محرم (خویشاوند): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
محتوای حذف‌شده محتوای افزوده‌شده
←‏محارم مرد: ناقص بود
برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۲: خط ۲:
'''مَحرَم''' اصطلاحی در [[فقه]] اسلامی است که شامل گروهی از خویشاوندان نزدیک می‌شود که [[ازدواج]] با آن‌ها [[حرام]] است. البته این واژه در گفتار عامیانه بیشتر به افرادی اشاره دارد که اجرای مقررات مربوط به [[حجاب اسلامی]] در برابر آن‌ها لازم نیست.
'''مَحرَم''' اصطلاحی در [[فقه]] اسلامی است که شامل گروهی از خویشاوندان نزدیک می‌شود که [[ازدواج]] با آن‌ها [[حرام]] است. البته این واژه در گفتار عامیانه بیشتر به افرادی اشاره دارد که اجرای مقررات مربوط به [[حجاب اسلامی]] در برابر آن‌ها لازم نیست.


محارم به سه گروه؛ '''محارم نَسَبی''' (شامل؛ مادر/پدر و اجداد، فرزندان و نوادگان، خواهر/برادر، خواهر/برادر زادگان، عمه/عمو/خاله/دایی) که از زمان تولد رابطه محرمیت با آن‌ها برقرار است، '''محارم سببی''' که بر اثر ازدواج ایجاد می‌شوند (شامل؛ مادر/پدر ِ همسر، فرزند/نوه ِ همسر، همسر ِ فرزند، همسر ِ پدر/مادر و خواهرزن/شوهرخواهر) و '''محارم رضاعی''' (که مشابه محارم نسبی است) تقسیم می‌شوند.
محارم به سه گروه؛ '''محارم نَسَبی''' (شامل؛ مادر/پدر و اجداد، فرزندان و نوادگان، خواهر/برادر، خواهر/برادر زادگان، عمه/عمو/خاله/دایی) که از زمان تولد رابطه محرمیت با آن‌ها برقرار است، '''محارم سببی''' که بر اثر ازدواج ایجاد می‌شوند (شامل؛ مادر/پدر ِ همسر، فرزند/نوه ِ همسر، همسر ِ فرزند، همسر ِ پدر/مادر) و '''محارم رضاعی''' (که مشابه محارم نسبی است) تقسیم می‌شوند.



رابطه محرمیت، به جز استثنای خواهرزن/شوهر خواهر، در تمامی موارد همیشگی است یعنی ازدواج با مادر زن تا همیشه حرام خواهد بود حتی در صورت جدایی از همسر یا مرگ او. اما در مورد خواهرزن/شوهر خواهر محرمیت در صورت پایان رابطه زوجیت از بین می‌رود.
[[پرونده:نمودار_محرم‌ها.png|بندانگشتی|چپ|700px|در نمودار خویشاوندی بالا، محرم‌ها سایه‌دار هستند. البته همه محارم -به‌ویژه محارم [[ناتنی]] و [[رضاعی]]- در این نمودار وجود ندارند.]]
[[پرونده:نمودار_محرم‌ها.png|بندانگشتی|چپ|700px|در نمودار خویشاوندی بالا، محرم‌ها سایه‌دار هستند. البته همه محارم -به‌ویژه محارم [[ناتنی]] و [[رضاعی]]- در این نمودار وجود ندارند.]]


خط ۲۸: خط ۲۸:
== محارم سببی ==
== محارم سببی ==
خویشاوندی، ممکن است ناشی از ازدواج باشد. این خویشاوندی را سببی می‌گویند.
خویشاوندی، ممکن است ناشی از ازدواج باشد. این خویشاوندی را سببی می‌گویند.

=== محارم مرد ===
پیمان زناشویی نیز، سبب محرمیت میان برخی از افراد دو فامیل می‌شود که در جدول زیر آمده است:
ازدواج مرد با این افراد حرام است:
کسانی که به داماد، محرم می‌شوندکسانی که به عروس، محرم می‌شوندمادر و مادربزرگ‌های عروس به‌بالاپدر و پدربزرگ‌های داماد به‌بالادختر زن (نادختری) و نوه‌های او تا آخرپسر شوهر (ناپسری) و نوه‌های او تا آخرزن پدر (نامادری) شوهر مادر (ناپدری) زن پسر (عروس) شوهر دختر (داماد) نواده‌های پسری زن تا آخرنواده‌های دختری شوهر تا آخر [۱۱] [۱۲]
* مادر و مادربزرگ‌های زن به بالا

* دختر زن (نادختری) و نوه‌های او تا آخر
← احکام محرمیت سببی‌
* زن پدر(نامادری)
- مرد نمی‌تواند بدون اجازه همسر خود با دختر برادر یا دختر خواهر او ازدواج کند. [۱۳] [۱۴]
* زن پسر (عروس)
- ازدواج با دو خواهر در یک زمان جایز نیست؛ خواه خواهران نَسَبی باشند یا رضاعی و خواه ازدواج دائم باشد یا موقّت. پس اگر با یکی از خواهران ازدواج کند، عقد دومی باطل است و اگر هردو را با یک عقد بخواهد به ازدواج خود درآورد یا صیغه عقد آن‌ها را همزمان اجرا کنند، عقد هردو باطل است. [۱۵]
* نواده‌های پسری زن تا آخر
- اگر زن و مردی از یکدیگر جدا شوند و با افراد دیگری ازدواج کنند، دختر و نوه‌های پسری و دختری زن بر شوهر اوّل و پسر و نوادگان پسری و دختری مرد بر همسر اول او محرم هستند. [۱۶]
*خواهر همسر
اگر زنی را به عقد خود درآورد ولی با او آمیزش نکند و او را طلاق بدهد، یا این که پیش از آمیزش بمیرد، می‌تواند با دختر آن زن ازدواج کند. [۱۷] [۱۸]
- اگر کسی با زن شوهرداری زنا کند، خواه مسلمان باشد یا نا مسلمان، پس از جدا شدن از شوهرش به هیچ عنوان نمی‌تواند با او ازدواج کند


=== محارم زن ===
=== محارم زن ===

نسخهٔ ‏۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۵، ساعت ۱۶:۱۳

مَحرَم اصطلاحی در فقه اسلامی است که شامل گروهی از خویشاوندان نزدیک می‌شود که ازدواج با آن‌ها حرام است. البته این واژه در گفتار عامیانه بیشتر به افرادی اشاره دارد که اجرای مقررات مربوط به حجاب اسلامی در برابر آن‌ها لازم نیست.

محارم به سه گروه؛ محارم نَسَبی (شامل؛ مادر/پدر و اجداد، فرزندان و نوادگان، خواهر/برادر، خواهر/برادر زادگان، عمه/عمو/خاله/دایی) که از زمان تولد رابطه محرمیت با آن‌ها برقرار است، محارم سببی که بر اثر ازدواج ایجاد می‌شوند (شامل؛ مادر/پدر ِ همسر، فرزند/نوه ِ همسر، همسر ِ فرزند، همسر ِ پدر/مادر) و محارم رضاعی (که مشابه محارم نسبی است) تقسیم می‌شوند.


در نمودار خویشاوندی بالا، محرم‌ها سایه‌دار هستند. البته همه محارم -به‌ویژه محارم ناتنی و رضاعی- در این نمودار وجود ندارند.

محارم نسبی(خونی)

خویشاوندی نسبی عبارت است از خویشاوندی که از تولد یکی از دیگری حاصل شود و یا دو نفر که از یک منشا به وجود آمده باشند.

محارم مرد

ازدواج مرد با این افراد حرام است:

  • مادر، مادربزرگ مادری و پدری، به بالا
  • دختر، نوه‌های دختری و پسری به پایین
  • خواهر
  • دختر برادر و خواهر، و نوادگان آن‌ها
  • عمه و خاله، و عمه‌ها و خاله‌های پدر و مادر، و عمه و خالهٔ اجداد

محارم زن

ازدواج زن با این افراد حرام است:

محارم سببی

خویشاوندی، ممکن است ناشی از ازدواج باشد. این خویشاوندی را سببی می‌گویند.

پیمان زناشویی نیز، سبب محرمیت میان برخی از افراد دو فامیل می‌شود که در جدول زیر آمده است: کسانی که به داماد، محرم می‌شوندکسانی که به عروس، محرم می‌شوندمادر و مادربزرگ‌های عروس به‌بالاپدر و پدربزرگ‌های داماد به‌بالادختر زن (نادختری) و نوه‌های او تا آخرپسر شوهر (ناپسری) و نوه‌های او تا آخرزن پدر (نامادری) شوهر مادر (ناپدری) زن پسر (عروس) شوهر دختر (داماد) نواده‌های پسری زن تا آخرنواده‌های دختری شوهر تا آخر [۱۱] [۱۲]

← احکام محرمیت سببی‌ - مرد نمی‌تواند بدون اجازه همسر خود با دختر برادر یا دختر خواهر او ازدواج کند. [۱۳] [۱۴] - ازدواج با دو خواهر در یک زمان جایز نیست؛ خواه خواهران نَسَبی باشند یا رضاعی و خواه ازدواج دائم باشد یا موقّت. پس اگر با یکی از خواهران ازدواج کند، عقد دومی باطل است و اگر هردو را با یک عقد بخواهد به ازدواج خود درآورد یا صیغه عقد آن‌ها را همزمان اجرا کنند، عقد هردو باطل است. [۱۵] - اگر زن و مردی از یکدیگر جدا شوند و با افراد دیگری ازدواج کنند، دختر و نوه‌های پسری و دختری زن بر شوهر اوّل و پسر و نوادگان پسری و دختری مرد بر همسر اول او محرم هستند. [۱۶] اگر زنی را به عقد خود درآورد ولی با او آمیزش نکند و او را طلاق بدهد، یا این که پیش از آمیزش بمیرد، می‌تواند با دختر آن زن ازدواج کند. [۱۷] [۱۸] - اگر کسی با زن شوهرداری زنا کند، خواه مسلمان باشد یا نا مسلمان، پس از جدا شدن از شوهرش به هیچ عنوان نمی‌تواند با او ازدواج کند

محارم زن

ازدواج زن با این افراد حرام است:

  • پدر و پدر بزرگ‌های شوهر به بالا
  • پسرشوهر (ناپسری) و نوه‌های او تا آخر
  • شوهر مادر (ناپدری)
  • شوهردختر (داماد)
  • نواده‌های دختری شوهر تا آخر

محارم رضاعی(شیری)

رضاع به معنی شیر خوردن است، طبق شرایطی که در شریعت اسلامی مشخص شده است. خویشاوندی رضاعی یعنی خویشاوندی که بین طفل شیر خوار و زنی که او را شیر داده است و بین هر یک از آنها با خویشان دیگر پیدا می شود.

  • محارم در خویشاوندی رضاعی مشابه با خویشاوندی نسبی است. مثلاً همان طور که در آنجا ازدواج با پدر، مادر، و اجداد ممنوع است و محرمیت برقرار، در قرابت رضاعی نیز چنین است..

جستارهای وابسته