شلغم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شلغم
ریشه‌های شلغم
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
(طبقه‌بندی‌نشده): گیاهان گلدار
(طبقه‌بندی‌نشده): دولپه‌ای‌های نو
(طبقه‌بندی‌نشده): رزیدها
راسته: کلم سانان
تیره: شب‌بویان
سرده: کلم‌ها
گونه: B. rapa
جوره: B. rapa var. rapa
نام سه‌جمله‌ای
Brassica rapa var. rapa
لینه

شَلْغَم گیاهی است به رنگ سبز و سفید و با برگ‌هایی ناصاف و بریدگی‌های زیاد. ریشهٔ آن غدّه‌ای و به شکل‌های گرد و یا دراز به رنگ سفید با لکه‌های بنفش می‌باشد. شلغم نه تنها از نظر داشتن ویتامین و خواص معدنی‌اش ارزنده‌است، بلکه از حیث سایر ویژگی‌های غیر غذایی هم سرآمد بوده و در زمره سبزی‌های مهم شمرده می‌شود.

شلغم کامل با ساقه و برگ

.

علاوه بر پیاز، سبزی‌های لیفی (گیاهان سبز) نیز، عوامل عمدهٔ پیشگیری از سرطان به شمار می‌آیند، زیرا آنها همانند کلم پیچ و سایر گیاهان چلیپایی (یک گروه از گیاهان)، از موادی برخوردارند که رشد سرطان را در جانوران متوقف می‌سازند. همچنین شلغم روغنی (منداب) که شلغمی بزرگ و زردرنگ است، دارای مواد ضد سرطانی است.

یکی از این مواد ضد سرطان که در شلغم وجود دارد، «گلوکوسینولیت‌ها» نام دارند.

سبزی‌های شلغمی از قبیل کلم برگی و اسفناج، جزء این گیاهان سبز و پر برگ اند و مشاهده شده، در بین جمعیتی که این سبزی‌ها جزء بیشترین مواد غذایی مورد مصرفشان است، میزان ابتلای آنان به انواع سرطان‌ها به ویژه سرطان ریه کم بوده‌است.

مطالعات جهانی پیوسته حکایت از این داشته‌اند که گیاهان سبز، تند و پربرگ شاید تنها عوامل جلوگیری کننده از بعضی سرطان‌ها باشند.در ضمن چنین سبزی‌هایی از کاروتنوئیدها که شامل بتاکاروتن و کلروفیل است، سرشار هستند. هر دوی این مواد، خاصیت ضد سرطانی دارند.

نشانه‌های شلغم خوب[ویرایش]

شلغم خوب سه علامت دارد :

۱- شلغم باید پر باشد. بنابراین اگر وسط آن شل باشد و با فشار انگشت فرو برود، پلاسیده و مانده‌است و چنانچه پخته ومصرف شود، تولید نفخ می‌کند.

۲- پوست خارجی شلغم باید براق و شفاف باشد.

۳- شلغم باید سنگین باشد و وقتی وسط آن را بریدید، درونش روشن و شفاف باشد.

بر اساس تحقیقات و بررسی‌های دانشمندان، هر صد گرم شلغم دارای ۳۵ کیلو کالری انرژی، ۱ گرم پروتئین، ۷ گرم قند، ۲/۰ گرم چربی، ۱/۱ گرم فیبر، ۴۵ میلی گرم گوگرد، ۲۸۰ میلی گرم پتاسیم، ۶۰ میلی گرم کلسیم، ۳۶ میلی گرم ویتامینC است، همچنین صد گرم برگ شلغم دارای ۳۶ کیلو کالری انرژی، ۳ گرم پروتئین، ۴/۰ گرم چربی، ۵/۵ گرم قند، ۲/۱ گرم فیبر، ۵۵ میلی گرم گوگرد، ۳۷۵ میلی گرم پتاسیم، ۲۶۰ میلی گرم کلسیم، ۶۰ میلی گرم فسفر، ۹ میلی گرم سدیم، ۴/۲ میلی گرم آهن و ۴۰ میلی گرم ویتامینC است.

فواید دارویی[ویرایش]

علاوه بر ضد سرطان بودن این گیاه در درمان تنگی نفس نیز کاربرد دارد. شلغم درد مفاصل و دردهای معضلی ناشی از نقرس را تسکین می‌دهد. شلغم یا شلم ریشه متورم گیاهی از تیره شب بو است، شلغم دارای آب، پروتئین، کلسیم، فسفر، آهن، تیوسیانات، ید، گوگرد و ویتامین‌های A و B و C است. وی درخصوص اختلالات دستگاه گوارش و شلغم ادامه داد: شلغم اشتها آور، ملین مزاج است و ترشی شلغم تقویت کننده دستگاه گوارش و هضم کننده غذا است، شلغم پخته و نرم‌کننده سینه و درمان کننده تنگی نفس، سرخه، سیاه سرفه، برونشیت و دیگر اختلالات تنفسی است. وی خاطر نشان کرد: شلغم کلیه‌ها را تقویت می‌کند و دفع کننده سنگ مثانه و درمان کننده ناراحتی‌های مجاری ادرار است. همچنین شلغم درد مفاصل و دردهای مفصلی ناشی از نقرس را تسکین می‌دهد. خلاصه آن که شلغم گیاهی مفید و دارویی موثر در درمان اختلالات تنفسی، کلیوی، پوستی، گوارشی وناراحتی‌های مفاصل است. شغلم از گسترش بیماری جذام جلوگیری نمود و این بیماری را درمان می‌کند، این درحالی است که شلغم در درمان کم خونی، عفونت‌های دهان و گلو بسیار موثر است، آب شلغم درمان کننده مرض قند بوده و سرشار از انسولین است.

منابع[ویرایش]