کیهان کلهر

برای دیگر کاربردها، کلهر (ابهام‌زدایی) را ببینید.

کیهان کلهر
کنسرت میلان ۲۰۱۰
اطلاعات هنرمند
زادروز	۱۳۴۲ تهران
اهل کشور	ایران
کار(ها)	نوازنده
ساز(ها)	کمانچه و سه‌تار و شاه کمان
دانشگاه	دانشگاه کارلتن اتاوا
آلبوم سرشناس	بی تو به سر نمی‌شود، فریاد، سفر به دیگر سو، شب، سکوت، کویر، شهر خاموش
عضو گروه	گروه شیدا همکاری با «شجاعت حسین خان» (غزل) - کوارتت کرونوس (Kronos Quartet) (جاده ابریشم)- یویوما-ارکستر فیلارمونیک نیویورک
جایزه(ها)	دو اثر وی در سال ۲۰۰۴ نامزد جایزه گرمی شد.
وب‌گاه	وب‌گاه رسمی
سازهای برجسته
کمانچه و سه‌تار
گفتاورد	«موزیسین، موسیقی‌دان یا موسیقی‌شناس باید به ریاضیات، تاریخ و ادبیات آشنا باشد.»

کیهان کلهر، (۱۳۴۲) آهنگساز و نوازنده ایرانی کمانچه به عنوان ساز تخصصی و سه‌تار به عنوان ساز دوم است. دو اثر وی در سال ۲۰۰۴ نامزد جایزه گرمی شد.

زندگی

کیهان کلهر در سال ۱۳۴۲ شمسی در خانواده‌ای کرمانشاهی و موسیقی‌دوست در تهران چشم به جهان گشود. کار موسیقی را از پنج سالگی به صورت آزاد شروع کرد. دوازده ساله بود که به صورت حرفه‌ای به موسیقی پرداخت و در سیزده سالگی با ارکستر رادیو تلویزیون کرمانشاه شروع به همکاری کرد.

کلهر مدتی کوتاه با گروه شیدا در مرکز هنری «چاووش» همکار بود. در هفده سالگی مقیم ایتالیا شد و سپس به نیت ادامه تحصیل راهی کانادا شد و در رشته آهنگسازی از دانشگاه کارلتن اتاوا فارغ‌التحصیل شد.

کیهان کلهر در چند سخنرانی و مصاحبه مجموعه جاده ابریشم انگیزه و الگو خود را در نوازندگی کمانچه استاد علی اصغر بهاری نام برده‌است. برای شناساندن موسیقی ایرانی به غیر ایرانی‌ها تلاش بسیاری کرده‌است، همکاری وی با هنرمندان هندی از جمله «شجاعت حسین خان» (غزل) و یا با کوارتت کرونوس (Kronos Quartet) (جاده ابریشم)، یویوما و ارکستر فیلارمونیک نیویورک وی را به هنرمندی جهانی تبدیل کرده‌است و شنوندگان زیادی در بین غیرایرانی‌ها دارد. او معتقد است: «موزیسین، موسیقی‌دان یا موسیقی‌شناس باید به ریاضیات، تاریخ و ادبیات آشنا باشد.»

اساتیدی از «کیهان کلهر» به عنوان جهانی‌ترین مرد موسیقی ایران یاد کرده‌اند. وی مدتها عضو گروه دستان بود و در کنسرتهای این گروه به همراه استاد شهرام ناظری به نوازندگی و تنظیم پرداخت. از میان این آثار می‌توان به سفر به دیگر سو و دو اثر دیگر که در ایران انتشار نیافته‌اند اشاره نمود. پس از جدایی از گروه دستان و آغاز فعالیتهای مستقل با موسیقیدانهای خارجی، با همکاری اساتید موسیقی سنتی ایران محمد رضا شجریان و حسین علیزاده آثاری را پدید آورد که شامل شش آلبوم زمستان است، بی تو به سر نمی‌شود، فریاد، ساز خاموش، شب، سکوت، کویر و سرود مهر می‌شوند.

کنسرت میلان ۲۰۱۰ از راست به چپ: مجید خلج - حسین علیزاده-کیهان کلهر

وی همراه با نوازندهٔ باقلامای ترکیه، اردال ارزنجان کنسرت‌هایی را هم در مناطق مختلف جهان در حال اجرا دارد و آلبومی نیز با این نوازنده ترک به نام The Wind در شرکت ECM ارائه کرده‌است. کلهر همچنین در ژانویه سال ۲۰۰۸ میلادی کنسرتی را به همراه کوارت زهی بروکلین رایدر در شهر نیویورک به روی صحنه برد که در آن قطعاتی از آلبوم شهر خاموش نواخته شد. کیهان کلهر تنها موسیقدان ایرانی است که ۴ بار نامزد جایزه گرمی امریکا شده‌است. نوای کمانچه کیهان کلهر در موسیقی متن فیلم " جوانی بدون جوانی " ساخته فرانسیس فورد کاپولا از جمله آثار بیادماندنی اوست. 'جوانی بدون جوانی' که در سال ۲۰۰۷ میلادی ساخته شد، فیلمی کاملا شخصی از فیلمسازی است که در میانسالی قرار داشته و اتفاقا تجربه دلنشینی را هم رقم زده‌است. موسیقی شنیدنی و گوش نواز 'اسالدو گولیچف' از نقاط مثبت فیلم است که شنیدن نوای مسحورکننده کمانچه 'کیهان کلهر' آن را دو چندان می‌کند.

آثار

• شب، سکوت، کویر
• زمستان است
• بی تو به سر نمی‌شود
• فریاد
• سرود مهر
• ساز خاموش
• نخستین دیدار بامدادی همراه تمبک پژمان حدادی
• غزل ۱ به همراه سیتار شجاعت حسین خان
• غزل ۲ به همراه سیتار شجاعت حسین خان
• غزل ۳ به همراه سیتار شجاعت حسین خان
• در آینهٔ آسمان به همراه تنبور علی اکبر مرادی
• شب‌های فیروزه‌ای نیشابور به همراه یویوما و دیگر اعضا پروژه راه ابریشم
• موسیقی برای فیلم جادهٔ ابریشم (چهار نعل هزار اسب) به همراه یویوما و دیگر اعضا پروژه راه ابریشم
• باد (در ایران با نام: تا بی‌کران دوردست) به همراه اردال ارزنجان موسیقی‌دان ترک که در خارج از ایران توسط شرکت ECM و با نام The Wind انتشار یافته‌است.
• باران به همراه شجاعت حسین خان و ساندیپ داس که در خارج از ایران با نام The Rain و توسط شرکت ECM انتشار یافت و نامزد جایزه گرمی نیز شد.
• شهر خاموش به همراه کوارت زهی بروکلین رایدر
• سامان سایه‌ها به همراه مجید خلج که در سال ۲۰۱۱، خارج از ایران توسط کمپانی Ba Music Records انتشار یافته‌است.
• تنها نخواهم ماند به همراه علی بهرامی فرد در سال 1391 در ایران منتشر شد که دو نوازی شاه کمان و سنتور بم میباشد.

سبک

خاطرات حسین علیزاده از آشنایی با کیهان کلهر: یادم می‌اید اولین بار نوازندگی ایشان را وقتی بسیار کم وسن سال بودند، در گروهی دیدم. در میان اعضای ان گروه اقای کلهر و نوازندگیشان واقعا برجسته تر بود. دیدم نوازنده‌ای انجا نشسته که مجنون وار ساز می‌زند و انگار با سازش یکی شده‌است. کیهان کلهر اصلا خود را به فرمول‌ها و شیوه‌های دیکته شده نوازندگی پایبند نمی‌کند و اساسا نوازنده‌ای است که به خود و سازش، فرصت آزاد شدن از این قید وبندها را می‌دهد. به معنای کامل کلمه، با سازش پرواز می‌کند. جدا از تکنیک بالای او در نوازندگی، یکی از ویژگی‌های برجسته کلهر، حرکات دلنشین با سازش است که ضمن طبیعی بودن، برای اجرای زنده بسیار مناسب و دیدنی است. هم محتوا دارد و هم تکنیک و هم تماشایی است . تکنیک کمانچه کلهر، واقعا متفاوت است و او خود را به شیوه‌های سنتی نوازندگی و جملات کلاسه بندی شده و نگاه‌های تک بعدی به کمانچه محدود نکرده‌است. یعنی به خود نمی‌گوید که چون سازم ساز سنتی ایرانی است پس باید تنها به یک شکل وشیوه به ان بنگرم. او در این ساز ایرانی، ایران را با تمام فرهنگ‌هایش در نظر گرفته‌است و سازی چون کمانچه را که اتفاقا در بافت‌های مختلف فرهنگی بستر دارد با همین دیدگاه نواخته‌است.

حسین علیزاده، کیهان کلهر اساتید موسیقی ایران و چند نوازنده دیگر از ۱۶ بهمن ماه۱۳۸۸ در ۱۵ شهر کانادا، امریکا و اروپا کنسرت دادند. ایشان همچنین از ۲۳ تیر ۱۳۸۹ به مدت ۶ شب در تهران و پس از آن در دیگر شهرهای ایران به خوانندگی حمیدرضا نوربخش و چند نوازندهٔ دیگر ایرانی به روی صحنه رفتند و از ساخته‌های استاد کلهر بر روی اشعار حضرت مولانا جلال الدین محمد بلخی را اجرا کردند. وی به همراه اردال ارزنجان برای نخستین بار در ایران، به مدت سه شب در شهریور ماه ۱۳۸۹ در تالار وحدت تهران به اجرای کنسرت پرداخت.

منابع

• کنسرت کلهر در آمریکا
• خاطرات
• کیهان کلهر - کنسرت، زندگینامه و رویدادهای آینده -
• وبگاه کمپانی World Village Music

پیوند به بیرون

• وب‌گاه رسمی