محمود حسابی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 |
برای اثباتپذیری کامل این مقاله، به منابع بیشتری نیاز است یا منابع ارائهشده بهدرستی ارجاع داده نشدهاست. لطفاً با توجه به شیوهٔ ویکیپدیا برای ارجاع به منابع با ارائهٔ منابع معتبر این مقاله را بهبود بخشید. مطالب بیمنبع ممکن است در آینده حذف شوند. |
 محمود حسابی در جوانی
|
|
| تولد | ۱۲۸۱ ه.ش تهران |
| ملیت | ایرانی |
| والدین | سید عباس معزالسلطنه گوهرشاد حسابی |
| پیشه | فیزیکدان |
سید محمود حسابی، فیزیکدان ایرانی، در سال ۱۲۸۱ ه.ش در تهران متولد شد.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] زندگی
پدرش (سید عباس معزالسلطنه) و مادرش (گوهرشاد حسابی) هر دو اهل تفرش بودند. او چهار سال اول دوران کودکیاش را در تهران سپری نمود. سپس به همراه والدین و برادرش عازم شامات شد. در هفت سالگی تحصیلات ابتدایی خود را در بیروت با تنگدستی و مرارتهای دوری از میهن، در مدرسه کشیشهای فرانسوی آغاز کرد. در همان زمان تعلیمات مذهبی و ادبیات فارسی را نزد مادرش فرا میگرفت. او قرآن و دیوان حافظ را از حفظ میدانست. و اعتقادی ژرف به قران داشت. او همچنین بر کتب بوستان، گلستان سعدی، شاهنامه فردوسی، مثنوی مولوی و منشات قائم مقام فراهانی اشراف کامل داشت. محمود حسابی در ۱۲ شهریور سال ۱۳۷۱ هجری شمسی در بیمارستان دانشگاه ژنو درگذشت. آرامگاه (خانوادگی) وی در شهر تفرش قرار دارد.
[ویرایش] تحصیلات
شروع تحصیلات متوسطه او مصادف با آغاز جنگ جهانی اول و تعطیلی مدارس فرانسوی زبان بیروت بود. از این رو به مدت دو سال در منزل به تحصیل پرداخت. پس از آن در کالج آمریکایی بیروت به تحصیلات خود ادامه داد. در سن هفده سالگی لیسانس ادبیات، و در سن نوزده سالگی لیسانس بیولوژی را اخذ نمود. پس از آن در رشته مهندسی راه و ساختمان از دانشکده فرانسوی مهندسی در بیروت فارغ التحصیل شد. در آن دوران با اشتغال در نقشه کشی و راهسازی، به امرار معاش خانواده کمک میکرد. او همچنین در رشتههای پزشکی، ریاضیات و ستاره شناسی به تحصیلات دانشگاهی پرداخت.
حسابی در دانشگاه سوربن فرانسه، در رشتهٔ فیزیک به تحصیل و تحقیق پرداخت. در سال ۱۹۲۷ میلادی در سن بیست و پنج سالگی دانشنامه دکترای فیزیک خود را، با ارائهٔ رسالهای تحت عنوان «حساسیت سلولهای فتوالکتریک»، با درجه عالی دریافت نمود.
[ویرایش] آثار
آثار به جای مانده از محمود حسابی در زمینههای فیزیک، زبان فارسی و پژوهشهای فرهنگی شامل ۲۱ کتاب و مقاله است. برخی از آثار وی عبارتند از:
- کتاب فیزیک دوره اول متوسطه ۱۳۱۸
- کتاب دیدگانی فیزیک دانشگاه تهران ۱۳۴۰
- الکترودینامیک (۱۹۴۵) Essaid Interpretation des Ondes de Broylie
- مقاله تفسیر امواج دو بر در شش رساله با عنوان A Strain Theory of Matter، دانشگاه تهران ۱۹۴۶.
- مقالهای دربارهی پیشنهاد تفسیر قانون جاذبهی عمومی نیوتون و قانون میدان الکتریکی ماکسول چاپ شده در گزارش ذرات اصلی در دانشگاه کمبریج انگلیس ۱۹۴۶.
- مقالهای دربارهی ذرات پیوسته Continuous چاپ شده به وسیلهی آکادمی علوم امریکا ۱۹۴۷.
- مقالهای دربارهی مدل بینهایت گسترده در نشریهی فیزیک فرانسه.
- رسالهای دربارهی نظریه ذرههای بینهایت گسترده دانشگاه تهران ۱۹۷۷. [۱]
[ویرایش] فعالیتهای شغلی و اجتماعی
او همزمان با تحصیل در رشته معدن، در راه آهن برقی فرانسه نیز کار میکرد. پس از فارغ التحصیل شدن در رشته معدن، در معادن آهن شمال فرانسه و معادن زغال سنگ ایالت «سار» به کار مشغول شد.
وی با وجود امکان ادامه تحقیقات در خارج از کشور، به ایران بازگشت و به پایه گزاری علوم نوین و تاسیس دارالمعلمین و دانشسرای عالی، دانشکدههای فنی و علوم دانشگاه تهران، نگارش دهها کتاب و جزوه و راه اندازی و پایه گزاری فیزیک و مهندسی نوین پرداخت.
وی همچنین در کابینه محمد مصدق، وزیر فرهنگ بود.
[ویرایش] موسیقی
حسابی با شعر و موسیقی سنتی ایران و موسیقی کلاسیک غرب به خوبی آشنا بود. وی با کمک تنی چند از دانشجویان خود در دانشسرای عالی توانست تغییراتی در کاسه تار (ساز ایرانی) ایجاد نماید.
[ویرایش] ورزش
وی در چند رشته ورزشی نیز موفقیتهایی کسب کرد، از جمله کسب مدرک نجات غریق در رشته شنا.
[ویرایش] افتخارات
به دریافت بالاترین نشان فرانسه لژیون دونور نائل گردید.
[ویرایش] خدمات
- اولین نقشه برداری فنی و تخصصی کشور (راه بندرلنگه به بوشهر)
- اولین راهسازی مدرن و علمی ایران (راه تهران به شمشک)
- اولین مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران
- پایه گزاری اولین مدارس عشایری کشور
- پایه گزاری دارالمعلمین عالی
- پایه گزاری دانشسرای عالی
- ساخت اولین رادیو در کشور
- راه اندازی اولین آنتن فرستنده در کشور
- راه اندازی اولین مرکز زلزله شناسی کشور
- راه اندازی اولین رآکتور اتمی سازمان انرژی اتمی کشور
- راه اندازی اولین دستگاه رادیولوژی در ایران
- محاسبه و تعیین ساعت ایران
- پایه گزاری اولین بیمارستان خصوصی در ایران، به نام بیمارستان گوهرشاد
- شرکت در پایه گزاری فرهنگستان ایران و ایجاد انجمن زبان فارسی
- تدوین اساسنامه طرح تاسیس دانشگاه تهران
- پایه گزاری دانشکده فنی دانشگاه تهران
- پایه گزاری دانشکده علوم دانشگاه تهران
- پایه گزاری شورای عالی معارف
- پایه گزاری مرکز عدسی سازی اپتیک کاربردی در دانشکده علوم دانشگاه تهران
- پایه گزاری بخش آکوستیک در دانشگاه و اندازه گیری فواصل گامهای موسیقی ایرانی به روش علمی
- پایه گزاری انجمن موسیقی ایران و مرکز پژوهشهای موسیقی
- پایه گزاری و برنامه ریزی آموزش نوین ابتدایی و دبیرستانی
- پایه گزاری موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران
- پایه گزاری مرکز تحقیقات اتمی دانشگاه تهران
- پایه گزاری سازمان انرژی اتمی ایران
- پایه گزاری اولین رصدخانه نوین در ایران
- پایه گزاری مرکز مدرن تعقیب ماهوارهها در شیراز
- پایه گزاری مرکز مخابرات اسدآباد همدان
- پایه گزاری کمیته پژوهشی فضای ایران
- ایجاد اولین ایستگاه هواشناسی کشور (در ساختمان دانشسرای عالی در نگارستان دانشگاه تهران)
- تدوین اساسنامه و تاسیس موسسه ملی استاندارد
- تدوین آیین نامه کارخانجات نساجی کشور و رساله چگونگی حمایت دولت در رشد این صنعت
- پایه گزاری واحد تحقیقاتی صنعتی سغدایی (پژوهش و صنعت در الکترونیک، فیزیک، فیزیک اپتیک، هوش مصنوعی)
- راه اندازی اولین آسیاب آبی تولید برق (ژنراتور) در کشور
- ایجاد اولین کارگاههای تجربی در علوم کاربردی در ایران
- ایجاد اولین آزمایشگاه علوم پایه در کشور
[ویرایش] موزه دکتر حسابی
اندک زمانی پس از مرگ دکتر حسابی در سال ۱۳۷۲، خانه او تبدیل به موزهای شد که در آن وسایل شخصی، مدارک علمی و تحصیلی، نشانها و تقدیرنامهها و عکسهای قدیمی و متن نطقها و نوشتهها در آن به نمایش گذاشته شدهاست. این موزه در خیابان تجریش – خیابان مقصودبیک قرار دارد.
[ویرایش] دروغ پردازی های ایرج حسابی درباره محمود حسابی
در مصاحبهها و رسانهها ایرج حسابی، پسر دکتر محمود حسابی، مطالب نادرستی از پدرش نقل میکند. که جزئیات آن را میتوانید در سایت تبیان مطالعه کنید.[۲]
قسمتی از نوشته ی دکتر رضا منصوری در مورد دکتر حسابی :
از حسابی بنیانگذار فیزیک دانشگاهی ایران، که نظریه ای غلط و بیربط در مورد ماده نوشت، و با پرداخت دویست دلار "اولین مرد علمی سال" تقلبی ایرانش کردند، از حسابی که تنها ده دقیقه در یکی از زمانهای دیدار عمومی اینشتین با وی صحبت کرده بود، اکنون امامزاده ای ساخته اند، سیّدی و عارفی حافظ قرآن و دانشمندی در قدّ و قوارۀ نیوتون و اینشتین (به کتب درسی مراجعه کنید)، فرهیخته ای که در یک مراسم تخیلی نوروزی اینشتین، شرودینگر، فرمی، دیراک، و بور را در منزلش دعوت میکند، و این دانشمندان را مسحور تمدن (تخیلی) ایران و آیینه ای ملی ما میکند![۳]
[ویرایش] پانویس
- ↑ جزیره دانش
- ↑ دکتر رضا منصوری - مدیر اسبق انجمن فیزیک ایران
- ↑ خیلی هم زود باور نکنیم - دکتر رضا منصوری
[ویرایش] منابع
- کتاب استاد عشق اثر ایرج حسابی (فرزند دکتر حسابی) منتشر شده توسط سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی - جمهوری اسلامی ایران
- وبگاه رسمی دکتر محمود حسابی
- محمود حسابی در جزیره دانش
- پرفور حسابی در گوگل علمی
