نیم‌ور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از نیم ور)
پرش به: ناوبری، جستجو
نیم‌ور
نیموَر
NimVar Profile.jpg
کشور  ایران
استان مرکزی
شهرستان محلات
بخش مرکزی
نام(های) دیگر نیمه‌ور
نام(های) قدیمی آورد، نیم‌آورد
ممنور، نیسور، تیمور[۱]
سال شهرشدن ۱۳۵۹[۲]
مردم
جمعیت ۷۵۰۷نفر[۳]
جغرافیای طبیعی
ارتفاع از سطح دریا ۱۵۹۹ متر[۵]
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۱۵ درجه سانتی گراد[۶]
میانگین بارش سالانه ۳۰۰ میلیمتر[۷]
اطلاعات شهری
شهردار محمد مازندرانیان فرد[۹]
ره‌آورد سنگ تزیینی، غلات، پنبه
قیسی، بادام، انگور
پیش‌شماره تلفنی ۰۸۶۶۳۳۲[۸]
وبگاه nimvarcity.ir
تابلوی خوش‌آمد به شهر

نیم‌وَر یا نیمه‌ور شهری مهم و تاریخی است،[۱۰] که در بخش مرکزی شهرستان محلات استان مرکزی ایران، در ۲۵۰ کیلومتری جنوب تهران و مابین راه مواصلاتی شهرهای دلیجان و خمین قرار دارد. این شهر از لحاظ جغرافیایی در جنوب شرقی استان مرکزی قرار گرفته و در شمال آن قم‌رود و در جنوب آن کوه‌های آتشکوه قرار دارند.

نام نیم‌ور در کتاب‌ها و اسناد تاریخی تحت نام‌های مختلفی نظیر آوَرد، نیم‌آوَرد، مَمنور، نَیسور و تَیمور[۱] به ثبت رسیده‌است. اوج شکوفایی نیم‌ور در دوران ساسانیان و بعد از احداث سدی بر روی رودخانه قمرود بوده است[۱۱] که امروز بقایای این سد قدیمی با نام بند نیم‌ور در کنار شهر قرار دارد.[۱۲]

قدمت نیم‌ور به دوران ساسانیان[۱۳] و اشکانیان بازمی‌گردد. شواهد و مدارکی نیز با قدمتی که به ۲٬۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح بازمی‌گردد نیز در این منطقه کشف شده‌است.[۱۴] این شهر دارای آثار تاریخی متعدد و کوه‌های سنگی دارای معادن سنگ غنی تراورتن، فلوئورین و سنگ‌های تزیینی است.[۱۵] از این رو صنعت غالب در این شهر مربوط به سنگ است.[۹]

در دوران معاصر، این شهر با رکود مواجه شده اما با پیوستن دهستان باقرآباد به این شهر و احداث شهرک صنعتی،[۱۶] دانشگاه علمی کاربردی نیم‌ور،[۱۷] برگزاری نمایشگاه بین الملی سنگ ایران در این شهر،[۱۸] و همچنین برگزاری جشنواره‌های فرهنگی همچون بیل‌گردانی، باسلق و کاچی[۱۹] از رونق اقتصادی برخوردار شده‌است.

وجه تسمیه[ویرایش]

در بارهٔ ریشه‌شناسی نام نیم‌ور اختلاف نظر زیادی وجود دارد که تعدادی از آن نظرات در اینجا آمده است:

  • به عقیدهٔ برخی، نام این شهر در دوران اشکانیان، آورد به معنای میدان جنگ بوده‌است. پس از پایان جنگ‌های اشکانیان به علت خاموش شدن شعله جنگ به نیم آورد[۲۰] تغییر نام پیدا کرده و اکنون پس از گذشت زمان به نیم‌ور تبدیل شده‌است.[۱][۲۱]
  • نظریه دیگر دربارهٔ نامگذاری این شهر این است که این شهر توسط یکی از امرای کیانیان به نام همای دختر بهمن ساخته شده که لقب او نیمور بوده‌است.[۲۲]
  • برخی هم معتقدند که نام این شهر از کلمهٔ «ور» که در زبان اوستایی و پهلوی به معنای دژ است[۲۳] گرفته شده و اشاره به دژ ساروجی ستونی شکل و کم عرض میل میلونه (دژ واقع در روی ستون) در این شهربوده‌است.
  • همچنین از این شهر در کتب تاریخی به نام‌های ممنور، نیسور، تیمور نیز یاد شده‌است.[۱]
  • در حال حاضر نام شهر نیم‌ور به صورت نیمور و نیمه‌ور هم نوشته می‌شود.

پیشینه[ویرایش]

ابن فقیه همدانی در کتاب مختصرالبلدان مربوط به سال ۲۹۰ هجری، این شهر را که از مراکز مهم مذهبی فلات ایران در روزگار باستان به شمار می‌رفته را هم تراز با ایوان کسری، قصر شیرین و معبد کنگاور دانسته‌است[۲۴] و دربارهٔ نیم‌ور چنین می‌نویسد:[۲۵]

... گویند هیچ بنایی از گچ و آجر،... شکوهمندتر از ایوان کسری نیست. در مداین، هیچ بنایی سنگی، زیباتر از قصرشیرین نیست… و هیچ بنایی از خشت و گل، خوش منظرتر از بنای تیمور، روستایی از اصفهان نیست و در این بنا تصویرها و اخبار و پندهای شگفت‌انگیزی است.

حمزه اصفهانی در حدود ۱۱۰۰ سال پیش گشتاسب‌شاه را دلیل آبادانی نیم‌ور دانسته و می‌نویسد:[۲۶]

گشتاسب در ممنور از روستای انارآباد واقع در ولایت اصفهان اتشکده‌ای ساخت و آبادی‌هایی از روستا بر آن وقف کرد.

در کتاب تاریخ قم که تخصصی‌ترین کتاب جغرافیایی دربارهٔ منطقهٔ فعلی شمال استان‌های قم و مرکزی است و بیش از هزار سال از تاریخ نگارش آن می‌گذرد از نیم‌ور (نیمه‌ور) به عنوان منطقه‌ای با بیش از هزار سال قدمت نام برده شده‌است که در منطقه استاق انار (نام قدیم شهرستان محلات) قرار دارد:[۲۷][۲۸]

نیمور از حیازات انار است و آتشکدهٔ آن و آتش آن در بشتاسف ملک نصب کرده‌است و برافروخته و آن را چندین اوقاف است و گویند که نیمور سه برادر بنا کرده‌اند و آن بنای عجیب و تا الیوم قایم و مستحکم است و نقش‌های آن باقی اند. گویا نقاشان آن بامداد در آن آمده‌اند و شبانگاه بیرون رفته‌اند…

در بعضی منابع تاریخی نیز، آبادانی نیم‌ور را به امیران عسکریه نسبت داده‌اند.[۱][۱۳]

این شهر بعد از احداث سدی در روزگار ساسانیان بر روی رودخانه قمرود و کندن کانالی به طول ۱۸ کیلومتر برای تأمین آب مصرفی ساکنان از رونق بسیاری برخوردار شده بود.[۲۴]

در کتاب نزهت‌القلوب[۲۹] نوشته حمدالله مستوفی دربارهٔ نیم‌ورآمده‌است:[۱][۳۰]

نیم‌ور از اقلیم چهارم است. جمشید پیشدادی ساخت و در آنجا جهت خود قصری عالی کرده بود. افعال و آثار آن هنوز باقی است و گشتاسف در او آتشخانه ساخت و هوایش خوب و معتدل است و در محصول و ارتفاعات مانند نطنز

در کتاب بستان‌السیاحه[۳۱] مربوط به سال ۱۲۴۸ هـ. قمری نیز، نیم‌ور این‌طور توصیف شده‌است:[۱]

قریه‌ای است خجسته اثر در زمین فرح‌انگیز و قرب رود (گهرخیز) واقع و اطرافش واسع از توابع محلات و هوایش به جهت آیات، آبش خوش و خاکش مرغوب است. قدیم‌الایام شهری بوده و مرور دهورش قریه نموده، باغات فراوان دارد و مردمی همگی شیعی کذهب مکرر مشاهده شده‌است.

فتحعلی شاه قاجار قریه نیم‌ور، محلات و مناطق اطراف را به حسن‌علی شاه محلاتی که داماد وی بود، واگذار کرد.[۳۲] نیم‌ور تا زمان ناصرالدین شاه از آبادی‌های خالصه به شمار می‌رفت.

در زمان حکومت مسعود میرزا ظل‌السلطان در اصفهان، نیم‌ور همراه با ۶۰۰آبادی دیگر در حوزه اصفهان به اجاره او واگذار شد. اما پس از آغاز فروش خالصه‌ها در اواخر سلطنت ناصرالدین شاه و در دوران مظفرالدین شاه نیم‌ور به مالکیت دائمی ظل‌السلطان درآمد.[۳۳][۳۴]

در فرهنگ جغرافیای ایران مربوط به قرن معاصر نیز دربارهٔ نیم‌ورآمده است:[۳۵]

نیمور، قصبه مرکزی دهستان نیمور بخش حومهٔ شهرستان محلات و در دامنه سردسیری واقع است و ۱۷۰۰ سکنه دارد، آبش از رودخانه لعل بار، محصولش غلات، پنبه، کنجد، صیفی، میوه جات، قیسی، بادام، انگور، شغل اهالی، زراعت و صنایع دستی کرباس بافی است…

وضعیت طبیعی[ویرایش]

جغرافیا[ویرایش]

نیم‌ور ۲۵۰ کیلومتری جنوبغربی تهران قرار دارد. این شهر در مسیر جاده شهرستان‌های محلات به دلیجان و در ۱۰ کیلومتری شهر محلات قرار گرفته‌است.

حیات وحش[ویرایش]

نیم‌ور در شمالی‌ترین ناحیه پارک ملی موته قرار دارد. این پناهگاه حیات وحش، یکی از باارزش‌ترین مناطق ایران به خصوص از نظر گیاهان منحصر به فرد است که زیستگاهی مناسب برای زندگی آهو و منطقه‌ای برای تکثیر این گونه نیز به حساب می‌آید. تاکنون ۱۴۲ گونه مهره‌دار شامل ۲۵ گونه پستاندار، ۸۸ گونه پرنده، ۲۵ گونه خزنده، یک گونه دوزیست و ۳ گونه ماهی در این منطقه شناسایی شده است.[۳۶] همچنین در جریان سرشماری زمستانه پستانداران در موته که در سال ۱۳۹۵ برگزار شد مجموعاً ۱۸٫۰۵۲ رأس آهو، قوچ و میش، کل و بز در این منطقه شمارش گردید که این تعداد شامل ۸۵۱۰ آهو، ۷۵۷۶ قوچ و میش، ۱۹۶۶ کل و بز بوده است.[۳۷] هچنین طبق سرشماری زمستانه سال ۹۳، با اینکه این پناهگاه به عنوان زیست‌گاه اصلی گراز به شمار نمی‌رود اما ۳۵ رأس گراز نیز در این منطقه مشاهده شده است.

علاوه بر پارک ملی موته، منطقه حفاظت شده هفتادقله نیز در ۳۰ کیلومتری شمال‌غربی شهر نیم‌ور قرار دارد.

آب و هوا[ویرایش]

نیم‌ور از آنجایی که در بخش مرکز ایران قرار گرفته‌است، دارای آب و هوایی نسبتاً خشک است. این شهر با میانگین تقریبی ۳۰۰ میلیمتر در سال از جمله شهرهای فقیر از لحاظ منابع آبی در استان مرکزی است.[۷]

Weather-rain-thunderstorm.svgآب و هوای نیم‌ورNuvola apps kweather.svg

ژانویه فوریه مارس آوریل مـــــه ژوئـن ژوئیـه اوت سپتامبر اکتبـر نوامبر دسامبر سـال

گرم‌ترین
۷ ۱۲ ۲۳ ۲۷ ۳۶ ۴۳ ۴۳ ۴۳ ۴۱ ۳۲ ۱۸ ۹


سردترین
۳ ۷ ۱۲ ۱۹ ۲۱ ۲۰ ۱۶ ۹ ۳

باران
mm
۲۰ ۳۰ ۲۸ ۴۲ ۱۴ ۶ ۳ ۱ ۱ ۲۱ ۵۴ ۴۴ ۲۶۴
منبع: NASA Earth Observations Data Set Index [۳]
Source #2: AccuWeather

تأمین آب از لرستان[ویرایش]

پس از اجرای طرح انتقال آب از الیگودرز در شرق استان لرستان به قم که رسانه‌های ایران از آن با عنوان کلی و مبهم «طرح انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قم» نام می‌برند، شهرستان الیگودرز اکنون تأمین کننده اصلی آب مصرفی (شرب، صنعتی، کشاورزی) شهرهای خوانسار، گلپایگان، خمین، محلات، نیم ور، سلفچگان و قم می‌باشد.[۳۸][۳۹][۴۰] به گفته فتاح، وزیر وقت نیرو این آب یکی از بهترین آب‌های دنیا است.[۴۱]

مردم[ویرایش]

اشخاص مؤثر: جلال اسلامی، ارباب قنبر،

زبان[ویرایش]

بیشتر مردم این شهر به زبان فارسی صحبت می‌کنند. زبان راجی نیز در بخش‌هایی از منطقه استفاده می‌شود که ریشهٔ واژه‌های آن از زبان مادی است.[۴]

مذهب[ویرایش]

نمایی از محراب مسجد جامع نیم‌ور

پیش از حمله اعراب به ایران مردم این منطقه، دین زرتشتی داشته و یکتاپرست بوده‌اند. وجود آتشکده‌های بزرگ، از قبیل آتشکده آتشکوه و آتشکده خورهه در این منطقه دلیل بر این ادعا است.[۴]

این شهر به همراه محلات[۳۴] در دوره قاجاریه نیز از مراکز فرقه اسماعیلیه بوده‌است[۳۳] و هنوز هم برخی از اهالی و روستاهای جنوبی منطقه به این کیش گرایش دارند.[۴۲]

زین العابدین شیرازی دربارهٔ دین مردم نیم‌ور، در مشاهدات خود در کتاب بستان السیاحه در سال ۱۲۴۸ هجری قمری آورده که مذهب تمام مردم این منطقه شیعه بوده‌اند.[۳۱] در حال حاضر نیز دین بیشتر مردم این شهر اسلام و مذهب آنها شیعه دوازده امامی است.

جمعیت[ویرایش]

نیم‌ور در سرشماری عمومی سال ۱۳۵۵، ۲۸۶۵ نفر[۴۳] و در سرشماری سال ۱۳۶۵، ۴۲۹۴ نفر[۴۴] جمعیت داشته‌است. بر طبق سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز ملی آمار ایران، تعداد ۱۵۸۰ خانوار در این شهر زندگی می‌کنند که جمعیتی بالغ بر ۵۷۳۱ را شامل می‌شوند. از این مقدار ۲۸۸۶ نفر مرد و ۲۸۴۵ نفر زن هستند. همچنین نسبت جمعیت باسواد شهر ۴۲۸۶ و بی سواد ۹۴۵ نفر است.[۴۵] بر طبق آمار سال ۱۳۷۰ خورشیدی، در این شهر ۲۷۴ مهاجر خارجی زندگی می‌کنند.[۴۶]

هرم جمعیتی نیم‌ور در سال ۱۳۷۰ خورشیدی.[۴۷]
مردانسنزنان
۱۴۷ ۶۵+ ۱۱۳
۶۶ ۶۰–۶۴ ۶۷
۷۵ ۵۵–۵۹ ۶۷
۷۹ ۵۰–۵۴ ۹۸
۷۱ ۴۵–۴۹ ۷۳
۱۱۴ ۴۰–۴۴ ۸۷
۱۳۵ ۳۵–۳۹ ۱۱۳
۲۰۳ ۳۰–۳۴ ۱۲۵
۲۵۹ ۲۵–۲۹ ۲۳۵
۲۷۲ ۲۰–۲۴ ۲۶۱
۲۷۵ ۱۵–۱۹ ۲۳۹
۲۸۲ ۱۰–۱۴ ۲۸۴
۳۶۹ ۵–۹ ۳۵۹
۳۴۰ ۰–۴ ۲۹۳

بافت شهری[ویرایش]

میدان اصلی شهر

نیم‌ور شهری است که هم بافت شهری مدرن و هم از بافت روستایی در آن دیده می‌شود. شهرداری این شهر از سال ۱۳۵۹ تأسیس شده است.[۴۸] در نیم‌ور از آنجا که علاوه بر بافت صنعتی خود، بافتی سنتی نیز دارد، سعی شده هر دوی این رویکردهای مدرن و سنتی با هم دیده شود. به همین دلیل به وسیله هنرمندان این شهر، بزرگترین فرش گل و سنگ کشور در نیم‌ور درست شده تا نمادی از صنعت (سنگ) و سنت (فرش‌بافی) باشد.[۴۹]

گسترش شهر[ویرایش]

نیم‌ور در گذشته به صورت قصبه‌ای در داخل قلعه بوده‌است. در مرور زمان با اضافه شدن جمعیت بیشتر، به شکل امروزی درآمده‌است. از سال ۱۳۵۹ خورشیدی، روستای نیم‌ور به صورت رسمی به شهر نیم‌ور تبدیل شد.[۵۰]

با رشد جمعیت شهر نیم‌ور، دهستان باقرآباد با تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری و طبق طرح جامع شهر نیم‌ور،[۵۱] رسماً به شهر نیم‌ورالحاق شد[۵۲] و زمینهٔ تبدیل این شهر به یک بخش را فراهم کرد.[۵۳]

محله‌ها[ویرایش]

ساختمان شهرداری و شورای اسلامی شهر نیم‌ور

این شهر از زمان پیشینیان دارای هفت محله اصلی به نام‌های پانخل، پاچنار،[۵۴] کوچه بالاکوه، دروازه، در آب‌انبار، کوچه قرچه‌قینی‌ها و کوچه درحمام بوده‌است. البته امروزه با گسترش شهر، محله‌های جدیدی به نام خیابان‌های اصلی شهر و همچنین محله‌های مثل چهل دستگاه و شاجوب نیز پایه‌گذاری شده‌است.[۵۵]

آداب و رسوم[ویرایش]

با توجه به قدمت بسیار زیاد این شهر، مردم این منطقه دارای آداب و رسوم ویژه به خود هستند. مرتضی فرهادی در این باره می‌گوید:[۱۵]

نیم‌ور امروز برای خود شهری است، اما از آنجا که همه شهرهای امروز ما در حال تبدیل به قالبی یک شکل یک قواره‌اند… و همیشه نیز از هویت غنی فرهنگی بدور می‌افتند… دوست‌تر دارم نیم‌ور را به سیاق سنتی، قصبه‌ای بزرگ بنامم، چرا که هنوز چه در ساخت و مورفولوژی آن، چه ارزش‌ها و هنجارهای مردمان‌اش، چه در تولید کشاورزی و باغداری پر رونقش و چه در تأسیسات کهن آبیاری، جوی روبی شگفت‌آور، جشن آب (جشن پایان لایروبی) و بیل گردانی پهلوانانه و باستانی‌اش، رگه‌ها و رنگ و بویی از هویت فرهنگ بومی می‌توان یافت.

آبرسانی و لایروبی[ویرایش]

تصویری قدیمی از مراسم لایروبی مردم نیم‌ور

برخی از مورخان براین باورند که این رسوم نیم‌وری‌ها، نشات گرفته از اعتقادان زرتشتیان به اهورامزدا و تقدس آب است و این آیین را نوعی از آیین‌های ایزد آب‌ها می‌دانند.[۵۶]

از آنجا که این منطقه آب و هوایی گرم و نیمه کویری دارد، آب به عنوان عنصر اساسی برای کشاورزی در این منطقه مطرح است. فردی که به او میرنهر یا میرآب گفته می‌شود، مسئول تقسیم آب نهرهای منشعب از رودخانه لعل بار میان اراضی کشاورزی است.[۵۷]

روش تقسیم آب، طبق اسناد بسیار قدیمی روستا که به سند مادر معروف است تعیین می‌گردد. از اسناد آب همیشه سه نسخه در سه مکان مختلف، تهیه و نگهداری می‌شود تا امکان هیچ نوع دخل و تصرف در آن نباشد و مفقود نشود.[۵۷] طبق این سند، هر روز به ۲۴ قسمت تقسیم شده و به هر کدام از کشاورزان به اندازه وسعت زمین زراعی و میزان نیاز به آب، به صورت تصادفی یک ساعت خاص در روز و در هفته تعلق می‌گیرد که به صورت چرخشی تغییر می‌کند.

هر سال در مواقعی که گل و لای مسیر رودخانهٔ لعل‌بار را مسدود می‌کند یا در اواخر اسفند ماه و اوایل فصل بهار که رشد گیاهان و علف‌های هرز باعث سختی آبرسانی به مزارع این شهر می‌شود، با تصمیم بزرگان شهر و اعلام همگانی دستیار میرآّب، مردم در مسجد جامع جمع شده و از آنجا به دشت‌ها و زمین‌های کشاورزی می‌روند و با کمک یکدیگر به پاکسازی حریم جوی می‌پردازند. کشاورزانی که در مراسم لایروبی شرکت نمی‌کردند، برایشان جریمه در نظر گرفته می‌شده تا این انسجام و نظم دقیق حفظ شود.[۵۷]

سپس بعد از اتمام کار، همگی به برپایی جشن آب در میدان روستا[۵۸] می‌پردازند.[۵۹][۶۰] در این مراسم، کشاورزان روستا به صورت ارتشی مجهز به بیل و الاغ به رژهٔ نمایشی می‌پردازد.[۶۱] این جشن مخصوص اهالی که به صورت طنز و هجو برگزار می‌شود،[۶۱] همراه با نوای سرنا و سنج در برابر زنان روستا و ارباب روستا اجرا می‌شده‌است.[۵۷][۶۱]

امروزه در نیم‌ور دیگر این مراسم با این کیفیت برگزار نمی‌شود، زیرا کف نهر در سال‌های اخیر بتون شده‌است و دیگر لایروبی سالانه‌ای در کار نیست.[۵۷] امروزه این مراسم فقط در مواقعی که رشد گیاهان مانع آبرسانی شود انجام می‌شود.

بیل‌گردانی[ویرایش]

این آیین که در سال ۸۹ به عنوان میراث معنوی کشور به ثبت رسیده،[۶۲] به عنوان نمادی برای تشکر از آناهیتا الههٔ آب بوده که از زمان زرتشتیان در این شهر باقی‌مانده‌است.[۶۳] آیین بیل‌گردانی که به طور سنتی در ابتدای فصل بهار و ایام نوروز انجام می‌گیرد،[۶۴] از آیین و سنن این شهر تاریخی است که[۶۵] نزدیک به ۲۰۰۰ سال قدمت دارد.[۶۶]

بعد از انجام لایروبی، هنگامی که آب به نخستین پخشگاه آب (وارگو) می‌رسد مردم جشن بزرگی که یادگار سنت‌های پهلوانی است بر پا می‌کنند.[۶۷] شرکت کنندگان در این آیین بعد از مراسم مخصوص رژهٔ لایروبان،[۶۶] دو دسته بیل را که با طنابی به هم متصل شده به نحوی دور سر خود بچرخاند که این دو دسته به هم برخورد نکند و ورزشکار هم بتواند تعادل خود را حفظ کند. داور این مسابقه تماشاگران هستند که با تشویق‌ها یا هو کردن فرد پیروز را مشخص می‌کنند.[۶۸][۶۹]

این آیین همراه با موسیقی خاصی انجام می‌شود که با سازهای سنتی نواخته می‌شود[۷۰][۷۱] و به طور معمول در آخرین هفته ماه فرودین انجام می‌گیرد.[۷۲]

عزاداری محرم و نخل برداری[ویرایش]

عزاداری سنتی در نیم‌ور؛ مردی در لباس یک شیر پارچه‌ای رفته و به عنوان نمادی از همدردی همه موجودات زنده با کاروان اسیران و خاندان حسین ابن علی بعد از کشته شدن در کربلا همراه با کاروان نمادین حرکت می‌کند و بچه‌ها را نوازش می‌کند.

در ماه محرم مردم این شهر که عمدتاً شیعه هستند اقدام به برپایی عزاداری می‌کنند. ظهر عاشورا با تجمع در امامزاده صالح بر سر آرامگاه کشته شدگان جنگ ایران و عراق حاضر می‌شوند.[۷۳] در عصر روز عاشورا و با حضور عزاداران، مراسم نخل برداری و تعزیه خوانی برگزار می‌شود. این نخل نشانه تابوت حسین پسر علی است و قدمت آن به دوران صفویه بازمی‌گردد.[۷۴]

هیئت وزیران در جلسه آخر خود در سال ۱۳۹۵ با رعایت مقررات آیین‌نامه اجرایی کنوانسیون بین‌المللی حفظ میراث‌فرهنگی ناملموس، «مراسم نخل‌برداری در نیم‌ور» را با شماره ۱۳۸۲ در فهرست ملی میراث فرهنگی ناملموس کشور ثبت کرده است.

جیغون[ویرایش]

از دیرباز در این شهر کسانی بودند که اخبار هر روزه را از روی پشت بام و با صدای بلند به اطلاع مردم می‌رسانند. این اخبار شامل، مرگ اهالی شهر، برگزاری مراسم و نظیر اینها بوده‌است. به این افراد، «جیغون» می‌گویند. یعنی کسی که با جیغ و با صدای بلند اخبار را به اطلاع مردم می‌رساند.[۵۷]

قوچ گدار[ویرایش]

این آیین در ابتدای فصل پاییز و در هنگام زادوولد گوسفندان انجام می‌شود. قوچ گدار از دو واژه قوچ به معنای گوسفند نر و واژه گدار به معنای سینه کش و سر بالایی تپه تشکیل شده است. این آیین، نمادی از فراوانی، افزایش نعمت، ازدیاد نعمت پروردگار برای بندگان و آفریدگانش است. این آیین به شماره ۱۰۰ در فهرست آثار ملی نیازمند پاسداری فوری به‌ثبت رسیده و هر گونه اقدامی که موجب حفظ و احیای این میراث گردد مورد تأکید است.[۷۵]

در آئین قوچ گدار صاحب گله محلی مناسب را در نظر می‌گیرد و برخی از قوچ‌ها را تزئین کرده و رنگ می‌کنند. همچنین از دوستان و آشنایان و دامداران دیگر دعوت می‌کند تا در این آئین شرکت کنند. از شرکت کنندگان و مهمان‌ها با چای، شربت، شیرینی و میوه پذیرایی شده و نوای محلی با ساز و دهل نواخته می‌شود. هنرمندان چوب باز هم هنر کهن ایرانی را برای بازدیدکنندگان اجرا می‌کنند.[۷۶]

مناطق باستانی[ویرایش]

درب چوبی خانه‌ای قدیمی در قسمت قدیمی شهر

علیرغم تبدیل روستای نیم‌ور به شهر نیم‌ور، هنوز قسمت‌های شمالی این شهر بافت قدیمی خود را حفظ کرده‌اند. خانه‌ها، مسجد جامع قدیمی، حمام عمومی و… نمونه‌هایی هستند که از خشت و گل ساخته شده‌اند و هنوز پابرجا هستند. در کتاب مختصرالبلدان[۷۷] مربوط به حدود ۲۹۰ هجری قمری دربارهٔ زیبایی بناهای خشت و گلی نیم‌ورآمده‌است:[۷۸]

هیچ بنایی از خشت و گل، خوش منظرتر از بنای نیم‌ور روستایی از اصفهان نیست و در این بنا تصویرها و اخبار و پندهای شگفت‌انگیزی است.

وجود سنگ نگاره‌هایی بر روی صخره‌ها و سنگ‌ها در منطقه تیمره که[۷۹][۸۰][۸۱] قدمت بعضی به ۲۳۰۰ سال قبل از میلاد مسیح نیز می‌رسد،[۱۴][۸۲] گواه قدمت بسیار زیاد این منطقه‌است. مجموعه شگفت انگیر سنگ نگاره‌های تیمره، شامل هزاران تک نگاره، چند نگاره، تابلوهای پر نگاره، یک کتیبه پهلوی، چند کتیبه عربی و فارسی و بسیاری علایم و نشانه‌های نمادین است.[۸۳] همچنین وجود بناهای تاریخی مربوط به دوره‌های ساسانیان بیانگر قدمت و عظمت تاریخی این منطقه‌است.[۲۱]
از مهم‌ترین بناهای داخل شهر می‌توان به قلعهٔ جمشیدی منتصب به جمشید پیشدادی، قلعهٔ نایبی، مسجد جامع شهر منتصب به دوران صفویه،[۷۴] پل تاریخی باقرآباد و ستون‌های تاریخی میل میلونه اشاره کرد.

همچنین از مهم‌ترین بناهای خارج شهر نیز می‌توان به سنگ‌نبشته خورهه[۸۴] و آتشکده آتشکوه[۱۳][۸۵] اشاره کرد که در ۱۰ کیلومتری شهر و در دامنهٔ کوه آتشکوه قرار دارد.[۸۶] آندره گدار در کتاب آثار ایران دربارهٔ بنای آتشکده آتشکوه گفته‌است:[۱][۸۷]

ترکیب این بنا به نظر عجیب می‌رسد. شبستان بزرگ گنبددار خیلی بازی وجود دارد که گنبد آن بر پایه‌هایی با ستون‌های جاسازی شده در دیوار نهاده شده‌است.

در گذشته قبرستانی در کنار شهر وجود داشته که معروف به قبرستان بیت‌المقدس بوده‌است. باستان‌شناسان در این قبرستان اکتشافاتی انجام داده‌اند و ظروف سفالی متعلق به قرون گذشته در آن کشف گردیده‌است.[۸۸]

قلعه جمشیدی[ویرایش]

تاریخ‌نگاران قدمت این بنای باستانی را به زمان پادشاهی جمشید نسبت داده‌اند. مردم این شهر در زمان حمله آزادخان افغان به این منطقه در این قلعه پناه گرفته بودند و نیروهای آزادخان افغانی بعد از مدت‌ها محاصره نتوانستند وارد این قلعه شوند.[۸۹]

میل میلونه[ویرایش]

بازمانده‌های بنای میل میلونه

باقی‌ماندهٔ بنایِ سنگیِ عظیم و باستانی در شهر نیم‌ور است، که که از سنگ و ساروج ساخته شده‌است.[۱] به احتمال قوی، این بنا باقی‌مانده‌ای از آتشکده‌ای به نام ورنه (سرزمین محروسه پایینی) است[۹۰] که در تاریخ به آن اشاره شده‌است. این اثر تاریخی در سال ۱۳۸۶ توسط سازمان میراث فرهنگی با شماره ۱۹۶۸۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.[۹۱]

مسجد جامع[ویرایش]

مسجد جامع نیم‌ور که نام اصلی آن مسجد حاج عبدالمحمد نیم‌وری است، از بناهای ثبت شده این شهر است. این مسجد دارای ستون‌هایی به شکل مربعی است. کتیبه‌های گچ بری شده در کناره سقف، بر روی ستون‌ها قرار دارد. ساخت این بنا منسوب به دوره صفویه و قاجاریه است.[۷۴][۹۲]

به دلیل تعمیرات فراوان انجام گرفته بر روی بنا، مسجد کمی از حالت اولیه و سنتی خود خارج شده‌است.[۹۳] با این حال، این بنا در آبان ماه سال ۱۳۸۴ با شماره ۱۳۸۱۵ در فهرست آثار ثبت شدهٔ ملی قرار گرفته‌است.[۹۴]

یخچال نیم‌ور[ویرایش]

بنایی است که در قدیم از آن برای ساختن یخ در فصل زمستان و استفاده از آن در فصل تابستان استفاده می‌شده‌است.[۱] ساخت این بنا به دورهٔ قاجاریه نسبت داده شده‌است.[۷۴] مردم شهر از این یخچال برای تهیه یخ مورد نیاز خود در فصل تابستان؛ استفاده می‌کرده‌اند. میرآبها که مسئول و مباشر و ناظر بر تقسیم آب‌ها هستند،[۹۵] در فصل زمستان، برای تهیه یخ آب قنات یا نهرها را به حفره‌ها و گودال‌هایی که در نزدیک بنای یخچال بوده هدایت می‌کردند. بعد از آماده‌شدن یخ، با کمک مردم یخ‌ها را خرد می‌کردند و روی بستری از کاه در چالهٔ یخچال می‌ریختند. پس از پر شدن چاه یخچال، در آن را با گِل می‌بستند و عایق‌کاری می‌کردند. مردم شهر، در فصل تابستان درب یخچال را گشوده و از یخ موجود در آن استفاده می‌کردند.[۹۶]

در حال حاضر فضای داخلی این مکان تبدیل به گالری شده و در آن نمایشگاه‌های مختلف از قبیل نمایشگاه عکس نیم‌ور برگزار می‌شود.[۹۷]

پل باقرآباد[ویرایش]

پل باقرآباد مربوط به دوره قاجار است و در تاریخ ۲۸ شهریور ۱۳۸۶ با شمارهٔ ثبت ۱۹۶۹۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.[۹۸]

جاذبه‌های طبیعی[ویرایش]

طبیعت نیم‌ور در بهار

کوه‌های بلند اسور، زرد قلعه، دز، شیری چال، عباس‌آباد در نواحی شمالی شهر، رودخانه لعل‌بار و حاشیه دیدنی آن، و همچنین مزارع مختلف در قسمت جنوبی و در ارتفاعات و دامنه کوه زرده قلعه که تفرجگاه‌های طبیعی و تفریحی است، از دیدنی‌های شهر نیم‌ور می‌باشد.

بند نیم‌ور[ویرایش]

بر روی رودخانه لعل‌بار که در شمال منطقه نیم‌ور جاری است، سدی زده[۹۹] شده که مربوط به دوران ساسانیان است.[۱۲][۱۰۰][۱۰۱] در قسمتی از بند، دهانه‌ای به نام چاگور وجود دارد که آب در آن به سرعت می‌چرخد و پایین می‌رود. بنا بر افسانه‌های این شهر، در داخل چاگور چرخی به نام چرخ الماس کار گذاشته‌است که هرچه از دهانه چاگور پایین برود، از آن طرف خرد و متلاشی بیرون می‌آید. مردم این منطقه دلیل ساخت چاگور را تضمینی برای این می‌دانند که هیچ‌چیز نتواند جلوی جریان آب را در کانال سد کند.[۱]

رودخانه لعل‌بار[ویرایش]

این رودخانه یکی از زیرشاخه‌های اصلی قم‌رود است و از دشت‌های شمال شهر می‌گذرد.[۱۰۲] این رود به عنوان یکی از منابع اصلی آبیاری اراضی کشاورزی در منطقه‌است. این رود بعد از پیوستن به قم‌رود به رود قره چای می‌ریزد.[۱۰۳]

غار گدار چشمه[ویرایش]

این غار در کوه ارده و در جنوب نیم‌ور قرار دارد.[۹۹]

صنعت[ویرایش]

میدان سنگ؛ این بنا به عنوان نمادی از شهر که شهر صنعت معدن و سنگ است که در یکی از میادین اصلی شهر، قرار دارد.

معدن و سنگ‌های تزیینی[ویرایش]

کوه‌های سنگی این منطقه و به خصوص آتشکوه و عباس‌آباد اصلی‌ترین منبع درآمد برای اهالی بومی می‌باشد[۵۳] به طوریکه هشتاد درصد مردم این شهر در زمینه اکتشاف، استخراج و فرآوری سنگ فعالیت می‌کنند.[۹]

آتشکده آتشکوه در نزدیکی نیم‌ور علاوه بر موقعیت تاریخی، بزرگ‌ترین منبع سنگ تراورتن تزئینی صادراتی ایران می‌باشد.[۱۰۴] این معدن توسط قنبر رحیمی، که به سلطان سنگ ایران مشهور است،[۱۰۵][۱۰۶] کشف شده‌است.
سنگ‌های به کار رفته در میدان آزادی تهران و همچنین حرم حضرت عباس و امام حسین در کربلا از این معدن استخراج شده و توسط ارباب قنبر یه عنوان هدیه به این مکان‌ها داده شده‌است. هم اکنون مجسمه ارباب قنبر در یکی از میادین شهرهای ایتالیا به عنوان پدر سنگ ایران به نمایش گذاشته شده‌است.[۱۰۷]

بزرگترین فرش گل و سنگ کشور نیز یکی از سازه‌هایی است که به عنوان معرف صنعت این شهر رونمایی شده است.[۱۰۸]

برخی از معادن اصلی این شهر عبارتند از:[۱۰۹][۱۱۰]

ردیف نام معدن سنگ استخراجی نوع ماده صنعتی
۱ عباس‌آباد تراورتن مصالح ساختمانی
۲ آتشکوه تراورتن - فلوئورین - باریت - سرب - تراورتن قرمز مصالح ساختمانی - فلزی
۳ کوه سفید ۲ تراورتن مصالح ساختمانی
۴ باقرآباد فلوئورین - تراورتن سفید - مرمریت سیاه غیرفلزی - مصالح ساختمانی
۵ فریجان تراورتن مصالح ساختمانی
۶ گلشچمه تراورتن مصالح ساختمانی
۷ گز عنبر تراورتن مصالح ساختمانی
۸ دره بادام فلوئورین غیرفلزی
۹ نینه خاک صنعتی مصالح ساختمانی
۱۰ پرطاووسی مرمریت - تراورتن لیمویی - مرمر مصالح ساختمانی
۱۱ ترشاب تراورتن سفید و قرمز مصالح ساختمانی
۱۲ شهاب سنگ تراورتن مصالح ساختمانی
۱۳ خورهه باریت غیرفلزی
۱۴ موته طلا فلزی

نمایشگاه تخصصی سنگ و صنایع وابسته[ویرایش]

این نمایشگاه برای اولین بار در سال ۱۳۸۷، در فضایی به مساحت ۲ هکتار با حدود ۲۰۰۰ متر مربع فضای سرپوشیده و ۴۰۰۰ متر مربع فضای روباز، با حضور شرکت‌های ایرانی و خارجی برگزار شد. این نمایشگاه هر سال در مرداد ماه برگزار می‌شود. در این نمایشگاه، آخرین دستاوردهای تولیدی و صنعتی در زمینه سنگ‌های تزئینی، معدن، ماشین آلات و تجهیزات معدنی و فرآوری به نمایش در می‌آید.[۱۸]

در همین راستا در فضایی به مساحت ۳۰ هکتار و با همکاری سازمان توسعه و تجارت ایران و سازمان بازرگانی استان مرکزی، نمایشگاه دائمی بین‌المللی سنگ و صنایع وابسته در این منطقه در حال احداث است.[۱۱۱]

شهرک صنعتی[ویرایش]

این شهر دارای یک شهرک صنعتی نیز می‌باشد که در آن کارخانجات سنگبری، لاستیک‌سازی، فرش‌بافی و تولید ایزوگام قرار دارند.[۱۶]

کشاورزی[ویرایش]

شغل بسیاری از ساکنان این منطقه کشاورزی است و محصولات عمدهٔ آن، غلات، پنبه، کنجد، صیفی‌جات، میوه‌جات، قیسی، بادام، انگور است.[۸۸]

ره‌آوردها[ویرایش]

باسلق

ره‌آوردهای این شهر، شامل غذاهای سنتی، شیرینی‌ها و صنایع دستی این شهر:

شیرینی‌ها[ویرایش]

غذاهای سنتی[ویرایش]

صنایع دستی[ویرایش]

آموزش[ویرایش]

دانشگاه علمی کاربردی شعبه نیم‌ور

مدارس[ویرایش]

  • مقطع ابتدایی: شهید ملاعلی اکبری،[۱۱۳] دین و دانش[۱۱۳]
  • مقطع راهنمایی: سیدجمال الدین اسدآبادی،[۱۱۴] شهید مرتضی محمدی[۱۱۴]
  • مقطع دبیرستان: شهید دستغیب،[۱۱۵] تیموری[۱۱۵]

آموزش عالی[ویرایش]

پس از مطرح شدن احداث دانشگاه در شهر نیم‌ور در صحن علنی مجلس شورای اسلامی،[۱۱۶] دانشگاه جامع علمی کاربردی شعبه نیم‌ور در سال ۱۳۸۶ زیر نظر جهاد دانشگاهی افتتاح شد.[۱۷] این مرکز در رشتهٔ‌های نرم‌افزار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و ارتباطات (آی‌تی)، گل و گیاهان زینتی معماری و حسابداری مالی و دولتی اقدام به جذب دانشجو کرده‌است.[۱۱۷][۱۱۸] این واحد دانشگاهی، دارای مساحت تقریبی ۳٬۸۰۰ مترمربع است.[۱۱۷]

حمل و نقل[ویرایش]

نیم‌ور در کیلومتر ۱۰ جاده دلیجان به خمین قرار دارد.[۱۱۹] نزدیک‌ترین فرودگاه به این شهر فرودگاه اراک[۱۲۰] است. با این حال از طریق فرودگاه اصفهان و فرودگاه بین‌المللی امام خمینی هم می‌توان به آن دسترسی پیدا کرد.[۱۲۱]

نیم‌ور، هم‌اکنون بر روی خط سراسری راه آهن قرار ندارد و نزدیک‌ترین مسیر دسترسی ریلی از طریق خط‌آهن سراسری تهران - بندر امام خمینی است.

همچنین راه‌آهن دوخطه در دست احداث سریع‌السیر قم - اصفهان از نزدیکی این شهر می‌گذرد.[۱۲۲]

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

نیم‌ور

شهر نیم‌ور

آداب و رسوم‌

لایروبی | جشن آب | بیل گردانی | جیغون | قوچ گدار | نخل برداری 

جاذبه‌های طبیعی

پارک ملی موته  | غار گدار چشمه  | رودخانه‌های: قم‌رود و لعل‌بار | کوه‌های: آتشکوه | ارده | کمر 

اماکن تاریخی

داخل شهر: بقعۀ امام‌زاده صالح | بقعۀ امام‌زاده محمد | پل باقرآباد | کوفتر خون | قلعه جمشیدی | قلعه نایبی | مسجد بیت‌المقدس | مسجد جامع | یخچال نیم‌ور 
اطراف شهر: آتشکده آتشکوه | آتشکده خورهه | بند نیم‌ور | میل میلونه


یادداشت[ویرایش]

  • ^ نیم‌ور بخش اصلی منطقهٔ تاریخی تیمره‌است که شامل مناطق میان گلپایگان، خمین و نیم‌ور بوده‌است.
  • ^ در میان اهالی شهر او به ارباب قنبر معروف بوده‌است.

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ نیمه‌ور: هزاران سال آب و آتش - همشهری آنلاین
  2. شهرداری نیمور
  3. «سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ١٣٩۵، جمعیت تا سطح آبادی‌ها بر حسب سواد»(فارسی)‎. مرکز آمار ایران، ١٣٩۵. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۵ نوامبر ۲۰۱۲. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ پایگاه پژوهشی آریابوم - استان مرکزی
  5. مختصات و ارتفاع
  6. Nīmvar, (IR24), Iran
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ افتتاح طرح آبرسانی به شهر نیمور با حضور لاریجانی
  8. پیش شماره شهرها - مرکزی
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ گزارشی از شهر سنگی
  10. East and west, Volumes 40-41, stituto italiano per il Medio ed Estremo Oriente, 1990 , page: 41 - in google book
  11. [۱] - روزنامه ایران - شماره ۱۷۸۷ - ۴-۲-۱۳۸۰
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ روزنامه آفتاب یزد - جاذبه‌های طبیعی استان مرکزی، شماره ۲۵۰۶، تاریخ انتشار ۴-۹-۱۳۸۶
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ ۱۳٫۲ بقایای تمدن ساسانی در منطقه نیم‌ور
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ کشف علائم و نشانه‌های ۲۳۰۰ ساله در مرز استان اصفهان و مرکزی - روزنامه ایران - تاریخ انتشار ۲۴-۲-۱۳۸۷
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ «خورهه» و «نیمه‌ور» دو کهنسال نام‌آور شهرستان محلات - دکتر مرتضی فرهادی
  16. ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ پایگاه اطلاعات صنعتی و معدنی استان مرکزی
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ شعبه دانشگاه جامع علمی کاربردی در شهر نیم ور
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ دربارهٔ نمایشگاه
  19. آداب و رسوم محلی؛ ریشه‌های هویت‌ساز نسل جدید/تدوین طرح جامع گردشگری شهر نیم‌ور
  20. Albert Houtum- Schindler. Eastern Persian Irak. J. Murray, 1897.  [۲]
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ اولین جشنواره و نمایشگاه سنگ و صنایع وابسته نیم ور
  22. بقایای تمدن ساسانی در نیم‌ور
  23. بررسی نامهای تاریخی و کهن
  24. ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ شهر گلها - روزنامه ایران - شماره ۱۷۸۷ - ۴-۲-۱۳۸۰
  25. ابن فقیه. مختصرالبلدان. ۱۰۲. 
  26. حمزه بن حسن اصفهانی. تاریخ پیامبران و شاهان. ۳۷. 
  27. محلات - شهر گل و تاریخ و آب‌گرم
  28. قمی، حسن بن محمد بن حسن. تاریخ قم. ۷۴. 
  29. حمدالله مستوفی. نزهت‌القلوب. ۶۹. 
  30. مستوفی، مستوفی. نزهت القلوب. ۶۹. 
  31. ۳۱٫۰ ۳۱٫۱ زین العابدین شیروانی. بستان‌السیاحه. ۵۹۶. 
  32. استان مرکزی
  33. ۳۳٫۰ ۳۳٫۱ پیشینه تاریخی
  34. ۳۴٫۰ ۳۴٫۱ استان مرکزی - وب‌گاه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی
  35. فرهنگ جغرافیایی ایران، استان مرکزی. ۱۰۵۹. 
  36. پناهگاه حیات وحش موته
  37. سرشماری حیات وحش استان اصفهان سال ۱۳۹۵
  38. «نماینده قم:طرح انتقال آب'دز'، رؤیای مردم این استان را محقق می‌کند»(فارسی)‎. خبرگزاری ایرنا، ۲۷ فروردین ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  39. «آب رودخانه دز به قم رسید»(فارسی)‎. وب‌سایت جام‌جم آنلاین، ۱ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  40. «آب شیرین به قم رسید»(فارسی)‎. واحد مرکزی خبر جمهوری اسلامی ایران، ۱ اردیبهشت ۱۳۹۰. بازبینی‌شده در ۲ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  41. «طرح انتقال آب به ۴۰ شهر و روستای قم». جام جم آنلاین، ۱۶ آبان ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۴ اردیبهشت ۱۳۹۰. 
  42. چهارگوشه ایران: استان مرکزی
  43. مرکز آمار ایران، نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن، ۱۳۵۵
  44. مرکز آمار ایران، نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن، ۱۳۶۵
  45. جمعیت استان مرکزی
  46. «مهاجران ۱۰ساله‌وبیشتر واردشده‌طی۵ سال‌گذشته‌برحسب‌وضع‌فعالیت، جنس‌ووضع زناشویی مرکزی - شهرستان محلات- بخش‌مرکزی - شهر نیمور». درگاه ملی آمار. 
  47. «1 ـ جمعیت برحسب‌سن و جنس مرکزی - شهرستان محلات- بخش‌مرکزی - شهر نیمور». درگاه ملی آمار. 
  48. شهرداری نیم ور
  49. رونمایی از بزرگترین فرش گل و سنگ کشور در نیمور
  50. بانک اطلاعات تقسیمات کشوری- پورتال وزارت کشور
  51. نفیذ مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در خصوص طرح جامع شهر نیمور
  52. استاندار مرکزی: اصلاح الگوی مصرف با مشارکت عمومی عملیاتی شود
  53. ۵۳٫۰ ۵۳٫۱ «رئیس شورای شهر نیم‌ور: اقتصاد تک‌محوری، نیمور را با رکود مواجه کرده‌است»(فارسی)‎. ایرنا، ۲-۴-۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۲۵-۱-۱۳۸۸. 
  54. چنار خونبار تهران (پاچنار- محله بازار)
  55. عباس عبدالله گروسی. «نظام روستایی نیمور». 
  56. آب در ایران باستان - نوشتهٔ جعفر سپهری
  57. ۵۷٫۰ ۵۷٫۱ ۵۷٫۲ ۵۷٫۳ ۵۷٫۴ ۵۷٫۵ گفتگو در مه. درباره محمدرضا مقدسیان - روزنامه ایران، تاریخ انتشار ۶-۲-۱۳۸۵
  58. کاشفِ سؤالی در بارهٔ جهان، پرسشی در بارهٔ شکل
  59. مرتضی فرهادی. فرهنگ یاریگری در ایران: درآمدی به مردم شناسی و جامعه‌شناسی تعاون: یاریگری سنتی در آبیاری و کشتکاری. نیره توکلی خمینی. چاپ نوبت چاپ. تهران: مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۷۳. 
  60. مدیریت تقاضا و مصرف آب کشاورزی در شرایط بحران آب - سیدمحمدرضا زمزمیان
  61. ۶۱٫۰ ۶۱٫۱ ۶۱٫۲ گفتگو با محمدرضا مقدسیان، مستندساز و پژوهشگر
  62. ثبت جشن «تیرگان» و «بیل گردانی» در میراث معنوی کشور
  63. آب شناسی (دانش هیدرولوژی) در ایران باستان
  64. «جشنواره بیل‌گردانی در شهر نیم‌ور». خبرگزاری کشاورزی ایران، ۱۹-۱-۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۵-۱-۱۳۸۸. 
  65. مراسم سنتی بیل گردانی در نیم‌ور برگزار شد - وبگاه اداره کل تربیت بدنی استان مرکزی
  66. ۶۶٫۰ ۶۶٫۱ «مراسم سنتی بیل‌گردانی در شهر نیم‌ور برگزار شد»(فارسی)‎. ایسنا، خبرگزاری دانشجویان ایران - مرکزی، ۲۲-۱-۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۵-۱-۱۳۸۸. 
  67. بیل گردانی
  68. مرتضی فرهادی. «بیل‌گردانی» آخرین بازمانده یک ورزش پهلوانی و آئینی در «نیمور». . اولین همایش معنویت در ورزش، تهران، اداره کل تربیت بدنی بنیاد مستضعفان و جانبازان، فدراسیون ورزشهای جانبازان و معلولین جمهوری اسلامی ایران،، ۱۳۷۷، ۴۳. 
  69. سرود دشت نیمور در پاتوق فرهنگی تهران - وبگاه اینترنتی روزنامه ایران
  70. همایش موسیقی کار آوا با آیین بیل گردانی آغاز به کار کرد
  71. گزارش فارس از متن و حاشیه اولین روز همایش موسیقی کارآوا
  72. آیین بیل گردانی نیم‌ور 25 فروردین برگزار می‌شود
  73. « عزیز و نگار » و دو نکته در مورد داستان‌های عامیانه
  74. ۷۴٫۰ ۷۴٫۱ ۷۴٫۲ ۷۴٫۳ کاتالوگ نوروزی آشنایی با شهر نیم‌ور منتشر شده توسط کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر نیم‌ور
  75. دو آیین شهر نیم ور ثبت ملی شدند
  76. آیین کهن قوچ گدار در شهر نیم ور محلات برگزار شد
  77. معرفی نیم‌ور
  78. ابن فقیه همدانی. مختصرالبلدان. سال انتشار. ۱۰۲. 
  79. علی خاکمی. حفاری‌های خورهه. . راه دانش. ترجمهٔ غلامحسین رسولی، ش. ۱ و ۲ (بهار و تابستان ۷۴): ۵۳–۹۱. 
  80. مرتضی فرهادی. سنگ نگاره‌های سه جانور منقرض شده در نقوش ماقبل تاریخ و نویافتهٔ تیمره. . راه پژوهش، ش. ۶ و ۷ (پاییز ۷۴): ۱۴۵–۱۵۲. 
  81. مرتضی فرهادی. گزارش اجمالی و مقدماتی یک کشف. . تحقیق در علوم انسانی، ش. ۱ (بهار ۷۵): ۱۱۷–۱۲۲. 
  82. «کاملترین سنگ نگاره‌های کشور مورد غفلت واقع شده‌اند». سنگ نگاره‌های ایران. بازبینی‌شده در ۲۹۶-۰۳-۲۰۰۹. 
  83. موزه‌هایی در باد
  84. صفحه سنگ نبشته‌های خورهه در سایت جامع گردشگری ایران
  85. آتشکوه معبدی در مرکز ایران
  86. هلند ایران در یک قدمی تهران - روزنامه اعتماد - شماره ۱۶۲۱–۲/۱۲/۸۶
  87. گدار، آندره. آثار ایران، ترجمه ابوالحسن سروقد مقدم، مشهد، ۱۳۷۱، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی.
  88. ۸۸٫۰ ۸۸٫۱ ۸۸٫۲ معنی نیمور در لغت نامه دهخدا
  89. قلعه جمشیدی - سایت تخصصی میراث فرهنگی و گردشگری
  90. Mil Milooneh Fire Temple
  91. عجیب‌ترین بنای ساسانی!
  92. پرونده ثبتی مسجد جامع نیمور در سازمان میراث فرهنگی
  93. Nimvar Jame Mosques
  94. پروندهٔ ثبتی مسجد جامع نیمور
  95. معنای واژهٔ میرآب در لغتنامهٔ دهخدا
  96. یخچال نیم‌ور یادگاری در شهری کهن و نام‌آور - روزنامه ایران - سال دهم - شماره ۲۷۹۸ - تاریخ انتشار:۳۰/۲/۱۳۸۳
  97. نمایشگاه عکس جاذبه‌های تاریخی شهر نیم ور برپا شد
  98. «دانشنامهٔ تاریخ معماری ایران‌شهر». سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ایران. بازبینی‌شده در ۱۹/۵/۲۰۱۱. 
  99. ۹۹٫۰ ۹۹٫۱ جاذبه‌های طبیعی استان مرکزی
  100. Nimvar Historical Dam
  101. پرونده بند پل نیمه ور در پرونده‌های آثار ثبت شدهٔ ملی
  102. رودخانه‌های استان - سازمان میراث فرهنگی استان قم
  103. La'l Bar (Qomrood) River
  104. استان مرکزی در یک نگاه
  105. Azadi Tower in WikiMapia
  106. مافیای سنگ ایران چه کسانی هستند؟ - شریف نیوز - تاریخ انتشار: ۲۶/۵/۱۳۸۴
  107. قنبر رحیمی پدر سنگ ایران
  108. رونمایی از بزرگترین فرش گل و سنگ کشور در نیم‌ور
  109. معادن استان مرکزی
  110. ستاد سرمایه گزاری استان مرکزی، معادن
  111. نمایشگاه دائمی سنگ در نیم‌ور ایجاد می‌شود
  112. ۱۱۲٫۰ ۱۱۲٫۱ http://markazi.irib.ir/-/جشنواره-باسلق-و-کاچی-نیم-ور
  113. ۱۱۳٫۰ ۱۱۳٫۱ مدارس ابتدایی شهرستان محلات
  114. ۱۱۴٫۰ ۱۱۴٫۱ مدارس راهنمایی شهرستان محلات
  115. ۱۱۵٫۰ ۱۱۵٫۱ مدارس متوسطه شهرستان محلات
  116. مشروح مذاکرات جلسه ۱۴۰، تاریخ ۱۳۸۴/۰۶/۰۶، مجلس شورای اسلامی
  117. ۱۱۷٫۰ ۱۱۷٫۱ افتتاح مرکز نیمور - وبگاه دانشگاه جامع علمی - کاربردی واحد استان مرکزی
  118. مراکز علمی کاربردی جهاد دانشگاهی اراک و نیم‌ور در ۱۷ رشته دانشجو می‌پذیرند
  119. نقشه راه‌های کشور - سازمان نقشه‌برداری کشور
  120. Maps, weather, videos, and information about Nimvar, Iran
  121. Airports near Nimvar, Iran
  122. طرح‌های راه آهن موجود، در دست ساخت و مطالعه

منابع[ویرایش]

فارسی[ویرایش]

  • حکیم، محمدتقی خان. گنج دانش. محمدعلی صوتی، جمشید کیافر. تهران: انتشارات زرین، ۱۳۶۶. 
  • شیروانی، زین العابدین. بستان السیاحه. انتشارات کتابخانه سنایی. 
  • فرهنگ جغرافیایی ایران (استان مرکزی). تهران: انتشارات دایره جغرافیایی دانش، ۱۳۲۸. 
  • فرهادی، مرتضی. ««خورهه» و «نیمه‌ور» دو کهنسال نام‌آور». 
  • فرهادی، مرتضی. نیمه‌ور، کهنسال نام‌آور. . فصلنامه راه دانش، ش. ۷ و ۸ (پاییز و زمستان ۱۳۷۵). 
  • قمی، حسن بن محمد بن حسن. تاریخ قم. ترجمهٔ حسن بن علی بن حسن عبدالملک قمی. به تصحیح/ جلال الدین تهرانی. 
  • گدار، آندره. آثار ایران. ترجمهٔ ابوالحسن سروقد مقدم. مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، ۱۳۷۱. 
  • مستوفی، حمدالله. نزهت القلوب. به تحصحیح و اهتمام/ گای لسترانج. تهران: دنیای کتاب، ۱۳۶۲. 
  • مشکوتی، نصرت‌الله. فهرست بناهای تاریخی و اماکن باستانی ایرن. تهران: سازمان ملی حفاظت آثار باستانی ایران، ۱۳۴۹. 
  • ستون‌های خورهه و آتشکده آتشکوه مهم‌ترین آثار باستانی استان مرکزی
  • مراسم پهلوانی بیل‌گردانی در نیم‌ور برگزار می‌شود
  • شهر گلها - روزنامه ایران - شماره ۱۷۸۷ - سال هفتم - تاریخ انتشار ۴ اردیبهشت ۱۳۸۰
  • بقایای تمدن ساسانی در نیم‌ور - وبگاه کیمیانت تاریخ انتشار: چهارشنبه، ۲ آبان ماه، ۱۳۸۶
  • نیمه‌ور: هزاران سال آب و آتش - همشهری آنلاین
  • مختصات و ارتفاع

انگلیسی[ویرایش]

فرانسوی[ویرایش]

  • J. Feuvrier. Trois ans à la cour de Perse. Imprimerie Nationale, 1906.  [۷]

برای مطالعه و تماشا[ویرایش]

  • «خورهه» و «نیمه‌ور» دو کهنسال نام‌آور - مرتضی فرهادی
  • موزه‌هایی در باد، رساله‌ای در باب مردم‌شناسی هنر - مرتضی فرهادی، تهران، انتشارات دانشگاه علامه طباطبایی، ۱۳۷۷، ۴۰۴ ص
  • عب‍اس عب‍دالل‍ه‌گروسی. نظام روست‍ایی در نی‍مور مح‍لات. . فصلنامه راه دانش، ش. ۵ و ۶ (بهار و تابستان ۱۳۷۵). 
  • مرتضی فرهادی. نیمه‌ور، کهنسال نام‌آور. . فصلنامه راه دانش، ش. ۷ و ۸ (پاییز و زمستان ۱۳۷۵). 
  • مستند سرود دشت نیم‌ور - کارگردان: محمدرضا مقدسیان، ۱۳۶۷

پیوند به بیرون[ویرایش]

در پروژه‌های خواهر می‌توانید در مورد نیم‌ور اطلاعات بیشتری بیابید.


Search Wiktionary در میان واژه‌ها از ویکی‌واژه
Search Commons در میان تصویرها و رسانه‌ها از ویکی‌انبار