مولوی عبدالحمید

صفحه نیمه‌حفاظت‌شده
از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

مولوی عبدالحمید
Molavi Abdul Hamid in Iranian Presidential center.jpg
عبدالحمید در ۱۳۹۵
اطلاعات شخصی
زاده
عبدالحمید اسماعیل‌زهی

۱۳۲۶ ‏(۷۴–۷۵ سال)
مذهبسنّی، حنفی
آثار معروفدرس بخاری (شرح صحیح بخاری)، مجموعه ۱۰ جلدی گفتار ماندگار
تحصیلاتپنجاب، پاکستان
شناخته شده برایخواستار برگزاری رفراندوم در کشور ایران[۱]، خواستار آزادی زندانیان سیاسی و روزنامه‌نگاران ایرانی[۲]، خواستار آزادی حجاب،[۲]
اشتغالامام جمعه اهل‌سنت شهر زاهدان و مدیر مدرسه عالی دارالعلوم زاهدان
مرتبه
استادانعبدالغنی جاجروی
عبدالله درخواستی
تأثیرگذاران
وبگاهabdolhamid.net

مولانا عبدالحمید اسماعیل‌زهی (زادهٔ ۱۳۲۶) معروف به مولوی عبدالحمید[۳]، امام جمعه اهل سنت مسجد جامع مکی شهر زاهدان، مدیر مدرسه عالی دارالعلوم زاهدان، عضو اتحادیه جهانی علمای مسلمان، عضو مجمع جهانی فقه اسلامی و مدیر شورای هماهنگی مدارس اهل‌سنت سیستان و بلوچستان است.[۴][۵][۶][۷][۸][۹]

عبدالحمید مدیریت مدرسه عالی دارالعلوم زاهدان را از سال ۱۳۶۶ و با درخواست عبدالعزیز ملازاده، بانی این مرکز، به عهده گرفت. او به‌عنوان پرنفوذترین شخصیت اهل‌سنت ایران شناخته می‌شود.[۱۰]

تحصیلات

پس از علوم ابتدایی در شهر زاهدان، عبدالحمید برای ادامه تحصیل به پاکستان رفته و در مدرسه دینی «دارالهدی» در ایالت «سند» ثبت نام کرد. بعد از مدتی راهی ایالت «پنجاب»، منطقه «بهاول پور» شد و نزد «عبدالله درخواستی»، رئیس «جمعیت علمای اسلام» و برخی دیگر تحصیل کرد. پس از مدتی به حوزه علمیه «بدرالعلوم رحیم یارخان» برای کسب علوم تفسیر و حدیث نزد «عبدالغنی جاجروی» رفت.[۱۱]

جایزهٔ حقوقِ بشر

کانون مدافعان حقوق بشر، جایزهٔ تلاش‌گر حقوق بشر سال ۱۳۹۳ خود را به خاطر تلاش «برای برقراری روابط آشتی‌جویانه بین اقوام و گرایش‌های مختلف مذهبی در استان سیستان و بلوچستان» به عبدالحمید اهدا کرد.[۱۲][۱۳] به دنبال حمایت او از طالبان افغانستان در اوت ۲۰۲۱،[۱۴] کانون مدافعان حقوق بشر در بیانیه‌ای اعلام کرد که به دلیل دیدگاه و موضع‌گیری‌های اخیر او به‌ویژه دربارهٔ «گروه تروریستی طالبان» که با حقوق بشر و صلح پایدار جهانی مغایرت دارد، جایزه حقوق بشری را که به عبدالحمید اهدا کرده بود را پس می‌گیرد.[۱۵]

نظرات

مولانا عبدالحمید به تبعیض مذهبی در ایران و اجازه‌نداشتن برگزاری عیدها و نماز اهل‌سنت و داشتن مسجد مستقل در شهرهایی مانند تهران اعتراض کرده‌است.[۷][۸][۹] وی همچنین اعدام را راه‌حل مناسبی برای مهار ندانسته و در ۹ بهمن ۱۳۸۸، یک روز بعد از اعدام محمدرضا علی‌زمانی و آرش رحمانی‌پور، از نحوه برخورد حکومت ایران با اعتراض‌ها و انتقادها، افزایش اعدام‌ها و اعتراف‌گیری با اعمال فشار و شکنجه انتقاد کرد.[۱۶] هم‌چنین وی از اقدامات گروه جندالله در منطقه انتقاد کرده و آن را فتنه‌گرانه خوانده‌است و خواستار بررسی و تحقیق مسئولان در مورد عوامل اصلی شکل‌گیری این گروه شده‌است.[نیازمند منبع] اسماعیل زهی در خطبه‌های نماز جمعه نسبت به واقعه تخریب مقبره حجر بن عدی در سوریه موضع گرفت و آن را محکوم کرد.[۱۷]

دیدار عبدالحمید با هاشمی رفسنجانی مرداد ۹۳

طالبان

وی در تاریخ ۲۵ آبان ۱۳۹۳ به چابهار سفر کرد و در جمع مدیران مدارس دینی سیستان و بلوچستان گفت:

همه این گروه‌ها تکفیری نیستند. به عنوان مثال گروه «طالبان» تکفیری نیست. اختلافاتی که ما با روش عملکردهای آنها داریم بماند، اما این گروه تکفیری نیست[۱۸]

در سال ۱۳۹۸ عبدالحمید با صدور بیانیه‌ای امضای توافق‌نامهٔ صلح بین «حرکت طالبان افغانستان» و «دولت آمریکا» را «موفقیت بسیار بزرگ عصر حاضر» و مصداق «پیروزی حق بر باطل» دانست.[۱۹]

در مرداد ۱۴۰۰، عبدالحمید دربارهٔ طالبان گفت که پیشروی‌های گسترده طالبان در افغانستان نتیجه نصرت خدا و حمایت‌های مردمی از آنهاست، و هدف طالبان، اجرای شریعت اسلام و سیره حضرت رسول و حکم بما انزل‌الله است.[۲۰]

با این حال همواره نگاه مولوی عبدالحمید به طالبان مثبت نبوده و او بحبوحه‌ی اعتراضات سراسری ایران که در اعتراض به وضعیت حقوقی و اجتماعی زنان بر پا شده بود، در ۱۳ آبان سال ۱۴۰۱ و در خطبه نماز جمعه‌ی شهر زاهدان از طالبان بابت عملی نشدن امکان تحصیل دختران در مدارس افغانستان انتقاد کرد و بیان داشت که جلوگیری طالبان از امکان تحصیل زنان و دختران در دین و در سنت محمد پیامبر اسلام توجیه شرعی ندارد و طالبان باید در منش و روش خود نسبت به دوره قبلی حکمرانی‌اش تغییر رویه بدهد و حقوق زنان را به رسمیت بشناسد.[۲۱][۲۲]

ویروسِ کرونا

مولوی عبدالحمید در ویدیویی با عنوان «ورود و شیوع ویروس کرونا در ایران را آسیب‌شناسی کنیم»، مدعی شد:

طلاب چینی جامعه المصطفی عامل شیوع کرونا در ایران هستند.[۲۳]

کمی بعد، این ادعا از سوی جامعه المصطفی تکذیب شد.[۲۴]

قانونِ اساسی

وی در مورد قانون اساسی گفته:

قانون اساسی وحی آسمانی نیست، بلکه توسط بندگان تهیه و تنظیم شده‌است. در این قانون مواردی وجود دارند که نیاز به تغییر و تجدیدنظر دارند؛ لذا قانون ممنوعیت کاندیداتوری اهل سنت برای ریاست‌جمهوری باید تغییر پیدا کند.

— مولانا عبدالحمید[۲۵]

اعترافِ اجباری

او همچین دربارهٔ اعتراف اجباری بیان کرده:

اخیراً جزئیاتی در خصوص پروندهٔ ترور دانشمندان هسته‌ای در رسانه‌ها افشا شده مبنی بر اینکه کسانی که به اتهام ترور این دانشمندان دستگیر و مورد بازجویی قرار گرفته‌اند، تحت شکنجه اعتراف به این جرم کرده‌اند و این اعتراف ساختگی بوده‌است. از دیدگاه اسلام هر اعترافی که زیر فشار و شکنجه گرفته شود هیچ اعتباری ندارد و دین اسلام به این اقدام اجازه نداده‌است. کسانی که با توسل به زور و شکنجه از افراد اعتراف می‌گیرند دین اسلام را نشناخته‌اند.

— عبدالحمید اسماعیل زهی[۲۶]

اعتراضاتِ سراسریِ ۱۴۰۱


د ر جریان اعتراضات سراسری، حدود ۹۰ نمازگزار از سوی مأموران امنیتی جمهوری اسلامی ایران پس از خطبه‌های عبدالحمید در زاهدان کشته شدند. این رویداد که در ۸ مهر ۱۴۰۱ به‌دنبال اعتراض برای تجاوز فرمانده پلیس چابهار به دختری نوجوان رخ داد، از سوی عبدالحمید جمعه خونین نام گرفت. او سپس علی خامنه‌ای را مسئول کشته شدن افراد در این رویداد دانست و خواستار برگزاری همه‌پرسی با حضور ناظران بین‌الملل شد. او از اعتراف اجباری، آزادی بیان و اعدام در ایران نیز انتقاد کرد.[۲۷]

۱۴ آبان

مولوی عبدالحمید امام جمعه اهل سنت زاهدان، در اعتراض به کشتار و سرکوب گسترده مردم ایران، خواهان برگزاری یک رفراندوم با حضور ناظران بین‌المللی درایران گردید.[۲۸] وی گفت: «شما نمی‌توانید با زندان و کشتن مردم را ساکت کنید. قریب به ۵۰ روز است که مردم در حال اعتراض هستند. این مردم خون دیده‌اند و کشته داده‌اند. شما نمی‌توانید آن‌ها را بیرون کنید.»[۲۸]

۲۰ آبان

مولوی عبدالحمید با تکرار انتقاد روزهای پیشین از کشتار مردم توسط نیروهای امنیتی و انتقاد از بیانیه نمایندگان مجلس مبنی بر درخواست مجازات معترضان،[۲۹] خطاب به دستگاه قضایی بیان کرد: «حرف مردم را بشنوید. زندانیان سیاسی را آزاد کنید. حکم سنگین به آن‌ها ندهید.» وی افزود: «ما دشمن نیستیم. ما خیرخواه همه هستیم. متأسفانه به حرف‌ها توجه نشده‌است که این مشکلات وجود دارد.»[۳۰]

۲ دی

مولوی عبدالحمید سرکوب اعتراضات سراسری را محکوم کرد و خطاب به هیئت حاکمه خواستار بازگشت نظامیان به پادگان‌ها گردید.[۳۱]

۹ دی

مولوی عبدالحمید ادعای مقامات حکومتی مبنی بر تجزیه طلبی را مردود دانسته و گفت: «اولین مخالف تجزیه طلبی ما اقوام بلوچ، کرد، فارس، عرب، ترکمن، ترک، لر، گیلکی و سایر اقوام ایرانی هستیم.»[۳۲][۳۳] پرنفوذترین روحانی سنی مذهب ایران حکومت جمهوری اسلامی را به لزوم پایبندی به حقوق انسانی و شهروندی بهاییان ایران فراخواند و خواستار اجرای «عدالت و آزادی» و رفع تبعیض‌های موجود برای همه مردم ایران گردید.[۳۲][۳۳]

۱۶ دی

مولوی عبدالحمید امام جمعه اهل سنت زاهدان گفت که ایران مال همه است. ایران فقط مال روزه‌داران و نمازگزاران نیست، مال تمام اقوام و اقلیت‌ها و بی‌دین‌ها و دین‌دارهاست؛ نه اینکه بگوییم کشور ما فقط متعلق به کسانی است که در نماز جمعه شرکت می‌کنند. خیر این‌طور نیست.[۳۴][۳۵] وی اضافه کرد که قوانین ساخته بشر وحی منزل نیستند و می‌توانند تغییر کنند. لذا بسیاری از قوانینی که مردم از آن ناراضی‌اند مانند اعدام‌ها باید تغییر کنند.[۳۵] وی همچنین در نماز جمعه زاهدان گفت: زدن متهمان و گرفتن اعتراف اجباری نه تنها شرعی نیست، بلکه براساس همین قانون اساسی جمهوری اسلامی غیر قانونی است. حاکمان اختیارات خدایی ندارند و باید به حرف مردم گوش دهند.»[۳۶]

۲۳ دی

امام جمعه اهل سنت زاهدان در کنایه به سخنان علی خامنه‌ای در باره «احساسات و نقش‌آفرینی» مداحان گفت که مشکلات مردم با سخنرانی ائمه جمعه و مداحان حل نمی‌شود کشور به متفکر نیاز دارد و نه مداح[۳۷][۳۸] وی با تأکید بر وسعت و فراگیربودن مشکلات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مردم، گفت که راه حل برون‌رفت از مشکلات این کشور اعدام نیست.[۳۹] مولوی عبدالحمید در خطبه نماز جمعه خواهان آزادی نویسندگان، روزنامه‌نگاران و جوانان معترض به جمهوری اسلامی گردید.[۳۹][۴۰] عبدالحمید گفت: « برای آزادی زندانیان خود نمی‌خواهیم پیش کسی التماس کنیم. حرف ما این است که چرا این افراد را زندان کرده‌اید؟ اکثر این افراد بی‌گناه هستند و باید آزاد بشوند. وقتی کسی انسانی را نکشته است چرا باید اعدام شود؟»[۴۱]

جستارهای وابسته

منابع

  1. مولوی عبدالحمید خواستار برگزاری رفراندوم با حضور ناظران بین‌المللی شد
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ "مرگ بر خامنه‌ای" در زاهدان؛ حمایت عبدالحمید از بهایی‌ها
  3. «مولوی عبدالحمید کیست؟ از «منادی وحدت شیعه و سنی» تا منتقد سرسخت حکومت ایران». بی‌بی‌سی فارسی. ۱۸ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۲.
  4. مولوی عبدالحمید بایگانی‌شده در ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۳ توسط Wayback Machine - سیدعطاالله مهاجرانی - جرس
  5. «فراخوان مردمی مولوی عبدالحمید برای شناسایی عوامل حادثه امروز». سایت خبری تحلیلی تابناک|اخبار ایران و جهان. ۲۰۰۹-۱۰-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۲۷.
  6. «شیخ الاسلام مولانا عبدالحمید در یک نگاه». پایگاه اطلاع‌رسانی شیخ الاسلام مولانا عبدالحمید. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۲۷.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «اعتراض مولوی عبدالحمید به جلوگیری از برگزاری نماز عید اهل سنت». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۰۱۱-۰۸-۳۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۲۷.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ «اعتراض شدید امام جمعه اهل سنت زاهدان به تبعیض مذهبی در ایران». دویچه وله. ۲۰۱۱-۱۱-۱۰. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۲۷.
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ «مولوی عبدالحمید خواستار پایان دادن به سیاست تبعیض علیه اهل سنت شد». تلویزیون رسا. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۲۵.
  10. Sharafedin, Bozorgmehr (2016-08-06). "Iranian Sunni cleric says executions may inflame regional tensions" (به انگلیسی). Retrieved 2021-08-25.
  11. «شیخ الاسلام مولانا عبدالحمید در یک نگاه». پایگاه اطلاع‌رسانی شیخ الاسلام مولانا عبدالحمید. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۱۵.
  12. «جایزه امسال کانون مدافعان حقوق بشر به امام جمعه زاهدان اهداء شد». رادیو فردا. ۲۰۱۴-۱۲-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۱۲-۲۴.
  13. «مولوی عبدالحمید برنده جایزه تلاشگر حقوق بشر سال 1393 کانون مدافعان حقوق بشر». کانون مدافعان حقوق بشر. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ دسامبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۴-۱۲-۲۴.
  14. «مولوی عبدالحمید، امام جمعه اهل سنت زاهدان، پیروزی طالبان را تبریک گفت». صدای آمریکا فارسی. ۲۶ مرداد ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۲۵.
  15. «کانون مدافعان حقوق بشر جایزه «تلاشگر حقوق بشر» را از مولوی عبدالحمید پس گرفت». صدای آمریکا فارسی. ۲ شهریور ۱۴۰۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۲۵.
  16. «مولوی عبدالحمید: اعدام چاره کار نیست». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۰۱۰-۰۱-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۲۸.
  17. «پیشرفت دنیوی و سعادت اخروی هر انسان، نتیجه تلاش اوست». پایگاه اطلاع‌رسانی شیخ الاسلام مولانا عبدالحمید. ۲۰۱۳-۰۵-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۶-۲۸.
  18. «سفر به چابهار». ۲۵ آبان ۱۳۹۳.
  19. «واکنش مولانا عبدالحمید به امضای «توافق‌نامهٔ صلح» بین طالبان و آمریکا». سنی آنلاین. ۲۰۲۰-۰۳-۰۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۱۵.
  20. Welle (www.dw.com)، Deutsche. «مولوی عبدالحمید: طالبان از نصرت خدا و حمایت مردمی برخوردار است | DW | 14.08.2021». DW.COM. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۸-۱۵.
  21. مولوی عبدالحمید: طالبان به کدام مجوز شرعی جلو تحصیل دختران را گرفته‌اند؟, retrieved 2022-12-14
  22. «روحانی سنی مذهب ایرانی خطاب به طالبان: با کدام مجوز شرعی جلوی آموزش دختران را گرفته‌اید؟». افغانستان اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۱۴.
  23. «انصاف| رسانه خبری تحلیلی». انصاف نیوز. ۲۵ اسفند ۱۳۹۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۲۸.
  24. «واکنش جامعه المصطفی به اظهارات مولوی عبدالحمید». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۰-۰۳-۱۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۰۱.
  25. «مولانا عبدالحمید خواستار رفع ممنوعیت قانونی اهل سنت برای تصدی ریاست‌جمهوری شدند». پایگاه اطلاع‌رسانی شیخ الاسلام مولانا عبدالحمید. ۲۰۱۷-۰۴-۲۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۱۰-۲۸.
  26. «گرفتن اعتراف اجباری از دیدگاه اسلام قابل قبول نیست». پایگاه اطلاع‌رسانی شیخ الاسلام مولانا عبدالحمید. ۲۰۱۹-۰۸-۲۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۱-۰۲-۲۵.
  27. «مولوی عبدالحمید: رفراندوم بگذارید و نتیجه آن را بپذیرید». بی‌بی‌سی فارسی. ۴ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۵ نوامبر ۲۰۲۲.
  28. ۲۸٫۰ ۲۸٫۱ «مولوی عبدالحمید خواستار برگزاری رفراندوم با حضور ناظران بین‌المللی شد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۱.
  29. «انتقاد شدید مولوی عبدالحمید از نمایندگان مجلس به دلیل درخواست اعدام معترضان». رادیو فردا. ۱۱ نوامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۲.
  30. خبرآنلاین - مولوی عبدالحمید، این جمعه چه گفت؟ / ناآرامی در برخی شهرهای سیستان و بلوچستان
  31. «مولوی عبدالحمید در نمازجمعه زاهدان خواستار بازگشت نظامیان به پادگان‌ها شد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۲۴.
  32. ۳۲٫۰ ۳۲٫۱ «مولوی عبدالحمید: در جمهوری اسلامی به قوانین ضعیف موجود هم عمل نمی‌شود». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۲.
  33. ۳۳٫۰ ۳۳٫۱ «دفاع کم‌سابقه امام‌جمعه زاهدان از حقوق بهائیان ایران؛ جمهوری اسلامی «اجازه انتقاد» بدهد». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۰۲.
  34. نیوز، اخبار روز ایران و جهان | آفتاب (۱۴۰۱/۱۰/۱۶ - ۲۳:۲۴). «مولوی عبدالحمید: ایران مال همه است». fa. دریافت‌شده در 2023-01-11. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  35. ۳۵٫۰ ۳۵٫۱ «چهاردهمین جمعه اعتراضی زاهدان؛ فشارها و بازداشت‌های گسترده برای جمهوری اسلامی نتیجه نداشت». ار.اف.ای - RFI. ۲۰۲۳-۰۱-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۱.
  36. «مولوی عبدالحمید: حاکم اختیارات خدایی ندارد؛ اعتراف اجباری قانونی نیست». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۱.
  37. «تظاهرات هزاران نفری در زاهدان و طعنه مولوی عبدالحمید به خامنه‌ای: کشور متفکر لازم دارد، نه مداح». ار.اف.ای - RFI. ۲۰۲۳-۰۱-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۶.
  38. «کنایه مولوی عبدالحمید به خامنه‌ای درباره نقش‌آفرینی مداحان: مداحی مشکل کشور را حل نمی‌کند». ایران اینترنشنال. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۶.
  39. ۳۹٫۰ ۳۹٫۱ «مولوی عبدالحمید: راه‌ برون‌رفت از مشکلات کشور اعدام نیست». العربیه فارسی. ۲۰۲۳-۰۱-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۳-۰۱-۱۶.
  40. «عبدالحمید: راه برون‌رفت از مشکلات زندان و اعدام نیست».
  41. اقتصاد24، پایگاه خبری، تحلیلی (۱۴۰۱/۱۰/۲۳ - ۰۹:۴۴). «پاسخ مولوی عبدالحمید به حملات محمدجواد لاریجانی | اقتصاد24». fa. دریافت‌شده در 2023-01-16. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)

پیوند به بیرون