شرق (روزنامه)

برای دیگر کاربردها، شرق (ابهام‌زدایی) را ببینید.

شرق
نوع	روزانه
قالب
صاحب امتیاز	مهدی رحمانیان
مدیر مسئول	مهدی رحمانیان
سردبیر	داوود محمدی
دفتر مرکزی	تهران، ایران
زبان	فارسی
وب‌گاه: sharghdaily.ir

شرق، روزنامه‌ای ایرانی، متمایل به اصلاح‌طلبان است. اولین شماره روزنامهٔ «شرق» در تاریخ ۲ شهریور ۱۳۸۲ با مدیرمسوولی مهدی رحمانیان منتشر شد. تحریریهٔ این روزنامه، تحریریهٔ سابق یکی از ضمیمه‌های روزنامه همشهری با نام «همشهری جهان» (همشهری دوم) بودند که با روی کار آمدن دومین دورهٔ شورای شهر تهران و انتخاب محمود احمدی نژاد به عنوان شهردار و تغییراتی که در مدیریت روزنامهٔ همشهری بوجود آمد مجبور به استعفا شدند.

توقیف اول

این روزنامه ۴ بار دور دوران فعالیت خود توقیف شد. اولین بار به مدت یک روز و در کنار روزنامه یاس نو پیش از برگزاری انتخابات مجلس هفتم و بدلیل پوشش دادن خبر مربوط به نامه اعتراضی نمایندگان مجلس ششم به رهبر انقلاب اسلامی پس از رد صلاحیت گسترده ایشان بود و همچنین پوشش دادن سخنان وکیل زهرا کاظمی در جریان دادگاه بود. پس از ارسال نامه‌ای به سعید مرتضوی و عذر خواهی از وی بدلیل انتشار نامه نمایندگان مجلس ششم، شرق توانست فعالیت خود را از سرگیرد.

توقیف دوم

این روزنامه یک‌بار دیگر در تاریخ ۳۰ دی ۱۳۸۲ از سوی شعبه‏ی ۶ دادسرای ویژه‏ی کارکنان دولت توقیف و در تاریخ ۷ اسفند ۱۳۸۲ رفع توقیف شد و بار دوم در تاریخ ۲۰ شهریور ۱۳۸۵ مجدداً خبر توقیف آن انتشار یافت که علت آن چاپ یک کاریکاتور در صفحه پایانی شماره ۸۵۳ روز پنجشنبه ۱۶ شهریور ۱۳۸۵ عنوان شد. در این کاریکاتور تصویری از یک خر در برابر یک اسب در صفحه شطرنج کشیده شده بود. به گفته مقامات دور سرِ خر هاله نور کشیده شده و مقصود از آن محمود احمدی نژاد بوده است (احمدی‏نژاد قبل‏تر مدعی وجود هاله نور دور سر خود در مجمع عمومی سازمان ملل شده بود.) پیش از توقیف دوم به شرق دستور داده شده بود که مدیر مسئول و سردبیر خود (محمد قوچانی) را تغییر دهد.

روزنامه روزگار

تیم شرق پس از توقیف دوم و در آستانه انتخابات دور سوم شوراهای شهر و روستا، اقدام به استفاده از امتیاز روزنامه روزگار و انتشار مجدد آن گرفت. در حالیکه روزنامه‌های همشهری و جام جم نیز علی‌رغم آنکه مجوز اجتماعی دارند دارای صفحات و مطالب سیاسی هستند، وزارت ارشاد روزنامه روزگار را برای عدم انتشار هر گونه صفحه سیاسی تحت فشار قرار داده و در نهایت پس از انتشار ۳ شماره آن‏را توقیف کرد.

گام سوم و توقیف نهایی

این روزنامه مجدداً در تاریخ ۲۰ اسفند ۱۳۸۵ رفع توقیف شد. و پس از هشت ماه توقیف از سوی هیأت نظارت بر مطبوعات، انتشار مجدد خود را از روز دوشنبه ۲۴ اردیبهشت از سرگرفت. در دوره جدید انتشار روزنامه شرق، محمد قوچانی (سردبیر سابق) و محمد عطریانفر (رییس سابق شورای سیاست گذاری) از آن جدا شدند و به همراه بخشی از تحریریه سابق شرق به روزنامه تازه رفع توقیف شده هم‌میهن به مدیر مسئولی غلامحسین کرباسچی رفتند.

روزنامه شرق در ۱۵ مرداد ۱۳۸۶ بار دیگر به دستور هیأت نظارت بر مطبوعات توقیف شد.علت توقیف چاپ مصاحبه با ساقی قهرمان شاعر زن -که مطالبی را در خصوصر همجنسگراها در روزنامه‌های مختلف به ثبت رسانده است- اعلام شد. شرق دوبار برای انتشار این مصاحبه بصورت غیر عمد، عذر خواهی کرد اما در نهایت توقیف گردید. رحمانیان گفت :"موردی در این مصاحبه پیدا نکردیم اما گفته می‌شود علت توقیف، چاپ این مصاحبه بوده است.....هیچ انگیزه‌ای برای بازشدن دوبارهء شرق نداریم. مگر چند بار برای یک کار فرهنگی می‌توان سرمایه‌گذاری و هزینه کرد؟"

توقیف شرق بعنوان حرفه‌ای‌ترین روزنامه ایران بازتاب هایی در رسانه‌های بین‌المللی داشت.

روزنامه هم میهن نیز اندکی قبل از شرق توقیف شد. هیات تحریریه هر دو روزنامه که تداوم انتشار روزنامه‌ای با مشی اصلاح طلبانه را در دوران احمدی نژاد غیر ممکن می دیدند هفته نامه شهروند امروز را که نشریه‌ای با محدوده توزیع در اصفهان بود، در سطح کشور فعال کردند.

پس از توقیف

سایت روزنامه شرق که تا پایان سال ۱۳۸۶ بعنوان یکی از منابع بزرگ فارسی بر روی شبکه در دسترس و قابل استفاده بود، از ابتدای سال ۱۳۸۷ تعطیل شد.مدیر مسئول شرق از یکی از اتهامات وارد شده توسط مدعی العموم که نشر اکاذیب بود تبرئه شد.

رفع توقیف و انتشار مجدد

در شهریور سال ۱۳۸۸، شعبه ٧٦ دادگاه کیفری استان تهران پس از رسیدگی به اتهامات رحمانیان مدیر مسئول روزنامه، او را مجرم شناخته ولی مستحق تخفیف در مجازات دانست. در این حکم روزنامه شرق رفع توقیف و مدیر مسئول آن به پرداخت یک میلیارد ریال جزای نقدی محکوم شد. سید محمود علیزاده طباطبایی وکیل این روزنامه خبر از انتشار مجدد این روزنامه را داد ولی زمان آن را اعلام نکرد. روزنامه شرق در تاریخ یکشنبه ۲۲ فروردین ۱۳۸۹ انتشار گسترده را با مدیر مسئولی محمد رحمانیان و سردبیری احمد غلامی آغاز کرد. احمد غلامی بیان کرد که در دور جدید انتشار این روزنامه، بیشتر به مسایل اجتماعی و فرهنگی توجه خواهد شد.

توقیف چهارم

در پنجم مهر ۱۳۹۱، روزنامهٔ شرق به دلیل انتشار کاریکاتوری از هادی حیدری با عنوان چشم‌بندان؛ برای چهارمین بار توقیف شد. این کاریکاتور که صفی از افراد را درحال چشم‌بند زدن به یکدیگر نشان می‌داد؛ بنا بر حکم هیئت نظارت بر مطبوعات ایران، «توهین‌آمیز علیه رزمندگان اسلام» خوانده شد و برای مهدی رحمانیان مدیرمسئول این روزنامه به دلیل انتشار آن قرار بازداشت صادر شد.

رفع توقیف

این روزنامه، که بیش از سه ماه توسط هیأت نظارت بر مطبوعات توقیف شده بود، ۱۱ دی ۱۳۹۰، انتشار خود را در تهران از سر گرفت. هیأت نظارت بر مطبوعات ایران دلیل توقیف روزنامه شرق را انتشار کاریکاتوری اعلام کرده بود که از نظر این هیأت "توهین به ایثارگران" تلقی می شد، اما هیأت منصفه مطبوعات این اتهام را وارد ندانست. هیأت نظارت بر مطبوعات روزنامه شرق را در عدم رعایت مصوبه شورای عالی امنیت ملی مجرم شناخته بود، اما دادگاه در این مورد هم حکم تبرئه صادر کرده است.

پیوند به بیرون

• وب‌گاه روزنامهٔ شرق
• وب‌گاه قدیمی روزنامهٔ شرق - آرشیو تا شماره ۱۶۳۶ (۵ مهر ۱۳۹۱)
• روزنامه شرق؛ حکایت غم انگیز نسلی امیدوار - بی‌بی‌سی فارسی
• رفع توقیف روزنامه شرق پس از شش ماه
• پر فروش‌ترین شماره شرق که یکی از شبکه‌های ماهواره‌ای را نیز دچار اشتباه کرد و سنت دروغ سیزده را در نشریات ایران آغاز کرد. PDF