تاج‌السلطنه

تاج‌السلطنه
شاهزاده قاجاری
تاج‌السلطنه
نام کامل	زهرا خانم
زادروز	اواخر سال ۱۳۰۱ (قمری) ۱۸۸۴ (میلادی)
مرگ	۱۳۱۶ احتمالا ۲۵ ژانویه ۱۹۳۶ (میلادی)
محل مرگ	تهران
آرامگاه	گورستان ظهیرالدوله, تجریش
همسر	حسن‌خان شجاع‌السلطنه
پدر	ناصرالدین شاه
مادر	توران السلطنه

تاج‌السلطنه دختر ناصرالدین شاه قاجار (۱۳۰۱ هجری قمری- ۱۳۱۶، تهران) از مدافعان انقلاب مشروطه و عضو انجمن حریت نسوان بود و با شاعران آزادی‌خواهی هم‌چون میرزاده عشقی ارتباط داشت. وی همچنین انتقادهایی جدی به وضعیت حکومت و سلطنت برادرش، مظفرالدین‌شاه قاجار داشت و بسیاری از مشکلات کشور را حاصل عدم کفایت شاهان قاجار می‌دانست. تاج‌السلطنه حاصل ازدواج ناصرالدین شاه و دختر عموی‌اش توران السلطنه است.

وی به نوشتن خاطرات خود علاقه داشت. بخش‌هایی از خاطرات او به نام «خاطرات تاج السلطنه» در ایران منتشر شده‌است.

زندگی

در اواخر سال ۱۳۰۱ هجری قمری، برابر با ۱۸۸۴ میلادی، از توران‌السلطنه، دخترعموی شاه، زاده شد.

او علاوه بر تسلط بر زبان فارسی، عربی و فرانسه را نیز به خوبی می‌دانست.

او ازدواج ناموفقی با حسن‌خان شجاع‌السلطنه داشت و دخترانش از او گرفته شدند و نزد پدر و نامادری ماندند.

او در زمان حیاتِ پدرش، ناصرالدین شاه بسیار مورد توجه او بود اما بعد مرگ پدرش مورد نفرت مظفرالدین شاه قرار گرفت چرا که از مشروطه خواهان طرفداری می‌کرد و از روش تربیت در دربار و اختلاف طبقاتی دوران قاجار و رفتار درباریان انتقاد می‌کرد.

وی به مطالعه آثار ویکتور هوگو، ژان ژاک روسو و بیسمارک علاقه داشت و از آنها الهام می‌گرفت.

کتاب خاطرات او با نظارت منصوره اتحادیه در تهران منتشر شد.

منابع

• بامداد، بدرالملوک. زن ایرانی از انقلاب مشروطه تا انقلاب سفید. ۱۳۴۸. 
• فرخ‌زاد، پوران. کارنمای زنان کارای ایران (از دیروز تا امروز). تهران: نشر قطره، ۱۳۸۱. ISBN 964-341-116-8. 

پیوند به بیرون

• تاج‌السلطنه، دختر ناصرالدین‌شاه قاجار خاطرات تاج‌السلطنه - بخش اول
• دختری که مطرح ترین زن منتقد دوره قاجار بود خبر آنلاین
• تاج السلطنه در دانشنامه جهان اسلام
• تاج السلطنه در دانشنامه ایرانیکا