کیهان کلهر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کیهان کلهر
Kayhanm kalhor.JPG
اطلاعات پس‌زمینه
تولد ۱۳۴۲
تهران
خاستگاه ایران ایران
سازها کمانچه و سه‌تار و شاه کمان
وب‌گاه وب‌گاه رسمی
سازهای برجسته
کمانچه و سه‌تار
محمدرضا شجریان، حسین علیزاده، کیهان کلهر و همایون شجریان در کنسرت لندن.

کیهان کلهر، (۱۳۴۲) آهنگساز و نوازنده ایرانی کمانچه به عنوان ساز تخصصی و تنبور و سه‌تار به عنوان ساز دوم است. دو اثر وی در سال ۲۰۰۴ نامزد جایزه گرمی شد.

زندگی[ویرایش]

کیهان کلهر در سال ۱۳۴۲ خورشیدی در خانواده‌ای کرمانشاهی و موسیقی‌دوست در تهران چشم به جهان گشود. کار موسیقی را از پنج سالگی به صورت آزاد شروع کرد. دوازده ساله بود که به صورت حرفه‌ای به موسیقی پرداخت و در سیزده سالگی با ارکستر رادیو تلویزیون کرمانشاه شروع به همکاری کرد.

کلهر مدتی کوتاه با گروه شیدا در مرکز هنری «چاووش» همکار بود. در هفده سالگی مقیم ایتالیا شد و سپس به نیت ادامه تحصیل راهی کانادا شد و در رشته آهنگسازی از دانشگاه کارلتون اتاوا فارغ‌التحصیل شد.[۱]

کیهان کلهر در چند سخنرانی و مصاحبه مجموعه جاده ابریشم انگیزه و الگو خود را در نوازندگی کمانچه استاد علی اصغر بهاری نام برده‌است. برای شناساندن موسیقی ایرانی به غیر ایرانی‌ها تلاش بسیاری کرده‌است، همکاری وی با هنرمندان هندی از جمله «شجاعت حسین خان» (غزل) و یا با کوارتت کرونوس (Kronos Quartet) (جاده ابریشم)، یویوما و ارکستر فیلارمونیک نیویورک وی را به هنرمندی جهانی تبدیل کرده‌است و شنوندگان زیادی در بین غیرایرانی‌ها دارد. او معتقد است: «موزیسین، موسیقی‌دان یا موسیقی‌شناس باید به ریاضیات، تاریخ و ادبیات آشنا باشد.»

اساتیدی از «کیهان کلهر» به عنوان جهانی‌ترین مرد موسیقی ایران یاد کرده‌اند. وی مدتها عضو گروه دستان بود و در کنسرتهای این گروه به همراه استاد شهرام ناظری به نوازندگی و تنظیم پرداخت. از میان این آثار می‌توان به سفر به دیگر سو و دو اثر دیگر که در ایران انتشار نیافته‌اند اشاره نمود. پس از جدایی از گروه دستان و آغاز فعالیتهای مستقل با موسیقیدانهای خارجی، با همکاری اساتید موسیقی سنتی ایران محمد رضا شجریان و حسین علیزاده آثاری را پدید آورد که شامل شش آلبوم زمستان است، بی تو به سر نمی‌شود، فریاد، ساز خاموش، شب، سکوت، کویر و سرود مهر می‌شوند.

کیهان کلهر تنها موسیقدان ایرانی است که ۴ بار نامزد جایزه گرمی امریکا شده‌است. نوای کمانچه کیهان کلهر در موسیقی متن فیلم " جوانی بدون جوانی " ساخته فرانسیس فورد کاپولا از جمله آثار بیادماندنی اوست. 'جوانی بدون جوانی' که در سال ۲۰۰۷ میلادی ساخته شد، فیلمی کاملاً شخصی از فیلمسازی است که در میانسالی قرار داشته و اتفاقا تجربه دلنشینی را هم رقم زده‌است. موسیقی شنیدنی و گوش نواز 'اسالدو گولیچف' از نقاط مثبت فیلم است که شنیدن نوای مسحورکننده کمانچه 'کیهان کلهر' آن را دو چندان می‌کند.

کنسرت‌ها[ویرایش]

کنسرت میلان ۲۰۱۰ حسین علیزاده، کیهان کلهر و مجید خلج

وی همراه با نوازندهٔ باقلامای ترکیه، اردال ارزنجان کنسرت‌هایی را هم در مناطق مختلف جهان در حال اجرا دارد و آلبومی نیز با این نوازنده ترک به نام The Wind در شرکت ECM ارائه کرده‌است. کلهر همچنین در ژانویه سال ۲۰۰۸ میلادی کنسرتی را به همراه کوارت زهی بروکلین رایدر در شهر نیویورک به روی صحنه برد که در آن قطعاتی از آلبوم شهر خاموش نواخته شد.

آثار[ویرایش]

آلبوم‌ها
نام آلبوم سال انتشار آهنگ ساز نوازنده خواننده ناشر توضیحات
کنسرت ایرج بسطامی و گروه دستان زمستان ۱۳۷۱ حمید متبسم، محمدعلی کیانی نژاد YesY ایرج بسطامی اجرای گروه دستان، در دستگاه های سه گاه و همایون، از نخستین آثار گروه دستان، اثر تصویری مربوط به کنسرتی در زمستان سال ۱۳۷۱ در مجموعه فرهنگی آزادی، میدان آزادی
بوی نوروز زمستان ۱۳۷۱ حمید متبسم YesY ایرج بسطامی اجرای گروه دستان، در دستگاه های سه گاه و همایون، از نخستین آثار گروه دستان
شب، سکوت، کویر ۱۳۷۷ YesY YesY محمدرضا شجریان دل آواز نوازندگان:کیهان کلهر، قربان سلیمانی، علی آبچوری، حسین ببی، علیرضا سلیمانی، بیژن کامکار، حسین بهروزی‌نیا، اردوان کامکار، مرتضی اعیان، سیامک نعمت‌ناصر، همایون خسروی، بهزاد فروهری.
سفر به دیگر سو ۱۳۷۷ شهرام ناظری YesY شهرام ناظری سروش به‌همراه گروه دستان، کیهان کلهر نوازنده سه‌تار.
سرو سیمین ۱۳۷۸ محمدعلی کیانی‌نژاد YesY علی‌رضا افتخاری فارس نوا کیهان کلهر نوازنده کمانچه
غزل ۱ ۱۳۸۰ YesY ماه‌ریز به‌همراه شجاعت حسین‌خان (سیتار) و ساندیپ داس (طبلا)
غزل ۲ ۱۳۸۰ YesY ماه‌ریز به‌همراه شجاعت حسین‌خان (سیتار) و ساندیپ داس (طبلا)
غزل ۳ ۱۳۸۰ YesY ماه‌ریز به‌همراه شجاعت حسین‌خان (سیتار) و ساندیپ داس (طبلا)
زمستان است ۱۳۸۰ YesY محمدرضا شجریان دل آواز به‌همراه حسین علیزاده، همایون شجریان. در مقام داد و بیداد.
بی‌تو بسر نمی‌شود ۱۳۸۱ YesY محمدرضا شجریان دل آواز به‌همراه حسین علیزاده، همایون شجریان. در دستگاه نوا و آواز بیات کرد.
فریاد ۱۳۸۲ YesY محمدرضا شجریان دل آواز در دستگاه راست پنجگاه، شور و همایون.
غزل ۴ (باران) ۱۳۸۲ YesY آوای دوست، ئی‌سی‌ام رکوردز به‌همراه شجاعت حسین‌خان و ساندیپ داس، این آلبوم نامزد جایزه گرمی شد.
در آینه آسمان ۱۳۸۳ YesY YesY علی‌اکبر مرادی ورلد ویلیج، آوای دوست به‌همراه علی‌اکبر مرادی (تنبور) و پژمان حدادی (تنبک).
موسیقی فیلم جاده ابریشم YesY (چهار نعل هزار اسب) به‌همراه، ژائو ژیپینگ، یویوما و دیگر اعضا پروژه راه ابریشم.
نخستین دیدار بامدادی ۱۳۸۵ YesY YesY آوای دوست به‌همراه پژمان حدادی (تنبک)
باد ۱۳۸۵ کیهان کلهر، اردال ارزنجان YesY محمدرضا شجریان ئی‌سی‌ام رکوردز، آوای دوست این آلبوم در بهار ۱۳۸۵ با عنوان تا بی‌کران دوردست در ایران منتشر شد.
سرود مهر ۱۳۸۶ حسین علیزاده YesY محمدرضا شجریان دل آواز در آواز بیات ترک و افشاری.
ساز خاموش ۱۳۸۶ حسین علیزاده YesY محمدرضا شجریان دل آواز در آواز دشتی.
شهر خاموش ۱۳۸۷ YesY YesY ورلد ویلیج، آوای خورشید به همراه کوارت زهی بروکلین رایدر، این آلبوم به کودکان شهر حلبچه تقدیم شده است.
سامان سایه‌ها ۱۳۹۰ YesY YesY Ba Music Records با همکاری مجید خلج، تنبک.
موسیقی متن فیلم فصل کرگدن ۱۳۹۰ YesY فصل کرگدن فیلمی به کارگردانی بهمن قبادی.
تنها نخواهم ماند ۱۳۹۱ YesY YesY کیهان کلهر (شاه‌کمان)، علی بهرامی‌فرد (سنتور بم)
همنوازی کیهان کلهر با یک گروه هلندی، ۲۰۱۳

سبک[ویرایش]

خاطرات حسین علیزاده از آشنایی با کیهان کلهر: "یادم می‌اید اولین بار نوازندگی ایشان را وقتی بسیار کم وسن سال بودند، در گروهی دیدم. در میان اعضای ان گروه اقای کلهر و نوازندگیشان واقعاً برجسته تر بود. دیدم نوازنده‌ای انجا نشسته که مجنون وار ساز می‌زند و انگار با سازش یکی شده‌است. کیهان کلهر اصلاً خود را به فرمول‌ها و شیوه‌های دیکته شده نوازندگی پایبند نمی‌کند و اساساً نوازنده‌ای است که به خود و سازش، فرصت آزاد شدن از این قید وبندها را می‌دهد. به معنای کامل کلمه، با سازش پرواز می‌کند. جدا از تکنیک بالای او در نوازندگی، یکی از ویژگی‌های برجسته کلهر، حرکات دلنشین با سازش است که ضمن طبیعی بودن، برای اجرای زنده بسیار مناسب و دیدنی است. هم محتوا دارد و هم تکنیک و هم تماشایی است... تکنیک کمانچه کلهر، واقعاً متفاوت است و او خود را به شیوه‌های سنتی نوازندگی و جملات کلاسه بندی شده و نگاه‌های تک بعدی به کمانچه محدود نکرده‌است. یعنی به خود نمی‌گوید که چون سازم ساز سنتی ایرانی است پس باید تنها به یک شکل وشیوه به ان بنگرم. او در این ساز ایرانی، ایران را با تمام فرهنگ‌هایش در نظر گرفته‌است و سازی چون کمانچه را که اتفاقا در بافت‌های مختلف فرهنگی بستر دارد با همین دیدگاه نواخته‌است."

بازداشت[ویرایش]

کیهان کلهر روز پنجشنبه ۱۹ شهریور ۱۳۸۸، در حالیکه از فرودگاه امام خمینی تهران، ایران را به مقصد فرانسه برای اجرای برنامه ترک می کرد بازداشت شد. مسئولان پرواز علت این دستگیری چند ساعته را نقص در گذرنامه عنوان کردند. همچنین حمیدرضا نوربخش که برای بدرقۀ کلهر به فرودگاه رفته بود نگهداری چند ساعتۀ وی را تأیید اما بازداشت را شایعه عنوان کرد. [۲][[۳]

منابع[ویرایش]

  1. http://www2.carleton.ca/fass/2012/video-carleton-grad-plays-the-iranian-kamancheh
  2. پایگاه خبری تابناک: برجسته ترین نوازنده کمانچه بازداشت شد؟؛ بازدید در ۲۹ مه ۲۰۱۴ میلادی.
  3. http://www.hamshahrionline.ir/details/90269 پایگاه اینترنتی همشهری آنلاین، توضیح نوربخش درباره شایعه بازداشت کلهر؛] بازدید در ۲۹ مه ۲۰۱۴ میلادی.

پیوند به بیرون[ویرایش]