معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو


معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری
Iran presidential deputy of science and technology.png
اطلاعات کلی سازمان
بنیادگذاری ۱ شهریور ۱۳۸۸
حوزهٔ قدرت معاون رئیس
شعار تجاری‌سازی علم و فناوری
سازمان بالادست دولت ایران
سازمان زیردست ستادهای توسعه فناوری
وبگاه
isti.ir

معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، نهادی دولتی و ایرانی است که به‌طور مستقیم زیر نظر رئیس‌جمهور قرار دارد و از ابتدای تعریف فضای دانش بنیان در کشور متولی بهبود و توسعه حوزه دانش بنیان در کشور شده‌است. این معاونت بر مبنای مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل شده‌است.

تاریخچه شکل‌گیری[ویرایش]

در سال ۱۳۸۵ و هزمان با دومین سال ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور دولت نهم و دولت دهم جمهوری اسلامی ایران معاونت علمی و فناوری رئیس جمهوری آغاز به کار کرد.[۱] صادق واعط‌زاده در مرداد ماه سال ۱۳۸۵ توسط احمدی‌نژاد به عنوان نخستین معاون علمی و فناوری رئیس جمهوری ایران منصوب شد.[۲][۳][۴][۵][۶] واعظ زاده پس از آغاز به کار رسمی دولت دهم، شهریور ۱۳۸۸ از سمت خود استعفا کرد.[۷] او دلایل خود برای استعفا را بیان نکرد اما اعلام کرد به عنوان عضو هیئت علمی دانشکده فنی دانشگاه تهران فعالیت می‌کند.[۸][۹][۱۰][۱۱] احمدی‌نژاد با قبول استعفای واعظ زاده طی حکمی نسرین سلطانخواه را به عنوان معاون علمی و فناوری خود منصوب کرد.

نسرین سلطانخواه ریاضی‌دان ایرانی پس از واعظ‌زاده و در سال ۱۳۸۹، طی حکمی از سوی رئیس‌جمهور دولت دهم به سمت معاونت علمی و فناوری رئیس جمهوری رسید.[۱۲][۱۳][۱۴]

در سال ۱۳۸۷ چارت سازمانی معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهور توسط معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس‌جمهور تصویب شد.[۱۵]

پس از انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۱۳۹۲ حسن روحانی پس از کسب مسند ریاست جمهوری، سورنا ستاری را به عنوان معاون علمی و فناوری خود منصوب کرد. ستاری با این انتصاب، لقب جوان‌ترین عضو کابینه دولت یازدهم را به خود اختصاص داد.[۱۶][۱۷][۱۸][۱۹][۲۰]

ساختمان لادن[ویرایش]

نام ساختمان لادن برای نخستین بار در شهریور ماه سال ۱۳۹۱ و در جریان میزبانی ایران از شانزدهمین نشست جنبش غیرمتعهدها به گوش خورد. در آن زمان این ساختمان به محل استقرار علی سعیدلو معاون بین‌الملل رئیس‌جمهور تبدیل شده بود تا امور این اجلاس را رتق و فتق کند. اما پس از پایان این اجلاس، ساختمان لادن بی استفاده ماند. احمدی‌نژاد تا این‌که در ماجرای خروج هدایای ریاست جمهوری در روزهای پایانی دولت بار دیگر نام این ساختمان به گوش خورد. در آن زمان گفته شد که تمام هدایایی که روسای جمهوری از مقامات سایر کشورها گرفته‌اند یک‌شبه بار کامیون شده و به ساختمانی در ونک منتقل شده‌است. ساختمان لادن جایی بود که محمود احمدی‌نژاد و اعضای دولت سابقش هفته‌ای یک بار در آن‌جا دور هم جمع می‌شدند و مسائل کشور را مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار می‌دادند. برخی گفتند که این ساختمان غصبی است و احمدی‌نژاد و یارانش قصد دارند با برگزاری جلساتی در این ساختمان، خود را برای ورود مجدد به قدرت در ۴ سال آینده آماده کنند.[۲۱][۲۲][۲۳][۲۴][۲۵] پس از چالش‌های فراوان برای واگذاری ساختمان لادن، قرعه به نام معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری افتاد و از تاریخ معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری در این ساختمان مستقر شد.[۲۱][۲۶][۲۷][۲۸][۲۹][۳۰][۳۱][۳۲][۳۳]

اهداف و وظایف اساسی[ویرایش]

اهداف[ویرایش]

ارتقای اقتدار ملی، تولید ثروت و افزایش کیفیت زندگی مردم از طریق افزایش توانمندیهای فناوری و نوآوری در کشور ارتقای نظام ملی نوآوری و تکمیل مؤلفه‌ها و حلقه‌های آنتوسعه «اقتصاد دانش‌بنیان» از طریق هماهنگی و هم‌افزایی بین‌بخشی و بین دستگاهی ارتقای ارتباط «دانش» با «صنعت» و «جامعه» و تسهیل تبادلات بین بخش‌های عرضه و تقاضای فناوری و نوآوری تجاری‌سازی دستاوردهای فناوری و نوآوری و توسعه شرکتهای دانش‌بنیان توسعه فناوریهای راهبردی و اولویت‌دار ملی مصرح در نقشه جامع علمی کشور اعتلای ارتباطات بین‌المللی علمی، فناوری و نوآوری و توسعه دیپلماسی علمی و فناوری

وظایف اساسی[ویرایش]

  1. برنامه‌ریزی، هماهنگی بین بخشی و هم افزایی در «نظام ملی نوآوری» در جهت تحقق اقتصاد دانش بنیان
  2. هماهنگی و هم‌افزایی بین برنامه‌های توسعة کشور و سیاستهای کلان توسعة علم و فناوری کشور
  3. سیاستگذاری و برنامه‌ریزی تأمین منابع مالی در نظام علم، فناوری و نوآوری کشور
  4. هدفمندسازی، هدایت و توسعه پژوهشهای کاربردی، تقاضا محور و مأموریت گرا و کمک به تجاری‌سازی نتایج آنها
  5. توسعه فناوری، تقویت فرایند تجاری‌سازی و حمایت از موسسات و شرکتهای دانش‌بنیان و شرکتهای طراحی مهندسی
  6. حمایت از گسترش فعالیت تحقیق و توسعه در کشور و ارتقای توان «مدیریت فناوری» در شرکتهای دانش بنیان
  7. آینده‌نگاری و رصد فناوری، توسعه مراکز اطلاع‌رسانی فناوری و ایجاد و ساماندهی فن‌بازارهای عمومی و تخصصی
  8. حمایت از ایجاد و تقویت زیرساخت‌های علمی، فناوری و نوآوری
  9. ارتقای کارآفرینی فناورانه و بهبود فضای کسب و کار دانش‌بنیان و هدایت سرمایه‌های کشور جهت تولید کالاها و خدمات دانش‌بنیان
  10. توسعه سازوکارهای سرمایه‌گذاری خطرپذیر و تأمین مالی لازم در اقتصاد دانش بنیان
  11. کمک به ارتقاء نظام مالکیت فکری و نظام استاندارد در حوزه علم، فناوری و نوآوری
  12. کمک به ارتقاء فعالیت‌های رسانه‌ای و فرهنگ‌سازی در حوزه علم و فناوری
  13. حمایت از ایجاد و توانمندسازی تشکل‌های خصوصی در زمینه تولید و توسعه صادرات کالاها و خدمات دانش‌بنیان
  14. انجام اقدام‌های لازم جهت توسعه اولویت‌های علم و فناوری نقشه جامع علمی کشور
  15. راهبری «ستادهای فناوری‌های راهبردی» و «کانون‌های هماهنگی دانش، صنعت و بازار»
  16. حمایت از نفوذ فناوری‌های برتر در صنایع موجود و راهبری اجرای «طرح‌های کلان فناوری و نوآوری» در محورهای راهبردی و نیازهای اصلی کشور
  17. تحریک تقاضا، بازارسازی و تضمین بازار برای تولیدات داخلی و بازاریابی و صادرات کالاها و خدمات دانش‌بنیان
  18. توسعه دیپلماسی علم و فناوری و ارتباطات بین‌المللی و توسعه سرمایه‌گذاری خارجی در طرحهای دانش بنیان، هدایت سرمایه‌های انسانی و مالی ایرانیان خارج از کشور و توسعه شبکه‌های بین‌المللی علم و فناوری به ویژه در جهان اسلام با هماهنگی و همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط
  19. رصد فرصت‌های بین‌المللی بمنظور توسعه فناوری به ویژه شناسایی و کسب فناوری‌های نوظهور با هماهنگی و همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط
  20. توسعه فرایندهای شناسایی، جذب و انتقال و انتشار فناوری‌ها در کشور با همکاری و هماهنگی دستگاه‌های ذی‌ربط

حمایت از تجاری‌سازی شرکت‌های دانش‌بنیان[ویرایش]

«قانون حمایت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری‌ها و اختراعات» در اجراء اصل یکصد و بیست و سوم (۱۲۳) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در جلسه علنی روز چهارشنبه مورخ ۵ آبان ۱۳۸۹دوره هشتم مجلس شورای اسلامی تصویب شد. اما این قانون تا سال ۱۳۹۲ به‌طور کامل اجرایی نشد.[۳۴][۳۵]

حسن روحانی از ابتدای کار خود در دولت یازدهم، مبنای سیاست اقتصادی را بر توسعه اقتصاد دانش‌بنیان برای گذار ایران از اقتصاد نفتی و تحقق اقتصاد بدون نفت از طریق اجرائی کردن و عملی سازی بندهای قانون حمایت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری‌ها و اختراعات را توسط معاون علمی و فناوری بنا گذاشت.[۳۶][۳۷][۳۸] کمک به حمایت از ایده‌های نو و ایجاد زیرساخت برای تجاری‌سازی ایده‌ها و نوآوری‌های دانشگاهیان به عنوان مهم‌ترین راهبرد معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهوری تعریف شده‌است. بر همین اساس تا پایان سال ۱۳۹۵، یبش از ۳۰۰۰ شرکت دانش‌بنیان توسط معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، تحت حمایت‌های این قانون قرار گرفتند.[۳۹][۴۰][۴۱]

ساختار[ویرایش]

معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوی بر اساس مصوبه معاونت توسعه منابع انسانی ریاست جمهوری با پنج حوزه معاونت هماهنگی و نظارت راهبردی، علمی و پژوهشی، فناوری و نوآوری، همکاری‌های بین‌المللی و پشتیبانی تعریف شد، که هر یک از این معاونت‌ها دارای سه زیر مجموعه داشتند. همچنین دو مرکز مرکز سیاستگذاری و برنامه‌ریزی کلان دو بخش دیگر معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری تعریف شد.[۱۵]

این معاونت دارای ۱۴ ستاد برای توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان و تجاری‌سازی ایده‌های خلاقانه در حوزه صنایع و فناوری‌های پیشرفته و راهبردی است.

همچنین ۴ مرکز راهبردی در ساختار این معاونت وجود دارند:

  • معاونت سیاستگذاری و توسعه[۴۷]
  • معاونت نوآوری و تجاری‌سازی فناوری[۴۸]
  • مرکز ارتباطات و اطلاع‌رسانی[۴۹]
  • مرکز شرکت‌ها مؤسسات دانش‌بنیان
  • مرکز تعاملات بین‌المللی علم و فناوری
  • مرکز توسعه فناوری‌های راهبردی
  • مرکز طرح‌های کلان ملی فناوری

منابع[ویرایش]

  1. خبرگزاری مهر. «مراسم آغاز به کار معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری». ۶ اسفند ۱۳۸۵. 
  2. پایگاه خبری تحلیلی الف. «معاون علمی رئیس‌جمهور منصوب شد». ۱۵ بهمن ۱۳۸۵. 
  3. تبیان. «معاون علمی رئیس‌جمهور معرفی شد». ۹ اسفند ۱۳۸۵. 
  4. خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا. «ناگفته‌های واعظ‌زاده از نحوه تصویب قانون حمایت از شرکتهای دانش بنیان پس از چهار سال سکوت!». ۱۸ مهر ۱۳۹۲. 
  5. جام جم آنلاین. «معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور انتخاب شد». ۱۵ بهمن ۱۳۸۵. 
  6. خبرگزاری مهر. «"صادق واعظ زاده" معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور شد». ۱۵ بهمن ۱۳۸۵. 
  7. پایگاه اطلاع‌رسانی بنیاد ملی نخبگان. «دکتر واعظ زاده از معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری استعفا داد». ۲۵ شهریور ۱۳۸۸. 
  8. پایگاه خبری تحلیلی فردا. «واعظ زاده: علت استعفایم را بعداً توضیح می‌دهم». ۲۵ شهریور ۱۳۸۸. 
  9. خبرگزاری مهر. «علت استعفایم را بعداً توضیح می‌دهم». ۲۵ شهریور ۱۳۸۸. 
  10. پایگاه خبری تحلیلی عصر ایران. «واعظ زاده: علت استعفایم را بعداً توضیح می‌دهم». ۲۵ شهریور ۱۳۸۸. 
  11. خبرآنلاین. «معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور استعفا داد». ۲۵ شهریور ۱۳۸۸. 
  12. خبرگزاری فارس. «نسرین سلطانخواه معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور شد». ۳۰ شهریور ۱۳۸۸. 
  13. جام جم آنلاین. «مراسم معارفه معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری، فردا». ۷ مهر ۱۳۸۸. 
  14. خبرگزاری مهر. «مراسم معارفه معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری فردا برگزار می‌شود». ۷ مهر ۱۳۸۸. 
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ خبرگزاری مهر. «چارت سازمانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری تصویب شد». ۱۴ مرداد ۱۳۸۷. 
  16. پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست جمهوری اسلامی ایران. «دکتر ستاری به عنوان معاون علمی و فناوری رئیس جمهور منصوب شد». ۲۵ مرداد ۱۳۹۶. 
  17. خبرگزاری کار ایران ایلنا. «سورنا ستاری به عنوان معاون علمی و فناوری رئیس جمهور منصوب شد». ۲۵ مرداد ۱۳۹۶. 
  18. پایگاه خبری تحلیلی قزوین خبر. «گمانه زنی‌ها در مورد کابینه دوازدهم و چالشی به نام حلقه بسته مدیران دولت». ۲۶ تیر ۱۳۹۶. 
  19. پایگاه خبری تحلیلی پویش. «مسن‌ترین و جوان‌ترین اعضای هرکدام از نهادها چه کسانی هستند؟». ۱۳ فروردین ۱۳۹۴. 
  20. مشرق. «چرا به کابینه روحانی «پیر و خسته» می‌گویند؟». ۲ اردیبهشت ۱۳۹۶. 
  21. ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ عصرایران. «شگرد احمدی‌نژاد برای در اختیار گرفتن ساختمان لادن چه بود؟». ۲۶ آبان ۱۳۹۲. 
  22. پایگاه خبری شفاف. «ساختمان لادن؛ دولت احمدی‌نژاد اینجاست». ۷ مهر ۱۳۹۲. 
  23. خبرآنلاین. «احمدی نژادی‌ها و رویاهای بلندپروازانه با یکتا و هما/همه حاشیه‌های یاران احمدی‌نژاد». ۲۰ تیر ۱۳۹۴. 
  24. آفتاب‌نیوز. «بودجه دفتر فعلی احمدی‌نژاد از کجاست؟». ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۴. 
  25. پایگاه خبری تحلیلی انتخاب. «در ساختمان لادن چه خبر است؟». ۲۶ شهریور ۱۳۹۲. 
  26. روزنامه دنیای اقتصاد. «ساختمان لادن به معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری رسید». ۱۵ دی ۱۳۹۲. 
  27. پایگاه خبری فرهنگ انقلاب اسلامی. «ماجرای ساختمان لادن و اطلاعیهٔ احمدی‌نژاد». ۱۳ آذر ۱۳۹۲. 
  28. خبرآنلاین. «دفتر سابق احمدی‌نژاد (ساختمان لادن) به چه کسی رسید؟». ۱۵ دی ۱۳۹۲. 
  29. خبرگزاری تسنیم. «محمود احمدی‌نژاد از ساختمان لادن رفت». ۱۸ آبان ۱۳۹۲. 
  30. خبرگزاری مهر. «ساختمان لادن به معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری رسید». ۱۵ دی ۱۳۹۲. 
  31. خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران ایرنا. «داود احمدی‌نژاد: محمود احمدی‌نژاد را از لادن رها کردند». 19 آبان 1392. 
  32. خبرگزاری مهر. «احمدی‌نژاد دربارهٔ لادن چه خواهد گفت؟». ۲۶ شهریور ۱۳۹۲. 
  33. خبرگزاری کار ایران ایلنا. «ساختمان لادن را از برادرم گرفتند». ۱۸ آبان ۱۳۹۲. 
  34. کارگروه ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان و نظارت بر اجرا. «آیین‌نامه اجرایی قانون حمایت از شرکتها و مؤسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری‌ها و اختراعات». 
  35. خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا. «تنها 10 درصد قانون حمایت از شرکت‌های دانش بنیان اجرایی شده‌است». ۲۶ مهر ۱۳۹۴. 
  36. خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران ایرنا. «شتاب فزاینده علم؛ رشد شرکت‌های دانش بنیان در دولت یازدهم». ۱۳ فروردین ۱۳۹۶. 
  37. پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست جمهوری. «تقویت شرکت‌های دانش بنیان از اولویت‌های دولت است». ۹ شهریور ۱۳۹۳. 
  38. خبرگزاری تسنیم. «تقویت شرکت‌های دانش بنیان از اولویت‌های دولت است». ۱۶ آبان ۱۳۹۵. 
  39. خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران ایرنا. «سال 94؛ سال تثبیت فرایند اجرای قانون حمایت از شرکت‌های دانش بنیان». ۱۹اسفند ۱۳۹۴. 
  40. خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران ایرنا. «110 برنامه حمایتی از شرکت‌ها و موسسه‌های دانش‌بنیان». ۲۵ خرداد ۱۳۹۶. 
  41. خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا. «روحانی: تقویت شرکت‌های دانش بنیان از اولویت‌های دولت است». ۹ شهریور ۱۳۹۳. 
  42. ستاد ویژه توسعه فناوری نانو. «حمایت از پژوهش و تحقیقات فناوری نانو». ۱۳ شهریور ۱۳۹۶. 
  43. سایت ستاد ویژه توسعه فناوری نانو. «انتصاب دکتر سعید سرکار به‌عنوان دبیر ستاد ویژه توسعه فناوری نانو». ۱۳ شهریور ۱۳۹۶. 
  44. خبرگزاری دانشجویان ایران ایسنا. «دبیر «ستاد توسعه فناوری حوزه انرژی» منصوب شد». ۱۳ شهریور ۱۳۹۶. 
  45. خبرگزاری تسنیم. «دبیر «ستاد توسعه فناوری حوزه انرژی» منصوب شد». الگو:جح۱۴. 
  46. خبرگزاری مهر. «دبیر «ستاد توسعه فناوری حوزه انرژی» منصوب شد». ۱۳ شهریور ۱۳۹۶. 
  47. پایگاه اطلاع‌رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری. «اهداف و وظایف معاونت سیاستگذاری و توسعه». 
  48. پایگاه اطلاع‌رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری. «شرح وظایف معاونت نوآوری و تجاری‌سازی فناوری». 
  49. پایگاه اطلاع‌رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری. «راهبردها و شرح وظایف مرکز ارتباطات و اطلاع‌رسانی». 

منابع[ویرایش]

  1. پایگاه اطلاع‌رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری
  2. دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی
  3. بنیاد ملی نخبگان
  4. ستاد ویژه توسعه فناوری نانو