دی‌نیتروژن تری‌اکسید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Dinitrogen trioxide
Dinitrogen trioxide
Dinitrogen-trioxide-xtal-3D-vdW.png
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس 10544-73-7 YesY
پاب‌کم 61526
کم‌اسپایدر 55446 YesY
ChEBI CHEBI:29799 YesY
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی N2O3
جرم مولی 76.01 g/mol
شکل ظاهری deep blue liquid
چگالی 1.4 g/cm3 liquid
1.783 g/cm3 (gas)
دمای ذوب −100.1 °C (173.05 K)
دمای جوش
‎3 °C (276 K)
انحلال‌پذیری در آب very soluble
ساختار
شکل مولکولی planar Cs
ترموشیمی
314.63 J K−1 mol−1
+91.20 kJ/mol
خطرات
شاخص ئی‌یو Not listed
طبقه‌بندی ئی‌یو Highly toxic (T+)
لوزی آتش
Flammability code 0: Will not burn. E.g., water Health code 3: Short exposure could cause serious temporary or residual injury. E.g., chlorine gas Reactivity code 0: Normally stable, even under fire exposure conditions, and is not reactive with water. E.g., liquid nitrogen Special hazard OX: Oxidizer. E.g., potassium perchlorateNFPA 704 four-colored diamond
نقطه اشتعال Non-flammable
ترکیبات مرتبط
مرتبط با نیتروژن اکسید دی نیتروژن مونوکسید
نیتریک اکسید
نیتروژن دی‌اکسید
دی‌نیتروژن تترااکسید
دی‌نیتروژن پنتاکسید
دی‌نیتروژن تری‌اکسید
ترکیبات مرتبط نیتراس اسید
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 YesY (بررسی) (چیست: YesY/N؟)
Infobox references

دی‌نیتروژن تری‌اکسید (به انگلیسی: Dinitrogen trioxide) با فرمول شیمیایی N۲O۳ یک ترکیب شیمیایی است که جرم مولی آن 76.01 g/mol می‌باشد. شکل ظاهری این ترکیب، مابع آبی است.

ساختار[ویرایش]

این ماده یک ترکیب مولکولی است و دارای توالی اتمها به شکل ONNO2 می‌باشد. در این مولکول هر دو اتم نیتروژن دارای سه قلمروی الکترونی هستند و این بدان معنا است که از اوربیتال‌های هیبریدی sp2 برای ایجاد پیوند استفاده کرده‌اند.از آن‌جا که اتم نیتروژن حامل یک اکسیژن، دارای جفت الکترون ناپیوندی است؛ تقارن ساختار مولکول به هم خورده است[۱]. پیوند بین دو اتم نیتروژن به شکل پیوند یگانه است ولی پیوند بین اتم‌های نیتروژن و اکسیژن بر دو نوع است. گروه NO2 دارای مرتبهٔ پیوند معادل 1٫5 و گروه NO دارای مرتبهٔ پیوند 2 استه. این واقعیت را می‌توان با دو ساختار رزونانسی برای این مولکول به نمایش گذاشت.

خواص فیزیکی[ویرایش]

این مولکول به دلیل عدم تقارن ساختار، خصلت قطبیت دارد که البته به دلیل نزدیک بودن الکترونگاتیوی اتمهای درگیر پیوند، چندان بالا نیست. همین قطبیت کم باعث می‌شود در آب و اتر حل شود. نقطهٔ ذوب و جوش این ماده پایین است؛ زیرا نیروی قدرتمندی بین مولکول‌هایش برقرار نیست. این ماده در دمای اتاق، گازی بی رنگ است.

طرز تهیه[ویرایش]

همان‌طور که ساختار مولکول این ماده مشخص می‌کند؛ می‌توان دی‌نیتروژن تری‌اکسید را از واکنش نیتروژن منواکسید و نیتروژن دی‌اکسید تهیه نمود. طی این واکنش بین اتم نیتروژن مولکول هر یک از مواد اولیه یک پیوند کووالانسی شکل گرفته و مولکول‌های محصول تشکیل می‌شوند[۲]: ON+NO2→ON-NO2

خواص شیمیایی[ویرایش]

این ماده همانند بسیاری از اکسیدهای نافلزی خصلت اسیدی دارد؛ به گونه‌ای که با آب واکنش داده و نیترو اسید (نیتروس اسید) را سنتز می‌کند: N2O3+H2O→2HNO2

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Chemistry; Charles E. Mortimer: 6th Edition; Chap.s 8&9
  2. Chemistry: Charles E. Mortimer: 6th Edition: Chap. 23