسی/ وداع با شهدای خدمت+ عکس و فیلم|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4071678-گزارش-لحظه-به-لحظه-از-مراسم-تشییع-پیکر-شهید-ابراهیم-رئیسی-وداع-با-شهدای-خدمت-عکس-فیلم|وبگاه=روزنامه دنیای اقتصاد|تاریخ=2024-05-22|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref> پس از پایان تشییع جنازه ابراهیم رئیسی در قم، اجساد به تهران منتقل شدند.<ref name=":1"/>


=== در تهران ===
=== در تهران ===
پیکر شهدا شدگان حادثه در شب سه شنبه به [[تهران]] منتقل شدند. ابتدا در مراسمی با نام وداع با کشته شدگان به [[مصلای امام خمینی تهران|مصلی تهران]] منتقل شدند. پس از ساعاتی، پیکر برای مراسم نماز میت به امامت [[سید علی خامنه‌ای|سید علی خامنه ای]] رهبر جمهوری اسلامی ایران به [[دانشگاه تهران]] منتقل شدند.<ref name=":2"/>
پیکر شهدا حادثه در شب سه شنبه به [[تهران]] منتقل شدند. ابتدا در مراسمی با نام وداع با شهیدان به [[مصلای امام خمینی تهران|مصلی تهران]] منتقل شدند. پس از ساعاتی، پیکر برای مراسم نماز میت به امامت [[سید علی خامنه‌ای|سید علی خامنه ای]] رهبر جمهوری اسلامی ایران به [[دانشگاه تهران]] منتقل شدند.<ref name=":2"/>


در صبح روز چهارشنبه، [[خاکسپاری|تشییع]] شهداهااز جمله [[سید ابراهیم رئیسی]] در تهران برگزار شد. در ابتدا مردم به سمت [[دانشگاه تهران]] در حرکت شدند و از آنجا به سمت [[میدان آزادی]] تشییع جنازه برگزار شد.<ref name=":2"/> در ساعت ۹ صبح، [[سید علی خامنه‌ای|سید علی خامنه ای]] بر پیکر شهیدان[[نماز میت]] خواند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ویدیوها. علی خامنه‌ای بر سر جنازه‌های رئیسی و همراهانش «نماز میت» خواند|نشانی=https://parsi.euronews.com/video/2024/05/22/ali-khamenei-prayed-over-the-corpses-of-raisi|وبگاه=euronews|تاریخ=2024-05-22|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref>‌<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اقامه نماز رهبر معظم انقلاب بر پیکر آیت الله شهید رئیسی و شهدای خدمت + فیلم|نشانی=http://snn.ir/fa/news/1148046|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۳/۰۳/۰۲–۰۹:۴۱|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa|نام=خبرگزاری دانشجو {{!}}|نام خانوادگی=SNN.IR}}</ref><ref name=":3">{{یادکرد وب|عنوان=تشییع ابراهیم رئیسی و همراهانش در تهران؛ آیت‌الله خامنه‌ای بر کشته‌شدگان نماز خواند - BBC Persian|نشانی=https://www.bbc.com/persian/live/69044360|وبگاه=BBC News فارسی|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa-IR}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=خامنه‌ای بر سر جنازه رئیسی و همراهانش "نماز میّت" خواند – DW – ۱۴۰۳/۳/۲|نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/خامنهای-بر-سر-جنازه-رئیسی-و-همراهانش-نماز-میّت-خواند/live-69145443|وبگاه=dw.com|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref> تشییع جنازه ابراهیم رئیسی در تهران، با پوشش زنده برخی شبکه‌های خبری همچون [[بی‌بی‌سی]] بود.<ref name=":1"/> در این مراسم، [[اسماعیل هنیه]] سخنرانی کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تشییع ابراهیم رئیسی و همراهانش در تهران|نشانی=https://www.bbc.com/persian/live/69044360|وبگاه=BBC News فارسی|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa-IR}}</ref><gallery>
در صبح روز چهارشنبه، [[خاکسپاری|تشییع]] شهیدان از جمله [[سید ابراهیم رئیسی]] در تهران برگزار شد. در ابتدا مردم به سمت [[دانشگاه تهران]] در حرکت شدند و از آنجا به سمت [[میدان آزادی]] تشییع جنازه برگزار شد.<ref name=":2"/> در ساعت ۹ صبح، [[سید علی خامنه‌ای|سید علی خامنه ای]] بر پیکر شهیدان [[نماز میت]] خواند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ویدیوها. علی خامنه‌ای بر سر جنازه‌های رئیسی و همراهانش «نماز میت» خواند|نشانی=https://parsi.euronews.com/video/2024/05/22/ali-khamenei-prayed-over-the-corpses-of-raisi|وبگاه=euronews|تاریخ=2024-05-22|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref>‌<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اقامه نماز رهبر معظم انقلاب بر پیکر آیت الله شهید رئیسی و شهدای خدمت + فیلم|نشانی=http://snn.ir/fa/news/1148046|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۳/۰۳/۰۲–۰۹:۴۱|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa|نام=خبرگزاری دانشجو {{!}}|نام خانوادگی=SNN.IR}}</ref><ref name=":3">{{یادکرد وب|عنوان=تشییع ابراهیم رئیسی و همراهانش در تهران؛ آیت‌الله خامنه‌ای بر کشته‌شدگان نماز خواند - BBC Persian|نشانی=https://www.bbc.com/persian/live/69044360|وبگاه=BBC News فارسی|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa-IR}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=خامنه‌ای بر سر جنازه رئیسی و همراهانش "نماز میّت" خواند – DW – ۱۴۰۳/۳/۲|نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/خامنهای-بر-سر-جنازه-رئیسی-و-همراهانش-نماز-میّت-خواند/live-69145443|وبگاه=dw.com|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref> تشییع جنازه ابراهیم رئیسی در تهران، با پوشش زنده برخی شبکه‌های خبری همچون [[بی‌بی‌سی]] بود.<ref name=":1"/> در این مراسم، [[اسماعیل هنیه]] سخنرانی کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تشییع ابراهیم رئیسی و همراهانش در تهران|نشانی=https://www.bbc.com/persian/live/69044360|وبگاه=BBC News فارسی|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa-IR}}</ref> آمارهای اولیه از حضور چهار میلیون نفری تهرانی‌ها در این مراسم خبر می‌دهند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اولین برآورد از تعداد حاضرین در مراسم امروز تهران|نشانی=https://www.entekhab.ir/fa/news/785347/اولین-برآورد-از-تعداد-حاضرین-در-مراسم-امروز-تهران|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۳/۰۳/۰۲–۱۲:۴۲|بازبینی=2024-05-23|کد زبان=fa|نام=پایگاه خبری تحلیلی انتخاب {{!}}|نام خانوادگی=Entekhab.ir}}</ref>

پرونده:تشیع جنازه رئیسی در تهران.jpg|تشییع پیکر شهید خدمت رئیسی در تهران
در بعد از ظهر روز چهارشنبه، مراسمی رسمی از سوی [[محمد مخبر]]، سرپرست موقت نهاد ریاست جمهوری برگزار شد. در این مراسم مهمانان رسمی و بین‌المللی به پیکر رئیس‌جمهور و وزیر امور خارجه و سرپرست محافظان آنان، ادای احترام کردند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مراسم ادای احترام مقام‌های خارجی به ابراهیم رئیسی آغاز شد - BBC Persian|نشانی=https://www.bbc.com/persian/live/69044360|وبگاه=BBC News فارسی|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa-IR}}</ref> [[امیر قطر]]، رهبر ملی [[ترکمنستان]]، رئیس [[اقلیم کردستان]] روسای جمهور [[تونس]]، [[سوریه]] و [[تاجیکستان]]، نخست وزیران [[عراق]]، [[پاکستان]]، [[ارمنستان]]، [[اقلیم کردستان]]، [[جمهوری آذربایجان|آذربایجان]]، [[گرجستان]] و [[سوریه]]، روسای مجالس [[لبنان]]، [[الجزایر]]، [[قزاقستان]]، [[مالی]]، [[اتیوپی]]، دومای [[روسیه]] و روسای مجلس قانون‌گذاری و مجلس عالی [[ازبکستان]]، معاونین روسای جمهور [[ترکیه]] و [[هند]] و معاونین نخست وزیران [[قرقیزستان]]، [[ارمنستان]]، [[چین]]، [[افغانستان]] و [[صربستان]] و وزرای خارجه [[عربستان سعودی]]، [[مصر]]، [[ترکیه]]، [[بحرین]]، [[بلاروس]]، [[امارات متحده عربی]]، [[ونزوئلا]]، [[کویت]]، [[ازبکستان]]، [[سریلانکا]]، [[تونس]] و فرستادگان ویژه [[ژاپن]]، [[سنگاپور]]، [[سوریه]]، [[مالزی]]، [[مالدیو]]، [[نیکاراگوئه]]، [[اردن]]، [[عمان]] و رئیس [[سازمان همکاری اسلامی]] از جمله مقامات ارشدی هستند که با حضور در محل [[مرکز همایش‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران|سالن اجلاس سران]] تهران و عرض تسلیت به سرپرست ریاست جمهوری، به مقام رئیس‌جمهور متوفی ایران ادای احترام کردند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ادای احترام مقامات کشورها به رئیس‌جمهور شهید و همراهان|نشانی=https://www.mehrnews.com/live/6115965/ادای-احترام-مقامات-کشورها-به-رئیس-جمهور-شهید-و-همراهان|وبگاه=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|تاریخ=2024-05-22|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref>
پرونده:تشیع جنازه رئیسی در قم.jpg|تشییع شهیدان خدمت در قم

پرونده:نماز بر جسد رئیسی.jpg|نماز سید علی خامنه ای بر جسد کشته‌های سانحه بالگرد رئیس جمهور
=== در بیرجند ===
در صبح روز پنج‌شنبه پیکر رئیسی در شهر بیرجند، که محل کاندیداتوری وی برای مجلس خبرگان رهبری بود، برگزار شد.<ref name=":4">{{یادکرد وب|عنوان=مراسم تشییع رئیسی در مشهد: تحقیقاتی دربارهٔ حادثه بالگرد همزمان با طرح ابهام‌ها در دست انجام است|نشانی=https://parsi.euronews.com/2024/05/23/funeral-ceremony-of-ebrahim-raisi-started-in-birjand|وبگاه=euronews|تاریخ=2024-05-23|بازبینی=2024-05-23|کد زبان=fa}}</ref><ref name=":5">{{یادکرد وب|وبگاه=العربیه|نشانی=https://farsi.alarabiya.net/iran/2024/05/23/پیکر-رئیسی-برای-تشییع-و-دفن-به-مشهد-رسید|عنوان=پیکر رئیسی برای تشییع و دفن به مشهد رسید}}</ref>

=== در مشهد ===
در ظهر روز پنج شنبه جسد رئیسی به همراه محافظ خود موسوی و رحمتی به مشهد منتقل شد.<ref name=":4"/><ref name=":5"/><ref>{{یادکرد وب|عنوان=جزئیات انتقال پیکر شهید ابراهیم رئیسی و همراهانش به مشهد مقدس+فیلم|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4071384-جزئیات-انتقال-پیکر-شهید-ابراهیم-رئیسی-همراهانش-به-مشهد-مقدس-فیلم|وبگاه=روزنامه دنیای اقتصاد|تاریخ=2024-05-23|بازبینی=2024-05-23|کد زبان=fa}}</ref> جسد با تشریفات و به همراه خانواده به فرودگاه مشهد وارد شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=لحظه ورود خانواده ابراهیم رئیسی به فرودگاه مشهد+ عکس|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4072050-لحظه-ورود-خانواده-ابراهیم-رئیسی-به-فرودگاه-مشهد-عکس|وبگاه=روزنامه دنیای اقتصاد|تاریخ=2024-05-23|بازبینی=2024-05-23|کد زبان=fa}}</ref>
به گزارش خبرگزاری انتخاب به نقل از دولت، بیش از یکصد هزار مهاجر افغانستانی مقیم مشهد در تشییع رئیسی شرکت کردند.<ref>{{یادکرد وب|نشانی = https://www.entekhab.ir/fa/news/785934/خبرگزاری-دولت-بیش-از-یکصد-هزار-مهاجر-افغانستانی-مقیم-مشهد-در-تشییع-رئیس-جمهور-شرکت-کردند‏|عنوان = خبرگزاری دولت: بیش از یکصد هزار مهاجر افغانستانی مقیم مشهد در تشییع رئیس‌جمهور شرکت کردند |ناشر = دولت|تاریخ بازدید = ۲۴ مه ۲۰۲۴|تاریخ = ۴ خرداد ۱۴۰۲}}</ref>

به گفته منابع خبری قرار است تا ۶۵ رسانه خارجی مراسم تشییع رئیس‌جمهور در مشهد را پوشش بدهند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=۶۵ رسانه خارجی مراسم تشییع رئیس‌جمهور در مشهد را پوشش می‌دهند|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6116130/۶۵-رسانه-خارجی-مراسم-تشییع-رییس-جمهور-در-مشهد-را-پوشش-می-دهند|وبگاه=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|تاریخ=2024-05-22|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref>

آمار رسمی نشان می‌دهد در تشییع ابراهیم رئیسی و همراهان در شهرهای تبریز، قم، تهران، بیرجند و مشهد دوازده میلیون نفر در تشییع شرکت داشته‌اند. همچنین در سراسر کشور عزاداری‌ها و تجمع‌هایی زیاد تشکیل شد در خارج از ایران و کشورهایی نیز تجمع‌ها و عزاداری‌هایی با حضور گسترده برگزار شد.

<gallery>
پرونده:تشیع جنازه رئیسی در تهران.jpg|تشییع پیکر رئیس جمهور و همراهان در تهران
پرونده:تشیع جنازه رئیسی در قم.jpg|تشییع پیکر رئیس جمهور و همراهان در قم
پرونده:نماز بر جسد رئیسی.jpg|نماز سید علی خامنه ای بر پیکر سید ابراهیم رئیسی و همراهانش
</gallery>
</gallery>


=== شرکت‌کنندگان در مراسم ===
=== شرکت‌کنندگان در مراسم ===
از میان شرکت‌کنندگان رسمی این مراسم، هیئتی از کشور افغانستان به رهبری ملابرادر آخند، معاون اقتصادی ریاست الوزرا، و همراهی مولوی امیرخان متقی، وزیر خارجه شرکت داشتند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=شرکت هیئت بلندپایه طالبان در مراسم تشیع جنازه رئیسی – DW – ۱۴۰۳/۳/۲|نشانی=https://www.dw.com/fa-af/شرکت-هیئت-بلندپایه-طالبان-در-مراسم-تشیع-جنازه-رئیسی/a-69146343|وبگاه=dw.com|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref> [[ویاچسلاو ولودین|ویچسلاو ولودین]] رئیس دوما، پارلمان روسیه برای شرکت در مراسم یادبود ابراهیم رئیسی و همراهان او، وارد تهران شد. رئیس‌جمهور [[تونس]] هم در این مراسم شرکت داشت. معاون نخست‌وزیر، نخست‌وزیر [[ارمنستان]]، نخست‌وزیر [[عراق]]، رئیس‌جمهور [[تاجیکستان]]، [[اسماعیل هنیه]]، از رهبران جنبش [[حماس]] از حاضران در این مراسم بودند.<ref name=":3"/> [[تمیم بن حمد آل ثانی|شیخ تمیم بن حمد آل‌ ثانی]]، امیر [[قطر]] و [[محمد بن عبدالرحمن آل ثانی]] نخست وزیر قطر و وزیر خارجه [[کویت]] هم به نمایندگی از امیر کویت هم در این مراسم حاضر شدند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سران چند کشور برای شرکت در مراسم ابراهیم رئیسی وارد تهران شدند - BBC Persian|نشانی=https://www.bbc.com/persian/live/69044360|وبگاه=BBC News فارسی|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa-IR}}</ref> محمد شهباز شریف نخست وزیر پاکستان، رئیس پارلمان لبنان، رئیس و نخست وزیر منطقه کردستان عراق، دیگر مهمانان بین‌المللی حاضر در این مراسم بودند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ورود مقام‌های بلندپایه جهان برای حضور در مراسم بزرگداشت رئیس جمهور شهید|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/4241088/%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%84%D9%86%D8%AF%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%85-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۳/۰۳/۰۲ - ۱۳:۵۲|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa|نام=خبرگزاری صدا و سیما {{!}} IRIB NEWS|نام خانوادگی=AGENCY}}</ref>
از میان شرکت‌کنندگان رسمی این مراسم، هیئتی از کشور افغانستان به رهبری ملابرادر آخند، معاون اقتصادی ریاست الوزرا، و همراهی مولوی امیرخان متقی، وزیر خارجه شرکت داشتند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=شرکت هیئت بلندپایه طالبان در مراسم تشیع جنازه رئیسی – DW – ۱۴۰۳/۳/۲|نشانی=https://www.dw.com/fa-af/شرکت-هیئت-بلندپایه-طالبان-در-مراسم-تشیع-جنازه-رئیسی/a-69146343|وبگاه=dw.com|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref> [[ویاچسلاو ولودین|ویچسلاو ولودین]] رئیس دوما، پارلمان روسیه برای شرکت در مراسم یادبود ابراهیم رئیسی و همراهان او، وارد تهران شد. رئیس‌جمهور [[تونس]] هم در این مراسم شرکت داشت. معاون نخست‌وزیر، نخست‌وزیر [[ارمنستان]]، نخست‌وزیر [[عراق]]، رئیس‌جمهور [[تاجیکستان]]، [[اسماعیل هنیه]]، از رهبران جنبش [[حماس]] از حاضران در این مراسم بودند.<ref name=":3"/> [[تمیم بن حمد آل ثانی|شیخ تمیم بن حمد آل ثانی]]، امیر [[قطر]] و [[محمد بن عبدالرحمن آل ثانی]] نخست‌وزیر قطر و وزیر خارجه [[کویت]] هم به نمایندگی از امیر کویت هم در این مراسم حاضر شدند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=سران چند کشور برای شرکت در مراسم ابراهیم رئیسی وارد تهران شدند - BBC Persian|نشانی=https://www.bbc.com/persian/live/69044360|وبگاه=BBC News فارسی|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa-IR}}</ref> محمد شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان، رئیس پارلمان لبنان، رئیس و نخست‌وزیر منطقه کردستان عراق، دیگر مهمانان بین‌المللی حاضر در این مراسم بودند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ورود مقام‌های بلندپایه جهان برای حضور در مراسم بزرگداشت رئیس‌جمهور شهید|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/4241088/ورود-مقام‌های-بلندپایه-جهان-برای-حضور-در-مراسم-بزرگداشت-رئیس-جمهور-شهید|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۳/۰۳/۰۲–۱۳:۵۲|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa|نام=خبرگزاری صدا و سیما {{!}} IRIB NEWS|نام خانوادگی=AGENCY}}</ref>

همچنین حضور چند نفر از [[خاخام‌های ضد صهیونیسم]] در مراسم تشییع در تهران، مورد توجه برخی رسانه‌ها قرار گرفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=حضور خاخام‌های یهودی در مراسم تشییع شهدای خدمت|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6115598/حضور-خاخام-های-یهودی-در-مراسم-تشییع-شهدای-خدمت|وبگاه=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|تاریخ=2024-05-22|بازبینی=2024-05-23|کد زبان=fa}}</ref>


== تدفین ==
== تدفین ==
بر اساس برنامه از پیش اعلام شده، قرار است تا پیکر رئیسی در حرم امام رضا و در رواق دارالسلام دفن شود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مراسم تشییع پیکر رئیسی و همراهان در دانشگاه تهران {{!}} TRT Persian|نشانی=https://www.trt.net.tr/persian/yrn/2024/05/22/mrsm-tshyy-pykhr-ry-ysy-w-hmrhn-dr-dnshgh-thrn-2142588|وبگاه=www.trt.net.tr|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa-IR}}</ref>
پیکر رئیسی در تاریخ ۳ خرداد ۱۴۰۳ در حرم امام رضا و در رواق دارالسلام دفن شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مراسم تشییع پیکر رئیسی و همراهان در دانشگاه تهران {{!}} TRT Persian|نشانی=https://www.trt.net.tr/persian/yrn/2024/05/22/mrsm-tshyy-pykhr-ry-ysy-w-hmrhn-dr-dnshgh-thrn-2142588|وبگاه=www.trt.net.tr|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa-IR}}</ref>


== پیامدها ==
== پیامدها ==
* در پی تأیید درگذشت رئیسی، رهبر پنج روز عزای عمومی اعلام کرد.<ref name="apacting2">{{Cite web|date=20 May 2024|title=Iran's president, foreign minister and others found dead at helicopter crash site|url=https://apnews.com/article/iran-president-ebrahim-raisi-426c6f4ae2dd1f0801c73875bb696f48|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240520030612/https://apnews.com/article/iran-president-ebrahim-raisi-426c6f4ae2dd1f0801c73875bb696f48|archive-date=20 May 2024|access-date=20 May 2024|website=Associated Press}}</ref>
درگذشت رئیسی با واکنش‌های متفاوتی در میان مردم ایران مواجه شد؛ برخی عزاداری کردند و برخی دیگر خوشحال شدند.<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=Parent|نام=Deepa|عنوان=‘People are in no mood to mourn’: mixed reactions in Tehran after death of President Ebrahim Raisi|وبگاه=the Guardian|تاریخ=2024-05-20|پیوند=https://www.theguardian.com/global-development/article/2024/may/20/people-are-in-no-mood-to-mourn-mixed-reactions-in-tehran-after-death-of-president-ebrahim-raisi|کد زبان=en|تاریخ بازبینی=2024-05-22}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=Kalbasi|نام=Bahman|عنوان=Iran helicopter crash: How Iranians reacted to president's crash|وبگاه=BBC News|تاریخ=2024-05-20|پیوند=https://www.bbc.com/news/articles/c1rrnppp5lno|کد زبان=en|تاریخ بازبینی=2024-05-22}}</ref> بر اساس گزارش منابع خبری، در پی خوشحالی گروهی از زندانیان در زندان کرج برای مرگ رئیسی، گروهی از آنان به مکانی نامعلوم منتقل شدند. برای برخی سایت‌ها و خبرنگاران که واکنش‌های منفی نسبت به خبر درگذشت رئیس‌جمهور ایران داشتند توسط قوه قضائیه ایران پرونده تشکیل شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=برپایی مراسم تشییع ابراهیم رئیسی و سایر کشته‌شدگان در تبریز – DW – ۱۴۰۳/۳/۱|نشانی=https://www.dw.com/fa-ir/برپایی-مراسم-تشییع-ابراهیم-رئیسی-و-سایر-کشتهشدگان-در-تبریز/live-69135177|وبگاه=dw.com|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref>
* در پی تأیید درگذشت رئیسی، خامنه‌ای پنج روز عزای عمومی اعلام کرد.<ref name="apacting2">{{Cite web|date=20 May 2024|title=Iran's president, foreign minister and others found dead at helicopter crash site|url=https://apnews.com/article/iran-president-ebrahim-raisi-426c6f4ae2dd1f0801c73875bb696f48|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240520030612/https://apnews.com/article/iran-president-ebrahim-raisi-426c6f4ae2dd1f0801c73875bb696f48|archive-date=20 May 2024|access-date=20 May 2024|website=Associated Press}}</ref>
* در پی اعلام خبر درگذشت رئیسی، صدها تن در [[میدان ولی‌عصر]] در سوگ رئیس‌جمهور تجمع کردند. در جلسه مجلس خبرگان رهبری در ۱ خرداد، تصویر تزیین‌شده رئیسی با گل بر روی صندلی وی قرار گرفت.<ref name="apmourning2">{{Cite news|date=2024-05-21|title=Mourners begin days of funerals for Iran's president and others killed in helicopter crash|url=https://apnews.com/article/iran-president-raisi-helicopter-crash-funerals-7bb445b5885fdf0ac8616820bf7f59f6|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240521132219/https://apnews.com/article/iran-president-raisi-helicopter-crash-funerals-7bb445b5885fdf0ac8616820bf7f59f6|archive-date=21 May 2024|access-date=2024-05-21|work=Associated Press}}</ref>
* در پی اعلام خبر درگذشت رئیسی، صدها تن در [[میدان ولی‌عصر]] در سوگ رئیس‌جمهور تجمع کردند. در جلسه مجلس خبرگان رهبری در ۱ خرداد، تصویر تزیین‌شده رئیسی با گل بر روی صندلی وی قرار گرفت.<ref name="apmourning2">{{Cite news|date=2024-05-21|title=Mourners begin days of funerals for Iran's president and others killed in helicopter crash|url=https://apnews.com/article/iran-president-raisi-helicopter-crash-funerals-7bb445b5885fdf0ac8616820bf7f59f6|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240521132219/https://apnews.com/article/iran-president-raisi-helicopter-crash-funerals-7bb445b5885fdf0ac8616820bf7f59f6|archive-date=21 May 2024|access-date=2024-05-21|work=Associated Press}}</ref>
* در نشست [[شورای امنیت سازمان ملل متحد]] به احترام رئیسی یک دقیقه سکوت شد.<ref>{{Cite news|last1=Martin|first1=Daniel|last2=Barnes|first2=Joe|date=2024-05-21|title=Ministers refuse to use tribute to Iranian president drawn up by Foreign Office staff|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/05/21/british-un-security-council-ebrahim-raisi/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240521115521/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/05/21/british-un-security-council-ebrahim-raisi/|archive-date=21 May 2024|access-date=2024-05-21|work=The Telegraph|language=en-GB|issn=0307-1235}}</ref>
* در نشست [[شورای امنیت سازمان ملل متحد]] به احترام رئیسی یک دقیقه سکوت شد.<ref>{{Cite news|last1=Martin|first1=Daniel|last2=Barnes|first2=Joe|date=2024-05-21|title=Ministers refuse to use tribute to Iranian president drawn up by Foreign Office staff|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/05/21/british-un-security-council-ebrahim-raisi/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20240521115521/https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/05/21/british-un-security-council-ebrahim-raisi/|archive-date=21 May 2024|access-date=2024-05-21|work=The Telegraph|language=en-GB|issn=0307-1235}}</ref> این اقدام با اعتراضات و انتقادهایی همراه بود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=انتقاد نرگس محمدی از تصمیم سازمان ملل برای برگزاری مراسم یادبود ابراهیم رئیسی|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/cw00gxq7z71o|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2024-05-27|بازبینی=2024-06-19|کد زبان=fa}}</ref>
* اعلام عزای عمومی در کشورهای [[هند]]، [[پاکستان]]، [[ترکیه]]، [[کوبا]]، [[عراق]]، [[سوریه]]، [[لبنان]]، [[سریلانکا]] و [[تاجیکستان]]<ref>{{یادکرد وب|عنوان=اعلام عزای عمومی در برخی کشورها در پی شهادت آیت الله رئیسی|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6114125/اعلام-عزای-عمومی-در-برخی-کشورها-در-پی-شهادت-آیت-الله-رئیسی|وبگاه=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=کوبا یک روز عزای عمومی اعلام کرد|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6115218/کوبا-یک-روز-عزای-عمومی-اعلام-کرد|وبگاه=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=عزای عمومی در سریلانکا/ ادای احترام به شهادت ابراهیم رئیسی|نشانی=https://www.eghtesadnews.com/بخش-اخبار-سیاسی-57/648181-عزای-عمومی-در-سریلانکا-ادای-احترام-به-شهادت-ابراهیم-رئیسی|وبگاه=اقتصادنیوز|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref>
* تمامی بازی‌های هفته‌های بیست و نهم و سی ام [[لیگ برتر فوتبال ایران]] با یک دقیقه تأخیر آغاز شدند.
* تعلیق شدن مذاکرات هسته‌ای ایران تا اطلاع ثانوی از طرف ایرانی‌ها<ref>{{یادکرد وب|عنوان=آژانس بین‌المللی انرژی اتمی: ایران پس از مرگ رئیسی مذاکرات را تعلیق کرده است|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/cxrred4vlllo|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2024-05-27|بازبینی=2024-06-19|کد زبان=fa}}</ref>
* پخش برنامه «چندشنبه با سینا» در «ام‌بی‌سی پرشیا» به صورت موقت لغو شد اما به خاطر انتشار فیلم برنامه در اینترنت که در آن با مرگ رئیسی شوخی شده بود، به‌طور کلی این برنامه از شبکه کنار گذاشته شد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=شوخی با مرگ ابراهیم رئیسی؛ پخش «چندشنبه با سینا» در «ام‌بی‌سی پرشیا» فعلاً متوقف شده است|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/czkk2zrge0po|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2024-06-16|بازبینی=2024-06-19|کد زبان=fa}}</ref>


== واکنش‌ها ==
=== پیام‌های تسلیت ===
=== واکنش‌های داخلی ===
[[محمدجواد ظریف|محمد جواد ظریف]]، وزیر پیشین امور خارجه در شبکه ایکس درگذشت سرنشینان را تسلیت گفت.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=ایسنا|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403023122530/تسلیت-ظریف-در-پی-شهادت-رئیس-جمهور-وزیر-خارجه-و-هیات-همراه|عنوان=تسلیت ظریف در پی شهادت رئیس‌جمهور، وزیر خارجه و هیئت همراه}}</ref> ظریف در گفت و گوی تلفنی با صدا و سیما گفت: «یکی از مقصران اصلی فاجعه دیروز آمریکاست که علیرغم دستور دیوان بین‌المللی دادگستری فروش قطعات هواپیما و هوانوردی را به ایران [[تحریم‌ها علیه ایران|تحریم]] کرده و اجازه نمی‌دهد مردم ایران از امکانات خوب هوانوردی برخوردار باشند.»<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=همشهری آنلاین|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/853621/یکی-از-مقصران-اصلی-فاجعه-سقوط-بالگرد-آمریکا-است|عنوان=ظریف: یکی از مقصران اصلی فاجعه سقوط بالگرد آمریکا است}}</ref>
==== سیاسی‌ها ====
[[پرونده:مراسم بزرگداشت سید ابراهیم رئیسی در حسینیه امام خمینی.jpg|بندانگشتی|مراسم بزرگداشت سید ابراهیم رئیسی در حسینیه امام خمینی]]
[[محمدجواد ظریف|محمد جواد ظریف]]، وزیر پیشین امور خارجه در شبکه ایکس درگذشت سرنشینان را تسلیت گفت.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=ایسنا|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403023122530/تسلیت-ظریف-در-پی-شهادت-رئیس-جمهور-وزیر-خارجه-و-هیئت-همراه|عنوان=تسلیت ظریف در پی شهادت رئیس‌جمهور، وزیر خارجه و هیئت همراه}}</ref> ظریف در گفت و گوی تلفنی با صدا و سیما گفت: «یکی از مقصران اصلی فاجعه دیروز آمریکاست که علیرغم دستور دیوان بین‌المللی دادگستری فروش قطعات هواپیما و هوانوردی را به ایران [[تحریم‌ها علیه ایران|تحریم]] کرده و اجازه نمی‌دهد مردم ایران از امکانات خوب هوانوردی برخوردار باشند.»<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=همشهری آنلاین|نشانی=https://www.hamshahrionline.ir/news/853621/یکی-از-مقصران-اصلی-فاجعه-سقوط-بالگرد-آمریکا-است|عنوان=ظریف: یکی از مقصران اصلی فاجعه سقوط بالگرد آمریکا است}}</ref>


[[سید محمد خاتمی]]،<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=ایسنا|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403023122832/شهادت-رئیس-جمهور-و-همراهان-خدمتگزارشان-حادثه-ای-دردناک-و-خسارت|عنوان=سید محمد خاتمی با تسلیت شهادت رئیس‌جمهور کشورمان و همراهان: شهادت رئیس‌جمهور و همراهان خدمتگزارشان حادثه‌ای دردناک و خسارت بار است}}</ref> [[محمود احمدی‌نژاد]]<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=مشرق نیوز|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/news/1604540/تسلیت-احمدی-نژاد-در-پی-شهادت-رئیس-جمهوری-و-هیئت-همراه|عنوان=تسلیت احمدی‌نژاد در پی شهادت رئیس‌جمهوری و هیئت همراه}}</ref> و [[حسن روحانی]]<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=دنیای اقتصاد|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4071318-پیام-حسن-روحانی-درپی-شهادت-رئیس-جمهور-صفحه-تلخی-در-کتاب-انقلاب-رقم-زد|عنوان=پیام حسن روحانی درپی شهادت رئیس‌جمهور/ صفحه تلخی در کتاب انقلاب رقم زد}}</ref> از روسای پیشین ریاست جمهوری بودند که هر یک این حادثه را تسلیت گفتند. [[سید علی خامنه‌ای]] نیز در پیامی با اشاره به «درگذشت شهادت‌گونه» رئیسی و همراهانش اعلام پنج روز عزای عمومی کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پیام تسلیت در پی درگذشت شهادت‌گونه حجت‌الاسلام والمسلمین رئیسی رئیس‌جمهور و همراهانش|نشانی=https://www.leader.ir/fa/content/27232/پیام-تسلیت-در-پی-درگذشت-شهادت-گونه-حجت-الاسلام-والمسلمین-رئیسی-رئیس-جمهور-و-همراهانش|وبگاه=www.leader.ir|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
[[سید محمد خاتمی]]،<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=ایسنا|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403023122832/شهادت-رئیس-جمهور-و-همراهان-خدمتگزارشان-حادثه-ای-دردناک-و-خسارت|عنوان=سید محمد خاتمی با تسلیت شهادت رئیس‌جمهور کشورمان و همراهان: شهادت رئیس‌جمهور و همراهان خدمتگزارشان حادثه‌ای دردناک و خسارت بار است}}</ref> [[محمود احمدی‌نژاد]]<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=مشرق نیوز|نشانی=https://www.mashreghnews.ir/news/1604540/تسلیت-احمدی-نژاد-در-پی-شهادت-رئیس-جمهوری-و-هیئت-همراه|عنوان=تسلیت احمدی‌نژاد در پی شهادت رئیس‌جمهوری و هیئت همراه}}</ref> و [[حسن روحانی]]<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=دنیای اقتصاد|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4071318-پیام-حسن-روحانی-درپی-شهادت-رئیس-جمهور-صفحه-تلخی-در-کتاب-انقلاب-رقم-زد|عنوان=پیام حسن روحانی درپی شهادت رئیس‌جمهور/ صفحه تلخی در کتاب انقلاب رقم زد}}</ref> از روسای پیشین ریاست جمهوری بودند که هر یک این حادثه را تسلیت گفتند. [[سید علی خامنه‌ای]] نیز در پیامی با اشاره به «درگذشت شهادت‌گونه» رئیسی و همراهانش اعلام پنج روز عزای عمومی کرد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پیام تسلیت در پی درگذشت شهادت‌گونه حجت‌الاسلام والمسلمین رئیسی رئیس‌جمهور و همراهانش|نشانی=https://www.leader.ir/fa/content/27232/پیام-تسلیت-در-پی-درگذشت-شهادت-گونه-حجت-الاسلام-والمسلمین-رئیسی-رئیس-جمهور-و-همراهانش|وبگاه=www.leader.ir|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>


[[علی لاریجانی]]،<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=خبر آنلاین|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/1909112/پیام-علی-لاریجانی-در-پی-شهادت-ابراهیم-رئیسی-وزیر-خارجه-امام|عنوان=پیام علی لاریجانی در پی شهادت ابراهیم رئیسی، وزیر خارجه، امام جمعه و استاندار تبریز}}</ref> [[علی‌اکبر ناطق نوری|علی اکبر ناطق نوری]]<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=خبر آنلاین|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/1909063/پیام-تسلیت-ناطق-نوری-در-پی-شهادت-ابراهیم-رئیسی-وزیر-خارجه-امام|عنوان=پیام تسلیت ناطق نوری در پی شهادت ابراهیم رئیسی، وزیر خارجه، امام جمعه و استاندار تبریز}}</ref> و [[غلامعلی حداد عادل|غلامعلی حدادعادل]]<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=اقتصاد نیوز|نشانی=https://www.eghtesadnews.com/بخش-اخبار-سایر-رسانه-ها-61/648090-پیام-تسلیت-حدادعادل-در-پی-شهادت-ابراهیم-رئیسی|عنوان=پیام تسلیت حدادعادل در پی شهادت ابراهیم رئیسی}}</ref> از جمله روسای پیشین مجلس بودند که این حادثه را تسلیت گفتند. محمد باقر قالیباف، رئیس وقت مجلس در در ایکس نوشت: «در قلب ملت ایران جا داشتی و یادت جاودانه شد. عزیز دل ملت ایران، رفیق جان، یار با صفا و صادق امام و رهبری سفرت بخیر. ما را فراموش نکن، دست این برادرت را هم بگیر و سلام ما را به حاج قاسم برسان. به آرزویت رسیدی و عاقبت رجایی شدی.»<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=دنیای اقتصاد|نشانی=https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/4071346-قالیباف-پیام-تسلیت-داد-رفیق-جان-به-آرزویت-رسیدی-عاقبت-رجایی-شدی|عنوان=قالیباف پیام تسلیت داد/ رفیق جان به آرزویت رسیدی و عاقبت رجایی شدی}}</ref> [[محمدرضا عارف]]، سیاستمدار اصلاح طلب در پیام تسلیت رئیسی گفت: «خلأ وجودی ایشان برای همه سخت و دشوار خواهد بود.»<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=خبرگزاری دانشجو|نشانی=https://snn.ir/fa/news/1147428/عارف-شهادت-آقای-رئیسی-داغ-بزرگی-است|عنوان=عارف: شهادت آقای رئیسی داغ بزرگی است}}</ref>

==== ورزشی‌ها ====
باشگاه‌های فوتبالی همچون [[باشگاه فوتبال استقلال تهران|استقلال]]<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=رکنا|نشانی=https://www.rokna.net/بخش-ورزشی-8/999341-پیام-تسلیت-باشگاه-استقلال-به-مناسبت-شهادت-ابراهیم-رییسی|عنوان=پیام تسلیت باشگاه استقلال به مناسبت شهادت ابراهیم رییسی}}</ref> و [[باشگاه فوتبال پرسپولیس|پرسپولیس]]<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=ورزش سه|نشانی=https://www.varzesh3.com/news/2022585/باشگاه-پرسپولیس-تسلیت-شهادت-آیت-الله-رییسی|عنوان=باشگاه پرسپولیس: تسلیت شهادت آیت‌الله رئیسی}}</ref> هر یک در پیام‌های جداگانه تسلیت گفتند. همچنین [[تیم ملی فوتبال ایران]] در پیامی تسلیت گفت.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=خبرگزاری مهر|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6112780/پیام-تسلیت-اعضای-تیم-ملی-ایران-در-پی-شهادت-رییس-جمهور|عنوان=سید شهیدان خدمت؛ پیام تسلیت اعضای تیم ملی ایران در پی شهادت رئیس‌جمهور}}</ref> [[امیر قلعه‌نویی|امیر قلعه نویی]]، سرمربی وقت تیم ملی فوتبال در پیام جداگانه‌ای گفت: «او خادم‌الرضا علیه‌السلام و رئیس‌جمهور ملتی بود که صادقانه در مسیر خدمت به آن، گام برمی‌داشت.»<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=عصر ایران|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/968130/قلعه‌نویی-شهادت-رئیس‌-جمهور-و-همراهانش-پاداش-الهی-بود|عنوان=قلعه‌نویی: شهادت رئیس‌جمهور و همراهانش، پاداش الهی بود}}</ref>
باشگاه‌های فوتبالی همچون [[باشگاه فوتبال استقلال تهران|استقلال]]<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=رکنا|نشانی=https://www.rokna.net/بخش-ورزشی-8/999341-پیام-تسلیت-باشگاه-استقلال-به-مناسبت-شهادت-ابراهیم-رییسی|عنوان=پیام تسلیت باشگاه استقلال به مناسبت شهادت ابراهیم رییسی}}</ref> و [[باشگاه فوتبال پرسپولیس|پرسپولیس]]<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=ورزش سه|نشانی=https://www.varzesh3.com/news/2022585/باشگاه-پرسپولیس-تسلیت-شهادت-آیت-الله-رییسی|عنوان=باشگاه پرسپولیس: تسلیت شهادت آیت‌الله رئیسی}}</ref> هر یک در پیام‌های جداگانه تسلیت گفتند. همچنین [[تیم ملی فوتبال ایران]] در پیامی تسلیت گفت.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=خبرگزاری مهر|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6112780/پیام-تسلیت-اعضای-تیم-ملی-ایران-در-پی-شهادت-رییس-جمهور|عنوان=سید شهیدان خدمت؛ پیام تسلیت اعضای تیم ملی ایران در پی شهادت رئیس‌جمهور}}</ref> [[امیر قلعه‌نویی|امیر قلعه نویی]]، سرمربی وقت تیم ملی فوتبال در پیام جداگانه‌ای گفت: «او خادم‌الرضا علیه‌السلام و رئیس‌جمهور ملتی بود که صادقانه در مسیر خدمت به آن، گام برمی‌داشت.»<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=عصر ایران|نشانی=https://www.asriran.com/fa/news/968130/قلعه‌نویی-شهادت-رئیس‌-جمهور-و-همراهانش-پاداش-الهی-بود|عنوان=قلعه‌نویی: شهادت رئیس‌جمهور و همراهانش، پاداش الهی بود}}</ref>


==== مذهبی‌ها ====
== واکنش‌های بین‌المللی ==
[[مولوی عبدالحمید]]، امام جمعه اهل سنت زاهدان در پیامی این حادثه را به «رهبری، ملت شریف ایران و خانواده‌های داغدیده» تسلیت گفت.<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=خبر آنلاین|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/1909189/پیام-مولوی-عبدالحمید-درپی-شهادت-ابراهیم-رئیسی-و-همراهانش|عنوان=پیام مولوی عبدالحمید درپی شهادت ابراهیم رئیسی و همراهانش}}</ref> مراجع تقلید شیعه مثل [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]]، [[حسین نوری همدانی|نوری همدانی]]، [[سید موسی شبیری زنجانی|شبیری زنجانی]] [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی]] و [[سبحانی]] درگذشت رئیسی را تسلیت گفتند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=واکنش مراجع تقلید به شهادت ابراهیم رئیسی|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403023123132/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%B9-%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3%DB%8C|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-06-19|کد زبان=fa}}</ref>‌[[آستان قدس رضوی|آستان قدس رضوی‌‌]] و تولیت [[حرم فاطمه معصومه]] هم در پیامی رسمی این درگذشت را تسلیت گفت. جمعی از علمای اهل سنت گلستان هم در پیامی این درگذشت را تسلیت گفتند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=واکنش علما و مراجع تقلید به شهادت خادم ملت|نشانی=https://www.ibna.ir/news/512546/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%B9%D9%84%D9%85%D8%A7-%D9%88-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%B9-%D8%AA%D9%82%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%AF%D9%85-%D9%85%D9%84%D8%AA|وبگاه=ایبنا|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-06-19|کد زبان=fa}}</ref>
[[پرونده:Turkish flag half mast following the death of Ebrahim Raisi.jpg|بندانگشتی|نیمه افراشته شدن پرچم ترکیه در واکنش به درگذشت رئیس جمهور]]

=== هنرمندان ===
[[ابراهیم حاتمی‌کیا]] و [[رضا میرکریمی]] کارگردان‌های سینمای ایران این حادثه را تسلیت گفتند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=ابراهیم حاتمی‌کیا: بُهت‌زده شدیم|نشانی=https://www.isna.ir/news/1403023123330/ابراهیم-حاتمی-کیا-بهت-زده-شدیم|وبگاه=ایسنا|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=برای سربلندی ایران عزیز تلاش و دعا کنیم/باید تسلیم تقدیر الهی بود|نشانی=https://www.mehrnews.com/news/6113419/برای-سربلندی-ایران-عزیز-تلاش-و-دعا-کنیم-باید-تسلیم-تقدیر-الهی|وبگاه=خبرگزاری مهر {{!}} اخبار ایران و جهان {{!}} Mehr News Agency|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref> [[نفیسه روشن]]، بازیگر تلویزیون به این حادثه واکنش نشان داد و گفت: «فقط می تونم بگم روحشون شاد. مرگ هم وطن نه طنز داره نه جوک؛ مرگ هم وطن درد داره.»<ref>{{یادکرد وب|وبگاه=خبر آنلاین|نشانی=https://www.khabaronline.ir/news/1909980/متن-متفاوت-نفیسه-روشن-برای-تسلیت-شهادت-رئیسی|عنوان=متن متفاوت نفیسه روشن برای تسلیت شهادت رئیسی}}</ref> [[رضا رویگری]]، [[جعفر دهقان]]، [[بهنوش بختیاری]]، [[محمد فیلی]]، [[فرهاد قائمیان]]، [[محمود پاک‌نیت]]، [[سعید ابوطالب]]، آزیتا ترکاشوند،<ref>{{یادکرد وب|عنوان=واکنش بازیگران به شهادت رئیس‌جمهور|نشانی=https://www.ibna.ir/news/506734/%D9%88%D8%A7%DA%A9%D9%86%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%87%D8%A7%D8%AF%D8%AA-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1|وبگاه=ایبنا|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-06-19|کد زبان=fa}}</ref> [[داریوش ارجمند]]، [[جهانگیر الماسی]]، [[داوود کیانیان|داود کیانیان]]، [[سعید امیرسلیمانی]]، [[ناصر آقایی]]، [[محسن علی‌اکبری]]، [[جواد شمقدری]]، [[مجید قناد]]، [[محمد گلریز]]، [[منوچهر آذری]]، [[عنایت‌الله بخشی|عنایت بخشی]]، [[اسماعیل خلج]] و... از‌کسانی‌ بودند که به درگذشت ابراهیم رئیسی واکنش نشان دادند یا از آن ابراز تاسف کرده و تسلیت گفتند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=تسلیت هنرمندان پیشکسوت درپی شهادت رئیسی|نشانی=https://www.tabnak.ir/fa/news/1238610|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۳/۰۳/۰۲ - ۰۸:۰۸|بازبینی=2024-06-19|کد زبان=fa|نام=تابناک {{!}}|نام خانوادگی=TABNAK}}</ref>

=== دولت‌های خارجی ===
* {{پرچمک|سازمان ملل متحد}} برگزاری مراسم یادبود کشته‌های سقوط بالگرد رئیس‌جمهور ایران در سازمان ملل<ref>{{یادکرد وب|عنوان=مراسم یادبود ابراهیم رئیسی در سازمان ملل با صندلی‌های خالی برگزار شد|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/cxwweyzv7mpo|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2024-05-30|بازبینی=2024-06-19|کد زبان=fa}}</ref> و بایکوت خبری آن توسط برخی رسانه‌ها<ref>{{یادکرد وب|عنوان=رویترز: آمریکا مراسم سازمان ملل برای ادای احترام به ابراهیم رئیسی را بایکوت می‌کند|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/crgg3pz91d9o|وبگاه=BBC News فارسی|تاریخ=2024-05-29|بازبینی=2024-06-19|کد زبان=fa}}</ref>
* {{پرچمک|آمریکا}} [[وزارت امور خارجه آمریکا]] اعلام کرد که از این حادثه آگاه است. به گفته کاخ سفید، [[جو بایدن]]، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در جریان این حادثه قرار گرفت.<ref>{{Cite web|url=https://aje.io/2sog0w?update=2911134|title=US comments on reports of accident|date=19 May 2024|publisher=[[Al Jazeera]]|access-date=19 May 2024}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=اولین واکنش بایدن به سانحه سقوط بالگرد رئیس‌جمهور|نشانی=http://fararu.com/fa/news/736958/اولین-واکنش-بایدن-به-سانحه-سقوط-بالگرد-رئیس-جمهور|وبگاه=fa|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa|نام=Fararu {{!}} فرارو {{!}} اخبار روز ایران و|نام خانوادگی=جهان}}</ref>سپس این وزارت‌خانه مرگ رئیسی را تسلیت گفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزارت خارجه آمریکا مرگ رئیسی را تسلیت گفت|نشانی=https://www.iranintl.com/202405205511|وبگاه=ایران اینترنشنال|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref> [[متیو میلر]] سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در پاسخ به ادعاهای مطرح‌شده مبنی بر این که سقوط بالگرد به علت تحریم‌های آمریکا رخ داده گفت که «این تصمیم دولت ایران بوده که از هلیکوپتر ۴۵ ساله در شرایط بد آب‌وهوایی استفاده کند. هیچ مقصر دیگری در این حادثه وجود ندارد.»<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|نشانی=https://www.aljazeera.com/news/2024/5/20/helicopter-crash-kills-raisi-are-sanctions-behind-irans-aviation-crisis|عنوان=Helicopter crash kills Raisi: Are sanctions behind Iran’s aviation crisis?|ناشر=الجزیره|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۲۲ مه ۲۰۲۴}}</ref> همچنین وی فاش کرد که ایران از دولت آمریکا برای پیدا کردن رئیسی تقاضای کمک کرده، اما دولت آمریکا به دلایل لجستیکی نتوانسته کمکی ارائه کند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|نشانی=https://www.msn.com/en-ca/news/world/iran-asked-us-for-help-after-plane-crash-but-washington-was-unable/ar-BB1mNdSz|عنوان=Iran asked US for help after plane crash, but Washington was 'unable'|ناشر=MSN|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۲۲ مه ۲۰۲۴}}</ref>
* {{پرچمک|آمریکا}} [[وزارت امور خارجه آمریکا]] اعلام کرد که از این حادثه آگاه است. به گفته کاخ سفید، [[جو بایدن]]، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در جریان این حادثه قرار گرفت.<ref>{{Cite web|url=https://aje.io/2sog0w?update=2911134|title=US comments on reports of accident|date=19 May 2024|publisher=[[Al Jazeera]]|access-date=19 May 2024}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=اولین واکنش بایدن به سانحه سقوط بالگرد رئیس‌جمهور|نشانی=http://fararu.com/fa/news/736958/اولین-واکنش-بایدن-به-سانحه-سقوط-بالگرد-رئیس-جمهور|وبگاه=fa|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa|نام=Fararu {{!}} فرارو {{!}} اخبار روز ایران و|نام خانوادگی=جهان}}</ref>سپس این وزارت‌خانه مرگ رئیسی را تسلیت گفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=وزارت خارجه آمریکا مرگ رئیسی را تسلیت گفت|نشانی=https://www.iranintl.com/202405205511|وبگاه=ایران اینترنشنال|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref> [[متیو میلر]] سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در پاسخ به ادعاهای مطرح‌شده مبنی بر این که سقوط بالگرد به علت تحریم‌های آمریکا رخ داده گفت که «این تصمیم دولت ایران بوده که از هلیکوپتر ۴۵ ساله در شرایط بد آب‌وهوایی استفاده کند. هیچ مقصر دیگری در این حادثه وجود ندارد.»<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|نشانی=https://www.aljazeera.com/news/2024/5/20/helicopter-crash-kills-raisi-are-sanctions-behind-irans-aviation-crisis|عنوان=Helicopter crash kills Raisi: Are sanctions behind Iran’s aviation crisis?|ناشر=الجزیره|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۲۲ مه ۲۰۲۴}}</ref> همچنین وی فاش کرد که ایران از دولت آمریکا برای پیدا کردن رئیسی تقاضای کمک کرده، اما دولت آمریکا به دلایل لجستیکی نتوانسته کمکی ارائه کند.<ref>{{یادکرد وب|نویسنده=|نشانی=https://www.msn.com/en-ca/news/world/iran-asked-us-for-help-after-plane-crash-but-washington-was-unable/ar-BB1mNdSz|عنوان=Iran asked US for help after plane crash, but Washington was 'unable'|ناشر=MSN|تاریخ=|تاریخ بازبینی=۲۲ مه ۲۰۲۴}}</ref>
* {{پرچمک|اتحادیه اروپا}} [[شارل میشل]]، رئیس شورای اروپا در شبکه اجتماعی [[توییتر|اِکْس]] نوشت: «ما همراه با کشورهای عضو اتحادیه اروپا و شرکا، وضعیت را از نزدیک زیر نظر داریم.»<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نام=|عنوان=اتحادیه اروپا: گزارش‌ها دربارهٔ حادثه بالگرد حامل رئیس‌جمهور ایران را دنبال می‌کنیم|نشانی=https://www.sharghdaily.com/fa/tiny/news-931308|بازبینی=|اثر=|تاریخ=۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳|ناشر=شرق|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|کد زبان=}}</ref>
* {{پرچمک|اتحادیه اروپا}} [[شارل میشل]]، رئیس شورای اروپا در شبکه اجتماعی [[توییتر|اِکْس]] نوشت: «ما همراه با کشورهای عضو اتحادیه اروپا و شرکا، وضعیت را از نزدیک زیر نظر داریم.»<ref>{{یادکرد وب|نام خانوادگی=|نام=|عنوان=اتحادیه اروپا: گزارش‌ها دربارهٔ حادثه بالگرد حامل رئیس‌جمهور ایران را دنبال می‌کنیم|نشانی=https://www.sharghdaily.com/fa/tiny/news-931308|بازبینی=|اثر=|تاریخ=۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳|ناشر=شرق|نشانی بایگانی=|تاریخ بایگانی=|کد زبان=}}</ref>
خط ۶۲: خط ۱۰۱:
* {{پرچمک|مصر}} گروه [[اخوان‌المسلمین|اخوان المسلمین]] ضمن ابراز تاسف نسبت به ناپدیدشدن بالگرد حامل رئیس‌جمهور ایران و هیئت همراه وی، برای آنان آرزوی سلامتی کرد.<ref name=":6"/>
* {{پرچمک|مصر}} گروه [[اخوان‌المسلمین|اخوان المسلمین]] ضمن ابراز تاسف نسبت به ناپدیدشدن بالگرد حامل رئیس‌جمهور ایران و هیئت همراه وی، برای آنان آرزوی سلامتی کرد.<ref name=":6"/>
* {{پرچمک|یمن}} محمد عبدالسلام سخنگوی [[جنبش حوثی‌ها|انصارالله]] [[یمن]] از حادثه پیش آمده ابراز تاسف کرد.<ref name=":6"/>
* {{پرچمک|یمن}} محمد عبدالسلام سخنگوی [[جنبش حوثی‌ها|انصارالله]] [[یمن]] از حادثه پیش آمده ابراز تاسف کرد.<ref name=":6"/>
* {{پرچمک|عراق}} سید عمار حکیم، رئیس جریان حکمت ملی عراق در پیامی نسبت به اخبار مربوط به وضعیت ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران و هیئت وزارتی و دولتی همراهش ابراز نگرانی کرد.<ref name=":6"/>
* {{پرچمک|عراق}} سید عمار حکیم، رئیس جریان حکمت ملی عراق در پیامی نسبت به اخبار مربوط به وضعیت سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران و هیئت وزارتی و دولتی همراهش ابراز نگرانی کرد.<ref name=":6"/>
* {{پرچمک|مصر}} وزارت خارجه [[مصر]] در واکنش به سقوط بالگرد حامل رئیس‌جمهور کشورمان و هیئت همراه ایشان با دولت و ملت ایران ابراز هم‌بستگی کرد.<ref name=":6"/>
* {{پرچمک|مصر}} وزارت خارجه [[مصر]] در واکنش به سقوط بالگرد حامل رئیس‌جمهور کشورمان و هیئت همراه ایشان با دولت و ملت ایران ابراز هم‌بستگی کرد.<ref name=":6"/>
* {{پرچمک|سازمان ملل متحد}} سخنگوی دبیرکل [[سازمان ملل متحد]] امروز یکشنبه و به دنبال حادثه سقوط بالگرد حامل سید ابراهیم رئیسی رئیس‌جمهور اسلامی ایران با صدور بیانیه ای اعلام کرد: [[آنتونیو گوترش]] با نگرانی اخبار مربوط به وقوع سانحه برای بالگرد رئیس‌جمهور ایران را پیگیری می‌کند.<ref name=":6"/>
* {{پرچمک|سازمان ملل متحد}} سخنگوی دبیرکل [[سازمان ملل متحد]] امروز یکشنبه و به دنبال حادثه سقوط بالگرد حامل سید ابراهیم رئیسی رئیس‌جمهور اسلامی ایران با صدور بیانیه ای اعلام کرد: [[آنتونیو گوترش]] با نگرانی اخبار مربوط به وقوع سانحه برای بالگرد رئیس‌جمهور ایران را پیگیری می‌کند.<ref name=":6"/>
خط ۷۲: خط ۱۱۱:
* جنبش مقاومت اسلامی [[حماس]] طی بیانیه‌ای اعلام کرد: ما در جنبش مقاومت اسلامی حماس با اهتمام و نگرانی فراوان پیگیر اخبار مربوط به حادثه فرود اضطراری بالگرد هستیم.<ref name=":6"/>
* جنبش مقاومت اسلامی [[حماس]] طی بیانیه‌ای اعلام کرد: ما در جنبش مقاومت اسلامی حماس با اهتمام و نگرانی فراوان پیگیر اخبار مربوط به حادثه فرود اضطراری بالگرد هستیم.<ref name=":6"/>
* {{پرچمک|عربستان}} وزارت خارجه [[عربستان سعودی|عربستان]] با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد: «با نگرانی فراوان اخبار منتشرشده از سوی رسانه‌ها در خصوص بالگرد حامل رئیس‌جمهور ایران را دنبال می‌کنیم.»<ref name=":6"/>
* {{پرچمک|عربستان}} وزارت خارجه [[عربستان سعودی|عربستان]] با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد: «با نگرانی فراوان اخبار منتشرشده از سوی رسانه‌ها در خصوص بالگرد حامل رئیس‌جمهور ایران را دنبال می‌کنیم.»<ref name=":6"/>
* وزارت امور خارجه [[ارمنستان]] با صدور بیانیه ای اعلام کرد: فکر و دعای ما با رئیس‌جمهور، امیرعبداللهیان وزیر و همه افراد حاضر در صحنه است. در حالی که عملیات امداد و نجات ادامه دارد، ارمنستان به عنوان همسایه نزدیک و دوست ایران آماده حمایت‌های لازم است.
* {{پرچمک|ارمنستان}} وزارت امور خارجه [[ارمنستان]] با صدور بیانیه ای اعلام کرد: فکر و دعای ما با رئیس‌جمهور، امیرعبداللهیان وزیر و همه افراد حاضر در صحنه است. در حالی که عملیات امداد و نجات ادامه دارد، ارمنستان به عنوان همسایه نزدیک و دوست ایران آماده حمایت‌های لازم است.
* {{پرچمک|اسرائیل}} اردان نماینده [[اسرائیل]] در سازمان ملل روز دوشنبه با انتشار ویدیویی در «ایکس» به ادای احترام اعضای شورای امنیت به مرگ ابراهیم رئیسی و همراهانش واکنش نشان داد و این اقدام را «افتضاح» خواند و گفت «شورای امنیت سازمان ملل متحد امروز ۳۱ اردیبهشت به یاد رئیس‌جمهور قاتل ایران که مسئول قتل هزاران نفر است، یک دقیقه سکوت کرد، آینده شورای امنیت چیست؟ سکوت برای مرگ هیتلر؟!.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=انتقاد نماینده اسرائیل از ادای احترام شورای امنیت به مناسبت مرگ رئیسی؛ ارادان: یک دقیقه سکوت برای مرگ هیتلر؟|نشانی=https://ir.voanews.com/a/israel-on-iran-unsc-moment-of-silence/7619956.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* {{پرچمک|اسرائیل}} اردان نماینده [[اسرائیل]] در سازمان ملل روز دوشنبه با انتشار ویدیویی در «ایکس» به ادای احترام اعضای شورای امنیت به مرگ سید ابراهیم رئیسی و همراهانش واکنش منفی نشان داد و این اقدام را «افتضاح» خواند و گفت «شورای امنیت سازمان ملل متحد امروز ۳۱ اردیبهشت به یاد رئیس‌جمهور قاتل ایران که مسئول قتل هزاران نفر است، یک دقیقه سکوت کرد، آینده شورای امنیت چیست؟ سکوت برای مرگ هیتلر؟!.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=انتقاد نماینده اسرائیل از ادای احترام شورای امنیت به مناسبت مرگ رئیسی؛ ارادان: یک دقیقه سکوت برای مرگ هیتلر؟|نشانی=https://ir.voanews.com/a/israel-on-iran-unsc-moment-of-silence/7619956.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* {{پرچمک|لیتوانی}} گابریلیوس لندزبرگیس وزیر امور خارجه [[لیتوانی]] با انتشار پستی در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «وقتی جمهوری اسلامی در حال ارسال پهپادهایی برای استفاده علیه غیرنظامیان [[اوکراین]] است، نمی‌توان برایشان پیام تسلیت فرستاد.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=بلاگ{{!}} در پی مرگ ابراهیم رئیسی و دیگر سرنشینان بالگرد؛ با تصمیم مقامات، جمهوری اسلامی جایگزین او را در تاریخ ۸ تیر ماه انتخاب می‌کند|نشانی=https://ir.voanews.com/a/7618899.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* {{پرچمک|لیتوانی}} گابریلیوس لندزبرگیس وزیر امور خارجه [[لیتوانی]] با انتشار پستی در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «وقتی جمهوری اسلامی در حال ارسال پهپادهایی برای استفاده علیه غیرنظامیان [[اوکراین]] است، نمی‌توان برایشان پیام تسلیت فرستاد.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=بلاگ{{!}} در پی مرگ ابراهیم رئیسی و دیگر سرنشینان بالگرد؛ با تصمیم مقامات، جمهوری اسلامی جایگزین او را در تاریخ ۸ تیر ماه انتخاب می‌کند|نشانی=https://ir.voanews.com/a/7618899.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* [[رضا پهلوی]] با اشاره به شادمانی «ملت ایران و به‌ویژه خانواده‌های قربانیان سیاسی» از مرگ رئیسی، گفت: «شاید تنها افسوس‌شان این است که او سقوط جمهوری اسلامی را ندید و برای جرم و جنایت‌هایش محاکمه نشد.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=بلاگ{{!}} در پی مرگ ابراهیم رئیسی و دیگر سرنشینان بالگرد؛ با تصمیم مقامات، جمهوری اسلامی جایگزین او را در تاریخ ۸ تیر ماه انتخاب می‌کند|نشانی=https://ir.voanews.com/a/7618899.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* [[چارلی وایمرز]]، عضو پارلمان اروپا نیز از جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، خواست به نمایندگی از او به جمهوری اسلامی ایران تسلیت نگوید.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=انتقاد قانون‌گذاران اروپایی از واکنش مقامات اتحادیه اروپا به مرگ رئیسی: با عاملان سرکوب ایرانیان «ابراز همبستگی» نکنید|نشانی=https://ir.voanews.com/a/mps-criticize-eu-reax-to-iran-helicopter-crash/7619352.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* [[عفو بین‌الملل]] اعلام کرد که مرگ ابراهیم رئیسی نباید حق مردم ایران را برای عدالت، حقیقت و غرامت به خاطر جنایات متعدد بر اساس قوانین بین‌الملل و نقض حقوق بشر که از دهه ۱۹۸۰ در دوران او در رده‌های قدرت مرتکب شده‌اند، محروم کند. ابراهیم رئیسی تا زمانی که زنده بود باید مورد بازجویی کیفری قرار می‌گرفت، جامعه بین‌الملل باید از هم‌اکنون برای ایجاد مسیرهایی برای پاسخگویی به قربانیان جنایات تحت قوانین بین‌المللی و سایر موارد نقض جدی حقوق بشر که توسط ابراهیم رئیسی و سایر مقامات ایرانی انجام شده است، اقدام کند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran: President Raisi’s death must not deny victims of his grim human rights legacy their right to accountability|نشانی=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/05/iran-president-raisis-death-must-not-deny-victims-of-his-grim-human-rights-legacy-their-right-to-accountability/|وبگاه=Amnesty International|تاریخ=2024-05-22|بازبینی=2024-05-23|کد زبان=en}}</ref>
* [[چارلی وایمرز]]، عضو پارلمان اروپا، نیز از جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، خواست به نمایندگی از او به جمهوری اسلامی تسلیت نگوید.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=انتقاد قانون‌گذاران اروپایی از واکنش مقامات اتحادیه اروپا به مرگ رئیسی: با عاملان سرکوب ایرانیان «ابراز همبستگی» نکنید|نشانی=https://ir.voanews.com/a/mps-criticize-eu-reax-to-iran-helicopter-crash/7619352.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* گروهی از مردم [[نوار غزه|غزه]] برای مرگ رئیسی ابراز شادمانی کردند. یکی از آوارگان فلسطینی به [[خبرگزاری]] [[فرانسه]] گفت رئیسی «برای ما و غزه هیچ اهمیتی ندارد».<ref>{{یادکرد وب|عنوان=بی‌تفاوتی مردم نوار غزه به خبر کشته شدن رئیسی|نشانی=https://www.iranintl.com/202405200805|وبگاه=ایران اینترنشنال|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* [[تام کاتن]] سناتور جمهوری‌خواه در توییتی نوشت: «در زمان قصاب تهران، ایران تروریست‌ها را مسلح می‌کرد و به آنان کمک می‌کرد. ابراز تسلیت برای مرگ این هیولا مایه شرمساری است.»<ref name=":8">{{یادکرد وب|عنوان=برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در روز ۸ تیر|نشانی=https://www.iranintl.com/liveblog/Raisi-May19|وبگاه=ایران اینترنشنال|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* [[تام کاتن]] سناتور جمهوری‌خواه در توییتی نوشت: «در زمان قصاب تهران، ایران تروریست‌ها را مسلح می‌کرد و به آنان کمک می‌کرد. ابراز تسلیت برای مرگ این هیولا مایه شرمساری است.»<ref name=":8">{{یادکرد وب|عنوان=برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در روز ۸ تیر|نشانی=https://www.iranintl.com/liveblog/Raisi-May19|وبگاه=ایران اینترنشنال|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* [[شیرین عبادی]] برنده جایزه صلح نوبل در واکنش نوشت: «در کنار تمام خانواده‌های دادخواهی هستم که با هر اتفاقی، بی‌شک زخم‌هایشان سر باز می‌کند، در کنار خانواده‌های ناپدید شدگان قهری هستم و به ویژه دستان مادر سعید زینالی را می‌فشارم؛ به همه شما می‌گویم راه شما و آرمان ارزشمند شما ادامه دارد در حالی که جنایتکاران، یکی بعد از دیگری در میان شادی مردم از صحنهٔ روزگار حذف می‌شوند».<ref name=":7">{{یادکرد وب|کد زبان=fa|وبگاه=بی‌بی‌سی فارسی|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/cneez34jym7o|عنوان=واکنش‌ها به مرگ ابراهیم رئیسی همزمان با اعلام ۵ روز عزای عمومی در ایران}}</ref>
* [[شیرین عبادی]] فعال سیاسی روشنفکر و برنده جایزه صلح نوبل در واکنش نوشت: «در کنار تمام خانواده‌های دادخواهی هستم که با هر اتفاقی، بی‌شک زخم‌هایشان سر باز می‌کند، در کنار خانواده‌های ناپدید شدگان قهری هستم و به ویژه دستان مادر سعید زینالی را می‌فشارم؛ به همه شما می‌گویم راه شما و آرمان ارزشمند شما ادامه دارد در حالی که جنایتکاران، یکی بعد از دیگری در میان شادی مردم از صحنهٔ روزگار حذف می‌شوند».<ref name=":7">{{یادکرد وب|کد زبان=fa|وبگاه=بی‌بی‌سی فارسی|نشانی=https://www.bbc.com/persian/articles/cneez34jym7o|عنوان=واکنش‌ها به مرگ ابراهیم رئیسی همزمان با اعلام ۵ روز عزای عمومی در ایران}}</ref>
* [[خیرت ویلدرس]]، سیاستمدار هلندی رهبر حزب «برای آزادی» در انتقاد از پیام تسلیت رئیس شورای اتحادیه اروپا نوشت: نه از طرف من! (از طرف من تسلیت نگو!) وی در همین راستا با نوشتن جمله «همبستگی اتحادیه اروپا با شر!» نسبت به همکاری کمیسر مدیریت بحران اتحادیه اروپا واکنش نشان داد.<ref name=":9">{{یادکرد وب|عنوان=چند سیاستمدار اروپایی با هشتگ «نه از طرف من» به پیام تسلیت اتحادیه اروپا برای مرگ رئیسی انتقاد کردند|نشانی=https://parsi.euronews.com/2024/05/21/several-european-politicians-criticized-the-condolence-message-of-eu-for-the-death-of-rai|وبگاه=euronews|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* {{پرچمک|هلند}} [[خیرت ویلدرس]]، سیاستمدار هلندی رهبر حزب «برای آزادی» در انتقاد از پیام تسلیت رئیس شورای اتحادیه اروپا نوشت: نه از طرف من! (از طرف من تسلیت نگو!) وی در همین راستا با نوشتن جمله «همبستگی اتحادیه اروپا با شر!» نسبت به همکاری کمیسر مدیریت بحران اتحادیه اروپا واکنش نشان داد.<ref name=":9">{{یادکرد وب|عنوان=چند سیاستمدار اروپایی با هشتگ «نه از طرف من» به پیام تسلیت اتحادیه اروپا برای مرگ رئیسی انتقاد کردند|نشانی=https://parsi.euronews.com/2024/05/21/several-european-politicians-criticized-the-condolence-message-of-eu-for-the-death-of-rai|وبگاه=euronews|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* بنژامن حداد، نماینده حزب حاکم فرانسه پیام تسلیت اتحادیه اروپا در خصوص سانحه بالگرد رئیسی مورد انتقاد قرار داد و گفت: «تسلیت به رژیم [[دین‌سالاری|تئوکراتیک]] ایران که جوانان آزادیخواه خود را حلق آویز می‌کند، به همسایگان خود حمله می‌کند، پهپادهایی را تولید می‌کند که غیرنظامیان اوکراینی را می‌کشد، رژیمی که از [[تروریسم]] حمایت می‌کند؟»<ref name=":9"/>
* بنژامن حداد، نماینده حزب حاکم فرانسه پیام تسلیت اتحادیه اروپا در خصوص سانحه بالگرد رئیسی مورد انتقاد قرار داد و گفت: «تسلیت به رژیم [[دین‌سالاری|تئوکراتیک]] ایران که جوانان آزادیخواه خود را حلق آویز می‌کند، به همسایگان خود حمله می‌کند، پهپادهایی را تولید می‌کند که غیرنظامیان اوکراینی را می‌کشد، رژیمی که از [[تروریسم]] حمایت می‌کند؟»<ref name=":9"/>

=== اپوزیسیون ایران ===
* [[رضا پهلوی]] با اشاره به شادمانی گروهی از مردم ایران و به ویژه خانواده‌های محکومان سیاسی از مرگ رئیسی، گفت: «شاید تنها افسوس‌شان این است که او سقوط جمهوری اسلامی را ندید و برای جرم و جنایت‌هایش محاکمه نشد.»<ref>{{یادکرد وب|عنوان=بلاگ{{!}} در پی مرگ ابراهیم رئیسی و دیگر سرنشینان بالگرد؛ با تصمیم مقامات، جمهوری اسلامی جایگزین او را در تاریخ ۸ تیر ماه انتخاب می‌کند|نشانی=https://ir.voanews.com/a/7618899.html|وبگاه=صدای آمریکا|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* [[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور منتخب [[شورای ملی مقاومت ایران]] گفت: «مرگ رئیسی «ضربه راهبردی تاریخی و جبران‌ناپذیر» به رهبر آخوندها، علی خامنه‌ای و کل رژیم است. این یک سلسله پیامدها و بحران‌ها را در درون استبداد مذهبی ایجاد خواهد کرد. نفرین مادران و عدالت‌خواهان اعدام‌شدگان همراه با لعنت مردم و تاریخ ایران، بدرقه ابراهیم رئیسی است. وی عامل بدنام قتل‌عام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ است.»<ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Israel says 'it wasn't us' after Iranian president killed in helicopter crash|نشانی=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2024/05/20/iran-president-ebrahim-raisi-helicopter-crash-latest-news/|کوشش=The Telegraph|تاریخ=2024-05-20|تاریخ بازبینی=2024-05-23|شاپا=0307-1235|زبان=en-GB|نام=Akhtar|نام خانوادگی=Makoii|نام۲=Chanel|نام خانوادگی۲=Zagon|نام۳=Jörg|نام خانوادگی۳=Luyken}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Iran facing 'rebellion' as Ebrahim Raisi's death set to spark massive uprising|نشانی=https://www.express.co.uk/news/world/1901320/iran-rebellion-ebrahim-raisi-death-uprising|وبگاه=Express.co.uk|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-23|کد زبان=en|نام=Rosie|نام خانوادگی=Jempson}}</ref><ref>{{یادکرد وب|عنوان=Exiled opposition group says Raisi death 'monumental blow' to Iran|نشانی=https://uk.news.yahoo.com/exiled-opposition-group-says-raisi-091745307.html|وبگاه=Yahoo News|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-23|کد زبان=en-GB}}</ref><ref>{{یادکرد خبر|عنوان=Iranian President, Foreign Minister Killed in Helicopter Crash|نشانی=https://www.wsj.com/world/middle-east/iran-president-raisi-helicopter-crash-d51329d7|کوشش=WSJ|تاریخ بازبینی=2024-05-23|زبان=en-US|نام=Laurence Norman, Sune Engel Rasmussen, Benoit Faucon and Aresu|نام خانوادگی=Eqbali}}</ref><ref>{{یادکرد وب|نشانی=https://themedialine.org/top-stories/a-heavy-strategic-blow-reactions-to-raisis-death/|عنوان=‘A Heavy Strategic Blow’: Reactions to Raisi’s Death}}</ref>

=== غیره ===
* [[ایران اینترنشنال]] مدعی شد که افرادی از سکنه [[نوار غزه]] برای مرگ رئیسی ابراز شادمانی کردند. همچنین به گزارش این خبرگزاری، یکی از آوارگان فلسطینی به [[خبرگزاری]] [[فرانسه]] گفت رئیسی برای ما و غزه هیچ اهمیتی ندارد.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=بی‌تفاوتی مردم نوار غزه به خبر کشته شدن رئیسی|نشانی=https://www.iranintl.com/202405200805|وبگاه=ایران اینترنشنال|تاریخ=2024-05-21|بازبینی=2024-05-21|کد زبان=fa}}</ref>
* [[سید علی سیستانی]]، مرجع تقلید عراقی در پیامی، سانحه رخ داده برای رئیس‌جمهور ایران را تسلیت گفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پیام آیت‌الله سیستانی در پی شهادت رئیس‌جمهور و وزیر خارجه ایران|نشانی=https://www.eghtesadnews.com/بخش-اخبار-سایر-رسانه-ها-61/648094-پیام-آیت-الله-سیستانی-در-پی-شهادت-رئیس-جمهور-وزیر-خارجه-ایران|وبگاه=اقتصادنیوز|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref>
* [[سید علی سیستانی]]، مرجع تقلید عراقی در پیامی، سانحه رخ داده برای رئیس‌جمهور ایران را تسلیت گفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پیام آیت‌الله سیستانی در پی شهادت رئیس‌جمهور و وزیر خارجه ایران|نشانی=https://www.eghtesadnews.com/بخش-اخبار-سایر-رسانه-ها-61/648094-پیام-آیت-الله-سیستانی-در-پی-شهادت-رئیس-جمهور-وزیر-خارجه-ایران|وبگاه=اقتصادنیوز|تاریخ=2024-05-20|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa}}</ref>
* رئیس [[شورای جهانی صنایع دستی|شورای جهانی صنایع‌دستی]] با ارسال پیامی درگذشت‌ رئیس‌جمهوری ایران را تسلیت گفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پیام تسلیت رئیس شورای جهانی صنایع‌دستی|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/4241067/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%B3%D9%84%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9%E2%80%8C%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۳/۰۳/۰۲ - ۱۳:۳۷|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa|نام=خبرگزاری صدا و سیما {{!}} IRIB NEWS|نام خانوادگی=AGENCY}}</ref>
* رئیس [[شورای جهانی صنایع دستی|شورای جهانی صنایع‌دستی]] با ارسال پیامی درگذشت رئیس‌جمهور ایران را تسلیت گفت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=پیام تسلیت رئیس شورای جهانی صنایع‌دستی|نشانی=http://www.iribnews.ir/fa/news/4241067/پیام-تسلیت-رئیس-شورای-جهانی-صنایع‌دستی|وبگاه=fa|تاریخ=۱۴۰۳/۰۳/۰۲–۱۳:۳۷|بازبینی=2024-05-22|کد زبان=fa|نام=خبرگزاری صدا و سیما {{!}} IRIB NEWS|نام خانوادگی=AGENCY}}</ref>


== منابع ==
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۴:۴۰

سید ابراهیم رئیسی، هشتمین رئیس‌جمهور ایران بود. او و همراهانش در سانحه سقوط بالگرد، در روز ۱۹ مه ۲۰۲۴ مصادف با ۳۰ اردیبهشت ماه فوت شد بر اساس تصمیم‌های جمهوری اسلامی، کمیته تشییع جنازه برای رئیسی شکل گرفت و مراسم‌هایی در تبریز، قم، تهران، بیرجند و مشهد تدارک دیده شد. در پایان، پیکر رئیسی در حرم امام رضا در مشهد مقدس به خاک سپرده شد

وفات[ویرایش]

پیش از نیمروز ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ رئیسی برای افتتاح سد قیز قلعه‌سی به آذربایجان شرقی سفر کرد. در مسیر بازگشت بالگرد حامل او دچار سانحه شد. سید محمدعلی آل‌هاشم امام جمعه تبریز، حسین امیرعبداللهیان وزیر امور خارجه، مالک رحمتی استاندار آذربایجان شرقی و چند تن دیگر، همراه او در بالگرد بودند. گروه‌های امدادی بلافاصله به محل سانحه بالگرد اعزام شدند؛ اما شرایط نامساعد آب‌وهوایی تلاش برای امدادرسانی را با سختی روبه‌رو کرده بود.[۱]

اجتماع مردم تهران در واکنش به خبر مرگ رئیس‌جمهور و همراهان
مراسم تشییع پیکر ابراهیم رئیسی و همراهان در بلوار پیامبر اعظم شهر قم

صبح روز ۳۱ اردیبهشت، پس از پیدا کردن محل وقوع سانحه و یافتن لاشهٔ بالگرد حامل سید ابراهیم رئیسی، خبر فوت او و همراهانش منتشر شد.[۲] وی پس از محمدعلی رجایی دومین رئیس‌جمهور ایران است که در زمان ریاست جمهوری فوت کرد[۳]

علی‌رغم اعلام منابع داخلی ایران، منابع ترکیه مدعی شدند پهپاد بیرقدار آکینجی مختصات محل سقوط را یافته و به ایران گزارش داده است.[۴] اگرچه به گزارش خبرگزاری تسنیم، ستاد کل نیروهای مسلح ایران در اطلاعیه ای از عدم موفقیت پهپاد ترکیه ای در یافتن مختصات محل سقوط خبر داده.[۵]

تشییع[ویرایش]

در تبریز[ویرایش]

پس از پایان عملیات تجسس برای یافتن اجساد، اجساد کشته‌شدگان از جمله رئیسی به تبریز منتقل شد.[۶] اجساد در ابتدا به معراج الشهدای تبریز منتقل[۷] و کمیته تشییع جنازه تشکیل شد. ریاست این کمیته به معاون اجرائی رئیس‌جمهور سپرده شد.[۸] در اطلاعیه اولی که این کمیته منتشر کرد، برنامه تشییع مشخص گردید. بر اساس آن برنامه قرار شد تا تشییع جنازه‌هایی در شهرهای تبریز، قم، تهران، بیرجند و مشهد انجام گیرد. در تبریز این تشییع جنازه قرار بود تا از میدان شهدا تا مصلی این شهر برگزار گردد. آغاز تشییع ساعت ۹ صبح روز سه شنبه مشخص شد.[۹][۱۰]

در صبح روز سه شنبه، تشییع جنازه در تبریز آغاز شد. ۸ تابوت پوشیده شده با پرچم ایران در این مراسم حمل می‌شد.[۱۱] خبرگزاری‌های داخلی با انتشار تصاویر هوایی، خبر از جمعیت کثیر شرکت‌کنندگان در این تشییع جنازه دادند.[۱۲][۱۳] اجساد پس از تشییع در تبریز، به تهران و فرودگاه مهرآباد منتقل شد تا آماده انتقال به قم گردد. در فرودگاه مهرآباد توسط ارتش جمهوری اسلامی ایران، آئین استقبال رسمی از تابوت‌ها صورت گرفت.[۱۴]

در قم[ویرایش]

طبق اعلامیه کمیته تشییع جنازه رئیس‌جمهور، قرار شد تا اجساد در روز سه شنبه از ساعت ۴ بعد از ظهر از حرم فاطمه معصومه تا جمکران انجام گیرد.[۹] در بعد از ظهر روز سه شنبه، تابوت‌ها به قم رسیدند و ابتدا در حرم فاطمه معصومه قرار گرفتند. سپس به سمت مسجد جمکران حرکت کردند. بر اساس تصاویر منتشر شده از این مراسم، جمعیت بسیاری در این مراسم شرکت داشتند.[۱۵][۱۶] پس از پایان تشییع جنازه ابراهیم رئیسی در قم، اجساد به تهران منتقل شدند.[۱۴]

در تهران[ویرایش]

پیکر شهدا حادثه در شب سه شنبه به تهران منتقل شدند. ابتدا در مراسمی با نام وداع با شهیدان به مصلی تهران منتقل شدند. پس از ساعاتی، پیکر برای مراسم نماز میت به امامت سید علی خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی ایران به دانشگاه تهران منتقل شدند.[۱۶]

در صبح روز چهارشنبه، تشییع شهیدان از جمله سید ابراهیم رئیسی در تهران برگزار شد. در ابتدا مردم به سمت دانشگاه تهران در حرکت شدند و از آنجا به سمت میدان آزادی تشییع جنازه برگزار شد.[۱۶] در ساعت ۹ صبح، سید علی خامنه ای بر پیکر شهیدان نماز میت خواند.[۱۷][۱۸][۱۹][۲۰] تشییع جنازه ابراهیم رئیسی در تهران، با پوشش زنده برخی شبکه‌های خبری همچون بی‌بی‌سی بود.[۱۴] در این مراسم، اسماعیل هنیه سخنرانی کرد.[۲۱] آمارهای اولیه از حضور چهار میلیون نفری تهرانی‌ها در این مراسم خبر می‌دهند.[۲۲]

در بعد از ظهر روز چهارشنبه، مراسمی رسمی از سوی محمد مخبر، سرپرست موقت نهاد ریاست جمهوری برگزار شد. در این مراسم مهمانان رسمی و بین‌المللی به پیکر رئیس‌جمهور و وزیر امور خارجه و سرپرست محافظان آنان، ادای احترام کردند.[۲۳] امیر قطر، رهبر ملی ترکمنستان، رئیس اقلیم کردستان روسای جمهور تونس، سوریه و تاجیکستان، نخست وزیران عراق، پاکستان، ارمنستان، اقلیم کردستان، آذربایجان، گرجستان و سوریه، روسای مجالس لبنان، الجزایر، قزاقستان، مالی، اتیوپی، دومای روسیه و روسای مجلس قانون‌گذاری و مجلس عالی ازبکستان، معاونین روسای جمهور ترکیه و هند و معاونین نخست وزیران قرقیزستان، ارمنستان، چین، افغانستان و صربستان و وزرای خارجه عربستان سعودی، مصر، ترکیه، بحرین، بلاروس، امارات متحده عربی، ونزوئلا، کویت، ازبکستان، سریلانکا، تونس و فرستادگان ویژه ژاپن، سنگاپور، سوریه، مالزی، مالدیو، نیکاراگوئه، اردن، عمان و رئیس سازمان همکاری اسلامی از جمله مقامات ارشدی هستند که با حضور در محل سالن اجلاس سران تهران و عرض تسلیت به سرپرست ریاست جمهوری، به مقام رئیس‌جمهور متوفی ایران ادای احترام کردند.[۲۴]

در بیرجند[ویرایش]

در صبح روز پنج‌شنبه پیکر رئیسی در شهر بیرجند، که محل کاندیداتوری وی برای مجلس خبرگان رهبری بود، برگزار شد.[۲۵][۲۶]

در مشهد[ویرایش]

در ظهر روز پنج شنبه جسد رئیسی به همراه محافظ خود موسوی و رحمتی به مشهد منتقل شد.[۲۵][۲۶][۲۷] جسد با تشریفات و به همراه خانواده به فرودگاه مشهد وارد شد.[۲۸] به گزارش خبرگزاری انتخاب به نقل از دولت، بیش از یکصد هزار مهاجر افغانستانی مقیم مشهد در تشییع رئیسی شرکت کردند.[۲۹]

به گفته منابع خبری قرار است تا ۶۵ رسانه خارجی مراسم تشییع رئیس‌جمهور در مشهد را پوشش بدهند.[۳۰]

آمار رسمی نشان می‌دهد در تشییع ابراهیم رئیسی و همراهان در شهرهای تبریز، قم، تهران، بیرجند و مشهد دوازده میلیون نفر در تشییع شرکت داشته‌اند. همچنین در سراسر کشور عزاداری‌ها و تجمع‌هایی زیاد تشکیل شد در خارج از ایران و کشورهایی نیز تجمع‌ها و عزاداری‌هایی با حضور گسترده برگزار شد.

شرکت‌کنندگان در مراسم[ویرایش]

از میان شرکت‌کنندگان رسمی این مراسم، هیئتی از کشور افغانستان به رهبری ملابرادر آخند، معاون اقتصادی ریاست الوزرا، و همراهی مولوی امیرخان متقی، وزیر خارجه شرکت داشتند.[۳۱] ویچسلاو ولودین رئیس دوما، پارلمان روسیه برای شرکت در مراسم یادبود ابراهیم رئیسی و همراهان او، وارد تهران شد. رئیس‌جمهور تونس هم در این مراسم شرکت داشت. معاون نخست‌وزیر، نخست‌وزیر ارمنستان، نخست‌وزیر عراق، رئیس‌جمهور تاجیکستان، اسماعیل هنیه، از رهبران جنبش حماس از حاضران در این مراسم بودند.[۱۹] شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر و محمد بن عبدالرحمن آل ثانی نخست‌وزیر قطر و وزیر خارجه کویت هم به نمایندگی از امیر کویت هم در این مراسم حاضر شدند.[۳۲] محمد شهباز شریف نخست‌وزیر پاکستان، رئیس پارلمان لبنان، رئیس و نخست‌وزیر منطقه کردستان عراق، دیگر مهمانان بین‌المللی حاضر در این مراسم بودند.[۳۳]

همچنین حضور چند نفر از خاخام‌های ضد صهیونیسم در مراسم تشییع در تهران، مورد توجه برخی رسانه‌ها قرار گرفت.[۳۴]

تدفین[ویرایش]

پیکر رئیسی در تاریخ ۳ خرداد ۱۴۰۳ در حرم امام رضا و در رواق دارالسلام دفن شد.[۳۵]

پیامدها[ویرایش]

  • در پی تأیید درگذشت رئیسی، رهبر پنج روز عزای عمومی اعلام کرد.[۳۶]
  • در پی اعلام خبر درگذشت رئیسی، صدها تن در میدان ولی‌عصر در سوگ رئیس‌جمهور تجمع کردند. در جلسه مجلس خبرگان رهبری در ۱ خرداد، تصویر تزیین‌شده رئیسی با گل بر روی صندلی وی قرار گرفت.[۳۷]
  • در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد به احترام رئیسی یک دقیقه سکوت شد.[۳۸] این اقدام با اعتراضات و انتقادهایی همراه بود.[۳۹]
  • اعلام عزای عمومی در کشورهای هند، پاکستان، ترکیه، کوبا، عراق، سوریه، لبنان، سریلانکا و تاجیکستان[۴۰][۴۱][۴۲]
  • تمامی بازی‌های هفته‌های بیست و نهم و سی ام لیگ برتر فوتبال ایران با یک دقیقه تأخیر آغاز شدند.
  • تعلیق شدن مذاکرات هسته‌ای ایران تا اطلاع ثانوی از طرف ایرانی‌ها[۴۳]
  • پخش برنامه «چندشنبه با سینا» در «ام‌بی‌سی پرشیا» به صورت موقت لغو شد اما به خاطر انتشار فیلم برنامه در اینترنت که در آن با مرگ رئیسی شوخی شده بود، به‌طور کلی این برنامه از شبکه کنار گذاشته شد.[۴۴]

واکنش‌ها[ویرایش]

واکنش‌های داخلی[ویرایش]

سیاسی‌ها[ویرایش]

مراسم بزرگداشت سید ابراهیم رئیسی در حسینیه امام خمینی

محمد جواد ظریف، وزیر پیشین امور خارجه در شبکه ایکس درگذشت سرنشینان را تسلیت گفت.[۴۵] ظریف در گفت و گوی تلفنی با صدا و سیما گفت: «یکی از مقصران اصلی فاجعه دیروز آمریکاست که علیرغم دستور دیوان بین‌المللی دادگستری فروش قطعات هواپیما و هوانوردی را به ایران تحریم کرده و اجازه نمی‌دهد مردم ایران از امکانات خوب هوانوردی برخوردار باشند.»[۴۶]

سید محمد خاتمی،[۴۷] محمود احمدی‌نژاد[۴۸] و حسن روحانی[۴۹] از روسای پیشین ریاست جمهوری بودند که هر یک این حادثه را تسلیت گفتند. سید علی خامنه‌ای نیز در پیامی با اشاره به «درگذشت شهادت‌گونه» رئیسی و همراهانش اعلام پنج روز عزای عمومی کرد.[۵۰]

علی لاریجانی،[۵۱] علی اکبر ناطق نوری[۵۲] و غلامعلی حدادعادل[۵۳] از جمله روسای پیشین مجلس بودند که این حادثه را تسلیت گفتند. محمد باقر قالیباف، رئیس وقت مجلس در در ایکس نوشت: «در قلب ملت ایران جا داشتی و یادت جاودانه شد. عزیز دل ملت ایران، رفیق جان، یار با صفا و صادق امام و رهبری سفرت بخیر. ما را فراموش نکن، دست این برادرت را هم بگیر و سلام ما را به حاج قاسم برسان. به آرزویت رسیدی و عاقبت رجایی شدی.»[۵۴] محمدرضا عارف، سیاستمدار اصلاح طلب در پیام تسلیت رئیسی گفت: «خلأ وجودی ایشان برای همه سخت و دشوار خواهد بود.»[۵۵]

ورزشی‌ها[ویرایش]

باشگاه‌های فوتبالی همچون استقلال[۵۶] و پرسپولیس[۵۷] هر یک در پیام‌های جداگانه تسلیت گفتند. همچنین تیم ملی فوتبال ایران در پیامی تسلیت گفت.[۵۸] امیر قلعه نویی، سرمربی وقت تیم ملی فوتبال در پیام جداگانه‌ای گفت: «او خادم‌الرضا علیه‌السلام و رئیس‌جمهور ملتی بود که صادقانه در مسیر خدمت به آن، گام برمی‌داشت.»[۵۹]

مذهبی‌ها[ویرایش]

مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان در پیامی این حادثه را به «رهبری، ملت شریف ایران و خانواده‌های داغدیده» تسلیت گفت.[۶۰] مراجع تقلید شیعه مثل مکارم شیرازی، نوری همدانی، شبیری زنجانی جوادی آملی و سبحانی درگذشت رئیسی را تسلیت گفتند.[۶۱]آستان قدس رضوی‌‌ و تولیت حرم فاطمه معصومه هم در پیامی رسمی این درگذشت را تسلیت گفت. جمعی از علمای اهل سنت گلستان هم در پیامی این درگذشت را تسلیت گفتند.[۶۲]

هنرمندان[ویرایش]

ابراهیم حاتمی‌کیا و رضا میرکریمی کارگردان‌های سینمای ایران این حادثه را تسلیت گفتند.[۶۳][۶۴] نفیسه روشن، بازیگر تلویزیون به این حادثه واکنش نشان داد و گفت: «فقط می تونم بگم روحشون شاد. مرگ هم وطن نه طنز داره نه جوک؛ مرگ هم وطن درد داره.»[۶۵] رضا رویگری، جعفر دهقان، بهنوش بختیاری، محمد فیلی، فرهاد قائمیان، محمود پاک‌نیت، سعید ابوطالب، آزیتا ترکاشوند،[۶۶] داریوش ارجمند، جهانگیر الماسی، داود کیانیان، سعید امیرسلیمانی، ناصر آقایی، محسن علی‌اکبری، جواد شمقدری، مجید قناد، محمد گلریز، منوچهر آذری، عنایت بخشی، اسماعیل خلج و... از‌کسانی‌ بودند که به درگذشت ابراهیم رئیسی واکنش نشان دادند یا از آن ابراز تاسف کرده و تسلیت گفتند.[۶۷]

دولت‌های خارجی[ویرایش]

  • سازمان ملل متحد برگزاری مراسم یادبود کشته‌های سقوط بالگرد رئیس‌جمهور ایران در سازمان ملل[۶۸] و بایکوت خبری آن توسط برخی رسانه‌ها[۶۹]
  • ایالات متحده آمریکا وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد که از این حادثه آگاه است. به گفته کاخ سفید، جو بایدن، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در جریان این حادثه قرار گرفت.[۷۰][۷۱]سپس این وزارت‌خانه مرگ رئیسی را تسلیت گفت.[۷۲] متیو میلر سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در پاسخ به ادعاهای مطرح‌شده مبنی بر این که سقوط بالگرد به علت تحریم‌های آمریکا رخ داده گفت که «این تصمیم دولت ایران بوده که از هلیکوپتر ۴۵ ساله در شرایط بد آب‌وهوایی استفاده کند. هیچ مقصر دیگری در این حادثه وجود ندارد.»[۷۳] همچنین وی فاش کرد که ایران از دولت آمریکا برای پیدا کردن رئیسی تقاضای کمک کرده، اما دولت آمریکا به دلایل لجستیکی نتوانسته کمکی ارائه کند.[۷۴]
  • اتحادیه اروپا شارل میشل، رئیس شورای اروپا در شبکه اجتماعی اِکْس نوشت: «ما همراه با کشورهای عضو اتحادیه اروپا و شرکا، وضعیت را از نزدیک زیر نظر داریم.»[۷۵]
  • روسیه ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه با بیان اینکه اطلاعات مربوط به سانحه بالگرد حامل مقامات بلندپایه ایران از جمله رئیس‌جمهور این کشور را از نزدیک رصد می‌کنیم؛ افزود: «امیدواریم سرنشینان بالگرد در سلامت باشند و خطری جانشان را تهدید نکند. روسیه آماده کمک به جستجوی بالگرد مفقود شده حامل رئیس‌جمهور ایران و تحقیقات دربارهٔ علت این حادثه است.»[۷۶][۷۷]
  • پاکستان شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان با ابراز نگرانی از گزارش‌های اخیر مبنی بر سانحه بالگرد حامل رئیس‌جمهور ایران و همراهانش، گفت فکر و دعای او با رئیس‌جمهور رئیسی و ملت ایران است.[۷۸]
  • عراق محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق پس از این حادثه به وزارت کشور، هلال احمر عراق و طرف‌های مرتبط برای ارائه امکانات موجود به جمهوری اسلامی ایران برای یافتن بالگرد رئیس‌جمهوری ایران که در شمال ایران ناپدیده شده، دستور داد.[۷۹]
  • جمهوری آذربایجان الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان پس از این حادثه در شبکه اجتماعی اِکْس نوشت: «دعای ما از خداوند متعال با رئیس‌جمهور ابراهیم رئیسی و هیئت همراه وی است. جمهوری آذربایجان به عنوان کشوری همسایه، دوست و برادر آماده ارائه انواع حمایت‌ها می‌باشد.»[۸۰]
  • ترکیه رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه در پیامی اعلام کرد: «از سانحه هوایی که برای رئیس‌جمهور ایران پیش آمده بسیار متأسف هستیم» همچنین وزارت امور خارجه ترکیه نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد: «تحولات درخصوص سانحه بالگرد حامل رئیس‌جمهور ایران را با نگرانی دنبال می‌کنیم. امیدواریم رئیس‌جمهور و مسئولان ایرانی سلامت باشند.»[۸۱]
  • هند نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند ضمن اظهار تأسف از این سانحه، اعلام کرد: «ما در این ساعت سخت با مردم ایران اعلام همبستگی می‌کنیم و برای رئیس‌جمهور و اطرافیانش دعا می‌کنیم»[۸۲]
  • کوبا میگل دایاز-کانل رئیس‌جمهور کوبا همبستگی خود با رهبر ایران و بهترین امیدها و آرزوهای خود برای یافتن رئیس‌جمهور ایران و همراهان وی را ابراز کرد.[۸۳]
  • عمان دولت عمان در بیانیه‌ای اعلام کرد که با نگرانی شدید ناپدید شدن بالگرد رئیس‌جمهور ایران را دنبال می‌کند و آماده پشتیبانی و همکاری با ایران است.[۸۳]
  • لبنان وزارت امور خارجه لبنان اعلام کرد: «ما بر همدردی خود با دولت و مردم ایران در این مصیبت تأکید می‌کنیم و برای رئیس‌جمهور ایران و اطرافیانش آرزوی سلامتی داریم.»[۸۳]
  • ونزوئلا وزیر امور خارجه ونزوئلا اعلام کرد که رئیس‌جمهور نیکلاس مادورو از نزدیک حوادث مربوط به سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی را دنبال می‌کند.[۸۳]
  • مصر گروه اخوان المسلمین ضمن ابراز تاسف نسبت به ناپدیدشدن بالگرد حامل رئیس‌جمهور ایران و هیئت همراه وی، برای آنان آرزوی سلامتی کرد.[۸۳]
  • یمن محمد عبدالسلام سخنگوی انصارالله یمن از حادثه پیش آمده ابراز تاسف کرد.[۸۳]
  • عراق سید عمار حکیم، رئیس جریان حکمت ملی عراق در پیامی نسبت به اخبار مربوط به وضعیت سید ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران و هیئت وزارتی و دولتی همراهش ابراز نگرانی کرد.[۸۳]
  • مصر وزارت خارجه مصر در واکنش به سقوط بالگرد حامل رئیس‌جمهور کشورمان و هیئت همراه ایشان با دولت و ملت ایران ابراز هم‌بستگی کرد.[۸۳]
  • سازمان ملل متحد سخنگوی دبیرکل سازمان ملل متحد امروز یکشنبه و به دنبال حادثه سقوط بالگرد حامل سید ابراهیم رئیسی رئیس‌جمهور اسلامی ایران با صدور بیانیه ای اعلام کرد: آنتونیو گوترش با نگرانی اخبار مربوط به وقوع سانحه برای بالگرد رئیس‌جمهور ایران را پیگیری می‌کند.[۸۳]
  • سوریه وزارت خارجه سوریه با انتشار بیانیه ای ضمن ابراز نگرانی از حادثه فرود اضطراری بالگرد حامل ابراهیم رئیسی رئیس‌جمهور اسلامی ایران اعلام کرد تلاش‌های‌های نهادها و تیم‌های امداد و نجات برای دسترسی به محل این حادثه را دنبال می‌کند.[۸۳]
  • اردن وزارت خارجه اردن از حادثه رخ داده، ابراز نگرانی کرد.[۸۳]
  • اقلیم کردستان نچیروان ادریس بارزانی رئیس اقلیم کردستان عراق ضمن ابراز نگرانی دربارهٔ وضعیت سلامتی رئیس‌جمهور کشورمان برای سلامتی وی و همراهانش دعا کرد.[۸۳]
  • کویت وزارت خارجه کویت با صدور بیانیه ای از حادثه پیش آمده ابراز نگرانی کرد.[۸۳]
  • قطر «ماجد الانصاری» سخنگوی وزارت خارجه قطر ضمن ابراز نگرانی و آرزوی سلامتی برای رئیس‌جمهور از آمادگی این کشور در پشتیبانی این سانحه خبر داد.[۸۳]
  • جنبش مقاومت اسلامی حماس طی بیانیه‌ای اعلام کرد: ما در جنبش مقاومت اسلامی حماس با اهتمام و نگرانی فراوان پیگیر اخبار مربوط به حادثه فرود اضطراری بالگرد هستیم.[۸۳]
  • عربستان سعودی وزارت خارجه عربستان با صدور بیانیه‌ای اعلام کرد: «با نگرانی فراوان اخبار منتشرشده از سوی رسانه‌ها در خصوص بالگرد حامل رئیس‌جمهور ایران را دنبال می‌کنیم.»[۸۳]
  • ارمنستان وزارت امور خارجه ارمنستان با صدور بیانیه ای اعلام کرد: فکر و دعای ما با رئیس‌جمهور، امیرعبداللهیان وزیر و همه افراد حاضر در صحنه است. در حالی که عملیات امداد و نجات ادامه دارد، ارمنستان به عنوان همسایه نزدیک و دوست ایران آماده حمایت‌های لازم است.
  • اسرائیل اردان نماینده اسرائیل در سازمان ملل روز دوشنبه با انتشار ویدیویی در «ایکس» به ادای احترام اعضای شورای امنیت به مرگ سید ابراهیم رئیسی و همراهانش واکنش منفی نشان داد و این اقدام را «افتضاح» خواند و گفت «شورای امنیت سازمان ملل متحد امروز ۳۱ اردیبهشت به یاد رئیس‌جمهور قاتل ایران که مسئول قتل هزاران نفر است، یک دقیقه سکوت کرد، آینده شورای امنیت چیست؟ سکوت برای مرگ هیتلر؟!.»[۸۴]
  • لیتوانی گابریلیوس لندزبرگیس وزیر امور خارجه لیتوانی با انتشار پستی در رسانه اجتماعی ایکس نوشت: «وقتی جمهوری اسلامی در حال ارسال پهپادهایی برای استفاده علیه غیرنظامیان اوکراین است، نمی‌توان برایشان پیام تسلیت فرستاد.»[۸۵]
  • چارلی وایمرز، عضو پارلمان اروپا نیز از جوزپ بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، خواست به نمایندگی از او به جمهوری اسلامی ایران تسلیت نگوید.[۸۶]
  • عفو بین‌الملل اعلام کرد که مرگ ابراهیم رئیسی نباید حق مردم ایران را برای عدالت، حقیقت و غرامت به خاطر جنایات متعدد بر اساس قوانین بین‌الملل و نقض حقوق بشر که از دهه ۱۹۸۰ در دوران او در رده‌های قدرت مرتکب شده‌اند، محروم کند. ابراهیم رئیسی تا زمانی که زنده بود باید مورد بازجویی کیفری قرار می‌گرفت، جامعه بین‌الملل باید از هم‌اکنون برای ایجاد مسیرهایی برای پاسخگویی به قربانیان جنایات تحت قوانین بین‌المللی و سایر موارد نقض جدی حقوق بشر که توسط ابراهیم رئیسی و سایر مقامات ایرانی انجام شده است، اقدام کند.[۸۷]
  • تام کاتن سناتور جمهوری‌خواه در توییتی نوشت: «در زمان قصاب تهران، ایران تروریست‌ها را مسلح می‌کرد و به آنان کمک می‌کرد. ابراز تسلیت برای مرگ این هیولا مایه شرمساری است.»[۸۸]
  • شیرین عبادی فعال سیاسی روشنفکر و برنده جایزه صلح نوبل در واکنش نوشت: «در کنار تمام خانواده‌های دادخواهی هستم که با هر اتفاقی، بی‌شک زخم‌هایشان سر باز می‌کند، در کنار خانواده‌های ناپدید شدگان قهری هستم و به ویژه دستان مادر سعید زینالی را می‌فشارم؛ به همه شما می‌گویم راه شما و آرمان ارزشمند شما ادامه دارد در حالی که جنایتکاران، یکی بعد از دیگری در میان شادی مردم از صحنهٔ روزگار حذف می‌شوند».[۸۹]
  • هلند خیرت ویلدرس، سیاستمدار هلندی رهبر حزب «برای آزادی» در انتقاد از پیام تسلیت رئیس شورای اتحادیه اروپا نوشت: نه از طرف من! (از طرف من تسلیت نگو!) وی در همین راستا با نوشتن جمله «همبستگی اتحادیه اروپا با شر!» نسبت به همکاری کمیسر مدیریت بحران اتحادیه اروپا واکنش نشان داد.[۹۰]
  • بنژامن حداد، نماینده حزب حاکم فرانسه پیام تسلیت اتحادیه اروپا در خصوص سانحه بالگرد رئیسی مورد انتقاد قرار داد و گفت: «تسلیت به رژیم تئوکراتیک ایران که جوانان آزادیخواه خود را حلق آویز می‌کند، به همسایگان خود حمله می‌کند، پهپادهایی را تولید می‌کند که غیرنظامیان اوکراینی را می‌کشد، رژیمی که از تروریسم حمایت می‌کند؟»[۹۰]

اپوزیسیون ایران[ویرایش]

  • رضا پهلوی با اشاره به شادمانی گروهی از مردم ایران و به ویژه خانواده‌های محکومان سیاسی از مرگ رئیسی، گفت: «شاید تنها افسوس‌شان این است که او سقوط جمهوری اسلامی را ندید و برای جرم و جنایت‌هایش محاکمه نشد.»[۹۱]
  • مریم رجوی، رئیس‌جمهور منتخب شورای ملی مقاومت ایران گفت: «مرگ رئیسی «ضربه راهبردی تاریخی و جبران‌ناپذیر» به رهبر آخوندها، علی خامنه‌ای و کل رژیم است. این یک سلسله پیامدها و بحران‌ها را در درون استبداد مذهبی ایجاد خواهد کرد. نفرین مادران و عدالت‌خواهان اعدام‌شدگان همراه با لعنت مردم و تاریخ ایران، بدرقه ابراهیم رئیسی است. وی عامل بدنام قتل‌عام زندانیان سیاسی در سال ۱۳۶۷ است.»[۹۲][۹۳][۹۴][۹۵][۹۶]

غیره[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «بالگرد حامل رئیس‌جمهور دچار سانحه شد/گروه‌های امدادی در تلاش برای رسیدن به محل حادثه هستند». ایسنا. ۲۰۲۴-۰۵-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۱۹.
  2. «خبر فوری. با پیداشدن لاشه هلی‌کوپتر حامل رئیس‌جمهور ایران؛ کشته شدن ابراهیم رئیسی و هیئت همراه تأیید شد». یورونیوز. ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۳.
  3. "Iran's president, foreign minister and others found dead at helicopter crash site, state media says". Associated Press. Archived from the original on 20 May 2024. Retrieved 20 May 2024.
  4. "Akıncı İHA, İran Cumhurbaşkanı Reisi'yi taşıyan helikopterin enkaz bölgesini tespit edip yurda döndü". Anadolu Ajansı' (به ترکی استانبولی). 2024-05-20. Retrieved 2024-05-21.
  5. «اطلاعیه ستاد کل دربارهٔ عملیات یافتن بالگرد رئیس‌جمهور - تسنیم». خبرگزاری تسنیم | Tasnim. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۴.
  6. «انتقال پیکر شهدای حادثه بالگرد رئیس‌جمهور به تبریز». ایسنا. ۲۰۲۴-۰۵-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  7. «اجساد-مطهر-در-حال-انتقال-به-معراج-شهدای-تبریز-است».
  8. «رئیس کمیته تشییع شهید «ابراهیم رئیسی» مشخص شد». روزنامه دنیای اقتصاد. ۲۰۲۴-۰۵-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ «جزئیات مراسم تشییع پیکر شهید رئیسی و همراهان در شهرهای تبریز، قم، تهران، بیرجند و مشهد». رکنا. ۲۰۲۴-۰۵-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  10. «ایران؛ مراسم تشییع جنازه رئیسی و دیگر جان‌باختگان آغاز شد – DW – ۱۴۰۳/۳/۱». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  11. «مراسم تشییع جنازه رئیسی و همراهانش در تبریز و قم برگزار شد». ار. اف. ای - RFI. ۲۰۲۴-۰۵-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  12. میزان، خبرگزاری (۱۴۰۳/۰۳/۰۱–۱۰:۰۱). «تشییع پیکر شهدای خدمت در تبریز/ حضور گسترده مردم برای در مراسم بدرقه رئیس‌جمهور». fa. دریافت‌شده در 2024-05-22. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  13. «رسانه‌های غربی: تشییع پیکر «آیت‌الله رئیسی» در تبریز گسترده بود».
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ۱۴٫۲ «انتقال اجساد ابراهیم رئیسی و همراهانش به قم - BBC Persian». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  15. «حضور باشکوه مردم قم در مراسم تشییع شهید رئیسی + تصاویر | سیل جمعیت را ببینید». همشهری آنلاین. ۲۰۲۴-۰۵-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ ۱۶٫۲ «گزارش لحظه به لحظه از مراسم تشییع پیکر شهید ابراهیم رئیسی/ وداع با شهدای خدمت+ عکس و فیلم». روزنامه دنیای اقتصاد. ۲۰۲۴-۰۵-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  17. «ویدیوها. علی خامنه‌ای بر سر جنازه‌های رئیسی و همراهانش «نماز میت» خواند». euronews. ۲۰۲۴-۰۵-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  18. SNN.IR، خبرگزاری دانشجو | (۱۴۰۳/۰۳/۰۲–۰۹:۴۱). «اقامه نماز رهبر معظم انقلاب بر پیکر آیت الله شهید رئیسی و شهدای خدمت + فیلم». fa. دریافت‌شده در 2024-05-22. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  19. ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ «تشییع ابراهیم رئیسی و همراهانش در تهران؛ آیت‌الله خامنه‌ای بر کشته‌شدگان نماز خواند - BBC Persian». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  20. «خامنه‌ای بر سر جنازه رئیسی و همراهانش "نماز میّت" خواند – DW – ۱۴۰۳/۳/۲». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  21. «تشییع ابراهیم رئیسی و همراهانش در تهران». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  22. Entekhab.ir، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب | (۱۴۰۳/۰۳/۰۲–۱۲:۴۲). «اولین برآورد از تعداد حاضرین در مراسم امروز تهران». fa. دریافت‌شده در 2024-05-23. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  23. «مراسم ادای احترام مقام‌های خارجی به ابراهیم رئیسی آغاز شد - BBC Persian». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  24. «ادای احترام مقامات کشورها به رئیس‌جمهور شهید و همراهان». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۴-۰۵-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  25. ۲۵٫۰ ۲۵٫۱ «مراسم تشییع رئیسی در مشهد: تحقیقاتی دربارهٔ حادثه بالگرد همزمان با طرح ابهام‌ها در دست انجام است». euronews. ۲۰۲۴-۰۵-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۳.
  26. ۲۶٫۰ ۲۶٫۱ «پیکر رئیسی برای تشییع و دفن به مشهد رسید». العربیه.
  27. «جزئیات انتقال پیکر شهید ابراهیم رئیسی و همراهانش به مشهد مقدس+فیلم». روزنامه دنیای اقتصاد. ۲۰۲۴-۰۵-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۳.
  28. «لحظه ورود خانواده ابراهیم رئیسی به فرودگاه مشهد+ عکس». روزنامه دنیای اقتصاد. ۲۰۲۴-۰۵-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۳.
  29. «خبرگزاری دولت: بیش از یکصد هزار مهاجر افغانستانی مقیم مشهد در تشییع رئیس‌جمهور شرکت کردند». دولت. ۴ خرداد ۱۴۰۲. دریافت‌شده در ۲۴ مه ۲۰۲۴.
  30. «۶۵ رسانه خارجی مراسم تشییع رئیس‌جمهور در مشهد را پوشش می‌دهند». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۴-۰۵-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  31. «شرکت هیئت بلندپایه طالبان در مراسم تشیع جنازه رئیسی – DW – ۱۴۰۳/۳/۲». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  32. «سران چند کشور برای شرکت در مراسم ابراهیم رئیسی وارد تهران شدند - BBC Persian». BBC News فارسی. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  33. AGENCY، خبرگزاری صدا و سیما | IRIB NEWS (۱۴۰۳/۰۳/۰۲–۱۳:۵۲). «ورود مقام‌های بلندپایه جهان برای حضور در مراسم بزرگداشت رئیس‌جمهور شهید». fa. دریافت‌شده در 2024-05-22. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  34. «حضور خاخام‌های یهودی در مراسم تشییع شهدای خدمت». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۴-۰۵-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۳.
  35. «مراسم تشییع پیکر رئیسی و همراهان در دانشگاه تهران | TRT Persian». www.trt.net.tr. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  36. "Iran's president, foreign minister and others found dead at helicopter crash site". Associated Press. 20 May 2024. Archived from the original on 20 May 2024. Retrieved 20 May 2024.
  37. "Mourners begin days of funerals for Iran's president and others killed in helicopter crash". Associated Press. 2024-05-21. Archived from the original on 21 May 2024. Retrieved 2024-05-21.
  38. Martin, Daniel; Barnes, Joe (2024-05-21). "Ministers refuse to use tribute to Iranian president drawn up by Foreign Office staff". The Telegraph (به انگلیسی). ISSN 0307-1235. Archived from the original on 21 May 2024. Retrieved 2024-05-21.
  39. «انتقاد نرگس محمدی از تصمیم سازمان ملل برای برگزاری مراسم یادبود ابراهیم رئیسی». BBC News فارسی. ۲۰۲۴-۰۵-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۹.
  40. «اعلام عزای عمومی در برخی کشورها در پی شهادت آیت الله رئیسی». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۴-۰۵-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  41. «کوبا یک روز عزای عمومی اعلام کرد». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۴-۰۵-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  42. «عزای عمومی در سریلانکا/ ادای احترام به شهادت ابراهیم رئیسی». اقتصادنیوز. ۲۰۲۴-۰۵-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  43. «آژانس بین‌المللی انرژی اتمی: ایران پس از مرگ رئیسی مذاکرات را تعلیق کرده است». BBC News فارسی. ۲۰۲۴-۰۵-۲۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۹.
  44. «شوخی با مرگ ابراهیم رئیسی؛ پخش «چندشنبه با سینا» در «ام‌بی‌سی پرشیا» فعلاً متوقف شده است». BBC News فارسی. ۲۰۲۴-۰۶-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۹.
  45. «تسلیت ظریف در پی شهادت رئیس‌جمهور، وزیر خارجه و هیئت همراه». ایسنا.
  46. «ظریف: یکی از مقصران اصلی فاجعه سقوط بالگرد آمریکا است». همشهری آنلاین.
  47. «سید محمد خاتمی با تسلیت شهادت رئیس‌جمهور کشورمان و همراهان: شهادت رئیس‌جمهور و همراهان خدمتگزارشان حادثه‌ای دردناک و خسارت بار است». ایسنا.
  48. «تسلیت احمدی‌نژاد در پی شهادت رئیس‌جمهوری و هیئت همراه». مشرق نیوز.
  49. «پیام حسن روحانی درپی شهادت رئیس‌جمهور/ صفحه تلخی در کتاب انقلاب رقم زد». دنیای اقتصاد.
  50. «پیام تسلیت در پی درگذشت شهادت‌گونه حجت‌الاسلام والمسلمین رئیسی رئیس‌جمهور و همراهانش». www.leader.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۱.
  51. «پیام علی لاریجانی در پی شهادت ابراهیم رئیسی، وزیر خارجه، امام جمعه و استاندار تبریز». خبر آنلاین.
  52. «پیام تسلیت ناطق نوری در پی شهادت ابراهیم رئیسی، وزیر خارجه، امام جمعه و استاندار تبریز». خبر آنلاین.
  53. «پیام تسلیت حدادعادل در پی شهادت ابراهیم رئیسی». اقتصاد نیوز.
  54. «قالیباف پیام تسلیت داد/ رفیق جان به آرزویت رسیدی و عاقبت رجایی شدی». دنیای اقتصاد.
  55. «عارف: شهادت آقای رئیسی داغ بزرگی است». خبرگزاری دانشجو.
  56. «پیام تسلیت باشگاه استقلال به مناسبت شهادت ابراهیم رییسی». رکنا.
  57. «باشگاه پرسپولیس: تسلیت شهادت آیت‌الله رئیسی». ورزش سه.
  58. «سید شهیدان خدمت؛ پیام تسلیت اعضای تیم ملی ایران در پی شهادت رئیس‌جمهور». خبرگزاری مهر.
  59. «قلعه‌نویی: شهادت رئیس‌جمهور و همراهانش، پاداش الهی بود». عصر ایران.
  60. «پیام مولوی عبدالحمید درپی شهادت ابراهیم رئیسی و همراهانش». خبر آنلاین.
  61. «واکنش مراجع تقلید به شهادت ابراهیم رئیسی». ایسنا. ۲۰۲۴-۰۵-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۹.
  62. «واکنش علما و مراجع تقلید به شهادت خادم ملت». ایبنا. ۲۰۲۴-۰۵-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۹.
  63. «ابراهیم حاتمی‌کیا: بُهت‌زده شدیم». ایسنا. ۲۰۲۴-۰۵-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  64. «برای سربلندی ایران عزیز تلاش و دعا کنیم/باید تسلیم تقدیر الهی بود». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۴-۰۵-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  65. «متن متفاوت نفیسه روشن برای تسلیت شهادت رئیسی». خبر آنلاین.
  66. «واکنش بازیگران به شهادت رئیس‌جمهور». ایبنا. ۲۰۲۴-۰۵-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۹.
  67. TABNAK، تابناک | (۱۴۰۳/۰۳/۰۲ - ۰۸:۰۸). «تسلیت هنرمندان پیشکسوت درپی شهادت رئیسی». fa. دریافت‌شده در 2024-06-19. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  68. «مراسم یادبود ابراهیم رئیسی در سازمان ملل با صندلی‌های خالی برگزار شد». BBC News فارسی. ۲۰۲۴-۰۵-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۹.
  69. «رویترز: آمریکا مراسم سازمان ملل برای ادای احترام به ابراهیم رئیسی را بایکوت می‌کند». BBC News فارسی. ۲۰۲۴-۰۵-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۶-۱۹.
  70. "US comments on reports of accident". Al Jazeera. 19 May 2024. Retrieved 19 May 2024.
  71. جهان، Fararu | فرارو | اخبار روز ایران و (۲۰۲۴-۰۵-۲۱). «اولین واکنش بایدن به سانحه سقوط بالگرد رئیس‌جمهور». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۱.
  72. «وزارت خارجه آمریکا مرگ رئیسی را تسلیت گفت». ایران اینترنشنال. ۲۰۲۴-۰۵-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۱.
  73. «Helicopter crash kills Raisi: Are sanctions behind Iran's aviation crisis?». الجزیره. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۲۴.
  74. «Iran asked US for help after plane crash, but Washington was 'unable'». MSN. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۲۴.
  75. «اتحادیه اروپا: گزارش‌ها دربارهٔ حادثه بالگرد حامل رئیس‌جمهور ایران را دنبال می‌کنیم». شرق. ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳.
  76. «واکنش روسیه به سقوط بالگرد حامل «سید ابراهیم رئیسی»». خبرگزاری مهر. ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳.
  77. «واکنش روسیه به حادثه بالگرد حامل سیدابراهیم رئیسی». دنیای اقتصاد. ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳.
  78. «واکنش نخست‌وزیر پاکستان به سقوط بالگرد رئیس‌جمهوری ایران - همشهری آنلاین». www.hamshahrionline.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۱۹.
  79. «دستور نخست‌وزیر عراق برای کمک به ایران برای یافتن بالگرد حامل رئیس‌جمهور». ایسنا. ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳.
  80. «واکنش «علی‌اف» به سقوط بالگرد حامل رئیس‌جمهور ایران». خبرگزاری مهر. ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳.
  81. «اردوغان: از سانحه هوایی که برای رئیس‌جمهور ایران پیش آمده بسیار متأسف هستیم». ایرنا. ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳.
  82. «اعلام همبستگی نخست‌وزیر هند با مردم ایران». ایرنا. ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳.
  83. ۸۳٫۰۰ ۸۳٫۰۱ ۸۳٫۰۲ ۸۳٫۰۳ ۸۳٫۰۴ ۸۳٫۰۵ ۸۳٫۰۶ ۸۳٫۰۷ ۸۳٫۰۸ ۸۳٫۰۹ ۸۳٫۱۰ ۸۳٫۱۱ ۸۳٫۱۲ ۸۳٫۱۳ ۸۳٫۱۴ ۸۳٫۱۵ «واکنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی به سقوط بالگرد حامل رئیس‌جمهور». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۴-۰۵-۱۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۰.
  84. «انتقاد نماینده اسرائیل از ادای احترام شورای امنیت به مناسبت مرگ رئیسی؛ ارادان: یک دقیقه سکوت برای مرگ هیتلر؟». صدای آمریکا. ۲۰۲۴-۰۵-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۱.
  85. «بلاگ| در پی مرگ ابراهیم رئیسی و دیگر سرنشینان بالگرد؛ با تصمیم مقامات، جمهوری اسلامی جایگزین او را در تاریخ ۸ تیر ماه انتخاب می‌کند». صدای آمریکا. ۲۰۲۴-۰۵-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۱.
  86. «انتقاد قانون‌گذاران اروپایی از واکنش مقامات اتحادیه اروپا به مرگ رئیسی: با عاملان سرکوب ایرانیان «ابراز همبستگی» نکنید». صدای آمریکا. ۲۰۲۴-۰۵-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۱.
  87. "Iran: President Raisi's death must not deny victims of his grim human rights legacy their right to accountability". Amnesty International (به انگلیسی). 2024-05-22. Retrieved 2024-05-23.
  88. «برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در روز ۸ تیر». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۱.
  89. «واکنش‌ها به مرگ ابراهیم رئیسی همزمان با اعلام ۵ روز عزای عمومی در ایران». بی‌بی‌سی فارسی.
  90. ۹۰٫۰ ۹۰٫۱ «چند سیاستمدار اروپایی با هشتگ «نه از طرف من» به پیام تسلیت اتحادیه اروپا برای مرگ رئیسی انتقاد کردند». euronews. ۲۰۲۴-۰۵-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۱.
  91. «بلاگ| در پی مرگ ابراهیم رئیسی و دیگر سرنشینان بالگرد؛ با تصمیم مقامات، جمهوری اسلامی جایگزین او را در تاریخ ۸ تیر ماه انتخاب می‌کند». صدای آمریکا. ۲۰۲۴-۰۵-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۱.
  92. Makoii، Akhtar؛ Zagon، Chanel؛ Luyken، Jörg (۲۰۲۴-۰۵-۲۰). «Israel says 'it wasn't us' after Iranian president killed in helicopter crash» (به انگلیسی). The Telegraph. شاپا 0307-1235. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۳.
  93. Jempson, Rosie (2024-05-20). "Iran facing 'rebellion' as Ebrahim Raisi's death set to spark massive uprising". Express.co.uk (به انگلیسی). Retrieved 2024-05-23.
  94. «Exiled opposition group says Raisi death 'monumental blow' to Iran». Yahoo News (به انگلیسی). ۲۰۲۴-۰۵-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۳.
  95. Eqbali، Laurence Norman, Sune Engel Rasmussen, Benoit Faucon and Aresu. «Iranian President, Foreign Minister Killed in Helicopter Crash» (به انگلیسی). WSJ. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۳.
  96. «'A Heavy Strategic Blow': Reactions to Raisi's Death».
  97. «بی‌تفاوتی مردم نوار غزه به خبر کشته شدن رئیسی». ایران اینترنشنال. ۲۰۲۴-۰۵-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۱.
  98. «پیام آیت‌الله سیستانی در پی شهادت رئیس‌جمهور و وزیر خارجه ایران». اقتصادنیوز. ۲۰۲۴-۰۵-۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۵-۲۲.
  99. AGENCY، خبرگزاری صدا و سیما | IRIB NEWS (۱۴۰۳/۰۳/۰۲–۱۳:۳۷). «پیام تسلیت رئیس شورای جهانی صنایع‌دستی». fa. دریافت‌شده در 2024-05-22. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)