اینترنت چیزها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از اینترنت اشیا)
پرش به: ناوبری، جستجو
اینترنت چیزها، دستگاه‌ها و خودروهای مجهز به حسگرهای الکترونیکی و اینترنت را به یکدیگر متصل می‌کند.

اینترنت چیزها[۱][۲] یا چیزنت[۳] (به انگلیسی: Internet of Things) (مخفف انگلیسی: IoT) که گاهی در زبان انگلیسی اینترنت اشیا[۴] هم برای این کلمه استفاده می‌شود،[۵] به طور کلی اشاره دارد به بسیاری از چیزها شامل اشیا و وسایل محیط پیرامون‌مان که به شبکه اینترنت متصل شده و بتوان توسط اپلیکیشن‌های موجود در تلفن‌های هوشمند و تبلت کنترل و مدیریت شوند. اینترنت چیزها به زبان ساده، ارتباط سنسورها و دستگاه‌ها با شبکه‌ای است که از طریق آن می‌توانند با یکدیگر و با کاربرانشان تعامل کنند. این مفهوم می‌تواند به‌سادگی ارتباط یک گوشی هوشمند با تلویزیون باشد و یا به پیچیدگی نظارت بر زیرساخت‌های شهری و ترافیک. از ماشین لباسشویی و یخچال گرفته تا پوشاکمان؛ این شبکه بسیاری از دستگاه‌های اطراف ما را در برمی‌گیرد.[۶]

در طراحی معماری آن Auto-ID Center مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) نیز مشارکت دارد.

تاریخچه مفهوم[ویرایش]

اینترنتِ چیزها مفهومی جدید در دنیای فناوری و ارتباطات به شمار می آید اما عبارت اینترنت چیزها، برای نخستین بار در سال ۱۹۹۹ توسط کوین اشتون مورد استفاده قرار گرفت و جهانی را توصیف کرد که در آن هر چیزی، از جمله اشیای بی‌جان، برای خود هویت دیجیتال داشته باشند و به کامپیوترها اجازه دهند آن‌ها را سازماندهی و مدیریت کنند. اینترنت در حال حاضر همه مردم را به هم متصل می‌کند ولی با اینترنت چیزها تمام چیزها به هم متصل می‌شوند. البته پیش از آن کوین کلی در کتاب قوانین نوین اقتصادی در عصر شبکه‌ها (۱۹۹۸) موضوع نودهای کوچک هوشمند (مانند سنسور باز و بسته بودن درب) که به شبکه جهانی اینترنت وصل می‌باشند را مطرح نمود.

کاربرد[ویرایش]

یکی از ساده‌ترین و قابل درک‌ترین مثالی که می‌توان زد ترموستات نست است. شما با استفاده از این ترموستات می‌توانید با موبایل خود دمای منزل خود را کنترل کنید و یکی از جالب‌ترین نکات این است که این ترموستات می‌تواند زمان خواب و … شما را یاد بگیرد و زمانی که شما خواب هستید دما را با توجه به دمایی که شما دوست دارید تنظیم کند، پس دیگر نیازی به نگرانی نیست که نصف شب هوای خانه شما گرم یا سرد شود. این ترموستات تمام شب‌ها بیدار است!
شرکت اسمارت تینگز که توسط سامسونگ خریداری شده نیز حسگرهای مختلفی را برای ایجاد خانه هوشمند در اختیار شما قرار می‌دهد. با استفاده از این سنسورها می‌توانید متوجه شوید چه شخصی وارد منزل شما شده و یا از آن خارج می‌شود و حتی در صورت چکه‌کردن آب نیز گزارشی مربوط به نشتی سیستم آب دریافت کنید.
با گسترش و ارتقای ابزارهای موجود در این اکوسیستم، به عنوان مثال دستبند هوشمند مخصوص فعالیت‌های بدنی شما می‌تواند به محض خوابیدن شما، تلویزیون و چراغ‌ها را خاموش کند و یا حتی پیش از سوارشدن بر خودرو در زمانی مشخص، بهترین مسیر برای رسیدن شما به مقصد توسط خودرو انتخاب و در صورت دیررسیدن به محل قرار، پیامکی به شخص مقابل ارسال شود. در مقیاس کلان از این سیستم می‌توان در جهت بهبود فعالیت‌های شهری مانند شمارش تعداد فضاهای خالی موجود در پارکینگ‌ها و یا بررسی کیفیت آب و هوای شهرها و وضعیت ترافیکی نیز بهره برد.


مسائل حقوقی اینترنت چیزها[ویرایش]

مالکیت داده[ویرایش]

کدام موجودیت مالک داده‌های خامی خواهد بود که گردآوری منظم شده است؟ اطلاعات محرمانه مثل خون در رگ‌های هر سازمان است. آیا ارائه دهنده خدمت می‌تواند از داده‌های گردآوری شده برای خدمت رسانی به سایر مشتریان استفاده کند؟ اگر روابط کسب وکاری میان سازمان و ارائه دهنده قطع شود آیا سازمان می‌تواند به داده‌های قبلی خود دست پیدا کند؟ چه کسانی حق دسترسی به اطلاعات یک مشتری را دارند؟ اطلاعات مربوط به حسگرهای دمای خانه به سازنده تجهیزات تعلق دارد یا شرکت ارائه دهنده دسترسی اینترنت؟ یا سازمان هواشناسی؟ یا اداره گاز و فروشندگان انرژی؟

مسئولیت[ویرایش]

اگر حسگرها یا ارتباطات در یک برنامه کاربردی اینترنت چیزها خوب عمل نکند و آسیب انسانی و یا دارایی رخ دهد چه کسی پاسخگو خواهد بود؟ به عنوان نمونه یک حسگر دود ممکن است خوب اطلاعات را منتقل نکند و خانه‌ای در آتش بسوزد. یا یکی از ابزارهای پزشکی باعث صدمه جدی به فرد شود. زمانی که چندین تأمین کننده برای یک قطعه وجود دارد کدام یک باید پاسخگو باشند؟ تولیدکننده حسگر، تولیدکننده واسط برنامه کاربردی، انتقال دهنده مخابراتی، جمع‌آوری کننده داده از راه دور از کدام موجودیت یا سازمان باید مسئولیت پذیری مالی درخواست شود؟[۷]

اینترنت چیزهای صنعتی[ویرایش]

اینترنت چیزهای صنعتی (Industrial Internet of Things) یا به صورت مخفف IIOT یکی از مهم‌ترین و پرکاربردترین زمینه‌های گسترش اینترنت چیزها می‌باشد. IIOT به معنی کاربرد این فناوری در زمینه‌های صنعتی و استفاده از آن به عنوان یک شبکه صنعتی هوشمند می‌باشد. با استفاده از IIOT در واحدهای صنعتی می‌توان کلیه اشیا در آن واحد را به یکدیگر متصل کرد و یک شبکه یکپارچه برای انجام کلیه امور تبادل اطلاعات، انجام امور کنترلی و مانیتورینگ به وجود آورد.

این فناوری در زمره ۴ فناوری بزرگ در اصلی قرار می‌گیرد که آینده اتوماسیون صنعتی را در آینده به شدت تحت تأثیر قرار خواهد داد.[۸] پیشرفت این فناوری تا آنجایی خواهد بود که طبق پیش بینی‌های انجام شده تا سال ۲۰۲۰ و با ورود شرکت‌های بزرگ و فعال اتوماسیون صنعتی به این زمینه، ارزش بازار این فناوری به بیش از ۳۱۹ میلیارد دلار می‌رسد، که رقم قابل توجهی است و ارزش سرمایه‌گذاری را دارد.[۹]

اینترنت چیزها در ایران[ویرایش]

مرکز تحقیقات مخابرات ایران (پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات) پروژه‌هایی را برای بررسی پیاده‌سازی فناوری اینترنت چیزها در ایران انجام داده است. یکی از این پروژه‌ها با عنوان «تدوین کسب و کار اینترنت اشیا در کشور» (از تاریخ ۱۰ دی ۱۳۹۳ تا ۱۰ خرداد ۱۳۹۴)، انجام شده است. در این پروژه بر اساس تجربیات علمی و عملیاتی کشورهای مختلف در حوزه‌های حاکمیت،[۱۰] کسب و کار، کاربردها[۱۱] و فناوری‌ها مطالعات اولیه صورت گرفت و نقشه راه ایران با هدف استفاده ایران از فناوری‌های نوین نظیر اینترنت چیزها برای افزایش رفاه اقتصادی، کیفیت زندگی و حفاظت از محیط زیست برای رسیدن به چشم‌انداز اقتصادی ۱۴۰۴ تعیین شد.

امنیت اینترنت چیزها[ویرایش]

اخیراً، علی رغم تحقیقات صورت گرفته مرتبط با اینترنت چیزها و امنیت آن، حملات مختلفی معرفی می شود که فضای این مفهوم و فناوری های مرتبط با آن را درگیر کرده است. این نشان می دهد که فناوری به پرتگاه بسیار پیچیده ای نزدیک شده است و اقدامات متقابل اغلب صرفاً واکنشی است. بنابراین نیاز است اندکی به عقب بازگردیم -زمانیکه این فناوری های موثر بر زندگی بشر، در حال توسعه بودند و به سمت ابعاد خوبی از فناوری تمایل داشتند- و امنیت را در هرسطحی بازتعریف کنیم. اگرچه این مسائل به خاطر اجبارهای نظارتی در حال تغییر است اما با این حال تایید مراکز دولتی به معنای امنیت نخواهد بود. مساله امنیت در اینترنت چیزها را می توان مهمترین چالش توسعه این فناوری در نظر گرفت. در این رابطه استانداردهای مختلفی در حال توسعه است ولی همچنان نیازمندی های امنیتی اینترنت چیزها و حتی مخاطرات آن به خوبی شناسایی و تحلیل نشده است. با بررسی مقالات و کتاب هایی که در حوزه امنیت اینترنت اشیاء ارائه شده اند، می توان دریافت که امنیت باید در تمام سطوح بسته ها و سرویس ها نیز در نظر گرفته شود؛ بنابراین در تمام مراحل توسعه سیستم، ویژگی های امنیتی وجود خواهند داشت. به این نوع توسعه امنیت، رویکرد "دفاع- در-عمق" گفته می شود. این رویکرد، امنیت را در دل شبکه اینترنت چیزها گنجانده و به سازمان ها و شرکت ها اجازه می دهد تا با درگیر کردن مهاجمین به صورت لایه به لایه، زمان بیشتری برای دفاع از منابع خود داشته باشند [۱۲].

سیستم‌های عامل[ویرایش]

هر دستگاه مبتنی بر اینترنت چیزها از طریق بسترهای ارسال اینترنتی، داده‌ها را به دیگر دستگاه‌های IoT ارسال می‌کند. سیستم‌عامل‌ها میان حسگرها و شبکه‌های داده ارتباط برقرار می‌کنند.

لیست سیستم عامل های متن باز لینوکسی[۱۳] و غیر لینوکسی به شرح زیر است:

  • Huawei LiteOS
  • Brillo
  • Yocto Project
  • uClinux
  • Tizen
  • Snappy Ubuntu Core
  • Raspbian
  • OpenWrt
  • Ostro Linux
  • متن باز غیر لینوکسی
  • Apache Mynewt
  • RIOT OS
  • NuttX
  • Fuchsia
  • FreeRTOS
  • Contiki
  • Zephyr
  • TinyOS
  • ARM Mbed
  • KAA
  • لیست دیگر سیستم‌عامل‌های اینترنت اشیا که تاکنون معرفی شده‌اند به قرار زیر است:[۱۴]
  • Microsoft Windows 10 IoT Core
  • Android Things
  • Amazon Web Services
  • Microsoft Azure
  • ThingWorx IoT Platform
  • IBM’s Watson
  • Cisco IoT Cloud Connect
  • Salesforce IoT Cloud
  • Oracle Integrated Cloud
  • GE Predix

پانویس[ویرایش]

  1. «کدام درست است؛ اینترنت چیزها یا اینترنت اشیاء؟». ITAnalyze. ۱۴ مهر ۹۴. 
  2. «مفاهیم: اینترنت چیزها چیست؟». همشهری آنلاین. ترجمهٔ علی ملائکه. ۱ بهمن ۱۳۸۵. 
  3. عباس پورخصالیان. «آمادگی مهار نسل جدید حملات سایبری را داریم؟». ITAnalyze. ۱۷/۸/۹۵. 
  4. «اینترنت اشیا» [رایانه و فنّاوری اطلاعات] هم‌ارزِ «internet of objects»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی و زیر نظر غلامعلی حدادعادل، «فارسی»، در دفتر سیزدهم، فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان، تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (ذیل سرواژهٔ اینترنت اشیا) 
  5. Cisco. [www.cisco.com/web/about/ac79/docs/innov/IoT_IBSG_0411FINAL.pdf «The Internet of Things - Cisco»]. 
  6. آی او تی تی. «مرجع اینترنت اشیا در ایران». http://iott.ir/what-is-iot. 
  7. ریچارد رایسمن و فرانچسکا موریس. «Internet of Things: The Legal Issues CIOs Should Consider». وال‌استریت‌ژورنال، ۲۰ آوریل ۲۰۱۵. 
  8. «چهار فناوری جدید که اتوماسیون صنعتی را در آینده نزدیک تحت تأثیر قرار خواهد داد». ایران اتوماسیون، ۲۱ اسفند ۱۳۹۴. 
  9. «مقالات ارزش بازار IIOT در سال ۲۰۲۰ به ۳۱۹٫۶۲ میلیارد دلار می‌رسد». ایران اتوماسیون، ۱۷ فروردین ۱۳۹۵. 
  10. حاکمیت اینترنت اشیاء: تجربیات کشورهای جهان و نقشه راه ایران
  11. معرفی خدمات و کاربردهای فراگیر اینترنت اشیاء، وبگاه پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات
  12. «امنیت و حریم خصوصی در اینترنت اشیاء». دوفصلنامه علمی-ترویجی منادی افتا. 
  13. «Open Source Operating Systems for IoT». 
  14. «آشنایی با اینترنت اشیا (IoT)». مجله فناوری های توان افزا و پوشیدنی، 5 اسفند 1395. 

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Internet of Things»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۲ مه ۲۰۱۶).