کسنوفون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کسنوفون
Xenophon.jpg
کسنوفون، یونان باستان
زاده ۴۳۰ پیش از میلاد
آتن باستان
درگذشته ۳۵۴ پیش از میلاد (تقریباً ۷۶ سال)
آتن باستان
شغل تاریخ‌نگار، سرباز، سرباز حرفه‌ای
ملیت یونان
Xenophon2.jpg

کسنوفون یا گزنفون[۱] (به یونانی: Ξενοφῶν) فیلسوف و مورخ یونانی است که سالیان دراز از زندگی خود را در آسیا گذراند. دوران زندگی او حدوداً بین سالهای ۴۳۰ تا ۳۴۵ پیش از میلاد بوده است.

گزنفون از شاگردان سقراط بود و بعدها به خدمت پروخنوس در آمده به عنوان سپاهی اجیر در لشکرکشی کوروش کوچک علیه برادرش اردشیر دوم شرکت کرد. پس از مرگ کوروش، سپاهیان یونانی، گزنفون را به رهبری و قیادت خود برگزیدند. او توانست بازماندهٔ سپاه یونان را از طریق ماد و آسیای صغیر به یونان بازگرداند. آتنی‌ها گزنفون را به تبعید محکوم کردند و او در اواخر عمرش به اسپارت برگشته، در شهر کورینت در گذشت.

گزنفون با همهٔ آوازهٔ جهانگیرش، نویسنده‌ای طراز اول شمرده نمی‌شود او در واقع تاریخ‌نگار و فیلسوفی خودساخته است و در بیشتر نوشته‌هایش عنایت و گرایش خاص او به اخلاق و مسایل تعلیم و تربیت به چشم می‌خورد. گزنفون اغلب کار جهان و زندگی را ساده گرفته و برای هرگونه درد و مشکل اجتماعی و اخلاقی چاره و دارویی در آستین دارد، با این همه، بسان یک مرد به جهت شجاعت و تقوا و سادگیش شخصیتی شایستهٔ احترام است.

او در دوستی فردی وفادار و در رفتار و کنش بسیار ملایم بوده‌است و در شناخت مردم، مهارت خاصی داشته و با نشان دادن عیب آنان به خودشان، آنها را به تقوا و زهد و تحصیل فرا می‌خوانده‌است. تصویر ساده و بی‌پیرایه گزنفون از سقراط بیانگر انسانی است که بیش از هر چیز پایبند به اخلاق بوده و آدمی را نیک می‌شناخته و از این رو در داوری در بارهٔ آنان تساهل می‌ورزیده است. چنین ترسیمی از سقراط ممکن است در بعضی موارد بسیار ساده‌لوحانه به نظر آید و همین امر نیز باعث شده تا برخی داوری گزنفون را در بارهٔ سقراط نوعی ابتذال و آن را تصویری بی‌رمق و ناچیز از آن حکیم فرزانه تلقی کنند.[نیازمند منبع]

آثار[ویرایش]

معروفترین نوشته‌ی او آناباسیساست که شرح لشکرکشی کوروش کوچک و برگشت ده هزار سرباز یونانی تحت راهنمایی گزنفون به میهنشان است. کورش‌نامه (سیروپدی یا تربیت کوروش) که در هشت کتاب پرداخته شده و گزنفون در آن آرای خاص خود را دربارهٔ تربیت جوانان در ضمن این داستان تاریخی بازگو کرده است. میهمانی، یادهای سقراط و آپولوژی نیز از نوشته های معروف او میباشند. مجمعوعه ی نوشته های او به شرح ذیل میباشند:[۲]

آثار تاریخی و بیوگرافی‌ها

  • آناباسیس : شرح لشکرکشی کوروش کوچک و بازگشت ده هزار نفر یونانی
  • کوروش‌پدیا: شرح تربیت و بیوگرافی کورش بزرگ
  • هلنیکا: شرحی از وضعیت یونان بین سال‌های 411 تا 382 قبل از میلاد، که به عنوان ادامه‌ای بر تاریخ جنگ‌های پلوپونزی نوشته‌ی توسیدید قلمداد می‌شود.
  • آگسیلائوس: بیوگرافی اگسیلائوس دوم، شاه اسپارت
  • قانون اساسی اسپارت: تاریخ و توصیف گزنوفون از دولت و نهادهای قانونی اسپارت

رسالات سقراطی

  • دفاعیه (یا آپولوژی) که همنام یکی از رسالات افلاطون است.
  • ضیافت (یا سمپوزیوم) که همنام با رساله ی ضیافت افلاطون است.
  • خانه داری(یا اکونومیکوس)
  • خاطرات سقراطی

سایر آثار و مقالات[ویرایش]

  • هیرو: گفتگوی بین هیرو، حاکم خودکامه‌ی سیراکوز و سیمونیدس شاعر.
  • در باب اسب سواری: مقاله‌ای در خصوص رام کردن، تربیت و مراقبت از اسب
  • هیپارخیکوس: مقاله‌ای دیگر در خصوص اسب و وظایف یک افسر سواره نظام
  • کینگتیکوس: مقاله‌ای در خصوص روش‌های صحیح شکار با سگ و مزایای شکار
  • راه‌ها و روش‌ها: مقاله‌ای در خصوص اینکه آتن چگونه باید با بحران‌های اقتصادی و مالی برخورد کند.

پانویس[ویرایش]

  1. پیرنیا، حسن، ایران باستان (ایران باستانی)
  2. http://www.britannica.com/biography/Xenophon

منابع[ویرایش]

بنونیست، امیل. دین ایرانی بر پایه متنهای مهم یونانی. تهران: انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، ۱۳۵۴