روتنیم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
روتنیم، 44Ru
Ruthenium crystals.jpg
روتنیم
تلفظ‎/rˈθniəm/‎ (roo-THEE-nee-əm)
ظاهرsilvery white metallic
جرم اتمی استاندارد (Ar، استاندارد)۱۰۱٫۰۷(۲)[۱]
روتنیم در جدول تناوبی
Element 1: هیدروژن (H), Other non-metal
Element 2: هلیوم (He), Noble gas
Element 3: لیتیم (Li), Alkali metal
Element 4: برلیم (Be), Alkaline earth metal
Element 5: بور (B), Metalloid
Element 6: کربن (C), Other non-metal
Element 7: نیتروژن (N), Halogen
Element 8: اکسیژن (O), Halogen
Element 9: فلوئور (F), Halogen
Element 10: نئون (Ne), Noble gas
Element 11: سدیم (Na), Alkali metal
Element 12: منیزیم (Mg), Alkaline earth metal
Element 13: آلومینیم (Al), Other metal
Element 14: سیلسیم (Si), Metalloid
Element 15: فسفر (P), Other non-metal
Element 16: گوگرد (S), Other non-metal
Element 17: کلر (Cl), Halogen
Element 18: آرگون (Ar), Noble gas
Element 19: پتاسیم (K), Alkali metal
Element 20: کلسیم (Ca), Alkaline earth metal
Element 21: اسکاندیم (Sc), Transition metal
Element 22: تیتانیم (Ti), Transition metal
Element 23: وانادیم (V), Transition metal
Element 24: کروم (Cr), Transition metal
Element 25: منگنز (Mn), Transition metal
Element 26: آهن (Fe), Transition metal
Element 27: کبالت (Co), Transition metal
Element 28: نیکل (Ni), Transition metal
Element 29: مس (Cu), Transition metal
Element 30: روی (Zn), Other metal
Element 31: گالیم (Ga), Other metal
Element 32: ژرمانیم (Ge), Metalloid
Element 33: آرسنیک (As), Metalloid
Element 34: سلنیم (Se), Other non-metal
Element 35: برم (Br), Halogen
Element 36: کریپتون (Kr), Noble gas
Element 37: روبیدیم (Rb), Alkali metal
Element 38: استرانسیم (Sr), Alkaline earth metal
Element 39: ایتریم (Y), Transition metal
Element 40: زیرکونیم (Zr), Transition metal
Element 41: نیوبیم (Nb), Transition metal
Element 42: مولیبدن (Mo), Transition metal
Element 43: تکنسیم (Tc), Transition metal
Element 44: روتنیم (Ru), Transition metal
Element 45: رودیم (Rh), Transition metal
Element 46: پالادیم (Pd), Transition metal
Element 47: نقره (Ag), Transition metal
Element 48: کادمیم (Cd), Other metal
Element 49: ایندیم (In), Other metal
Element 50: قلع (Sn), Other metal
Element 51: آنتیموان (Sb), Metalloid
Element 52: تلوریم (Te), Metalloid
Element 53: ید (I), Halogen
Element 54: زنون (Xe), Noble gas
Element 55: سزیم (Cs), Alkali metal
Element 56: باریم (Ba), Alkaline earth metal
Element 57: لانتان (La), Lanthanoid
Element 58: سریم (Ce), Lanthanoid
Element 59: پرازئودیمیم (Pr), Lanthanoid
Element 60: نئودیمیم (Nd), Lanthanoid
Element 61: پرومتیم (Pm), Lanthanoid
Element 62: ساماریم (Sm), Lanthanoid
Element 63: اروپیم (Eu), Lanthanoid
Element 64: گادولینیم (Gd), Lanthanoid
Element 65: تربیم (Tb), Lanthanoid
Element 66: دیسپروزیم (Dy), Lanthanoid
Element 67: هولمیم (Ho), Lanthanoid
Element 68: اربیم (Er), Lanthanoid
Element 69: تولیم (Tm), Lanthanoid
Element 70: ایتربیم (Yb), Lanthanoid
Element 71: لوتتیم (Lu), Lanthanoid
Element 72: هافنیم (Hf), Transition metal
Element 73: تانتال (Ta), Transition metal
Element 74: تنگستن (W), Transition metal
Element 75: رنیم (Re), Transition metal
Element 76: اوسمیم (Os), Transition metal
Element 77: ایریدیم (Ir), Transition metal
Element 78: پلاتین (Pt), Transition metal
Element 79: طلا (Au), Transition metal
Element 80: جیوه (Hg), Other metal
Element 81: تالیم (Tl), Other metal
Element 82: سرب (Pb), Other metal
Element 83: بیسموت (Bi), Other metal
Element 84: پولونیم (Po), Other metal
Element 85: آستاتین (At), Metalloid
Element 86: رادون (Rn), Noble gas
Element 87: فرانسیم (Fr), Alkali metal
Element 88: رادیم (Ra), Alkaline earth metal
Element 89: آکتینیم (Ac), Actinoid
Element 90: توریم (Th), Actinoid
Element 91: پروتاکتینیم (Pa), Actinoid
Element 92: اورانیم (U), Actinoid
Element 93: نپتونیم (Np), Actinoid
Element 94: پلوتونیم (Pu), Actinoid
Element 95: امریسیم (Am), Actinoid
Element 96: کوریم (Cm), Actinoid
Element 97: برکلیم (Bk), Actinoid
Element 98: کالیفرنیم (Cf), Actinoid
Element 99: اینشتینیم (Es), Actinoid
Element 100: فرمیم (Fm), Actinoid
Element 101: مندلیفیم (Md), Actinoid
Element 102: نوبلیم (No), Actinoid
Element 103: لارنسیم (Lr), Actinoid
Element 104: رادرفوردیم (Rf), Transition metal
Element 105: دوبنیم (Db), Transition metal
Element 106: سیبورگیم (Sg), Transition metal
Element 107: بوهریم (Bh), Transition metal
Element 108: هاسیم (Hs), Transition metal
Element 109: مایتنریم (Mt)
Element 110: دارمشتادیم (Ds)
Element 111: رونتگنیم (Rg)
Element 112: کوپرنیسیم (Cn), Other metal
Element 113: نیهونیم (Nh)
Element 114: فلروویم (Fl)
Element 115: مسکوویم (Mc)
Element 116: لیورموریم (Lv)
Element 117: تنسین (Ts)
Element 118: اوگانسون (Og)
Fe

Ru

Os
تکنسیمروتنیمرودیم
عدد اتمی (Z)44
گروهگروه ۱۲
دورهدوره 5
بلوکبلوک-d
دسته Transition metal
آرایش الکترونی[Kr] 4d7 5s1
2, 8, 18, 15, 1
ویژگی‌های فیزیکی
فاز در STPجامد
نقطه ذوب2607 K ​(2334 °C, ​4233 °F)
نقطه جوش4423 K ​(4150 °C, ​7502 °F)
چگالی (near r.t.)12.45 g/cm3
در حالت مایع (at m.p.)10.65 g/cm3
حرارت همجوشی38.59 kJ/mol
آنتالپی تبخیر 591.6 kJ/mol
ظرفیت حرارتی مولی24.06 J/(mol·K)
فشار بخار
فشار (Pa) ۱ ۱۰ ۱۰۰ ۱ K ۱۰ K ۱۰۰ K
در دمای (K) 2588 2811 3087 3424 3845 4388
ویژگی‌های اتمی
عدد اکسایش−4, −2, 0, +1,[۲] +2, +3, +4, +5, +6, +7, +8 (یک اکسید اسیدی ملایم)
الکترونگاتیویمقیاس پائولینگ: 2.3
انرژی یونش
  • 1st: 710.2 kJ/mol
  • 2nd: 1620 kJ/mol
  • 3rd: 2747 kJ/mol
شعاع اتمیempirical: 134 pm
شعاع کووالانسی pm 146±7
Color lines in a spectral range
خط طیف نوری روتنیم
دیگر ویژگی ها
ساختار بلوریدستگاه بلوری شش‌گوشه
Hexagonal crystal structure for روتنیم
سرعت صوت thin rod5970 m/s (at 20 °C)
انبساط حرارتی6.4 µm/(m·K) (at 25 °C)
رسانندگی گرمایی117 W/(m·K)
رسانش الکتریکی71 n Ω·m (at 0 °C)
رسانش مغناطیسیپارامغناطیس[۳]
مدول یانگ447 GPa
مدول برشی173 GPa
مدول حجمی220 GPa
نسبت پواسون0.30
سختی موس6.5
سختی برینل2160 MPa
شماره ثبت سی‌ای‌اس7440-18-8
ایزوتوپ‌های روتنیم
ایزوتوپ فراوانی نیمه‌عمر (t۱/۲) حالت فروپاشی محصول
96Ru 5.52% 96Ru ایزوتوپ پایدار است که 52 نوترون دارد
97Ru syn 2.9 d ε - 97Tc
γ 0.215, 0.324 -
98Ru 1.88% 98Ru ایزوتوپ پایدار است که 54 نوترون دارد
99Ru 12.7% 99Ru ایزوتوپ پایدار است که 55 نوترون دارد
100Ru 12.6% 100Ru ایزوتوپ پایدار است که 56 نوترون دارد
101Ru 17.0% 101Ru ایزوتوپ پایدار است که 57 نوترون دارد
102Ru 31.6% 102Ru ایزوتوپ پایدار است که 58 نوترون دارد
103Ru syn 39.26 d β 0.226 103Rh
γ 0.497 -
104Ru 18.7% 104Ru ایزوتوپ پایدار است که 60 نوترون دارد
106Ru syn 373.59 d β 3.54 106Rh
| منابع
روتنیوم

روتنیوم عنصر ۴۴ با معادل انگلیسی Ruthenium نماد: Ru

خواص[ویرایش]

رتنیووم عنصری است فلزی با عدد اتمی ۴۴٬درگروه VIII و دوره پنجم جدول تناوبی جای دارد. جرم اتمی ۱۰۱٫۰۷ ٬ظرفیتها ۳٬۴٬۵٬۶٬۸ است دارای هفت ایزتوپ پایدار است.

مشخصات[ویرایش]

جامد سفید نقره‌ای از گروه پلاتین. جرم حجمی ۱۲٫۴۱ ٬نقطه ذوب ۲۳۱۰٬نقطه جوش ۳۰۰۰، سختی برینل ۲۲۰. با اسیدها واکنش نمی‌دهد٬اما اکسیدکننده‌ها بر آن موثرند

طرز تهیه[ویرایش]

به همراه پلاتین یافت می‌شود و با آن بازسازی می‌شود


کاربرد[ویرایش]

به عنوان کاتالیزگر سخت‌کننده برای پلاتین و پالادیوم در جواهر‌سازی و (در ساخت ابزاری با نوک یه لبهٔ تیز) ٬کاتالیزور، عامل تثبیت نیتروژن، در تهیه پاره‌ای از آلیاژ‌های ویژه ضد خوردگی، در ساخت وسیله‌های پزشکی، سلول‌های خورشیدی، آبکاری برقی، به عنوان جزء اصلی آلیاژهای اتصال برقی، در تولید کلر به روش برقکافت و …

منابع[ویرایش]

  1. Meija, J.; et al. (2016). "Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)". شیمی محض و کاربردی(نشریه). 88 (3): 265–91. doi:10.1515/pac-2015-0305.
  2. "Ruthenium: ruthenium(I) fluoride compound data". OpenMOPAC.net. Retrieved 2007-12-10.
  3. Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
  4. "روتنیم: ruthenium(I) fluoride compound data". OpenMOPAC.net. Retrieved 2007-12-10.
  • آقاپور مقدم، سید رضا، فرهنگ عناصر.
  • کتاب فرهنگ جامع شیی نوشته دکتر محمدرضا ملاردی و سید رضا آقا پورمقدم ، انتشارات مؤسسه فرهنگی مدرسه برهان ص۸۱۱