پرش به محتوا

مدرسه سپهدار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
مدرسه سپهدار
ناممدرسه سپهدار
کشورایران
استانمرکزی
شهرستانشهرستان اراک
بخشمرکزی
اطلاعات اثر
نوع بنامسجد و مدرسه
کاربریمسجد
کاربری کنونیحوزه علمیه
دیرینگیساخته شده در دوره قاجار
دورهٔ ساخت اثرFlag of Persia (1910).svg .قاجار
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت-
تاریخ ثبت ملی-
Map
مدرسه سپهدار در ایران واقع شده
مدرسه سپهدار
مدرسه سپهدار
مکان در ایران

مدرسه سپهدار یکی از بناهای تاریخی باقی‌مانده از دوره قاجار است که هم‌زمان با تأسیس بازار اراک به دستور یوسف خان گرجی سپهدار اعظم و بانی شهر اراک ساخته شد.[۱] مدرسه سپهدار، نخستین مدرسه بناشده در اراک (سلطان‌آباد) به حساب می‌آید.[۲]

پیشینه

[ویرایش]

این مدرسه اولین مرکز علوم دینی در اراک است.[۳] مدرسهٔ سپهداری به عنوان نخستین بنای شهری با اقتباس از سبک مدارس دوره صفویه و با کاشیکاری‌های ظریف و زیبای دوره قاجار یکی از بناهای موجود در مجموعه بازار اراک است.[۴] این مدرسه به وسیله یوسف خان سپهدار (پدر داماد فتحعلی‌شاه قاجار) بنا شده و حاج‌آقا محسن عراقی در توسعه آن نقش مهمی داشته است.[۵] در سال ۱۳۳۳ هجری قمری عبدالکریم حائری یزدی این مدرسه را به یکی از حوزه‌های علمیه بزرگ کشور تبدیل کرد.[۶]

معماری

[ویرایش]

معماری داخل مدرسه از طرح چهار ایوانی پیروی می‌کند که از آن میان دو ایوان شمالی و جنوبی بلندتر و عظیم تر از دو دیگری است. در پیرامون حیاط مدرسه بیست و پنج حجره وجود دارد و هر حجره دارای یک ایوان کوچک در جلو و قسمت نشیمن در عقب می‌باشد، سردر و لچکی حجره‌ها با کاشیهای خشتی هفت رنگ تزئین یافته است. گنبد مدرسه یک پوش بوده و در نوع خود بزرگ‌ترین گنبد آجری در بافت قدیمی اراک محسوب می‌شود.[۷] از عناصر داخلی مدرسه می‌توان به آب‌انبار و صحنی نسبتاً وسیع با حوضی سنگی در میان آن اشاره کرد.

دانش‌آموختگان سرشناس

[ویرایش]

از جمله شخصیت‌هایی که در این مدرسه به کسب معارف اسلامی پرداخته‌اند می‌توان اشاره کرد به:

نگارخانه

[ویرایش]

پانویس

[ویرایش]
  1. «آثار تاریخی شهر اراک». اتاق بازرگانی و صنایع و معادن اراک. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ مارس ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۷ آبان ۱۳۹۱.
  2. داود نعیمی (۱۳۸۵)، «فصل یازدهم: مدارس علمیه دینی»، افتخارآفرینان استان مرکزی، کومه، ص. ۴۰۹، شابک ۹۶۴-۲۵۹۸-۰۹-۴
  3. نعیمی، داود (۱۳۸۰). آیات سرمد زندگانی اولاد میرعلی محمد جد اعلای سادات کرهرود. اراک: مولف. ص. ۱۳۱. شابک ۹۶۴-۳۶۰-۴۰۹-۸.
  4. «مدرسه علمیه «سپهدار» اولین پایگاه علوم دینی اراک». خبرگزاری قرآنی ایران. ۱۱ آبان ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۷ آبان ۱۳۹۱.[پیوند مرده]
  5. «حوزه علمیه اراک؛ از حجره امام (ره) تا بزرگ‌ترین حوزه غرب کشور». پایگاه خبری جماران. ۲۹ فروردین ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ دسامبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۸ آبان ۱۳۹۱.
  6. «ماجرای تدبیر مؤسس حوزه علمیه قم در برابر رضاخان». عصر شیعه. ۱۸ مهر ۱۳۹۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۸ آبان ۱۳۹۱.
  7. «مدرسه سپهداری اراک نگینی در مرکز شهر اراک». مرکزی دیلی. ۲۸ خرداد ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۷ آبان ۱۳۹۱.[پیوند مرده]
  8. «معرفی استان مرکزی». اداره کل فرهنگ و ارشاد استان مرکزی. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۸ مهر ۱۳۹۱.