کیهان کلهر

برای دیگر کاربردها، کلهر (ابهام‌زدایی) را ببینید.

کیهان کلهر
کنسرت میلان 2010 عکاس رضا مشکسار
اطلاعات هنرمند
زادروز	۱۳۴۲ تهران
اهل کشور	ایران
کار(ها)	نوازنده
ساز(ها)	کمانچه و سه‌تار و شاه کمان
دانشگاه	دانشگاه کارلتن اتاوا
آلبوم سرشناس	بی تو به سر نمی‌شود، فریاد، سفر به دیگر سو، شب، سکوت، کویر
عضو گروه	گروه شیدا همکاری با «شجاعت حسین خان» (غزل) - کوارتت کرونوس (Kronos Quartet) (جاده ابریشم)- یویوما-ارکستر فیلارمونیک نیویورک
جایزه(ها)	دو اثر وی در سال ۲۰۰۴ نامزد جایزه گرمی شد.
وب‌گاه	وب‌گاه رسمی
سازهای برجسته
کمانچه و سه‌تار
گفتاورد	«موزیسین، موسیقی‌دان یا موسیقی‌شناس باید به ریاضیات، تاریخ و ادبیات آشنا باشد.»

کیهان کلهر، (۱۳۴۲) آهنگساز و نوازنده ایرانی کمانچه به عنوان ساز تخصصی و سه‌تار به عنوان ساز دوم است. دو اثر وی در سال ۲۰۰۴ نامزد جایزه گرمی شد.

زندگی

کیهان کلهر در سال ۱۳۴۲ شمسی در خانواده‌ای کرمانشاهی و موسیقی‌دوست در تهران چشم به جهان گشود. کار موسیقی را از پنج سالگی به صورت آزاد شروع کرد. دوازده ساله بود که به صورت حرفه‌ای به موسیقی پرداخت و در سیزده سالگی با ارکستر رادیو تلویزیون کرمانشاه شروع به همکاری کرد.

کلهر مدتی کوتاه با گروه شیدا در مرکز هنری «چاووش» همکار بود. در هفده سالگی مقیم ایتالیا شد و سپس به نیت ادامه تحصیل راهی کانادا شد و در رشته آهنگسازی از دانشگاه کارلتن اتاوا فارغ‌التحصیل شد.

کیهان کلهر در چند سخنرانی و مصاحبه مجموعه جاده ابریشم انگیزه و الگو خود را در نوازندگی کمانچه زنده یاد استاد علی اصغر بهاری نام برده است. برای شناساندن موسیقی ایرانی به غیر ایرانی‌ها تلاش بسیاری کرده است، همکاری وی با هنرمندان هندی از جمله «شجاعت حسین خان» (غزل) و یا با کوارتت کرونوس (Kronos Quartet) (جاده ابریشم)، یویوما و ارکستر فیلارمونیک نیویورک وی را به هنرمندی جهانی تبدیل کرده است و شنوندگان زیادی در بین غیرایرانی‌ها دارد.او معتقد است: «موزیسین، موسیقی‌دان یا موسیقی‌شناس باید به ریاضیات، تاریخ و ادبیات آشنا باشد.»

اساتیدی از «کیهان کلهر» به عنوان جهانی‌ترین مرد موسیقی ایران یاد کرده اند. وی مدتها عضو گروه دستان بود و در کنسرتهای این گروه به همراه استاد شهرام ناظری به نوازندگی و تنظیم پرداخت. از میان این آثار می توان به سفر به دیگر سو و دو اثر دیگر که در ایران انتشار نیافته اند اشاره نمود. پس از جدایی از گروه دستان و آغاز فعالیتهای مستقل با موسیقیدانهای خارجی، با همکاری اساتید گرامی محمد رضا شجریان و حسین علیزاده آثاری شایسته را پدید آورد که شامل شش آلبوم زمستان است، بی تو به سر نمی‌شود، فریاد، ساز خاموش، شب، سکوت، کویر و سرود مهر می شوند.

کنسرت میلان 2010 از راست به چپ: مجید خلج - حسین علیزاده-کیهان کلهر

وی همراه با نوازندهٔ باقلامای ترکیه، اردال ارزنجان کنسرت‌هایی را هم در مناطق مختلف جهان در حال اجرا دارد و آلبومی نیز با این نوازنده ترک به نام The Wind در شرکت ECM ارائه کرده است. کلهر همچنین در ژانویه سال ۲۰۰۸ میلادی کنسرتی را به همراه کوارت زهی بروکلین رایدر در شهر نیویورک به روی صحنه برد که در آن قطعاتی از آلبوم شهر خاموش نواخته شد. کیهان کلهر تنها موسیقدان ایرانی است که 4 بار نامزد جایزه گرمی امریکا شده است.

آثار

• شب، سکوت، کویر
• زمستان است
• بی تو به سر نمی‌شود
• فریاد
• سرود مهر
• سازخاموش
• نخستین دیدار بامدادی همراه تمبک پژمان حدادی
• غزل ۱
• غزل ۲
• غزل ۳
• در آینهٔ آسمان به همراه تنبور علی اکبر مرادی
• شب‌های فیروزه‌ای نیشابور به همراه یویوما
• موسیقی برای فیلم جادهٔ ابریشم به همراه یویوما(چهار نعل هزار اسب)
• باد (در ایران با نام: تا بی‌کران دوردست) به همراه اردال ارزنجان موسیقی‌دان ترک که در خارج از ایران توسط شرکت ECM و با نام The Wind انتشار یافته است.
• باران به همراه استاد شجاعت حسین خان و ساندیپ داس که در خارج از ایران با نام The Rain و توسط شرکت ECM انتشار یافت و نامزد جایزه گرمی نیز شد.
• شهر خاموش به همراه کوارت زهی بروکلین رایدر
• سامان سایه‌ها به همراه مجید خلج که در سال 2011، خارج از ایران توسط کمپانی Ba Music Records انتشار یافته است .

سبک

خاطرات حسین علیزاده از آشنایی با کیهان کلهر: یادم می اید اولین بار نوازندگی ایشان را وقتی بسیار کم وسن سال بودند، در گروهی دیدم.در میان اعضای ان گروه اقای کلهر و نوازندگیشان واقعا برجسته تر بود. دیدم نوازنده ای انجا نشسته که مجنون وار ساز می زند و انگار با سازش یکی شده است. کیهان کلهر اصلا خود را به فرمول‌ها و شیوه‌های دیکته شده نوازندگی پایبند نمی کند و اساسا نوازنده ای است که به خود و سازش، فرصت آزاد شدن از این قید وبندها را می دهد.به معنای کامل کلمه، با سازش پرواز می کند.جدا از تکنیک بالای او در نوازندگی، یکی از ویژگی‌های برجسته کلهر، حرکات دلنشین با سازش است که ضمن طبیعی بودن، برای اجرای زنده بسیار مناسب و دیدنی است. هم محتوا دارد و هم تکنیک و هم تماشایی است . تکنیک کمانچه کلهر، واقعا متفاوت است و او خود را به شیوه‌های سنتی نوازندگی و جملات کلاسه بندی شده و نگاه‌های تک بعدی به کمانچه محدود نکرده است.یعنی به خود نمی گوید که چون سازم ساز سنتی ایرانی است پس باید تنها به یک شکل وشیوه به ان بنگرم. او در این ساز ایرانی، ایران را با تمام فرهنگ هایش در نظر گرفته است و سازی چون کمانچه را که اتفاقا در بافت‌های مختلف فرهنگی بستر دارد با همین دیدگاه نواخته است.

حسین علیزاده، کیهان کلهر اساتید موسیقی ایران و چند نوازنده دیگر از 16 بهمن ماه1388 در 15 شهر کانادا، امریکا و اروپا کنسرت دادند. ایشان همچنین از 23 تیر 1389 به مدت 6 شب در تهران و پس از آن در دیگر شهرهای ایران به خوانندگی حمیدرضا نوربخش و چند نوازندهٔ دیگر ایرانی به روی صحنه رفتند و از ساخته‌های استاد کلهر بر روی اشعار حضرت مولانا جلال الدین محمد بلخی را اجرا کردند. وی به همراه اردال ارزنجان برای نخستین بار در ایران، به مدت سه شب در شهریور ماه 1389 در تالار وحدت تهران به اجرای کنسرت پرداخت.

منابع

• کنسرت کلهر در آمریکا
• خاطرات
• کیهان کلهر - کنسرت، زندگینامه و رویدادهای آینده -
• وبگاه کمپانی World Village Music

پیوند به بیرون

• وب‌گاه رسمی