قمرالملوک وزیری
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| قمر الملوک وزیری | |
|---|---|
 قمرالملوک وزیری
|
|
| اطلاعات هنرمند | |
| نام مستعار | قمر |
| تولد | ۱۲۸۴ تاکستان , قزوین , ایران  |
| اصل/ملیت | ایرانی |
| مرگ | ۱۴ مرداد , ۱۳۳۸ شمیران , ایران مدفن : گورستان ظهیرالدوله ، دربند |
| سبکها | موسیقی سنتی ایرانی |
| فعالیت(ها) | خواننده |
| مدت فعالیت | حدود ۳۰ سال |
| ناشر(ها) | کمپانی «هیز ماسترز ویس» کمپانی «پولیفون» |
قمرالملوک وزیری (۱۲۸۴ خورشیدی - ۱۴ مرداد ۱۳۳۸ خورشیدی)، نخستین زن در دوران تاریخ معاصر ایران بود که به صورت بیحجاب، به خوانندگی در حضور مردان پرداخت. از وی به عنوان پرآوازهترین خواننده زن آوازهای سنتی ایران یاد میشود.[۱]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] زندگینامه
قمرالملوک در تاکستان قزوین زاده شد. هنگام تولد پدر نداشت و در ۱۸ ماهگی مادرش هم مرد و از این زمان تحت سرپرستی مادربزرگش که روضهخوان زنانه حرم ناصرالدین شاه بود قرار گرفت. او در جایی گفته است: «من مدیون تربیت اولیهٔ خودم هستم. چرا که همان پامنبری کردنها به من جرأت خوانندگی داد.»
در جوانی پس از آشنائـی با استاد مرتضی نیداود با ردیف موسیقی ملی آشنا شد و راهش را برای کسب تجربیات از استادان دیگر هموار ساخت. کار پیشرفت قمر در مدتی کوتاه به آنجا رسید که کمپانی «هیز ماسترز ویس» به خاطر ضبط صدای او دستگاه صفحه پر کنی به تهران آورد. بعد از آن کمپانی «پولیفون» هم آمد. به گفته ساسان سپنتا ۲۰۰ صفحه از قمر ضبط شده است.
قمر نخستین کنسرت خود را در سال ۱۳۰۳ برگزار کرد. روز بعد نظمیه از او تعهد گرفت که بی حجاب کنسرت ندهد. قمر عواید کنسرت را به امور خیریه اختصاص داد. قمر در سفر خراسان در مشهد کنسرت داد و عواید آن را صرف آرامگاه فردوسی نمود. در همدان در سال ۱۳۱۰ کنسرت داد و ترانههایی از عارف خواند. وقتی نیرالدوله والی خراسان چند گلدان نقره به او هدیه کرد آن را به عارف پیشکش نمود. با این که عارف مورد غضب والی و دستگاه رضاشاه بود. در سال ۱۳۰۸ به نفع شیر و خورشید سرخ کنسرت داد و عواید آن به بچههای یتیم اختصاص داده شد.
گشایش رادیو ایران در سال ۱۳۱۹ صدای قمر را به عموم مردم رساند. عارف قزوینی و ایرجمیرزا و تیمورتاش وزیر دربار، شیفته او شده بودند. با اینهمه قمر از گردآوری زر و سیم پرهیز میکرد و درآمدهای بزرگ و هدایای گران را به فقرا و محتاجان میداد.
قمرالملوک وزیری در تاریخ ۱۴ مرداد ۱۳۳۸ در شمیران، در فقر و تنگدستی مطلق به سکته مغزی درگذشت.[۲] وی در گورستان ظهیرالدوله بین امامزاده قاسم و تجریش شمیران به خاک سپرده شده است.
[ویرایش] نوشته روی سنگ قبر
| تنها نه قمر بود هنرمند به عالم | روح ملکی بود که در جسم بشر رفت | |
| آتشی درسینه دارم جاوداني | عمر من مرگيست نامش زندگاني | |
| رحمتی کن کز غمت جان میسپارم | بیش از این من طاقت هجران ندارم |
- بانو قمرالملوک وزیری تولد سال ۱۲۸۴ شمسی
- وفات ۱۴ مرداد ماه
[ویرایش] در وصف قمر
استاد محمدحسین شهریار غزل زیبایی را در مدح این شیر زن خوش صدا و گشاده دست سروده است.
همچنین استاد بنان در وصف این بانو فرموده: قمرالملوک ام کلثوم ایران است.البته ممكن است اين تعريف به خاطر شهرت ام الكلثوم باشد وگرنه بديهي است توانايي حنجره و قدرت دشوار خواني قمر بسيار بيشتر از ام الكثوم و ديگران بود.
با وجود مخالفت دولت جمهوري اسلامي ايران با ذكر نام قمرالملوك وزيري، صدیق تعریف آلبوم ماه بانو را براي بزرگداشت او خواند و منتشر كرد.[۳]
[ویرایش] پانویس
[ویرایش] پیوند به بیرون
- یادی از قمر، غزلخوان باغ آزادی
- جای پای قمر در جامعهی هنری ایران
- شيرزني خوش صدا و گشاده دست
- جمع مستان
- قمر: نخستین فمینیست ایران؟
- ظهیرالدوله (ردیف ۶۷۴)
- قمری در آسمان موسيقی ايران
- از قمر الملوك وزيری ايزد بانوی آواز ايران....
