آکتینیدها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

15 عنصر فلزی از اکتینیم (با عدد اتمی ۸۹) تا لورنسیم (با عدد اتمی ۱۰۳) واقع در دورهٔ هفتم جدول تناوبی را اکتینیدها می‌گویند. این نام از نام عنصر اکتینیم گرفته شده‌است. خواص شیمیایی این عناصر شبیه به عنصر اکتینیم است. همهٔ این عنصرها به جز لورنسیم جزو بلوک اف هستند. لورنسیم جزو بلوک دی است اما خواص شیمیایی‌اش مشابه با چهارده‌تای دیگر است. برعکس عنصرهای لانتانید، تنها سه عنصر اول این ردیف (توریم، پروتاکتینیوم و اورانیوم) در طبیعت یافت می‌شوند. از عنصر چهارم این سری به بعد که عنصرهای ترانس اورانیوم نام دارند، در طبیعت یافت نمی‌شوند و همگی رادیواکتیو هستند. در این عنصرها ساختارهسته نسبت به آرایش الکترونی از اهمیت کاربردی بیش تری برخوردار است. همه اکتینیدها هسته ناپایداری دارند، به این علت که ازجمله عنصرهای پرتوزا به شمار می‌آیند. شاید مشهورترین اکتینید، اورانیوم باشد که از فروپاشی هسته آن انرژی لازم برای تولید برق در نیروگاهها، زیر دریایی‌ها و ناوهای هواپیمابر فراهم می‌شود.

۸۹Ac ۹۰Th ۹۱Pa ۹۲U ۹۳Np ۹۴Pu ۹۵Am ۹۶Cm ۹۷Bk ۹۸Cf ۹۹Es ۱۰۰Fm ۱۰۱Md ۱۰۲No ۱۰۳Lr

خواص[ویرایش]

خواص اکتینیدها (the mass of the most long-lived isotope is in square brackets)[۱][۲]
Property Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Core charge ۸۹ ۹۰ ۹۱ ۹۲ ۹۳ ۹۴ ۹۵ ۹۶ ۹۷ ۹۸ ۹۹ ۱۰۰ ۱۰۱ ۱۰۲ ۱۰۳
جرم اتمی [۲۲۷] ۲۳۲٫۰۳۸۱ ۲۳۱٫۰۳۵۸۸ ۲۳۸٫۰۲۸۹۱ [۲۳۷] [۲۴۴] [۲۴۳] [۲۴۷] [۲۴۷] [۲۵۱] [۲۵۲] [۲۵۷] [۲۵۸] [۲۵۹] [۲۶۲]
تعداد ایزوتوپ‌های طبیعی ۳ ۱ ۲ ۳ ۱ ۲
Longest-lived isotope ۲۲۷ ۲۳۲ ۲۳۱ ۲۳۸ ۲۳۷ ۲۴۴ ۲۴۳ ۲۴۷ ۲۴۷ ۲۵۱ ۲۵۲ ۲۵۷ ۲۵۸ ۲۵۹ ۲۶۲
نیمه‌عمر of the longest-lived isotope ۲۱٫۸ years ۱۴ billion years ۳۲٬۵۰۰ years ۴٫۴۷ billion years ۲٫۱۴ million years ۸۰٫۸ million years ۷٬۳۷۰ years ۱۵٫۶ million years ۱٬۴۰۰ years ۹۰۰ years ۱٫۲۹ years ۱۰۰٫۵ days ۵۲ days ۵۸ min ۲۶۱ min
Electronic configuration in the ground state ۶d۱۷s۲ ۶d۲۷s۲ ۵f۲۶d۱۷s۲or 5f۱۶d۲۷s۲ ۵f۳۶d۱۷s۲ ۵f۴۶d۱۷s۲or 5f۵۷s۲ ۵f۶۷s۲ ۵f۷۷s۲ ۵f۷۶d۱۷s۲ ۵f۹۷s۲or 5f۸۶d۱۷s۲ ۵f۱۰۷s۲ ۵f۱۱۷s۲ ۵f۱۲۷s۲ ۵f۱۳۷s۲ ۵f۱۴۷s۲ ۵f۱۴۷s۲۷p۱
Oxidation state ۳ ۳، ۴ ۳، ۴، ۵ ۳، ۴، ۵، ۶ ۳، ۴، ۵، ۶، ۷ ۳، ۴، ۵، ۶، ۷ ۲، ۳، ۴ ۳، ۴ ۳، ۴ ۲، ۳ ۲، ۳ ۲، ۳ ۲، ۳ ۲، ۳ ۳
Metallic radius، nm ۰٫۲۰۳ ۰٫۱۸۰ ۰٫۱۶۲ ۰٫۱۵۳ ۰٫۱۵۰ ۰٫۱۶۲ ۰٫۱۷۳ ۰٫۱۷۴ ۰٫۱۷۰ ۰٫۱۸۶ ۰٫۱۸۶
Ionic radius، nm:
An۴+
An۳+


۰٫۱۲۶

۰٫۱۱۴

۰٫۱۰۴
۰٫۱۱۸

۰٫۱۰۳
۰٫۱۱۸

۰٫۱۰۱
۰٫۱۱۶

۰٫۱۰۰
۰٫۱۱۵

۰٫۰۹۹
۰٫۱۱۴

۰٫۰۹۹
۰٫۱۱۲

۰٫۰۹۷
۰٫۱۱۰

۰٫۰۹۶
۰٫۱۰۹

۰٫۰۸۵
۰٫۰۹۸

۰٫۰۸۴
۰٫۰۹۱

۰٫۰۸۴
۰٫۰۹۰

۰٫۰۸۴
۰٫۰۹۵

۰٫۰۸۳
۰٫۰۸۸
Temperature، °C:
melting
boiling

۱۰۵۰
۳۳۰۰

۱۷۵۰
۴۸۰۰

۱۵۷۲
۴۴۰۰

۱۱۳۰
۳۸۰۰

۶۴۰
۳۹۰۰

۶۴۰
۳۲۳۰

۱۱۷۶
۲۶۱۰

۱۳۴۰

۱۰۵۰

۹۰۰

۸۶۰

۱۵۳۰

۸۳۰

۸۳۰

۱۶۳۰
Density، g/cm۳ ۱۰٫۰۷ ۱۱٫۷۸ ۱۵٫۳۷ ۱۹٫۰۶ ۲۰٫۲۵ ۱۹٫۸۴ ۱۱٫۷ ۱۳٫۵۱ ۱۴٫۷۸
Standard electrode potential، V:
E° (An۴+/An۰)
E° (An۳+/An۰)


−۲٫۱۳

−۱٫۸۳

−۱٫۴۷

−۱٫۳۸
−۱٫۶۶

−۱٫۳۰
−۱٫۷۹

−۱٫۲۵
−۲٫۰۰

−۰٫۹۰
−۲٫۰۷

−۰٫۷۵
−۲٫۰۶

−۰٫۵۵
−۱٫۹۶

−۰٫۵۹
−۱٫۹۷

−۰٫۳۶
−۱٫۹۸

−۰٫۲۹
−۱٫۹۶


−۱٫۷۴


−۱٫۲۰

-
−۲٫۱۰
Color
[M(H۲O)n]۴+
[M(H۲O)n]۳+


Colorless

Colorless
Blue

Yellow
Dark blue

Green
Purple

Yellow-green
Purple

Brown
Violet

Red
Rose

Yellow
Colorless

نخودی
Yellow-green

سبز
سبز


Pink








خواص فیزیکی
ACTIION.PNG
Major crystal structures of some actinides vs. temperature Metallic and ionic radii of actinides[۲]
238PuO2
کالیفرنیم

ترکیب‌ها[ویرایش]

اکسیدها و هیدروکسیدها
An – اکتینید
**بسته به ایزوتوپ‌ها
نمک‌ها
*An – اکتینید
**بسته به ایزوتوپ‌ها
اینشتینیم تری یدید در تاریکی می‌درخشد.

کاربردها[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Yu.D. Tretyakov, ed. (2007). Non-organic chemistry in three volumes. Chemistry of transition elements 3. Moscow: Academy. ISBN 5-7695-2533-9. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ Greenwood, p. ۱۲۶۳
  3. Greenwood, p. ۱۲۶۵
  4. Myasoedov, pp. ۳۰–۳۱
  5. Z. K. Karalova, B. Myasoedov (1982). Actinium. Analytical chemistry items. Moscow: Nauka. 
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ V.A. Mikhailov, ed. (1971). Analytical chemistry of neptunium. Moscow: Nauka. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ E.S. Palshin (1968). Analytical chemistry of protactinium. Moscow: Nauka. 
  8. Myasoedov, p. ۸۸
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ "Таблица Inorganic and Coordination compounds" (in Russian). Retrieved 2010-07-11.  Unknown parameter |description= ignored (help)
  10. According to other sources, cubic sesquioxide of curium is olive-green. See "Соединения curium site XuMuK.ru" (in Russian). Retrieved 2010-07-11. 
  11. The atmosphere during the synthesis affects the lattice parameters, which might be due to non-stoichiometry as a result of oxidation or reduction of the trivalent californium. Main form is the cubic oxide of californium(III).
  12. Greenwood, p. ۱۲۶۸
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ "Information from webelements.com". 
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ Greenwood, p. ۱۲۷۰
  15. Myasoedov, pp. ۹۶–۹۹
  16. F. Weigel; J. Katz; G. Seaborg (1997). The Chemistry of the Actinide Elements 2. Moscow: Mir. ISBN 5-03-001885-9. 
  17. Nave, S.; Haire, R.; Huray, Paul (1983). "Magnetic properties of actinide elements having the 5f^{6} and 5f^{7} electronic configurations". Physical Review B 28: 2317. Bibcode:1983PhRvB..28.2317N. doi:10.1103/PhysRevB.28.2317 Check |doi= value (help). 
  • دانشنامه رشد

پیوند به بیرون[ویرایش]