اکتینیم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از آکتینیم)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
رادیماکتینیمتوریم
La

Ac

Ute
ظاهر
نقرهy
ویژگی‌های کلی
نام، نماد، عدد اکتینیم، Ac، 89
تلفظ به انگلیسی ‎/ækˈtɪniəm/‎
ak-TIN-nee-əm
نام گروهی برای عناصر مشابه آکتینیدها
گروه، دوره، بلوک ۳، ۷، f
جرم اتمی استاندارد (227) گرم بر مول
آرایش الکترونی [Rn] 6d1 7s2
الکترون به لایه 2, 8, 18, 32, 18, 9, 2
ویژگی‌های فیزیکی
حالت جامد
چگالی (نزدیک به دمای اتاق) 10 g·cm−۳
نقطه ذوب (circa) 1323 K،‎ 1050 °C،‎ 1922 °F
نقطه جوش 3471 K،‎ 3198 °C،‎ 5788 °F
گرمای هم‌جوشی 14 کیلوژول بر مول
گرمای تبخیر 400 کیلوژول بر مول
ظرفیت گرمایی 27.2 کیلوژول بر مول
ویژگی‌های اتمی
وضعیت اکسید شدن 3
(neutral oxide)
الکترونگاتیوی 1.1 (مقیاس پاولینگ)
انرژی‌های یونش نخستین: 499 ر
دومین: 1170 کیلوژول بر مول
شعاع کووالانسی 215 pm
متفرقه
ساختار کریستالی face-centered cubic
مغناطیس no data
رسانایی گرمایی (300 K) 12 W·m−1·K−1
عدد کاس 7440-34-8
پایدارترین ایزوتوپ‌ها
مقاله اصلی ایزوتوپ‌های اکتینیم
ایزوتوپ NA نیمه‌عمر DM DE (MeV) DP
225Ac syn 10 d α 5.935 221Fr
226Ac syn 29.37 h β 1.117 226Th
ε 0.640 226Ra
α 5.536 222Fr
227Ac 100% 21.773 y β 0.045 227Th
α 5.042 223Fr

آکتینیوم (Actinium) از عناصر شیمیایی پرتوزا با نماد Ac و عدد اتمی ۸۹ است. اکتینیم از واژه یونانی aktis به معنی پرتو گرفته شده‌است. این عنصر به صورت طبیعی در کانی‌های اورانیوم از جمله پیچبلند یافت می‌شود و ۱۵۰ بار پرتوزاتر از رادیم است. این عنصر در خالص به رنگ نقره‌ای-خاکستری است. اکتینیم می‌تواند در اثر فروپاشی فرانسیم و هلیم را به وجود آورد.[۱]

تاریخچه[ویرایش]

این عنصر در سال ۱۸۹۹ توسط شیمی‌دان فرانسوی آندره-لویس دبیرن کشف شد.[۱]

خواص[ویرایش]

  • عدد اتمی: ۸۹
  • جرم اتمی: ۲۲۷
  • نقطه ذوب: C° ۱۰۵۰
  • نقطه جوش: C° ۳۱۹۸
  • شعاع اتمی: Å ۱٫۱۱۹
  • ظرفیت: ۳
  • رنگ: نقره‌ای
  • حالت استاندارد: جامد
  • نام گروه: ۳

ترکیب‌ها[ویرایش]

ایزوتوپ‌ها[ویرایش]

ایزوتوپ ایجاد فروپاشی نیمه‌عمر
۲۲۱Ac ۲۳۲Th(d,9n)۲۲۵Pa(α)→۲۲۱Ac α ۵۲ ms
۲۲۲Ac ۲۳۲Th(d,8n)۲۲۶Pa(α)→۲۲۲Ac α ۵٫۰ s
۲۲۳Ac ۲۳۲Th(d,7n)۲۲۷Pa(α)→۲۲۳Ac α ۲٫۱ min
۲۲۴Ac ۲۳۲Th(d,6n)۲۲۸Pa(α)→۲۲۴Ac α ۲٫۷۸ hours
۲۲۵Ac ۲۳۲Th(n,γ)۲۳۳Th(β)→۲۳۳Pa(β)→۲۳۳U(α)→۲۲۹Th(α)→۲۲۵Ra(β)۲۲۵Ac α ۱۰ days
۲۲۶Ac ۲۲۶Ra(d,2n)۲۲۶Ac α, β
electron capture
۲۹٫۳۷ hours
۲۲۷Ac ۲۳۵U(α)→۲۳۱Th(β)→۲۳۱Pa(α)→۲۲۷Ac α, β ۲۱٫۷۷ years
۲۲۸Ac ۲۳۲Th(α)→۲۲۸Ra(β)→۲۲۸Ac β ۶٫۱۵ hours
۲۲۹Ac ۲۲۸Ra(n,γ)۲۲۹Ra(β)→۲۲۹Ac β ۶۲٫۷ min
۲۳۰Ac ۲۳۲Th(d,α)۲۳۰Ac β ۱۲۲ s
۲۳۱Ac ۲۳۲Th(γ,p)۲۳۱Ac β ۷٫۵ min
۲۳۲Ac ۲۳۲Th(n,p)۲۳۲Ac β ۱۱۹ s

کاربردها[ویرایش]

از این عنصر می‌توان به عنوان منبع تولید نوترون استفاده کرد.[۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ چشر، جرارد. جدول تناوبی عناصر(مندلیف). انتشارات شباهنگ، ۱۳۹۱. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۶۱۲۷-۸۲-۱. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Farr, J (1961). "The crystal structure of actinium metal and actinium hydride". Journal of Inorganic and Nuclear Chemistry. 18: 42. doi:10٫۱۰۱۶/۰۰۲۲-۱۹۰۲(۶۱)۸۰۳۶۹-۲ Check |doi= value (help). 
  3. Stites, Joseph G.; Salutsky, Murrell L.; Stone, Bob D. (1955). "Preparation of Actinium Metal". J. Am. Chem. Soc. 77 (1): 237–240. doi:10.1021/ja01606a085. 
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Zachariasen, W. H. (1949). "Crystal chemical studies of the 5f-series of elements. XII. New compounds representing known structure types". Acta Crystallographica. 2 (6): 388. doi:10٫۱۱۰۷/S0365110X۴۹۰۰۱۰۱۶ Check |doi= value (help). 
  5. Zachariasen, W. H. (1949). "Crystal chemical studies of the 5f-series of elements. VI. The Ce2S3-Ce3S4 type of structure". Acta Crystallographica. 2: 57. doi:10٫۱۱۰۷/S0365110X۴۹۰۰۰۱۲۶ Check |doi= value (help). 
  6. Meyer, p. ۷۱
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ ۷٫۴ ۷٫۵ ۷٫۶ Fried, Sherman; Hagemann, French; Zachariasen, W. H. (1950). "The Preparation and Identification of Some Pure Actinium Compounds". Journal of the American Chemical Society. 72 (2): 771. doi:10.1021/ja01158a034. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ Zachariasen, W. H. (1948). "Crystal chemical studies of the 5f-series of elements. I. New structure types". Acta Crystallographica. 1 (5): 265. doi:10٫۱۱۰۷/S0365110X۴۸۰۰۰۷۰۳ Check |doi= value (help). 
  9. Meyer, pp. 87–88
  • ویکی‌پدیای انگلیسی

پیوند به بیرون[ویرایش]