شهرام ناظری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
«ناظری» به اینجا تغییرمسیر دارد. برای دیگر استفاده‌ها، ناظری (ابهام‌زدایی) را ببینید.
شهرام ناظری
شهرام ناظری - Shahram Nazeri.jpg
شهرام ناظری
اطلاعات پس‌زمینه
نام اصلی شهرام ناظری
نام مستعار .
تولد ۲۹ بهمن ۱۳۲۸
۱۸ فوریهٔ ۱۹۵۰(۱۹۵۰-02-۱۸) ‏(۶۴ سال)
کرمانشاه، ایران
ملیت پرچم ایران ایران
سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی
موسیقی کردی
موسیقی مقام ایرانی
سازها سه‌تار
سال‌های فعالیت از ۱۳۵۴ تا کنون
ناشرین .
وب‌گاه http://www.nazerismusic.com/intro.html
سازهای برجسته
سه‌تار

شهرام ناظری (زاده ۲۹ بهمن ۱۳۲۸ کرمانشاهخواننده، موسیقی‌دان، آهنگ‌ساز و استاد موسیقی ایرانی، کردی و موسیقی مقام ایرانی است.

شهرام ناظری در بیش تر آثار خود از شعرهای مولانا بهره برده‌است و طی ۳۰ سال فعالیت توانسته سبک جدیدی از موسیقی که آمیخته به ادبیات حماسی و عرفانی ایران است را به‌وجود آورد. ناظری علاوه بر بهره‌گیری از شعرهای مولوی در زمینهٔ استفاده و استوارسازی شعر معاصر پارسی بر روی موسیقی سنتی ایرانی نیز پیشرو بوده‌است. علاوه بر این‌ها شهرام ناظری از اولین کسانی است که با استفاده از موسیقی مقامی اشعار شاهنامه اثر فردوسی را اجرا کرده است. وی تاکنون بیش از ۴۰ آلبوم موسیقی منتشر کرده‌است.

از معروف ترین تصنیف‌های شهرام ناظری می‌توان به تصنیف‌های اندک اندک (شعر مولانا)، آتشی در نیستان (شعر مجذوب علیشاه) و شیدا شدم (شعر شهرام ناظری) اشاره کرد، اکثرا از ساخته‌های خود او هستند. البته تصنیف شیدا شدم یک بار با سازهای غربی در کنسرت شهرام ناظری و لوریس چکناوریان و یک بار با سازهای ملی در آلبوم مولویه اجرا شده است. هم‌چنین آثاری که ناظری به زبان مادری‌اش، زبان کردی نیز اجرا کرده شهرت بسیاری دارند. از معروف‌ترین آثار کردی ناظری می‌توان به شیرین شیرین و واران وارانه اشاره کرد.

زندگی[ویرایش]

کودکی و نوجوانی[ویرایش]

شهرام ناظری

شهرام ناظری در کرمانشاه، در خانواده‌ای کرُد زبان و آشنا با موسیقی و شعر به دنیا آمد. وی صدای دل‌نشینش را از پدر و مادر خویش به یادگار دارد و از دوران خردسالی توسط مادرش با شعر و آواز آشنا شد؛ پدرش نیز صدای لطیفی داشت و ضمن آشنایی با گوشه‌ها و ردیف‌های آواز ایرانی، سه‌تار هم می‌نواخت. وی از سبک قدما و خوانندگان آن دیار به خصوص «شیخ داوودی» خوانندهٔ بزرگ آن زمان بهره گرفته و نیز داشته‌هایش را در اختیار فرزندش گذاشت.
بزرگ این خانواده، استاد پرویز خان پورناظری (حاجی خان) خود از شاگردان درویش خان و کلنل وزیری بوده‌است. اکثر موسیقی‌دانان کرمانشاه توسط وی با نت و موسیقی اصیل ایرانی آشنا شده‌اند.
این محیط مناسب هنری موجب شد تا شهرام ناظری بتواند در سن ۹ سالگی اولین برنامهٔ هنری خود را در رادیوی کرمانشاه همراه با تار زنده یاد درویشی، از نوازندگان معروف آن زمان کرمانشاه، اجرا نماید. پس از آن در سن ۱۱ سالگی نیز توانست در رادیو تلویزیون ایران چند برنامهٔ دیگر آواز ایرانی اجرا کند. ناظری برای پر بارتر کردن درک موسیقی خود ارتباط بیش تری با پسر عمویش کیخسرو پورناظری (فرزند پرویز خان پورناظری) و درویش نعمت علی خراباتی برقرار کرد که این ارتباط تأثیر بزرگی بر فهم او از موسیقی محلی و کردی ایران داشت.

آغاز فعالیت حرفه‌ای[ویرایش]

ناظری همواره در پی بهره‌بردن از مکاتب و استادان مختلف بوده‌است. وی در سال ۱۳۴۵ برای بهره‌گیری از محضر اساتیدی چون عبدالله دوامی، نورعلی خان برومند، عبدالعلی وزیری، محمود کریمی و محمدرضا شجریان[۱][۲][۳] عازم تهران شد و ضمن بهره‌گیری از محضر این اساتید، سه‌تار را نیز نزد استادان احمد عبادی، جلال ذوالفنون و محمود هاشمی فرا گرفت. شهرام ناظری به مدت یک سال نیز در تبریز با نوازندگان و موسیقی‌دانان آن دیار مانند غلامحسین بیگجه‌خانی و فرنام قیطانچیان که خود از شاگردان اقبال آذر بودند در زمینه موسیقی ایرانی کار کرد.

درسال ۱۳۵۴ بنا به پیشنهاد نورعلی‌خان برومند به استخدام رادیو تلویزیون ایران در آمد و اولین برنامهٔ خود را با گروه شیدا به سرپرستی محمدرضا لطفی با مثنوی مولوی و ترانه‌ای از شیخ بهایی اجرا کرد، پس از آن با گروه عارف به سرپرستی حسین علیزاده و پرویز مشکاتیان کار خود را ادامه داد. ناظری درسال ۱۳۵۵ در نخستین آزمون موسیقی سنتی ایران با نام باربد شزکت کرد و توانست «مقام نخست» را در رشتهٔ آواز در این آزمون به دست آورد. در سال ۱۳۵۶ همراه با گروه سماعی به سرپرستی اصغر بهاری و حسن ناهید برای اجرای کنسرت در جشنوارهٔ توس انتخاب شد.

همکاری با کانون چاووش[ویرایش]

نوشتار اصلی: کانون فرهنگی و هنری چاووش

ناظری از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰ در آلبوم‌های چاووش به شاره‌های ۲، ۳، ۴، ۷ و ۸ را با همکاری گروه‌های شیدا و عارف (کانون فرهنگی و هنری چاووش) به سرپرستی محمدرضا لطفی، حسین علیزاده و پرویز مشکاتیان آواز خوانی کرد. کانون چاووش با تلاش محمدرضا لطفی و زیر نظر ه. الف. سایه پایه‌گذاری شده بود و از آن جایی که این کانون در زمان انقلاب فعالیت می‌کرد، بیش تر محتوای آلبوم‌های چاووش حماسی و انقلابی بودند. برخی از آلبوم‌های چاووش (از جمله چاووش ۲، اولین آلبوم با حضور شهرام ناظری) آلبوم‌های مشترکی بین ناظری و محمدرضا شجریان می‌باشند و در آن‌ها این دو هنرمند سرودهای انقلابی بسیاری را اجرا کرده‌اند. چاووش 2 دربرگیرنده ی دو سرود معروف شب نورد (برادر نوجوونه، باصدای شجریان) و آزادی (آن زمان که بنهادم، باصدای ناظری) می شد. تصنیف بسیار معروف ای پدر اثر محمدرضا لطفی به یاد آیت الله طالقانی در چاووش ۴ اجرا شد تا حس از دست دادن فردی بزرگ را منتقل کند.

همکاری گسترده با کیخسرو پورناظری و جلال ذوالفنون[ویرایش]

شهرام ناظری آلبوم مثنوی موسی و شبان را با همکاری جلال ذوالفنون و بهزاد فروهری، بنمای رخ را با همکاری نوازندگان مرکز حفظ و اشاعه موسیقی سنتی ایران و گروه مولانا به سرپرستی جلیل عندلیبی، آلبوم صدای سخن عشق را باهمکاری گروه تنبور شمس و لاله بهار را با همکاری گروه عارف به سرپرستی پرویز مشکاتیان تهیه کرد.

او در سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۴ به روش‌های مختلف مشغول تدریس موسیقی و ردیف‌های آوازی به علاقه‌مندان گردید. در این دوران آثار زمستان، بشنو از نی و نجوا را منتشر نمود. از سال ۱۳۶۴ به بعد با همکاری گروه‌های موسیقی ایرانی کارهای زیبایی را به بازار موسیقی عرفانی و اصیل ایرانی عرضه ساخت که از درخشان‌ترین این آثار می‌توان شورانگیز با همکاری حسین علیزاده، گل صدبرگ و آتش در نیستان با همکاری جلال ذوالفنون، یادگار دوست و ساقی‌نامه ۱ و ساقی‌نامه ۲ را با همکاری کامبیز روشن‌روان نام برد. در این سال هاست که ناظری آلبوم بی‌قرار را با همکاری گروه جلیل عندلیبی و همچنین کنسرت اساتید موسیقی ایران را با همکاری گروه اساتید موسیقی ایران (گروهی به سرپرستی فرامرز پایور) اجرا و منتشر کرده است. لازم است ذکر شود گل صدبرگ معروف ترین اثر شهرام ناظری و بسیاری از مردم ناظری را با تصنیف اندک اندک (شعر مولانا) اجرا شده در این آلبوم می‌شناسند.

در سال‌های دهه هفتاد خورشیدی شهرام ناظری آثار بسیاری را اجرا نمود که از آن جمله می‌توان به آلبوم‌های نوروز به همراهی با حسین علیزاده، مهتاب رو را با گروه تنبور شمس (آهنگ سازی کیخسرو پورناظری) و دل شیدا را با آهنگ سازی فرامرز پایور اشاره نمود. همکاری ناظری با کامکارها نیز منجر به آفرینش دو اثر ماندگار به نام‌های کنسرت کامکارها ۷۶ و کنسرت ۷۷ گشته‌است. وی با انتشار دو آلبوم ساز نو آواز نو و سفر به دیگر سو مسیر نوینی از موسیقی خویش را نمایان ساخت به طوری که سفر به دیگر سو را دکترین موسیقایی خود می‌داند.

اجرای شاهنامه فردوسی و موسیقی نوین[ویرایش]

شهرام ناظری در دهه هشتاد خورشیدی به پژوهش و مسیریابی برای ارایه موسیقی نوین پرداخت. پژوهش بر نحوه اجرای شاهنامه فردوسی و پروژه مولوی که در سال جهانی مولانا از فعالیت‌های وی در این سال‌ها می‌باشد. وی در این سال‌ها چندین آلبوم دیگر منتشر کرد که آثار آواز اساطیر، لیلی و مجنون، لولیان، مولویه (شور رومی) و سفر عسرت از آن جمله می‌باشند.

در سال ۱۳۹۰ ناظری یک آلبوم موسیقی به نام امیرکبیر با آهنگ سازی پژمان طاهری منتشر کرد که بیش تر اشعار آن را شعرهای نو تشکیل می‌دادند. مدتی بعد پس از ۶ سال تاخیر کنسرت شهرام ناظری و لوریس چکناوریان منتشر شد. این اثر مربوط به اجرای ارکستر بزرگ کومیتاس ارمنستان به رهبری مایسترو لوریس چکناوریان در سال ۱۳۸۴ می‌باشد که بیش تر قطعات آن به زبان کردی (زبان مادری شهرام ناظری) می‌باشند. البته در این اثر ۴ قطعهٔ فارسی نیز به نام‌های زین دوهزاران من و ما، شیدا شدم، آواز به همراه چنگ و آب حیات عشق اجرا شده است. بیش تر قطعات این آلبوم در سایر آثار ناظری به همراه سازهای ملی نیز اجرا شده‌اند و در این اثر در قالب موسیقی ارکستری با سازهای غربی ارایه شده‌اند. آلبوم درفش کاویانی، کاوه آهنگر به آهنگ سازی فرید الهامی و اجرای گروه فردوسی که به زودی منتشر خواهد شد مربوط به اجرای شاهنامه اثر حکیم ابوالقاسم فردوسی می‌باشد و مانند بسیاری از آثار شهرام ناظری تنبور محور می‌باشد.

از جمله کارهای شهرام ناظری که بسیار مورد تحسین قرار گرفته است تخصیص همه درآمد یک سال فعالیتش به آسیب‌دیدگان پیرانشهر، شین آباد، جزامی‌ها و بیماران بی‌بضاعت سرطانی می‌باشد که وی با این کار مبلقی بالغ بر چند صد میلیون را برای امور خیریه قرار داد.[۴]

سبک آوازخوانی[ویرایش]

حسین علیزاده و شهرام ناظری در کنسرتی در مادرید در سال ۲۰۱۱

ناظری خواننده‌ای است که در آثارش روحیه تکرار ناپذیری دارد و همواره تلاش نموده‌است که نگرش و تجربه‌ای جدید را در آواز و موسیقی بوجود آورد. وی تحریرهای ریتمیک و خاصی را از سال‌های پایانی دهه هفتاد خورشیدی در آثارش استفاده نمود، از جمله این آثار می‌توان به آلبوم‌های ساز نو آواز نو، سفر به دیگر سو، لولیان و مولویه (شور رومی) شاره کرد.

حدود سی سال پیش دکتر داریوش صفوت بنیان‌گذار مرکز اشاعه و حفظ موسیقی سنتی، ارزش صدای ناظری را در ویژگی‌های حماسی آن تشخیص داد و چنین تشریح نمود که:

در صدای ناظری لنگرها، دندانه‌ها و آکسن‌های خاصی وجود دارد که به آن حس حماسی بخشیده‌است. این لحن حماسی قرن‌ها پیش در آواز ایرانی وجود داشته اما به دلیل مسائل تاریخی کمرنگ شده و به تدریج از بین رفته‌است.

توجه خاص به مولانا[ویرایش]

نوشتار اصلی: شکل ویژهٔ اشعار مولانا

ناظری در اجرای شعرهای مولوی پیشرو تمامی خوانندگان بوده‌است. آلبوم مثنوی موسی و شبان و صدای سخن عشق رویکرد جدیدی به موسیقی و شعر عرفانی محسوب می‌شود که ناظری در سالهای پایانی دهه پنجاه و سال‌های آغازین دهه شصت خورشیدی از خود بر جای گذاشت. همچنین در سال ۱۳۶۴ به مناسبت گرامی داشت هشتصمدین زادروز مولوی دو اثر گل صد برگ و یادگار دوست را منتشر کرد. اثر یادگار دوست به عنوان اولین سمفونی ایرانی و گل صدبرگ به عنوان یکی از پرفروش ترین آثار موسیقی ایران، هر دو انقلابی در موسیقی سنتی ایران به‌وجود آوردند. این یادواره بار دیگر دو دهه بعد برای بزرگداشت مولانا، تکرار شد. از دیگر آثار برجسته ایشان که بر روی شعرهای مولوی اجرا شده می‌توان به آلبوم مولویه (که در خارج از ایران با نام شور رومی شناخته می‌شود) نیز اشاره کرد که از سوی بوستون گلوب و لس آنجلس تایمز به عنوان یکی از پنج آلبوم برتر موسیقی سال ۲۰۰۷ در سطح جهان انتخاب گردید.[۵]

شاهنامه خوانی[ویرایش]

یکی از ویژگی‌های بارز شهرام ناظری نسبت به خوانندگان هم‌عصرش توجه ویژهٔ وی به اسطوره‌ها و تحقیق و جستجو در خصوص لحن‌های حماسی گمشدهٔ آواز ایرانی است. وی نخستین خواننده‌ای است که برای شاهنامه خوانی پژوهشی چندین ساله کرد و در آمریکا، فرانسه و تونس اجراهای صحنه‌ای شاهنامه خوانی داشت.[۶]
ناظری شاهنامه را در سه بستر ارائه می‌دهد:

  1. اجرای شاهنامه و ارائهٔ آن با موسیقی مقامی، برگرفته از فضای فکری و قومیتهای ایرانی. این نوع، در آکادمی کارتاژ تونس که یک شهر تاریخی با پیشینه ۴ هزار ساله‌است و همچنین در جشنواره سن فلوران فرانسه اجرا شده‌است.
  2. اجرای شاهنامه با ارکستر بزرگ کلامی بر مبنای موسیقی دستگاهی. در این بخش ناظری به همراه کیوان ساکت بر روی شاهنامه کار کرده‌است.
  3. برداشت سوم نیز اجرای شاهنامه با گروه اینترنشنال در نیویورک با همراهی حافظ ناظری است که نمونه آن در سال ۲۰۱۰ در سالن کارنگی هال نیویورک اجرا شده‌است.

شهرام ناظری با تلاش‌ها و اجراهایی که تا کنون داشته‌است راه را برای شاهنامه خوانی خوانندگان جوان هموار نموده‌است. از آلبوم‌هایی که بر اساس اشعار شاهنامه اجرا شده‌اند می‌توان به آلبوم درفش کاویانی، کاوه آهنگر اشاره کرد که به زودی منتشر خواهد شد.

نوآوری‌های ناظری[ویرایش]

شهرام ناظری به جهت روحیه خلاقانه و تکرار ناپذیری اش بسیار معروف است. از این رو آثارش همراه با پژوهش‌های موسیقیایی و نوآوری‌های بکر همراه بوده می‌باشد. وی نخستین خواننده‌ای است که ساز تنبور را همراه با گروه تنبور شمس به صورت شایسته و گسترده‌ای به دوستداران موسیقی شناساند. همچنین اجرای شعر نو به صورت آواز بر موسیقی ایرانی در سال‌های پایانی دهه پنجاه خورشیدی برای نخستین بار توسط وی انجام شده‌است.

افتخارات[ویرایش]

  • دریافت جایزهٔ «بهترین موسیقی عرفانی جهان» در سال ۱۹۹۷ میلادی در جشنوارهٔ فاس مراکش.
وی پس از دریافت این جایزه از سوی مطبوعات آمریکا لقب پاواروتی ایران را نیز دریافت کرد.
این نشان بالاترین نشان فرهنگی فرانسه‌است و پاس‌داشتی است از طرف دولت فرانسه به هنرمندانی که تلاش ویژه‌ای در جهت اعتلای فرهنگ و هنر دارند.
  • دریافت عنوان هنرمند برتر آسیا از طرف مجمع آسیاسوسایتی.
در این مراسم بان کی‌مون دبیر کل سازمان ملل متحد تقدیر ویژه‌ای از شهرام ناظری به عمل آورد.[۱۱]
  • دریافت جایزهٔ «اسطورهٔ زنده»[واژه‌نامه ۱] از دانشگاه یوسی‌اِل‌اِی.
  • دریافت نشان طلایی سماع بارگاه مولانا از دست اسین چلبی نواده مولانا در سال ۱۳۸۶ در شهر قونیه ترکیه و انتخاب به عنوان رییس افتخاری مرکز مولانا پژوهی دانشگاه سلجوق در ایران.[۱۲]
  • دریافت کلید طلایی شهر خوی و مقبرهٔ شمس در جشنوارهٔ بین‌المللی شمس تبریزی در آبان ۱۳۸۶.
  • دریافت لوح سپاس از شهرداری شهر ایرواین کالیفرنیا به پاس قدردانی از تلاشهای شهرام ناظری در ترویج پیام معنوی صلح در قالب موسیقی و شعرهای مولوی
  • نام گذاری روز ۲۵ ماه فوریه سال ۲۰۰۶ به نام «شهرام ناظری»، توسط رئیس شواری شهر و شهردار سن دیه گو در حوزهٔ جغرافیایی سن‌دیه‌گوی ایالت کالیفرنیا. در مدت کوتاهی پس از این نامگذاری، کنگرهٔ آمریکا نیز با اهدای لوح سپاس از وی تقدیر نمود.
  • دریافت تقدیرنامه از سوی دانشگاه هاروارد به دلیل نقش موثر ناظری در معرفی مولوی به دنیای غرب و نوآوری در موسیقی ایرانی و جذب مخاطبان غربی.

اجراهای زنده[ویرایش]

شهرام ناظری از دوران نوجوانی بارها به روی صحنه رفته و برنامه زنده اجرا نموده‌است. اجراهای او در سالنهای مشهور دنیا همچون «کارنگی هال» و کداک تیاتر" باعث آشنایی بسیاری از غیر ایرانیان با موسیقی سنتی ایرانی شده‌است.

اجراهای زنده در داخل کشور[ویرایش]

اجراهای او در شهرهای سنندج، ساری، آمل، نور، چالوس، خوی، بوشهر و قزوین از آن جمله می‌باشند. همچنین وی پس از زلزله بم کنسرتی به صورت رایگان برای مردم زلزله زده در کنار ارگ تاریخی بم اجرا کرد. از آخرین اجراهای او می‌توان به کنسرتش به همراه گروه فردوسی در کرمانشاه (زادگاه شهرام ناظری) اشاره کرد که در آن قطعات کردی بسیاری را اجرا کرد اما پس از پایان کنسرت برخی از رسانه‌ها اجرای قطعات کردی (به ویژه قطعه‌ای که به فارسی می‌شد من کرماشانیم فارسی نمی دانم) او را مخالف وحدت ملی نامیدند. ناظری در واکنش به این‌ها گفت این انگ‌ها به من نمی‌چسبد، من فرزند کرد هستم که فارسی نمی دانم. اما به زبان کردی جان من به فدای تو که فارس هستی، اتفاقا این شعر مخالف قومیت هاست و می‌گوید جان من فدای تو که فارس هستی.[۱۳]

اجراهای زنده در خارج از ایران[ویرایش]

برخی از اجراهای خارج از کشور وی چنین می‌باشند:

  • جشنوارهٔ اکس پرونس فرانسه
  • جشنوارهٔ آویگنون فرانسه
  • تئاتر شهر پاریس
  • جشنوارهٔ تابستانی توکیو در دانشگاه توکیو
  • سالن اسکار[واژه‌نامه ۲] لس آنجلس
  • رویال آلبرت هال لندن
  • باربیکن
  • سالن فستا دل پوپولو ایتالیا
  • جشنواره بیتدین لبنان
  • فیلارمونی آلمان
  • انجمن آسیایی
  • موسسه جهانی موسیقی
  • آکادمی موسیقی بروکلین در نیویورک
  • جشنواره اروپایی رم در ایتالیا
  • جشنواره سائوپولو در برزیل
  • جشنواره فاس مراکش
  • جشنواره هنری کارتاژ تونس
  • جشنواره‌های فلورانس، ونیز، بارسلون، مادرید، ژنو، بروکسل
  • کنسرت‌های مختلف در شهرهای اروپا
  • کنسرت در اروپا با حسین علیزاده در سال ۲۰۱۱

آثار هنری[ویرایش]

آلبوم‌ها[ویرایش]

آلبوم‌ها
نام آلبوم سال اجرا / انتشار آهنگ ساز نوازندگان / گروه خواننده ناشر توضیحات
چاووش ۲ ۱۳۵۷ محمدرضا لطفی گروه شیدا محمدرضا شجریان، شهرام ناظری موسسه فرهنگی و هنری چاووش اولین اثر با حضور شهرام ناظری، شامل دو بخش: شب نورد (با صدای محمدرضا شجریان) و آزادی (با صدای شهرام ناظری)
چاووش ۳ ۱۳۵۷ محمدرضا لطفی، حسین علیزاده گروه شیدا محمدرضا شجریان، بیژن کامکار، شهرام ناظری موسسه فرهنگی و هنری چاووش در این آلبوم از اشعار «ه. الف. سایه»، «جواد آذر»، «سیاوش کسرایی»، «ابوالقاسم لاهوتی»، «محمد فرخی یزدی»، «حمید حمزه» و «امیر برغشی» استفاده شده‌است. این مجموعه حماسی و انقلابی می‌باشد
چاووش ۴ ۱۳۵۷ محمدرضا لطفی، پرویز مشکاتیان گروه شیدا، گروه عارف هنگامه اخوان، شهرام ناظری موسسه فرهنگی و هنری چاووش شامل تصنیف بسیار معروف ای پدر اثر محمدرضا لطفی به یاد آیت الله طالقانی
چاووش ۷ ۱۳۵۸ محمدرضا لطفی، پرویز مشکاتیان، هوشنگ کامکار، حسین علیزاده گروه شیدا، گروه عارف محمدرضا شجریان، شهرام ناظری موسسه فرهنگی و هنری چاووش به مناسبت سالگرد انقلاب ۱۳۵۷ ایران، دربرگیرنده تصنیف‌های معروفی چون ایران ای سرای امید و رزم مشترک (همراه شو عزیز) با صدای محمدرضا شجریان و بخوان هموطن با صدای شهرام ناظری
چاووش ۸ ۱۳۵۷-۵۹ محمدرضا لطفی گروه شیدا شهرام ناظری، سیما بینا موسسه فرهنگی و هنری چاووش دربرگیرنده تصنیف خاطره انگیز کاروان شهید
مثنوی موسی و شبان ۱۳۵۸ جلال ذوالفنون جلال ذوالفنون، بهزاد فروهری YesY شرکت سهامی الکترونیک دکلمه اشعار: محمد هومن، آواز ناظری به همراه سه تار نوازی ذوالفنون و نی نوازی فروهری
صدای سخن عشق ۱۳۵۸ کیخسرو پورناظری گروه تنبور شمس YesY اجرای اشعار فارسی و کردی برپایهٔ همنوازی تنبور
باد صبا می‌آید ۱۳۶۰ جلال ذوالفنون YesY اشعار از مولانا، سعدی شیرازی، حافظ شیرازی و فخرالدین عراقی
بشنو از نی اجرا در ۱۳۶۰ فریدون شهبازیان YesY نواگر اجرا اوایل دهه۶۰، انتشار سال ۱۳۷۹، اشعار مولانا
گل صدبرگ ۱۳۶۰ جلال ذوالفنون، رضا قاسمی YesY برپایه همنوازی سه تار، نوازندگان: جلال ذوالفنون، رضا قاسمی، محمدحسن مهدیان، کاوه دلیرآذر، امیرهوشنگ اردلان (سه‌تاربیژن کامکار (دف)، شامل معروف ترین اثر شهرام ناظری (تصنیف اندک اندک - شعر مولانا)
لاله بهار ۱۳۶۰ پرویز مشکاتیان گروه عارف YesY در سال ۱۳۶۲ اجرا و در سال ۱۳۶۵ منتشر شد، اشعار از مولانا، ملک الشعرا بهار، شهریار و ه. الف. سایه
نوروز ۱۳۶۲ حسین علیزاده، حسن کسایی YesY world network منتشر شده در اروپا، اجرا در شهر کلن آلمان، در بهار ۱۹۹۰، اشعار فارسی و کردی کرمانشاهی، اشعار فارسی از حافظ شیرازی، سعدی شیرازی، ملک الشعرا بهار، رابعه قزادری، فردوسی و باباطاهر
بنمای رخ ۱۳۶۳ محمدجلیل عندلیبی گروه مولانا YesY اشعار از مولانا و سعدی شیرازی
یادگار دوست ۱۳۶۳ کامبیز روشن روان YesY خوش نوا اجرای ارکستر سمفونیک، تک نوازان: مجتبی میرزاده، محمد کیانی‌نژاد و حمید متبسم، کلمهٔ اشعار در این آلبوم بر عهدهٔ عبدالله آقازاده بوده است
بهاران آبیدر ۱۳۶۴ هوشنگ کامکار ارکستر سمفونیک تهران بیژن کامکار، شهرام ناظری اشعار محلی کُردی، حافظ شیرازی و علی اکبر شیدا، اجرا توسط گروه کامکارها، اشعار محلی کُردی با تنظیم عباس کمندی، اجرا توسط ارکستر سمفونیک تهران
کیش مهر ۱۳۶۵ محمدجلیل عندلیبی YesY اشعار از علامه طباطبایی، شیخ بهایی، مولانا، سعدی شیرازی و حافظ شیرازی
بی‌قرار ۱۳۶۶ محمدجلیل عندلیبی گروه مولانا YesY
زمستان ۱۳۶۶ محمدرضا درویشی YesY اجرای شعر زمستان، از معروف ترین اشعار مهدی اخوان ثالث
در گلستانه ۱۳۶۶ هوشنگ کامکار YesY اجرا در زمستان سال ۱۳۶۶ به مناسبت شصتمین سال تولد سهراب سپهری، با دکلمهٔ احمدرضا احمدی و همکاری گروه کُرمرکز سرود، اشعار از سهراب سپهری
شورانگیز ۱۳۶۷ حسین علیزاده گروه‌های عارف و شیدا YesY موسسه فرهنگی هنری ماهور اشعار حافظ شیرازی، مولانا و نظامی گنجوی، در آواز بیات ترک و دستگاه شور
ساقی‌نامه ۱ ۱۳۶۷ کامبیز روشن روان YesY نام‌های دیگر: سوته دلان و صوفی نامه
ساقی‌نامه ۲ ۱۳۶۷ کامبیز روشن روان YesY نام دیگر: نسیم صبحگاهی
آتشی در نیستان ۱۳۶۷ جلال ذوالفنون YesY بر پایه همنوازی سه تار و دربرگیرنده تصنیف بسیار معروف آتشی در نیستان حاصل آهنگ سازی شهرام ناظری بر روی شعری از مجذوب علیشاه
دل شیدا ۱۳۶۷ فرامرز پایور گروه ارکستر، گروه اساتید موسیقی ایران YesY اجرا در سال ۱۳۶۷، انتشار در زمستان ۱۳۷۱، در دستگاه اصفهان
سخن تازه ۱۳۶۷ مهدی آذرسینا YesY اشعاری از مولانا و حافظ شیرازی
کنسرت اساتید موسیقی ایران ۱۳۶۸ فرامرز پایور گروه اساتید موسیقی ایران YesY اشعاری از «حکیم عمر خیام»، «سعدی شیرازی»، «مولانا»، «حافظ شیرازی»، «عارف قزوینی»، «شیخ بهایی» و ترانه‌های محلی، مقدمهٔ تصنیف تمنای وصال از ابوالحسن صبا
کنسرتی دیگر ۱۳۶۸ داریوش طلایی بیژن کامکار، داریوش طلایی YesY تاریخ اجرا سال ۱۳۶۸، تاریخ نشر ۱۳۷۱، اجرا در افشاری و ماهور، آواز به همراه سه تار نوازی داریوش طلایی و تنبک و دف نوازی بیژن کامکار
لیلی و مجنون ۱۳۶۸ فرامرز پایور گروه اساتید موسیقی ایران YesY ضبط در سال ۱۳۶۸ و انتشار در سال ۱۳۸۱، شعر از: مولوی، حافظ، عارف قزوینی
چشم به راه اردیبهشت ۱۳۷۰ عطا جنگوک گروه شهرآشوب YesY اشعار از حافظ شیرازی، ابوسعید ابوالخیر، نیما یوشیج، محمدرضا شفیعی کدکنی، ه. الف. سایه
مهتاب‌رو ۱۳۷۱ کیخسرو پورناظری گروه تنبور شمس YesY آواز بیستون برپایه همنوازی تنبور و دربرگیرنده تصنیف معروف مطرب مهتاب رو
حیرانی ۱۳۷۵ کیخسرو پورناظری گروه تنبور شمس YesY هم آواز آهنگ بخشی از این آلبوم به زبان پارسی و بخش دیگر آن به زبان مادری شهرام ناظری یعنی کردی کرمانشاهی است، برپایه همنوازی تنبور، اشعار کردی، ابوسعید ابوالخیر و مولانا
کنسرت کامکارها ۷۶ ۱۳۷۶ گروه کامکارها YesY تمامنی اشعار اجرا شده کردی می‌باشند
ساز نو آواز نو ۱۳۷۷ حمید متبسم گروه دستان YesY اعضای گروه دستان در آن زمان: حسین بهروزی نیا، پژمان حدادی، حمید متبسم و اردشیر کامکار
کنسرت ۷۷ ۱۳۷۷ گروه کامکارها YesY شعر و آهنگ‌ها کردی و فارسی می‌باشند، اجرا در گرامی‌داشت یادروز حافظ در ۲۰ مهر ۱۳۷۷ با همکاری گروه کامکارها در شیراز، اشعار از مولانا و حافظ شیرازی، نسخه لوح فشرده این اثر شامل قطعات کردی نیز می‌شود
سفر به دیگر سو ۱۳۷۷ YesY گروه دستان YesY سروش یادوارهٔ «شمس تبریزی»، ضبط اجرای زندهٔ واشنگتن ۱۹۹۸، اشعار از مولانا، نوازندگان: حمید متبسم و کیهان کلهر (سه‌تارپژمان حدادی (دف و تنبک) و حسین بهروزی‌نیا (عود (بربط))
آواز اساطیر ۱۳۷۹ علیرضا فیض بشی پور، حافظ ناظری YesY نام‌های دیگر: «شاهنامهٔ کُردی» و «نغمه‌های ساسانی»، نوازندهٔ دف و دهل: حافظ ناظری و نوازندهٔ تنبور: علیرضا فیض بشی پور
شهرام ناظری و گروه دستان میلادی: ۲۰۰۱ گروه دستان YesY «Long Distance/France» اجرای اشعار مولانا و محلی کردی، این اثر در ایران منتشر نشده است، این اثر با نام مستی سلامت می‌کند نیز شناخته می‌شود، در این اجرا شهرام ناظری علاوه بر آواز خوانی، دف نوازی را نیز بر عهده داشته است
غم زیبا ۱۳۸۲ مسعود شناسا YesY اشعار از مولانا، سعدی شیرازی، حافظ شیرازی و حسن غزنوی، این اثر قرار بود با نام عاشق مشوید انتشار یابد، اجرا در بهار سال ۱۳۸۲
بیست سال با آثار پرویز مشکاتیان تابستان ۱۳۸۲ پرویز مشکاتیان گروه عارف شهرام ناظری، علی رستمیان، حمیدرضا نوربخش و علیرضا افتخاری چهار باغ بانگ مجموعه ۳ آلبوم بیست سال با آثار پرویز مشکاتیان شامل آهنگ‌های ساخته شده توسط استاد مشکاتیان است که با خوانندگان مختلف اجرا کرده و در هر یک از این ۳ آلبوم از اجراهای چند خواننده استفاده کرده است. در این مجموعه آثاری از خوانندگانی چون استاد محمدرضا شجریان، شهرام ناظری و ایرج بسطامی به چشم می‌خورد، در این آلبوم شهرام ناظری تنها تصنیف محبوب من وطن (شعر برزین آذرمهر) را خوانده است
لولیان ۱۳۸۴ حمید متبسم گروه دستان YesY در آواز دشتی، نوازندگان: سعید فرج‌پوری، حسین بهروزی‌نیا، پژمان حدادی، بهنام سامانی و حمید متبسم
بیست سال با آثار پرویز مشکاتیان ۲ زمستان ۱۳۸۵ پرویز مشکاتیان گروه عارف شهرام ناظری، محمدرضا شجریان، ایرج بسطامی، علی رستمیان و حمیدرضا نوربخش چهار باغ بانگ مجموعه ۳ آلبوم بیست سال با آثار پرویز مشکاتیان شامل آهنگ‌های ساخته شده توسط استاد مشکاتیان است که با خوانندگان مختلف اجرا کرده و در هر یک از این ۳ آلبوم از اجراهای چند خواننده استفاده کرده است. در این مجموعه آثاری از خوانندگانی چون استاد محمدرضا شجریان، شهرام ناظری و ایرج بسطامی به چشم می‌خورد، در این آلبوم از اجراهای ناظری تصنیف‌های لاله بهار و مرا عاشق آمده‌اند که قبلا در آلبوم لاله بهار منتشر شده بودند
مولویه (شور رومی) ۱۳۸۶ YesY YesY تنظیم کننده: حافظ ناظری، این اثر نامزد دریافت جایزهٔ گرمی ایالات متحده در سال ۲۰۰۷ میلادی شده‌است، اشعار از مولانا به جز تصنیف شیدا شدم که شعر آن از شهرام ناظری (شعر تصنیف شیدا شدم به اشتباه به مولانا منسوب می‌شود اما این شعر (با شروع پیدا شدم) از ناظری است
سفر عسرت ۱۳۸۸ فرخزاد لایق YesY این اثر در کشور فرانسه و با نام «The Book of Austerity» منتشر شده‌است، اشعار از مهدی اخوان ثالث، احمد شاملو، شفیعی کدکنی و ه. الف. سایه
امیرکبیر ۱۳۹۰ پژمان طاهری YesY آوای باربد اجرای زنده در شهر گرگان در سال ۱۳۸۹ و انتشار در سال ۱۳۹۰ و دربرگیرنده تصنیف گریه کن اثر عارف قزوینی، اشعار از مهدی اخوان ثالث، فریدون مشیری، عارف قزوینی و ه. الف. سایه
کنسرت شهرام ناظری و لوریس چکناوریان ۱۳۹۰ YesY ارکستر بزرگ کومیتاس ارمنستان YesY آوای باربد اجرای ارکستر بزرگ کومیتاس ارمنستان به رهبری مایسترو لوریس چکناوریان در سال ۱۳۸۴ و انتشار در سال ۱۳۹۰، بیش تر آهنگ‌ها به زبان مادری شهرام ناظری، زبان کردی کرمانشاهی می‌باشند، اجراهای متفاوتی از قطعات فارسی آب حیات عشق (شعر مولانا)، زین دوهزاران من و ما (شعر مولانا) و شیدا شدم (شعر شهرام ناظری)
بعد یازدهم ۱۳۹۲ حافظ ناظری شهرام ناظری و حافظ ناظری بخش اول سمفونی رومی ساخته حافظ ناظری (پسر شهرام ناظری)، رتبه دوم پرفروش ترین آلبوم کلاسیک جهان در همان سال انتشار، رونمایی از سه تار تکامل یافته و ابداعی حافظ ناظری
درفش کاویانی، کاوه آهنگر در دست انتشار (۱۳۹۳) فرید الهامی گروه فردوسی YesY اجرای شاهنامه اثر حکیم ابوالقاسم فردوسی، «درفش کاویانی، کاوه آهنگر» مانند بسیاری از کارهای استاد ناظری با وجود سازهای مختلفی که در آن نواخته شده است، تنبور محور می‌باشد

دیگرآثار[ویرایش]

منتشر شده تنها در اروپا[ویرایش]

منتشر نشده[ویرایش]

دیداری[ویرایش]

دیگر آثار[ویرایش]

  • کنسرت افشاری ۶۲
  • قطعه‌هایی آوازی که به اشتباه به مناجات‌های ناظری معروف شده‌اند و برخی اوقات از رادیو پخش می‌شوند.(این آثار بدون اجازهٔ استاد از رادیو پخش شده‌است و همگی بدون موسیقی اند).

پیام‌ها، حضور در مراسم‌ها[ویرایش]

پیام تسلیت برای درگذشت محمدرضا لطفی[ویرایش]

پس از انتشار پیام درگذشت محمدرضا لطفی، از آهنگ سازان و استادان تار نوازی ایران، شهرام ناظری پیام تسلیت خود را منتشر کرد: «باز هم یکی دیگر از پرچمداران موسیقی سنتی ایران، جهان بی‌بنیاد را وداع گفت. فقدان موسیقیدان برجسته استاد محمدرضا لطفی ضایعه‌ای است جبران‌ناپذیر برای جامعه فرهنگی ایران. پرواز نابهنگام این استاد و همکار با ارزش قدیمی را به خانواده محترم ایشان و جامعه هنردوست ایران تسلیت عرض می‌کنم».[۱۴]

در مراسم خاکسپاری سیمین بهبهانی[ویرایش]

شهرام ناظری پس از درگذشت بانوی غزل ایران، سیمین بهبهانی در مراسم به خاک سپاری و یادبود او حضور پیدا کرد و در حین تسلیت گویی شعر دوباره می سازمت وطن را خواند. از دیگر هنرمندان حاضر در این مراسم می‌توان به محمدرضا شجریان و همایون شجریان اشاره کرد.[۱۵][۱۶][۱۷]

نگارخانه[ویرایش]

چند نگاره از کنسرت شهرام ناظری و حسین علیزاده که در ماه مه سال ۲۰۱۱ برگزار شد:

واژه‌نامه[ویرایش]

  1. The Living Legend
  2. Kodak Theatre
  3. Homage to Molavi_Rumi
  4. - Through Eternity - Persian devotional music

منابع[ویرایش]

  1. زندگینامه: شهرام ناظری
  2. شهرام ناظری: از شجریان تقلید نکرده‌ام (صحبت‌های ناظری درباره نزدیکی او با استاد محمدرضا شجریان)، برگرفته از وب سایت www.fardanews.com - کد خبر: ۱۵۶۹۴۹
  3. شهرام ناظری: صدای شجریان آمیخته با تاریخ شده است/ محمدرضا شجریان: سعی کردم هنرم برای انسان‌ها و انسانیت باشد، مربوط به تولد 73 سالگی استاد شجریان، سخنان ناظری درباره آشنایی با شجریان (توسط ه. الف. سایه) و... ، برگرفته از وب سایت musiceiranian.ir
  4. چرا شهرام ناظری درآمد یک سالش را وقف مردم سرزمینش کرد؟، خبرگزاری تابناک
  5. جام جم آنلاین
  6. خبرگزاری مهر
  7. فهرست دریافت کنندگان نشان لژیون دونور
  8. ایرانیان و لژیون دونور
  9. شهرام ناظری نشان لژیون دونور دریافت کرد، وب سایت رسمی بی‌بی‌سی
  10. فهرست دریافت کنندگان نشان شوالیه ادب و هنر
  11. Ban Ki-moon: Towards A More Engaged Asia | Asia Society
  12. خبرگزاری مهر
  13. در پی حاشیه‌های کنسرت کرمانشاه ناظری، شهرام ناظری: این انگ‌ها به من نمی‌چسبد!، وب سایت www.farhangnews.ir، شناسه خبر: ۷۶۸۹۹
  14. پیام تسلیت شهرام ناظری در پی درگذشت استاد محمدرضا لطفی، روزنامه شرق
  15. محمدرضا و همایون شجریان‌, شهرام ناظری و مهناز افشار در مراسم تشییع سیمین بهبهانی، وب سایت seemorgh.com
  16. دوباره می سازمت وطن - مراسم وداع با بانو بهبهانی، اجرای شعر زیبا و پر معنای «دوباره می‌سازمت وطن» توسط شهرام ناظری
  17. آوازخوانی شهرام ناظری و صدیق تعریف در مراسم تشییع سیمین بهبهانی

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]