دی‌اکسید کلر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
دی‌اکسید کلر
Structural formula of chlorine dioxide with assorted dimensions Spacefill model of chlorine dioxide
Chlorine dioxide gas and solution.jpg
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس 10049-04-4 YesY
پاب‌کم 24870
کم‌اسپایدر 23251 YesY
UNII 8061YMS4RM YesY
شمارهٔ ئی‌سی 233-162-8
MeSH Chlorine+dioxide
ChEBI CHEBI:29415 N
شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس FO3000000
1265
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
Image 2
خصوصیات
فرمول مولکولی ClO2
جرم مولی ۶۷٫۴۵ g mol−1
شکل ظاهری Yellow to reddish gas
بوی Acrid
چگالی 2.757 g dm−3[۱]
دمای ذوب −۵۹ درجه سلسیوس (−۷۴ درجه فارنهایت; ۲۱۴ کلوین)
دمای جوش
‎11 °C, 284 K, 52 °F
انحلال‌پذیری در آب 8 g dm-3 (at 20 °C)
انحلال‌پذیری soluble in alkaline and سولفوریک اسید solutions
اسیدی (pKa) 3.0(5)
ترموشیمی
257.22 J K-1 mol-1
104.60 kJ/mol
خطرات
MSDS ICSC 0127
شاخص ئی‌یو 017-026-00-3
طبقه‌بندی ئی‌یو Oxidising agent OVery Toxic T+خورنده CDangerous for the Environment (Nature) N
کدهای ایمنی , , R۲۶, R۳۴, R50
شماره‌های نگهداری (S1/2), S۲۳, S26, S۲۸, S36/37/39, S۳۸, S45, S61
لوزی آتش
Flammability code 0: Will not burn. E.g., water Health code 3: Short exposure could cause serious temporary or residual injury. E.g., chlorine gas Reactivity code 4: Readily capable of detonation or explosive decomposition at normal temperatures and pressures. E.g., nitroglycerin Special hazard OX: Oxidizer. E.g., potassium perchlorateNFPA 704 four-colored diamond
LD50 292 mg/kg (oral, rat)
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 N (بررسی) (چیست: YesY/N؟)
Infobox references

دی‌اکسید کلر یا کلرین دی اکساید (به انگلیسی: Chlorine dioxide) یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۲۴۸۷۰ است. شکل ظاهری این ترکیب، گاز قرمز و زرد است که با افزایش غلظت پررنگ تر می شود. کلرین دی اکساید کاملا در آب محلول بوده و حلالیت آن تابع فشار و دما می باشد. حساسیت گاز کلرین دی اکساید به فشار و دما مانع تولید انبوه و انتقال آن می گردد. به این دلیل این ماده بایستی در محل مورد نظر تولید و مصرف گردد. [۱]

کشف کلرین دی اکساید معمولا به سر هامفری دیوی، شیمیدان معروف انگلیسی، که در اوایل سال 1800 میلادی نتایج مربوط به واکنش میان کلرات پتاسیم و اسید سولفریک را گزارش نموده نسبت داده می شود. [۲]

اولین کاربرد موفقیت آمیز کلرین دی اکساید برای کنترل بو و طعم آب آشامیدنی در شهر نیاگارا در سال 1944 منجر به کاررد آن در بسیاری از تأسیسات مشابه گردید. طی سال های بعد از این کاربرد، محققین متعدد به بررسی و مطالعه تأثیر کلرین دی اکساید در نابودسازی میکروب ها در مقایسه با کلرین اقدام نمودند. [۳]

کلرین دای اکساید به طور فزاینده جهت کنترل رشد میکروبی در صنایع مختلف نظیر صنایع شیر و لبنیات، نوشابه سازی، چوب و کاغذ، فرآوری مواد غذایی، کشتارگاههای صنعتی، تأسیسات تصفیه و تهیه آب آشامیدنی، و واحدهای تصفیه و بهسازی پساب های شهری و صنعتی به دلیل تأثیر قابل توجه این ترکیب در تخریب و حذف ترکیبات خطرناک نظیر فنل ها، سولفیدها، سیانیدها، تیوسولفات ها و مرکاپتان ها مورد استفاده قرار دارد. همچنین کاربرد این ماده به عنوان میکروب کش مؤثر در استخراج و بهره برداری از چاه های نفت و گاز بسیار موفقیت آمیز بوده است. [۴]

استانداردها[ویرایش]

مطابق استاندارد کیفیت آب آشامیدنی سازمان بهداشت جهانی مربوط به سال 2011 (Guidlines for Drinking Water Quality, Fourth Edition, World Health Organization)، در سال های اخیر، به علت نگرانی های ناشی از محصولات جانبی ضدعفونی با کلر، کلرین دی اکساید مورد استفاده قرار گرفته است. معمولا کلرین دی اکساید بلافاصله قبل از استفاده، با افزودن گاز کلر یا یک محلول آبی کلرین به سدیم کلریت محلول در آب، تولید می شود. کلرین دی اکساید در آب تجزیه می شود تا کلریت و کلرات را تولید نماید. [۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. CRC91-page 4–58
  2. «شرکت مهندسی نیل‌تک | کلرین‌دی‌اکسید». بازبینی‌شده در 2017-01-31.