تسوج
 |
برای اثباتپذیری کامل این مقاله به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارائهشده بهدرستی ارجاع داده نشدهاند. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکیپدیا برای ارجاع به منابع با ارایهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بیمنبع در آینده مردود و حذف خواهندشد. |
مختصات: شرقی′۲۱°۴۵ شمالی′۱۹°۳۸ / ۴۵٫۳۵غرب ۳۸٫۳۱۷جنوب
| تسوج | |
|---|---|
| کشور |  ایران |
| استان | آذربایجان شرقی |
| بخش | بخش تسوج |
| سال شهرشدن | ۱۳۳۶خورشیدی |
| مردم | |
| جمعیت | ۷۳۷۰ نفر |
| رشد جمعیت | منفی |
| زبان گفتاری | ترکی آذری |
| مذهب | شیعه اثنی عشری |
| اطلاعات شهری | |
| شهردار | جناب آقای پنبهای |
| رهآورد | قیسی و انواع خشکبار |
| پیششماره تلفنی | ۰۴۷۲ |
| وبگاه | پایگاه خبری بخش تسوج ] |
| تابلوی خوشآمد به شهر | |
| به مهد مردمان فرهنگ پرور ایران اسلامی خوش آمدید | |
 تسوج
روی نقشه ایران
شرقی۴۵°۱۳′ شمالی۳۸°۱۱′ / °۴۵٫۲۱شرقی °۳۸٫۱۹شمالی |
|
این شهر درشمال دریاچه ارومیه ودر غرب استان آذربایجان شرقی و مرکز بخش تسوج میباشد. طبق آخرین سرشماری مرکز آمار ایران که در سال ۱۳۹۰ صورت گرفتهاست، این شهر جمعیتی برابر با ۷۳۷۰ نفر، دارد[۱] این شهر در ۴۰کیلومتری غرب شبستر، ۵۵کیلومتری شرق شهرستان سلماس و۱۴۰ کیلومتری شمال شهرستان ارومیه و ۱۱۰ کیلومتری غرب تبریز و ۷۲۱ کیلومتری شمال غرب تهران واقع شدهاست.
از مکانهای دیدنی شهر تسوج، تفرجگاه کلمبور و باغ میوههای اطراف شهر را میتوان نام برد.
نام تسوج عربیشده تسوگ فارسی است که در زمان ساسانیان به معنای شهرستان بودهاست.[۲]
مورخ حمدالله مستوفی قزوینی، در قرن ۸، درمورد تسوج چنین میفرمایند:<طسوج قصبهای است بر دو مرحله تبریز به جانب غربی ودرشمال بحیرهٔ چیچست افتادهاست باغستان بسیار دارد میوههایش بسیارونیکوست، ازتبریز گرم تر وبه جهت نزدیکی به بحیره به عفونت مایل است وآبشش از رودی که ازآن جبال آیدواز چشمه تامین میشودساکنانش از ترک و تاجیک ممزوجند حقوق دیوانیش کمابیش پنج هزار دیناربه دفتر در آمدهاست وبه وقف ابواب البر ابوسعیدی تعلق دارد.>
آن بزرگ وار به علت زیاد بودن جمعیت تسوج در آن دوران، یکی از نامهای قدیمی در یاچهٔ ارومیه را، *دریای شور تسوج* نام بردهاست.
محتویات |
جغرافیا [ویرایش]
تسوج در میان کوههای علمدار و دریاچه ارومیه قرار گرفتهاست و آب و هوایی سرد و نسبتاً معتدل بر این شهر حاکم است. شهر تسوج از لحاظ جغرافیایی در ۳۸ درجه و ۱۹ دقیقه شمالی و ۴۵ درجه و ۲۱ دقیقه شرقی قرار گرفتهاست.
مردم [ویرایش]
برطبق آمار سال ۱۳۹۰خورشیدی از مجموع ۷۳۷۰ نفر جمعیت ساکن شهر تسوج،۳۶۶۲ نفر مرد و ۳۷۰۸ نفر زن هستند که مجموعاً در قالب ۲۲۸۸ خانوار ساکن این شهر هستند. وبعد خانوار۳٫۲ ونسبت جنسیتی۹۸٫۸ میباشد جمعیت شهرتسوج در سال۱۳۷۵ برابر۸۱۱۹ نفرودر سال ۱۳۸۵برابر۷۳۳۷نفر بودهاست وطبق آمارسال۱۳۸۵، ۷۲ درصد از مردم این شهر باسواد و ۲۸ درصد بی سواد بودند.
مشاهیر [ویرایش]
- ملا مراد تسوجی: ملا مراد تسوجی فرزند میرزاخان در تسوج متولد شده نژاد او به سلسلهٔ انصار منتهی میشود از شاعران سدهٔ یازدهم هجری قمری و از معاصران قلی بیگ است و مؤلف قصص خاقانی که در فاصلهٔ سالهای ۱۰۸۵ ـ ۱۰۷۳ تالیف شده)
- ثابت تسوجی: نامش ابراهیم از معاصرین فتحعلی شاه قاجار میباشد شعر ترکی به غایت نیکو میگفت از اشعارش در دسترس نبود و نام این شاعر در حدیقهالشعرا آمدهاست.
- ملا عبدالنبی تسوجی: نادرهٔ دوران و اعجوبهٔ زمان بوده و در عهد دولت شاه سلطان حسین صفوی در سنه ۱۱۱۷ در شهر تسوج متولد شده، فرزند اوجاق قلی تسوجی که از شاگردان ملا رفیع گیلانی میباشد و به واسطه این عالم از علامه مجلسی روایت به نام (النبی الطسوجی) میکرده و بدین جهت ملقب به (ملا عبدالنبی الواوی المجلسی بواسطه ملا رفیع گیلانی) بودهاست.
- احمد تسوجی: آقا احمد فرزند علی اشرف آقا تسوجی است که در سال ۱۲۳۲ هـ. ق (۱۱۹۵ شمسی) متولد شده وی یکی از مردان فاضل، عالم و شاعر و از شاگردان شیخ مرتضی انصاری است. از تالیفات او میتوان از کتابی به عنوان «کشکول» نام برد.
- ملا عبداللطیف طسوجی: از فضلای عهد فتحعلی شاه و محمد شاه و اوایل عهد ناصری است. این شخص مردی فاضل بوده و کتاب لغت برهان قاطع را که دارای انحلاط فراوان میباشد در زمان سلطنت محمد شاه اصلاح کردهاست. ایشان کتاب هزار و یک شب رابه فارسی روان ترجمه نمودهاست.
- میرزا محمود: میرزا محمود در فن لغت و فن شعر و بعضی استحضارات دیگر اولین دانشمند این کشور بودهاست وی به تعلیم و تدریس مظفرالدین میرزا ولیعهد اشتغال داشته در سنه ۱۲۹۵ هـ. ق وفات یافتهاست.
- میرزا محمد ملاباشی طسوجی: برادر میرزا محمود که با همان لقب به جای وی منصوب شدهاست این ملا باشی همان است که به شرکت حجتالاسلام ثیّر از باب مطابیه هر یک پانصد بیت عربی مشتمل بر فتاوی مضحکه کردهاند.
- میرزا عبدالله طسوجی: یکی از دانشمندان گمنام طسوج میرزا عبداله طسوجی است که مرد فاضل و دانشمندی عالی قدر بود وی در زمان حسینقلی خان دنبلی حاکم و کلانتر تبریز میزیسته و کتابی به نام «ریاض الجنه» را به نام حسین قلی خان به رشتهٔ تحریر درآورده و دربارهٔ زلزله سال ۱۱۹۴ هـ. ق تبریز شرح مفصلی در آن کتاب آورده و به کشته شده فرزند برومند حسینقلی خان دنبلی نیز اشاره کردهاست.
- سید محمدهاشم موسوی طسوجی مرندی خویی (سال تولد ۱۲۹۵ وفات ۱۳۵۸هـ): سید محمد هاشم فرزند عالم زاهد حاجی میرعبداله موسوی میباشد حاجی میرعبداله موسوی از اولاد میر ملک تسوجی بوده که به کشکسرای مرند رفته در آنجا فوت کردهاست. نسب وی با بیست و پنج واسطه به امام موسی بن جعفر منتهی میشود.
- سید علی اکبر موسوی تسوجی: حضرت آیتالله سید علی اکبر موسوی تسوجی فرزند آقا سید حسین در سال ۱۳۱۹ هـ. ق در تسوج به دنیا آمد و در حوزههای نجف و تبریز درس خواند وی در نجفاشرف به درجهٔ اجتهاد نایل آمد. از او کتابی در علم هندسه و کتابی دیگر بنام «التخلیص و التشریح» در ادبیات، حاشیهای نیز در مستمسک آقای حکیم و بغص اشعار عرفانی به زبان عربی به یادگار ماندهاست.
- «محمد تسوجی»: در سال ۱۳۰۹ خورشیدی حمام معروف شیخ سلماس را بنا کرد.
- جناب آقای دکتر احمد علی رضا بیگی: از شخصیتهای برجسته فعلی شهر تسوج، میتوان استاندار توانمند و محبوب آذر بایجان شرقی در دولتهای نهم ودهم را، نام برد که ایشان از ناحیه شهری شیخ مرجان این شهر تاریخی بوده، ومتولد ۱۳۳۶ شمسی میباشند
کشاورزی [ویرایش]
از لحاظ کشاورزی، خشکبار، مخصوصا قیسی، زرد آلو، آلوبالو، گردو و بادام تسوج، معروف بوده ولی در سالهای اخیر به علل نامعلومی بیشتر درختان این شهر دچار آفت زدگی شدهاست. ازاصلیترین صادرات تسوج، خشکبار است که به کشورهای همسایه همچون ترکیه و جمهوری آذربایجان صادر میشود. واز میوههای تر، سیب لبنانی وگلابی تسوج تحت عنوان تسوج آرمدی معروفیت خاصی دارد
کارخانجات [ویرایش]
قبلاً در شهر تسوج، کارخانههای تولیدی به نامهای گونیبافی تسوج و کارخانه چاب فیلم وبسته بندی فعالیت میکردند، در ناحیه شهری شیخ مرجان تسوج، کار خانه قند رافینری ودر ۷ کیلومتری غرب شهر تسوج کارخانه آجر سفال چشمه کنان فعالیت کرده و در ناحیه صنعتی چهرگان که در۵کیلومتری غرب شهر واقع شده، واحد سردخانه فعالیت میکند و به دلیل تکمیل نبودن زیر ساختها در آن ناحیه صنعتی، تاکنون استقبال گرمی از طرف صاحبان صنایع ازآن نشدهاست.، اما در زمینهٔ اشتغال، به دلیل نبود شغل مناسب برای جوانان اکثراً تحصیل کردهٔ منطقه، آنها مجبور به مهاجرت به شهرهای بزرگ میشوندو از این رو جمعیت این شهر روز به روز درحال کاهش یافتن است. اخیراً معدن مس چشمه کنان در۸کیلومتری شهر تسوج شروع به فعالیت نموده، وهمچنین در تاریخ ۹۱/۱۱/۲۳ باحضور استاندار محترم آذر بایجان شرقی جناب آقای دکتر احمد علی رضابیگی، کارخانه شن و ماسه وآسفالت شهر داری تسوج باظرفیت تولید ۱۲۰ تن در ساعت، در این شهرتاریخی، به بهره برداری رسید. راه اندازی این واحد تولیدی، عمرانی که احداث آن از سال۱۳۸۹ در زمینی به مساحت ۵ هکتار، طراحی واجرا شده، بالغ بر۱٫۵ میلیارد تومان، اعتبار هزینه شده وباافتتاح آن، برای۱۵ نفر، فرصت شغلی، فراهم گردیدهاست.
آثار تاریخی [ویرایش]
- مسجد جامع تسوج
- مسجد یادگارشاه
- حمام بازار تسوج
- کاروان سرای شاه عباسی مسیرتسوج-مرند
- زیارتگاه علمدار
- کول تپه
- مقبره سادات ملکی
- مزار علی حسین خان قلعهای از بزرگان مشروطه آذر بایجان
- سنگ آسیاب ،نگه داری شده در میدان شهر داری تسوج وآسیاب قدیمی منطقه در نزدیکی روستای الماس
منابع [ویرایش]
- ↑ درگاه ملی آمار
- ↑ دانشنامهٔ جهان اسلام، سرواژهٔ تسوج، بازدید ۹ اوت ۲۰۰۸.
جستارهای وابسته [ویرایش]
 |
این یک نوشتار خُرد پیرامون ایران است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
[http://tasuj246.blogfa.com پایگاه اطلاع رسانی بخش تسوج آذر بایجان
