پرویز مشکاتیان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پرویز مشکاتیان
پرویز مشکاتیان - Parviz Meshkatian.jpg
اطلاعات هنرمند
نام اصلی پرویز مشکاتیان
زادروز ۲۴ اردیبهشت، ۱۳۳۴، نیشابور، استان خراسان[۱]
اهل کشور Flag of Iran.svg ایران
درگذشت ۲۹ شهریور ۱۳۸۸، تهران[۱]
سبک‌ها موسیقی سنتی ایرانی
کار(ها) آهنگساز، موسیقی‌دان، استاد دانشگاه و نوازنده سنتور و سه‌تار
ساز(ها) سنتور و سه‌تار
مدت کار ۱۳۵۶ - ۱۳۸۸
وب‌گاه http://www.meshkatian.ir
سازهای برجسته
سنتور و سه‌تار

پرویز مشکاتیان (۲۴ اردیبهشت ۱۳۳۴، نیشابور - ۲۹ شهریور ۱۳۸۸، تهرانآهنگساز، موسیقی‌دان، نوازنده سرشناس سنتور، استاد دانشگاه و پژوهشگر نامی ایران بود.

زندگی‌نامه[ویرایش]

پرویز مشکاتیان در سال ۱۳۳۴ در نیشابور به دنیا آمد. او مقدمات موسیقی را از شش سالگی نزد پدرش، حسن مشکاتیان، که استاد سنتورنوازی و آشنا با ویولن و سه‌تار بود، آموخت. وی آموختن موسیقی را در طول تحصیل در زادگاهش، نیشابور پی گرفت و تا پایان دورهٔ متوسطه همچنان در پیشگاه پدر به فراگیری و تمرین مشغول بود. مشکاتیان در سال ۱۳۵۳ وارد دانشکدهٔ هنرهای زیبا در دانشگاه تهران شد و به آموختن ردیف میرزا عبدالله نزد نور علی خان برومند و ردیف موسیقی سنتی نزد دکتر داریوش صفوت پرداخت.[۱] وی همزمان با آموزش ردیف، مبانی موسیقی ایرانی را نزد اساتیدی چون دکتر محمدتقی مسعودیه، دکتر مهدی برکشلی، عبدالله دوامی، سعید هرمزی و یوسف فروتن فرا گرفت.

او نوازندگی سنتور را در مرکز حفظ و اشاعه موسیقی به صورت بسیار جدی ادامه داد و توانست در نوازندگی این ساز به مهارت ویژه و چشمگیری دست پیدا کند و همچنین توانست کارهای بزرگ فراوانی را در زمینهٔ آهنگسازی و نوازندگی سنتور به ویژه در زمینهٔ ساخت قطعات همنوازی (ارکسترال)، تصنیف و نیز تکنوازی انجام دهد. مشکاتیان در این سال‌ها، کنسرت‌های متعددی با خوانندگانی چون پریسا و هنگامه اخوان اجرا کرد و در سال ۱۳۵۶، گروه عارف را تشکیل داد.[۱] وی در آزمون موسیقی باربد که به ابتکار استاد نورعلی برومند بر‌گزار می‌گردید، به همراه پشنگ کامکار مقام نخست در رشتهٔ سنتور و همراه با داریوش طلایی، مقام ممتاز در ردیف‌نوازی را به دست آورد.[۱][۲] وی همسر سابق افسانه شجریان بوده و صاحب دو فرزند به نامهای اوا و ایین است.

فعالیت حرفه‌ای[ویرایش]

Be'sat 21-Ostad Parviz Meshkatian-street sign-Nishapur.JPG

مشکاتیان از سال ۱۳۵۶، همکاری با رادیو را زیر نظر هوشنگ ابتهاج آغاز کرد[۱][۲] ولی پس از واقعه ۱۷شهریور ۱۳۵۷ از رادیو استعفا داد و مؤسسه چاووش را با همکاری هنرمندان گروه عارف و شیدا تشکیل داد.[۱][۲] سپس با همکاری شهرام ناظری، تصنیف «مرا عاشق» را بر روی شعر مولانا ساخت. از سال ۱۳۵۸ تا سال ۱۳۶۷ با محمدرضا شجریان همکاری داشت که نتیجهٔ این همکاری، آثار ماندگاری چون بیداد، آستان جانان، سِرّ عشق، نوا، دستان، گنبد مینا و جان عشاق بود. وی در همهٔ این آثار، به عنوان آهنگ‌ساز و نوازندهٔ سنتور (در سِرّ عشق به عنوان نوازندهٔ سه‌تار و در جان عشاق فقط آهنگ‌ساز) همکاری داشت.[۳]

وی با افسانه شجریان دختر محمدرضا شجریان ازدواج کرد ولی در دهه ۱۳۷۰ از او جدا شد. حاصل این ازدواج، دو فرزند به نام‌های آوا (دختر) و آیین (پسر) است.

او همچنین کارهای بسیار پرباری با نوازندگانی چون حسین علیزاده (سرپرست گروه عارف و گروه شیدا) و محمدرضا لطفی (سرپرست گروه شیدا) دارد.

پس از قطع همکاری با محمدرضا شجریان، وی با خوانندگانی چون علی جهاندار، ایرج بسطامی، علیرضا افتخاری، حمیدرضا نوربخش، علی رستمیان و شهرام ناظری همکاری کرد. او همچنین در فستیوال جهانی موسیقی تحت عنوان (روح زمین) در کشور انگلستان شرکت کرد و مقام نخست را بدست آورد.[۱]

مشکاتیان از سال ۱۳۷۶ اجراهای صحنه‌ای و انتشار آلبوم را متوقف کرد وتا تابستان سال ۸۴ کنسرتی در کشور اجرا نکرد.[۱][۴]

یکی از واپسین کارهای وی آلبوم تکنوازی تمنا بود که در سال ۱۳۸۴ نواخت و منتشر کرد. همچنین وی در روزهای ۶ تا ۹ آذر ۱۳۸۶ به عنوان سرپرست گروه عارف کنسرتی در تهران بر‌گزار کرد که حمیدرضا نوربخش به عنوان خواننده در آن شرکت داشت.

در سال ۱۳۸۶، پس از حضور پرویز مشکاتیان در کنسرت محمدرضا شجریان، رابطهٔ این دو استاد موسیقی ایرانی که بیش از یک دهه تیره بود، مجدداً برقرار شد. همچنین، در مراسم جشن خانه موسیقی در ۲۳ مهر ۱۳۸۶، لوح تقدیر از یک عمر فعالیت هنری توسط محمدرضا شجریان به عنوان رئیس شورای عالی خانهٔ موسیقی به پرویز مشکاتیان داده شد.[۵]

از آثار مشکاتیان، کتاب‌های فراوانی منتشر شده‌است. از این کتاب‌ها می‌توان به اثرهای بیست قطعه برای سنتور، گل آئین، گل آوا، مجموعه تصانیف، بیداد، لاله بهار اشاره نمود.

درگذشت[ویرایش]

سنگ قبر پرویز مشکاتیان

پرویز مشکاتیان در تاریخ ۲۹ شهریور سال ۱۳۸۸[۶] در منزلش در تهران و در سن ۵۴ سالگی بر اثر نارسایی قلبی[۷] درگذشت. در مراسم او نماینده وزیر ارشاد نیز سخنرانی کرد که با مخالفت مخالفان روبرو شد[۸]؛ در طی سخنرانی وی حاضران سوت و کف می‌زدند تا مانع سخنرانی نماینده وزیر ارشاد شوند.

همچنین مراسم تشییع پیکر پرویز مشکاتیان در روز ۴ مهر در زادگاهش نیشابور، از مقابل اداره فرهنگ و ارشاد و با حضور جمعیتی نزدیک به ۱۵ هزار نفر[۹] بر‌گزار گردید. در این مراسم که هنرمندانی همچون حسین علیزاده، محمدرضا درویشی، همایون شجریان، کیوان ساکت، حمیدرضا نوربخش، علی رستمیان، شروین مهاجر و پژمان طاهری حضور داشتند[۹]، گروهی از دانشجویان دانشکده هنر نیشابور به نشانه عزا تعدادی از سازهای خود را کفن‌پوش کرده بودند. همچنین گروه موزیک شهر نیشابور در طول مراسم تشییع مارش عزا اجرا می‌کرد.[۱۰] پیکر پرویز مشکاتیان پس از مراسم تشییع و خواندن نماز در مسجد جامع نیشابور، در محوطه بیرونی باغ عطار و در جوار مقبره عطار نیشابوری به خاک سپرده شد.[۹]

جستارهای وابسته[ویرایش]

Be'sat 21-Ostad Parviz Meshkatian-street sign-Nishapur.JPG

پیوند به بیرون[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ ۱٫۷ ۱٫۸ «زندگینامه: پرویز مشکاتیان (۱۳۳۴-۱۳۸۸)». همشهری آنلاین، ۲۳ مهر ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در مرداد ۱۳۹۰. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «بیوگرافی». وب‌گاه رسمی پرویز مشکاتیان. بازبینی‌شده در شهریور ۱۳۸۹. 
  3. درگذشت پرویز مشکاتیان؛ چهره نامدار موسیقی ایران همشهری آنلاین
  4. زندگی نامه استاد پرویزمشکاتیان
  5. «شجریان به مشکاتیان جایزه داد». همشهری آنلاین، ۲۴ مهر ۱۳۸۶. بازبینی‌شده در مرداد ۱۳۹۰. 
  6. «درگذشت پرویز مشکاتیان؛ چهره نامدار موسیقی ایران». همشهری آنلاین، ۳۰ شهریورن ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در مرداد ۱۳۹۰. 
  7. «شجریان در مراسم ختم مشکاتیان». همشهری آنلاین، ۷ مهر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در مرداد ۱۳۹۰. 
  8. «انتقاد از مسئولان موسیقی در مراسم تشییع مشکاتیان». همشهری آنلاین، ۷ مهر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در مرداد ۱۳۹۰. 
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ «انبوه نیشابوریان در تشییع پیکر مشکاتیان». همشهری آنلاین، ۴ مهر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در مرداد ۱۳۹۰. 
  10. پرویز مشکاتیان درگذشت فارس نیوز