رشته‌کوه گرین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از کوه گرین)
پرش به: ناوبری، جستجو
گرین
ارتفاع ۳٬۶۲۳ متر (۱۱٬۸۸۶ پا)
تلفظ گه رین. کارین. کارن
مکان
مکان واقع در استان‌های لرستان کرمانشاه همدان، ایران[۱][۲]
رشته‌کوه زاگرس

مختصات: ۳۳°۵۷′۳۳″ شمالی ۴۸°۲۸′۵۴″ شرقی / ۳۳.۹۵۹۱۷°شمالی ۴۸.۴۸۱۶۷°شرقی / 33.95917; 48.48167 رشته‌کوه گَرین یا گروس از رشته کوه‌های مهم غرب ایران است که در شمال استان لرستان قرار دارد. گرین از رشته کوه‌های بلند زاگرس است که در ادامه اشترانکوه قرار دارد و طول آن به بیش از ۱۸۶ کیلومتر می‌رسد. این رشته کوه در استان کرمانشاه به کوه‌های پرو و بیستون می‌پیوندد. گرین از غرب به دلفان، از شمال به نهاوند، از شرق به شهرستان بروجرد و از جنوب به شهرستان سلسله محدود می‌شود.

قله‌ها[ویرایش]

ولاش با ۳۶۲۳ متر ارتفاع، در دهستان بیرانوند شمالی بلندترین قله این رشته کوه است.

قله ولاش بیرانوند شمالی

قله‌های بلند آن شامل یال کبود و کوه چهل نابالغان، در الشتر و گاچال در نهاوند، قله ۱۸ یال، سه کوزان و در بروجرد و نیز قله ولاش در بیرانوند شمالی و کنی کلان در نورآباد است. دیگر قله آن بازگیر واقع در الشتر می‌باشد.[۳]

ریشه نام[ویرایش]

گرین در زبان لکی گه‌روین garuin نامیده می‌شود؛ و در گویش محلی گرّو garru یا garri لفظ گروین از دگرگونی واژهٔ گارن یا کارن پدید آمده است. لازم است ذکر شود در زبان کردی کرمانجی به معنی بز شاخدار است

توضیحات جغرافیای و محیط زیست[ویرایش]

گرین یکی از کانون‌های آبگیر دائمی لرستان است که رودهای دز و گاماسیاب را تغذیه می‌کند. سرآبهای فراوانی در پای این کوه وجود دارد و آب آشامیدنی نهاوند و بروجرد والشتر و نیز آب مورد نیاز کشاورزی دشت بزرگ نهاوند و سیلاخور دورود نیز از همین سرآب‌ها تأمین می‌شود. صعود به کوه گرین از طریق روستاهای غرب شهر بروجرد، جنوب نهاوند یا شمال الشتر امکان‌پذیر است. دهکده وراینه در پای این کوه قرار دارد و صعود به بلندترین قله این کوه یال کبود، از کنار سراب گاماسیاب صورت می‌گیرد همچنین دهکده ییلاقی ونایی در این پای این کوه قرار دارد. این کوه خرس، کفتار، گرگ و روباه دارد و در گذشته پلنگ نیز داشته‌است. بخش عظیم این کوه در جنوب نهاوند بوده و جلوه‌های زیبایی به این منطقه می‌دهد سرآب‌هایی مانند کهمان، گاماسیاب، گیان، فارسبان، کنگاور کهنه و ملوسانرشته کوه فرعی آردشان از این رشته کوه سرچشمه می‌گیرند. ضلع جنوبی کوه در شمال دشت الشتر قرار گرفته و رود کهمان از دامنه‌های گرین به دشت جاری می‌شود و نهایتاً پس از یکی شدن با آب رود کشکان به سیمره رسیده که در خوزستان به نام کرخه ادامه می‌یابد. سراب گاماسیاب با آبیاری دشت نهاوند به کرمانشاه سرازیر می‌شود. این رشته کوه تقریباً تا اواخر مرداد ماه برف دارد البته داخل دره‌ها مدت و گرمای بیشتری برای ذوب برف این کوه لازم است.

از مرتفع‌ترین و زیباترین قله‌های این رشته کوه، قله ولاش است که مسیر صعود آن از تنگ گردکانه بیران‌شهر یا روستای پرسک در شرق الشتر یا از ونایی و تیزه زن در بروجرد می‌باشد.

یکی از مرتفعترین قله‌های این رشته کوه، قله یال کبود در نهاوند می‌باشد.

جستارهای ویژه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «Mt. Davamand, Iran»(انگلیسی)‎. Template:Spaceflight. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۷ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۲۱ آوریل ۲۰۰۷. 
  2. مصاحب، غلامحسین (سرپرست). مدخل «دماوند» در دائرةالمعارف فارسی. جلد اول، چاپ سوم ۱۳۸۱، ص ۹۹۱.
  3. «کوه گرین در استان لرستان، وبگاه وفاق». بازبینی‌شده در ۸-۰۱-۱۳۹۱.