پرش به محتوا

رانیتیدین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
رانیتیدین
داده‌های بالینی
تلفظ‎/rəˈnɪtɪdiːn/‎
نام‌های تجاریZantac, others
نام‌های دیگرDimethyl [(5-{[(2-{[1-(methylamino)-2-nitroethenyl]amino}ethyl)sulfanyl]methyl}furan-2-yl)methyl]amine، ranitidine hydrochloride (JAN JP)
AHFS/Drugs.commonograph
مدلاین پلاسa601106
داده‌ها
رده‌بندی داروهای
بارداری
    روش مصرف داروBy mouth, IV
    گروه داروییH2 receptor blocker
    کد ATC
    وضعیت قانونی
    وضعیت قانونی
    داده‌های فارماکوکینتیک
    زیست فراهمی50% (by mouth)
    پیوند پروتئینی۱۵٪
    متابولیسمLiver: FMOs, including FMO3 ; other enzymes
    اثر دارو55–65 minutes (150 mg dose)[۲]
    55–115 minutes (75 mg dose)[۲]
    نیمه‌عمر حذف2–3 hours
    دفع30–70% Kidney
    شناسه‌ها
    • N-(2-[(5-[(Dimethylamino)methyl]furan-2-yl)methylthio]ethyl)-N'-methyl-2-nitroethene-1,1-diamine
    شمارهٔ سی‌ای‌اس
    پاب‌کم CID
    IUPHAR/BPS
    دراگ‌بنک
    کم‌اسپایدر
    UNII
    KEGG
    ChEBI
    ChEMBL
    CompTox Dashboard (EPA)
    ECHA InfoCard100.060.283 ویرایش در ویکی‌داده
    داده‌های فیزیکی و شیمیایی
    فرمول شیمیاییC13H22N4O3S۱
    جرم مولی۳۱۴٫۴۰ g·mol−1
    مدل سه بعدی (جی‌مول)
    • [O-][N+](=O)C=C(NC)NCCSCc1ccc(o1)CN(C)C
    • InChI=1S/C13H22N4O3S/c1-14-13(9-17(18)19)15-6-7-21-10-12-5-4-11(20-12)8-16(2)3/h4-5,9,14-15H,6-8,10H2,1-3H3 N
    • Key:VMXUWOKSQNHOCA-UHFFFAOYSA-N N
     N✔Y (این چیست؟)  (صحت‌سنجی)

    رانیتیدین (به انگلیسی: Ranitidine) دارویی است که کاربرد اصلی آن در درمان زخم معده و گاستریت است. این دارو در درمان کوتاه مدت زخم‌های فعال دوازدهه یا زخم‌های فعال و خوش‌خیم معده، (در مقادیر کم برای پیشگیری از عود زخم دوازدهه مصرف می‌شود)، حالات مرضی ترشح بیش از حد اسید معده مانند نشانگان زولینگر-الیسون، برگشت محتویات معده به مری نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

    رانیتیدین در سال ۲۰۲۰ از بازار جمع‌آوری شد، زیرا نهادهای نظارتی دریافتند که این دارو در طول نگهداری می‌تواند مقادیر فزاینده‌ای از NDMA، یک ناخالصی با احتمال سرطان‌زایی، تولید کند.[۳] در آوریل ۲۰۲۰ این دارو به دلیل نگرانی‌هایی پیرامون سرطان‌زا بودن NDMA، از بازار آمریکا جمع‌آوری شد.[۴] در تاریخ ۲۵ فروردین ۱۳۹۹ سازمان غدا و داروی ایران با انتشار خبری در وب‌سایت خود ضمن اعلام حذف فرآورده‌های رانیتیدین از بازار دارویی کشور، از بیماران خواست مصرف رانیتیدین را متوقف و با پزشک معالج خود برای داروهای جایگزین مشورت کنند.[۵]

    در پاسخ به نگرانی‌های ایمنی که منجر به جمع‌آوری رانیتیدین از بازار شد، شرکت‌های دارویی فرمولاسیون‌های جدیدی از رانیتیدین را توسعه دادند که برای جلوگیری یا کاهش چشمگیر تشکیل NDMA در طول نگهداری طراحی شده‌اند. در نتیجه، یک فرمولاسیون جدید در استرالیا در سال ۲۰۲۴ و نسخه‌ای دیگر در ایالات متحده در نوامبر ۲۰۲۵ تأیید شد و رانیتیدین پس از انجام ارزیابی‌های تکمیلی ایمنی و پایداری، به‌تدریج در حال بازگشت به بازار است.[۶][۷]

    مکانیسم اثر

    [ویرایش | اشتراک‌گذاری]

    رانیتیدین دارویی است که با مهار گیرنده‌های H2 (هیستامین نوع دو) سلولهای جانبی ترشح اسید معده را کم می‌کند و به درمان ناراحتی‌های ناشی از افزایش اسید معده کمک می‌کند.

    مقادیر مصرف

    [ویرایش | اشتراک‌گذاری]

    هر ۱۲ ساعت

    خوراکی

    [ویرایش | اشتراک‌گذاری]

    بزرگسالان: در درمان قرحه خوش‌خیم گوارشی، قرحه ناشی از مصرف داروها، بازگشت محتویات معده به مری و سؤهاضمه مزمن مقدار ۱۵۰ میلی‌گرم ۲ بار در روز (صبح و شب) یا ۳۰۰ میلی‌گرم موقع خواب برای مدت ۸–۴ هفته مصرف می‌شود. در درمان نشانگان زولینگر-الیسون ۱۵۰ میلی‌گرم ۳ بار در روز تا حداکثر g/day6 در مقادیر منقسم مصرف می‌شود. کودکان: در درمان قرحه گوارشی mg/day۴–۲ دو بار در روز تا حداکثر mg/day۳۰۰ مصرف می‌شود. مقدار مصرف نگهدارنده تا ۱۵۰ میلی‌گرم در شب است.

    تزریقی

    [ویرایش | اشتراک‌گذاری]

    برای کاهش اسید معده قبل از اعمال جراحی یا زایمان مقدار ۱۵۰–۵۰ میلی‌گرم ۲–۵/۰ ساعت قبل از القای بیهوشی به صورت عضلانی یا تزریق آهسته وریدی مصرف می‌شود.

    شکل‌های داروسازی

    [ویرایش | اشتراک‌گذاری]

    رانیتیدین به شکل قرص و آمپول و شربت ساخته می‌شود. قرص با میزان کمتر از ۱۵۰ میلی‌گرم بدون نسخه پزشکی است.

    شکل فضایی رانیتیدین

    سفارش‌ها

    [ویرایش | اشتراک‌گذاری]
    1. کشیدن سیگار موجب کاهش اثر این دارو می‌شود.
    2. در بیماران سالخورده یا مبتلا به نارسایی کبدی یا کلیوی ممکن است به کاهش مقدار مصرف دارو نیاز باشد.
    3. در صورت کهیر پوستی مصرف کردن رانیتیدین را قطع کنید و پزشک را مطلع کنید.
    4. بیمارانی که به سایمتیدین عدم تحمل نشان می‌دهند، ممکن است این دارو را نیز تحمل نکنند.
    5. در سیروز کبدی و ناراحتی‌های کلیوی متوسط تا شدید، خطر بروز عوارض جانبی به خصوص عوارض عصبی دارو وجود دارد.
    6. مصرف این دارو بیش از ۱۲ هفته مداوم توصیه نمی‌شود.
    7. این دارو جزو داروهای گروه B در بارداری است.

    تداخل دارویی

    [ویرایش | اشتراک‌گذاری]

    جذب این دارو در حضور آنتی‌اسیدها کاهش می‌یابد. با وجود آنکه رانیتیدین در مقایسه با سایمتیدین یک مهارکننده ضعیف‌کننده تر آنزیم‌های کبدی است، با این وجود در مصرف همزمان سایر داروها با این دارو باید احتیاط کرد.

    جمع‌آوری از بازار در سال ۲۰۲۰

    [ویرایش | اشتراک‌گذاری]

    رانیتیدین در سال ۲۰۲۰ از بازار جمع‌آوری شد، زیرا نهادهای نظارتی دریافتند که این دارو در طول نگهداری می‌تواند مقادیر فزاینده‌ای از NDMA، یک ناخالصی با احتمال سرطان‌زایی، تولید کند. از آنجا که میزان این ناخالصی می‌توانست با گذشت زمان و تحت برخی شرایط نگهداری افزایش یابد، مقامات بهداشتی به این نتیجه رسیدند که ایمنی محصول را نمی‌توان در تمام طول عمر مصرف آن به‌طور قابل اعتماد تضمین کرد. به همین دلیل و به‌عنوان یک اقدام احتیاطی، محصولات حاوی رانیتیدین تا زمان توسعه و تأیید یک فرمولاسیون پایدارتر از بازار جمع‌آوری شدند.

    سازمان غذا و داروی ایران نیز تولید و عرضه این دارو را متوقف کرد و دستور داد که این دارو باید از داروخانه‌ها جمع‌آوری شود.[۸][۹] سازمان غذا و دارو ایران همچنین به همکاران جامعه پزشکی توصیه کرده که از سایر دسته‌های دارویی H2 بلاکرها و مهارکننده‌های پمپ پروتون (PPI) مانند فاموتیدین، امپرازول، سایمتیدین که تاکنون طبق مطالعات صورت‌گرفته هیچ‌گونه آلودگی NDMA را نشان نداده‌اند، به عنوان گزینه‌های درمانی جایگزین استفاده کنند.

    بازگشت به بازار

    [ویرایش | اشتراک‌گذاری]

    در پاسخ به نگرانی‌های ایمنی که منجر به جمع‌آوری رانیتیدین از بازار شد، شرکت‌های دارویی فرمولاسیون‌های جدیدی را توسعه دادند که برای جلوگیری یا کاهش چشمگیر تشکیل NDMA در طول نگهداری طراحی شده‌اند. پس از انجام آزمون‌های گسترده پایداری و ارزیابی‌های نظارتی، مشخص شد که این فرمولاسیون‌های جدید می‌توانند خطرات شناسایی‌شده قبلی را به‌طور مؤثری برطرف کنند. در نتیجه، این محصولات در استرالیا و ایالات متحده تأیید شده‌اند و زمینه بازگشت تدریجی رانیتیدین به بازار را فراهم کرده‌اند.[۶][۷]

    پانویس

    [ویرایش | اشتراک‌گذاری]
    1. ↑ "Ranitidine Use During Pregnancy". Drugs.com. 2 December 2019. Retrieved 18 December 2019.
    2. 1 2 Gardner JD, Ciociola AA, Robinson M, et al. (July 2002). "Determination of the time of onset of action of ranitidine and famotidine on intra-gastric acidity". Aliment. Pharmacol. Ther. 16 (7): 1317–1326. doi:10.1046/j.1365-2036.2002.01291.x. PMID 12144582.
    3. ↑ «رانیتیدین در وبگاه اطلاعات دارویی دارویاب». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۲.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
    4. ↑ "FDA Requests Removal of All Ranitidine Products (Zantac) from the Market". U.S. Food and Drug Administration. 2020-04-01. Retrieved 2020-04-03.
    5. ↑ [https://ifdana.fda.gov.ir/fa/News/17156==[پیوند مرده]
    6. 1 2 Research, Center for Drug Evaluation and (2026-04-08). "FDA Approves Reformulated Ranitidine Following Comprehensive Safety Review". FDA (in English).
    7. 1 2 «Zantac Reinstatement in Australia». Zantac Australia (به انگلیسی استرالیا). دریافت‌شده در ۲۰۲۶-۰۶-۱۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
    8. ↑ https://www.fda.gov.ir/fa/اطلاعیه‌ها/ریکال-کلیه-محصولات-رانیتیدین[پیوند مرده]
    9. ↑ «جایگزین راینتیدین». جایگزین قرص راینتیدین. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۱۲-۱۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

    منابع

    [ویرایش | اشتراک‌گذاری]
    برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=رانیتیدین&oldid=43852663»