آناکسیماندروس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از آناکسیماندر ملطی)
پرش به: ناوبری، جستجو
آناکسیماندروس
Anaximander.jpg
شناسنامه
نام کامل آناکسیماندروس
حیطه فلسفه غرب
دوره فلسفه دوران باستان
مکتب مکتب ملطی
زادروز
زادگاه میلیتوس، یونان
محل مرگ میلیتوس، یونان

آناکسیماندروس یا آناکسیماندر(به یونانی: Ἀναξίμανδροςفیلسوف و دانشمند یونان باستان بود.[۱]

زندگی[ویرایش]

آناکسیماندروس در سال ۶۱۰ پیش از میلاد در میلتوس[۱](واقع در ترکیه امروزی) زاده شد. سفرهای بسیاری انجام داد. از شاگردان تالس گشت[۲] و در حدود سال ۵۶۰ پیش از میلاد شهرت یافت.[۳] آناکسیماندروس در ۵۴۶ پیش از میلاد درگذشت.

جغرافیا و ستاره‌شناسی[ویرایش]

آناکسیماندروس به عنوان نخستین کسی شناخته شده که نقشهٔ جغرافیایی رسم کرده‌است.[۲] او نقشه‌های دریاییش را با راهنماییها و ملاحظاتی دربارهٔ اقوامی که احتمال داشت دریانوردان در راه با آنها برخورد کنند، تکمیل کرده بود.[۲] وی همچنین مخترع گونه‌ای شاخص آفتابی (ساعت آفتابی) بود.[۲]

مابعدالطبیعه[ویرایش]

آناکسیماندروس راه استادش تالس را در مکتب ملطی ادامه داد.[۳] او این اندیشهٔ تالس را پذیرفته بود که یگانگی باید شالودهٔ چندگانگی طبیعت باشد؛ اما در این فرض تالس که آب، عنصر نخستین(آرخه) و ریشه و بن طبیعت است؛ ایراداتی می‌دید.[۳]

به نظر آناکسیماندروس، چندگانگی که به صورت ضدهای همترازی چون خشکی و تَری، سردی و گرمی و... نمایان است؛ نمی‌تواند در یکی از ضدها خلاصه شود. زیرا اگر یکی از ضدها اصل قرار بگیرد، لاجرم باید بر سایرین چیره بشود و تعادل طبیعت را به هم می‌ریزد.[۳][۲]

او در واقع عقیده داشت تالس بیش از حد بر عنصر تَری تاکید کرده؛ حال آن که به نظر آناکسیماندروس معقول تر این بود که انگاشته شود تَری و خشکی از مادٌه‌ای پدید آمده‌اند که مشترک میان هر دو است.[۳] او این مادٌه را آپیرون نامید.[۲] آپیرون در اندیشهٔ آناکسیماندروس، مادٌهٔ بی کران و نامتعیٌنی است که همه عناصر دیگر از آن پدید آمده‌اند.[۳]

آناکسیماندروس در توضیح وجود دائمی ضدها، سخن از نوعی جبران و تلافی به میان آورد. اگر عنصری از قلمرو خودش افزون تر شود، گونه‌ای عدالت طبیعی با کمک ضدٌ آن عنصر این افزایش را جبران می‌کند تا توازن طبیعت برقرار شود.[۳][۲]

آناکسیمندر(آناکسیماندروس) کتابی به نثر در باره نظریه های فلسفی خویش نوشت. این اثر در زمان نئوفراستس موجود بود ، وما اطلاع ارزشمند خود در باره فکر آناکسیمندررا مرهون این کتاب هستیم. وی مانند طالس،در جستجوی عنصر اولی ونهائی همه اشیاء بود: لیکن براین عقیده بود که آن نمی تواند نوع خاصی از ماده ، مثلاًآب ، باشد،زیراآب یا رطوبت خود یکی از«اضداد»است،که کشمکش ودست اندازی وتجاوزهرکدام را باید تبیین کرد...بنابراین آناکسیمندربه این اندیشه رسیدکه عنصراولی، ماده االمواد،نامتعین است.این عنصراولی تر از اضداداست،که اضداداز آن به وجود می آیندوبه آن منحل می گردند. این عنصر اولی(به یونانی : آرخه) راآناکسیمندرعلت مادی نامید، وبنابررای نئوفراستس وی نخستین کسی بودکه آن راچنین نامید.«این عنصر نه آب است ونه هیچ یک ازدیگر عناصر،بلکه طبیعتی است مغایربا آنها ونامتناهی،که تمام آسمانهاوعوالم درون آنها از آن ناشی می شوند». آن بیکران(به یونانی :آپایرون)است،یعنی جوهر بی حد است.«ازلی وبی زمان»است و«تمام جهانهارافراگرفته است.»..... حیات از دریاناشی می شود،ودرصورکنونی حیوانات به سبب سازگاری با محیط به ظهوررسیده است.آناکسیمندر حدس هوشمندانه ای در باره انسان زده است.«..به علاوه وی می گویدکه درآغازانسان از نوع دیگری از حیوانات متواد شده است. زیرادرحالی که دیگرحیوانات بسرعت خوراک خود را می باند،تنهاآدمی نیازمندیک دوره درازمدت شیرخواری است،به طوری که اگراودرآغازچنانکه اکنون هست می بود،هرگز نمی توانست زنده وباقی بماند.»[۳][۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ Set Cookies
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ کانون ایرانی پژوهشگران فلسفه و حکمت - آناکسیماندر
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ ۳٫۷ رجینالد هالینگ دیل. «۸». در تاریخ فلسفه غرب. ترجمهٔ عبدالحسین آذرنگ. تهران: انتشارات ققنوس، ۱۳۸۷. صفحه ۹۳ و ۹۴. 

تاریخ فلسفه-جلدیک-یونان وروم-فردریک کاپلستون-صفحه34و35

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آناکسیماندروس موجود است.