قمرالملوک وزیری
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| قمر الملوک وزیری | |
|---|---|
 قمرالملوک وزیری
|
|
| اطلاعات هنرمند | |
| نام مستعار | قمر |
| تولد | ۱۲۸۴ تاکستان , قزوین , ایران  |
| اصل/ملیت | ایرانی |
| مرگ | ۱۴ مرداد , ۱۳۳۸ شمیران , ایران مدفن : گورستان ظهیرالدوله ، دربند |
| سبکها | موسیقی سنتی ایرانی |
| فعالیت(ها) | خواننده |
| مدت فعالیت | حدود ۳۰ سال |
| ناشر(ها) | کمپانی «هیز ماسترز ویس» کمپانی «پولیفون» |
قمرالملوک وزیری (۱۲۸۴ خورشیدی - ۱۳۳۸ خورشیدی)، نخستین زن خواننده ایرانی بود.
قمرالملوک در تاکستان قزوین زاده شد. هنگام تولد پدر نداشت و در ۱۸ ماهگی مادرش هم مرد و از این زمان تحت سرپرستی مادربزرگش که روضهخوان زنانه حرم ناصرالدین شاه بود قرار گرفت. او در جایی گفته است: «من مدیون تربیت اولیهٔ خودم هستم. چرا که همان پامنبری کردنها به من جرأت خوانندگی داد.»
در جوانی پس از آشنائـی با استاد مرتضی نیداود با ردیف موسیقی ملی آشنا شد و راهش را برای کسب تجربیات از استادان دیگر هموار ساخت. کار پیشرفت قمر در مدتی کوتاه به آنجا رسید که کمپانی «هیز ماسترز ویس» به خاطر ضبط صدای او دستگاه صفحه پر کنی به تهران آورد. بعد از آن کمپانی «پولیفون» هم آمد. به گفته ساسان سپنتا ۲۰۰ صفحه از قمر ضبط شده است.
قمر نخستین کنسرت خود را در سال ۱۳۰۳ برگزار کرد. روز بعد نظمیه از او تعهد گرفت که بی حجاب کنسرت ندهد. قمر عواید کنسرت را به امور خیریه اختصاص داد. قمر در سفر خراسان در مشهد کنسرت داد و عواید آن را صرف آرامگاه فردوسی نمود. در همدان در سال ۱۳۱۰ کنسرت داد و ترانههایی از عارف خواند. وقتی نیرالدوله والی خراسان چند گلدان نقره به او هدیه کرد آن را به عارف پیشکش نمود. با این که عارف مورد غضب والی و دستگاه رضاشاه بود. در سال ۱۳۰۸ به نفع شیر و خورشید سرخ کنسرت داد و عواید آن به بچههای یتیم اختصاص داده شد.
گشایش رادیو در سال ۱۳۱۹ صدای قمر را به عموم مردم رساند. عارف قزوینی و ایرجمیرزا و تیمورتاش وزیر دربار، شیفته او شده بودند. با اینهمه قمر از گردآوری زر و سیم پرهیز میکرد و درآمدهای بزرگ و هدایای گران را به فقرا و محتاجان میداد.
قمرالملوک وزیری در شامگاه پنجشنبه ۱۵ مرداد ۱۳۳۸ در شمیران، بر اثر کسالت قلبی در خانه یکی از نزدیکانش درگذشت وی در گورستان ظهیرالدوله بین امامزاده قاسم و تجریش شمیران به خاک سپرده شد.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] نوشته روی سنگ قبر
| تنها نه قمر بود هنرمند به عالم | روح ملکی بود که در جسم بشر رفت | |
| آتشی درسینه دارم جاوداني | عمر من مرگيست نامش زندگاني | |
| رحمتی کن کز غمت جان میسپارم | بیش از این من طاقت هجران ندارم |
- بانو قمرالملوک وزیری تولد سال ۱۲۸۴ شمسی
- وفات ۱۴ مرداد ماه
[ویرایش] در وصف قمر
استاد محمدحسین شهریار غزل زیبایی را در مدح این شیر زن خوش صدا و گشاده دست سروده است.
همچنین استاد بنان در وصف این بانو فرموده: قمرالملوک ام کلثوم ایران است.البته ممكن است اين تعريف به خاطر شهرت ام الكلثوم باشد وگرنه بديهي است توانايي حنجره و قدرت دشوار خواني قمر بسيار بيشتر از ام الكثوم و ديگران بود.
با وجود مخالفت دولت جمهوري اسلامي ايران با ذكر نام قمرالملوك وزيري، صدیق تعریف آلبوم ماه بانو را براي بزرگداشت او خواند و منتشر كرد.[۱]
