کربن دی‌اکسید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
گاز کربنیک
Carbon-dioxide-2D-dimensions.svg Carbon-dioxide-3D-vdW.svg
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس 124-38-9
پاب‌کم 280
شمارهٔ ئی‌سی 204-696-9
شمارهٔ یواِن 1013
Solid (یخ خشک): 1845
Mixtures with اتیلن اکساید: 1952 3300
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس FF6400000
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی CO2
جرم مولی 44.0095(14) g/mol
شکل ظاهری colorless gas
چگالی 1600 g/L solid; 1.98 g/L gas
دمای ذوب −78 °C (195 K) (تحت فشار)
دمای جوش
‎−57 °C (216 K) (تصعید)
انحلال‌پذیری in water 1.45 g/L
اسیدی (pKa) 6.35 and 10.33
گرانروی 0.07 cP at −78 °C
لحظهٔ دوقطبی صفر
ساختار
شکل مولکولی خطی
ترکیبات مرتبط
مرتبط با اکسیدها منوکسید کربن؛ کربن سابوکسید; منوکسید دی کربن؛ کربن تری اکسید
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
Infobox references

کربن دی‌اکسید ، دی‌اکسید کربن یا گازکربنیک با (فرمول شیمیایی CO۲)، از ترکیب کربُن با اکسیژن به دست می‌آید. گاز کربنیک بر اثر احتراق ذغال و مواد آلی در مجاورت اکسیژن، تخمیر مایعات، تنفس حیوانات و گیاهان و غیره به دست می‌آید.(به طور بسيار ساده تر ميتوان گفت زماني كه اكسيژن ميسوزد-يا به عبارت ديگر سوختن كامل صورت ميگيرد-گاز دي اكسيد كربن توليد ميشود)

گاز مزبور گازی است بی‌رنگ، بی‌بو، دارای طعمی مایل به حموضت. وزن مخصوص آن 1/52 است. چون این گاز سنگین‌تر از هواست، همیشه در طبقه ٔسفلای محیطی که حاصل می‌شود، پخش می‌گردد.

گیاهان از آن در فرایند فتوسنتز برای فرآوری کربوهیدرات‌ها بهره می‌برند و با گرفتن آن، از خود اکسیژن بیرون می‌دهند. CO۲ حاضر در اتمسفر در نقش یک سپر حرارتی برای زمین کار می‌کند و با اثر گلخانه‌ای طبیعی خود، از سرما در زمین جلوگیری می‌کند. اگرچه تراکم‌های بالای کربن دی‌اکسید در جو زمین، که با سوختن سوخت‌های فسیلی تولید می‌شود، به عنوان آلاینده جوی شناخته می‌شود.

گازهای گلخانه‌ای که کربن دی‌اکسید نیز یکی از آنهاست باعث می‌شود که اشعه‌های خورشید با طول موج پایین و از ابرها که آنها نیز جز گازهای گلخانه‌ای هستند بگذرند و بعد از برخورد به سطح زمین بازتاب شده و طول موج آن افزایش می‌یابد و از پرتوهای فرابنفش به فروسرخ تبدیل می‌گردد.

پرتوهای فروسرخ خطرناک نیستند و بعد از برخورد به گازهای گلخانه‌ای باز می‌گردند و نمی‌توانند از آنجا عبور کنند و باعث گرم شدن می‌شوند.

در صورت تنفس اين گاز انسان ابتدا احساس تنگي نفس كرده و پس ز مدت بسيار طولاني ممكن است خفه شود. دي اكسيد كربن برخلاف اكسيژن كه باعث شعله ور تر شدن آتش ميشود،باعث خفگي آتش ميشود، به همين خاطر است كه در كپسول هاي آتش نشاني گاز دي اكسيد كربن وجود دارد.

کشف[ویرایش]

گاز دی‌اکسید کربن نخستین بار توسط جوزف بلک دانشمند اسکاتلندی در دهه ۱۷۵۰ میلادی در دانشگاه گلاسگو کشف شد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]