ستیریزین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
ستیریزین
Cetirizine structure.svg
داده‌های بالینی
نام‌های تجاریZyrtec
نام‌های دیگرAlerid, Alatrol, Alzene, Cetirizina, Cetirin, Cetzine, Cetirizin, Cezin, Histazine, Humex, Letizen, Razene, Reactine, Zyrtec, Zirtec, Zodac, Zirtek, Zynor, Zyrlek, Zylljergy
AHFS/Drugs.commonograph
مدلاین پلاسa698026
داده‌ها
روش مصرف داروOral
کد ATC
وضعیت قانونی
وضعیت قانونی
داده‌های فارماکوکینتیک
زیست فراهمیwell absorbed
پیوند پروتئینی~۹۳٪
متابولیسمExcreted mainly unchanged
نیمه‌عمر حذف8.3 Hours
دفعUrine (mainly), hepatic or excrement (Small amounts)
شناسه‌ها
  • (±)-[2-[4-[(4-chlorophenyl)phenylmethyl]-1- piperazinyl]ethoxy]acetic acid
شمارهٔ CAS
پاب‌کم CID
IUPHAR/BPS
دراگ‌بنک
کم‌اسپایدر
UNII
KEGG
ChEBI
ChEMBL
CompTox Dashboard (EPA)
ECHA InfoCard100.223.545 ویرایش در ویکی‌داده
داده‌های فیزیکی و شیمیایی
فرمول شیمیاییC21H25ClN2O۳
جرم مولی۳۸۸٫۸۹ g·mol−1
مدل سه بعدی (جی‌مول)
  • Clc1ccc(cc1)C(c2ccccc2)N3CCN(CC3)CCOCC(=O)O
  • InChI=1S/C21H25ClN2O3/c22-19-8-6-18(7-9-19)21(17-4-2-1-3-5-17)24-12-10-23(11-13-24)14-15-27-16-20(25)26/h1-9,21H,10-16H2,(H,۲۵٬۲۶) ✔Y
  • Key:ZKLPARSLTMPFCP-UHFFFAOYSA-N ✔Y
  (verify)

ستیریزین (به انگلیسی: Cetirizine) نسل دوم آنتی‌هیستامین است. برخلاف باور عموم ستریزین تاحدی باعث خواب آلودگی می شود ولی به مراتب کمتر از آنتی هیستامین های نسل اول ستریزین با داروهای آرام بخش تداخل دارد.

رده درمانی: آنتی هیستامین اختصاصی

اشکال دارویی: قرص، شربت

موارد مصرف

کاربرد اصلی آن در درمان حساسیت و خارش است. برای درمان رینیت آلرژیک به ویژه تب یونجه و بیماری‌های آلرژیک پوستی از قبیل کهیر و آنژیوادم نیز مصرف می‌شود. ستریزین خواص آرامبخشی ضعیفی نیز دارد

مکانیسم اثر

ستیریزین با مهار اختصاصی گیرنده‌های H۱ (نوع یک گیرنده‌های هیستامین) عمل می‌کند. فرق آن با آنتی هیستامینهای قدیمیتر مثل کلرفنیرامین آن است که چون از سد خونی مغزی نمی‌گذرد اثر تسکینی کمتری بر سیستم عصبی مرکزی دارد و خواب آلودگی آن کمتر است.

عوارض جانبی

شایع‌ترین عوارض گزارش شده: سردرد (۱۶٪)، خشکی دهان (۵٫۷٪)، خواب‌آلودگی (۵–۲۰٪)، خستگی (۵٫۶٪).

عوارض جدی‌تری نیز در بعضی از بیماران گزارش شده‌است: نارسایی قلب، تندتپشی، ورم.

این دارو نیز مانند سایر داروها می‌تواند عوارض جانبی به همراه داشته باشد. شما ممکن است یک یا چند مورد از این عوارض را تجربه کنید یا هیچ‌کدام از عوارض در شما مشاهده نشود.

رایج‌ترین عوارض احتمالی مصرف مصرف سیتریزین (cetirizine) عبارتند از:[۱]

  • افزایش تعداد ضربان قلب
  • نامنظم شدن ضربان
  • احساس بی حوصلگی شدید
  • بیش فعالی
  • گیجی و مشکلات بینایی و عدم حفظ تعادل
  • کاهش مقدار ادرار
  • خواب آلودگی
  • خشک شدن دهان و گلو
  • حالت تهوع
  • سرفه
  • یبوست

اما سیتریزین عوارض جانبی تخصصی دیگری نیز دارد:[۱]

  • عوارض عمومی: سکته مغزی، خستگی شدید، خشکی دهان و گلو، سردرد، شکم درد، بیش فعالی و بی حوصلگی
  • عوارض بر سیستم عصبی: به صورت شایع (۱۴٫۳ درصد) سکته مغزی، سردرد (۱۴ درصد)، سرگیجه (۱ تا ۱۰ درصد)، کاهش حس چشایی، پارستزی (حس سوزن سوزن شدن)، لرزش، میگرن، تیک‌های عصبی، اختلالات گوارشی، اختلال حافظه، دیازژیا، دیسکینزی، دیستونی، انسنکوپ، آمنیزی
  • عوارض سیتریزین بر دستگاه گوارشی: خشک شدن دهان و گلو، حالت تهوع، استفراغ، اسهال، درد شکم، یبوست، نفخ، افزایش بزاق، پوسیدگی دندان، هموروئید، تغییر رنگ زبان، بزرگ شدن شکم
  • عوارض بر دستگاه تنفسی: سرفه، اختلال در تنفس، تنگی نفس، عفونت دستگاه تنفسی فوقانی، برونشیت، افزایش خلط، سینوزیت
  • عوارض از لحاظ روانی: سردرگمی، اختلال حافظه، کاهش میل جنسی، اضطراب، بیش فعالی، اختلال خواب، افسردگی، توهم، تیک عصبی، افزایش احتمال خودکشی
  • سایر عوارض عمومی: کمر درد، درد قفسه سینه، آرتریت، پوکی استخوان، ضعیف شدن عضلات، خارش، عرق کردن زیاد، آلوپسی، درماتیت، خشک شدنوست، جوش، اگزما، کم شدن ادرار، عفونت ادرار، بی‌اختیاری ادرار، درد پستان در زنان، خون ریزی زودهنگام قاعدگی، واژینیت، تپش قلب، تاکی کاردی، نارسایی قلبی، افزایش فشار خون، افزایش وزن و چاقی

تداخلات دارویی

ستیریزین ممکن است با سایر داروهای آنتی هیستامین یا داروهای سرماخوردگی، مسکن، فشارخون، ضد افسردگی، ضد اضطراب، داروهای خواب‌آور و … تداخل داشته باشد.

قبل از تجویز این دارو توسط پزشک، در صورتی که داروی دیگری مصرف می‌کنید به پزشک خود اطلاع دهید. سیتریزین ممکن است با سایر داروهای آنتی هیستامین یا داروهای سرماخوردگی، مسکن، فشارخون، ضد افسردگی، ضد اضطراب، داروهای خواب‌آور و … تداخل داشته باشد.

برخی از داروهایی که با سیتریزین تداخل دارند عبارتند از:[۱]

نکات مصرف

  • این دارو برای کودکان زیر دو سال مناسب نمی‌باشد.
  • چنانچه به بیماری‌های مزمن کبد مبتلا هستید از این دارو استفاده نکنید.
  • اطلاعاتی مبنی بر بروز وابستگی و سوءمصرف با سیتریزین وجود ندارد.
  • اگر مبتلا به صرع هستید یا در معرض تشنج قرار دارید باید قبل از مصرف قرص سیتریزین با پزشک خود مشورت کنید.
  • حداکثر اثر دارو یک ساعت بعد از مصرف ظاهر می‌شود. در صورت مصرف با غذا سرعت جذب دارو کاهش می‌یابد.
  • می‌توانید از قرص‌های سیتریزین قبل یا بعد از غذا استفاده کنید. همچنین می‌توانید این قرص را با استفاده از یک لیوان نوشیدنی یا آب مصرف کنید.
  • اگر هر یک از علایم عوارض قرص سیتریزین که در بالا عنوان شده‌است ادامه یافت یا برای شما مشکلاتی ایجاد کرد بهتر است پزشک یا متخصص خود را در جریان قرار دهید.
  • مصرف قهوه و چای می‌تواند از گیجی ناشی از دارو بکاهد.
  • اگر با مصرف دارو خواب‌آلودگی روی دهد، از انجام فعالیت‌های مخاطره‌آمیز خودداری کنید.[۱]

مصرف در دوران بارداری و شیردهی

این دارو معمولاً در دوران حاملگی خطری برای جنین ندارد و مصرف ستیریزین در دوران بارداری مانعی ندارد ولی توجه داشته باشید که در موقع تجویز پزشک، حامله بودن خود را به پزشک اطلاع دهید.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ نیوشا پروازوند. «قرص و شربت سیتریزین، نکات، میزان و عوارض سیتریزین». رادیو کودک.

باعلم

  • فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷،مقاله آشنایی با داروهای ژنریک،دکتر امیر زنگنه
  • عوارض ستیریزین / pamuh.com