مدرسه سپهدار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
مدرسه سپهدار
Imam Khomeini Seminary (1).jpg
نام مدرسه سپهدار
کشور  ایران
استان مرکزی
شهرستان شهرستان اراک
بخش مرکزی
اطلاعات اثر
نوع بنا مسجد و مدرسه
کاربری مسجد
کاربری کنونی حوزه علمیه
دیرینگی ساخته شده در دوره قاجار
دورهٔ ساخت اثر Flag of Persia (1910).svg.قاجار
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت -
تاریخ ثبت ملی -

مدرسه سپهدار یکی از بناهای تاریخی باقی‌مانده از دوره قاجار است که هم‌زمان با تأسیس بازار اراک به دستور یوسف خان گرجی سپهدار اعظم و بانی شهر اراک ساخته شد.[۱] مدرسه سپهدار، نخستین مدرسه بناشده در اراک (سلطان‌آباد) به حساب می‌آید.[۲]

پیشینه[ویرایش]

این مدرسه اولین مرکز علوم دینی در اراک است.[۳] مدرسهٔ سپهداری به عنوان نخستین بنای شهری با اقتباس از سبک مدارس دوره صفویه و با کاشیکاری‌های ظریف و زیبای دوره قاجار یکی از بناهای موجود در مجموعه بازار اراک است.[۴] این مدرسه به وسیله یوسف خان سپهدار (پدر داماد فتحعلی‌شاه قاجار) بنا شده و آیت‌الله حاج‌آقا محسن عراقی در توسعه آن نقش مهمی داشته‌است.[۵] در سال ۱۳۳۳ هجری قمری آیت‌الله حائری یزدی این مدرسه را به یکی از حوزه‌های علمیه بزرگ کشور تبدیل کرد.[۶]

معماری[ویرایش]

معماری داخل مدرسه از طرح چهار ایوانی پیروی می‌کند که از آن میان دو ایوان شمالی و جنوبی بلندتر و عظیم تر از دو دیگری است. در پیرامون حیاط مدرسه بیست و پنج حجره وجود دارد و هر حجره دارای یک ایوان کوچک در جلو و قسمت نشیمن در عقب می‌باشد، سردر و لچکی حجره‌ها با کاشیهای خشتی هفت رنگ تزئین یافته‌است. گنبد مدرسه یک پوش بوده و در نوع خود بزرگترین گنبد آجری در بافت قدیمی اراک محسوب می‌شود.[۷] از عناصر داخلی مدرسه می‌توان به آب‌انبار و صحنی نسبتاً وسیع با حوضی سنگی در میان آن اشاره کرد.

دانش‌آموختگان سرشناس[ویرایش]

از جمله شخصیت‌هایی که در این مدرسه به کسب معارف اسلامی پرداخته‌اند می‌توان به آقا نورالدین عراقی،[۸] آیت‌الله خمینی، آیت‌الله گلپایگانی، سید احمد خوانساری، آیت الله اراکی و آیت الله کمره‌ای، مرحوم گواری و ذوالفنون... اشاره کرد.[۹]

نگارخانه[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «آثار تاریخی شهر اراک». اتاق بازرگانی و صنایع و معادن اراک. بازبینی‌شده در ۷/۸/۱۳۹۱. 
  2. داود نعیمی. «فصل یازدهم: مدارس علمیه دینی». در افتخارآفرینان استان مرکزی. چاپ اول. کومه، ۱۳۸۵. ۴۰۹. شابک ‎۹۶۴-۲۵۹۸-۰۹-۴. 
  3. نعیمی، داود. آیات سرمد زندگانی اولاد میرعلی محمد جد اعلای سادات کرهرود. چاپ اول. اراک: مولف، ۱۳۸۰. ۱۳۱. شابک ‎۹۶۴-۳۶۰-۴۰۹-۸. 
  4. «مدرسه علمیه «سپهدار» اولین پایگاه علوم دینی اراک». خبرگزاری قرآنی ایران، ۱۱/۸/۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۷/۸/۱۳۹۱. 
  5. «حوزه علمیه اراک؛ از حجره امام (ره) تا بزرگترین حوزه غرب کشور». پایگاه خبری جماران، ۲۹/۱/۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۸/۸/۱۳۹۱. 
  6. «ماجرای تدبیر مؤسس حوزه علمیه قم در برابر رضاخان». عصر شیعه، ۱۸/۷/۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۸/۸/۱۳۹۱. 
  7. «مدرسه سپهداری اراک نگینی در مرکز شهر اراک». مرکزی دیلی، ۲۸/۳/۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۷/۸/۱۳۹۱. 
  8. «معرفی استان مرکزی». اداره کل فرهنگ و ارشاد استان مرکزی. بازبینی‌شده در ۸ مهر ۱۳۹۱. 
  9. -اراك-مهد-پرورش-بزرگان-علوم-ديني-است/فرهنگی/ «مدرسه سپهداری اراک مهد پرورش بزرگان علوم دینی است». ایرنا، ۹ فروردین ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۷/۸/۱۳۹۱.