حزب مؤتلفه اسلامی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از جمعیت موتلفه اسلامی)
پرش به: ناوبری، جستجو
حزب مؤتلفه اسلامی
دبیرکل محمدنبی حبیبی[۱]
بنیانگذار ائتلاف سه هیئت اسلامی
رهبر معنوی اولیه سید روح‌الله خمینی[۲]
پدر معنوی حبیب‌الله عسگراولادی
رئیس شورای مرکزی سید مصطفی میرسلیم
نائب رئیس شورای مرکزی اسدالله بادامچیان
دبیر اجرایی محمدعلی امانی
شعار گسترش تفکر انقلابی و اداره اسلامی جامعه. کادر سازی سیاسی
بنیانگذاری بهار ۱۳۴۲‏[۳]
ستاد تهران
روزنامه هفته‌نامه شما[۱]
شاخه جوانان امیر نظیفی
معاونت ساماندهی امیر فارسی نژاد
معاونت بین‌الملل مهدی صولی
مرام اسلام‌گرایی
اصول‌گرایی
ملی جبهه پیروان خط امام و رهبری
جهانی و بین‌المللی کنفرانس بین‌المللی احزاب آسیایی (ICAPP)
مجلس فراکسیون نمایندگان ادوار حزب موتلفه اسلامی
رنگ رسمی      سبز[۳]
کشور  ایران
وبگاه
وب‌گاه رسمی حزب مؤتلفه اسلامی
سیاست در ایران
حزب‌های سیاسی
انتخابات

حزب مؤتلفه اسلامی (نام‌های پیشین: جمعیّت مؤتلفه اسلامی و هیئت‌های مؤتلفه اسلامی)[۲] یک حزب سیاسیمذهبی مهم و سابقه دار در ایران است[۴] که در سال ۱۳۴۲ از ائتلاف ۳ هیئت مذهبی –هیئت مسجد امین‌الدوله، هیئت مسجد شیخ‌علی و هیئت اصفهانی‌ها– پیرو سید روح‌الله خمینی در منزل وی شکل گرفت.[۱] این تشکل که به جناح راست و اصول‌گرایان سنتی تعلق دارد، قشر «بازاری‌های مذهبی» را نمایندگی می‌کند.[۱][۴] این حزب همچنین در امور خیریه و تأسیس نهادهایی نظیر مدرسه اسلامی و صندوق قرض‌الحسنه فعال بوده‌است.[۴]

هیئت‌های مؤتلفه در زمان ایجاد به شدت تحت تأثیر اندیشه‌های سید روح‌الله خمینی بودند و نقش برجسته‌ای در قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ و ترور حسنعلی منصور ایفا کردند[۵] و با شرکت در انقلاب اسلامی ایران، بدنه مذهبی سنتی جامعه را علیه حکومت پهلوی بسیج کردند.[۴] پس از پیروزی انقلاب و تشکیل نظام جمهوری اسلامی، به سازمان‌یافته‌ترین و منسجم‌ترین نیروی سیاسی جناح راست بدل شدندو پرنفوذترین جناح در حزب جمهوری اسلامی بودند.[۲] و دستِ‌کم تا پایان دهه نخست انقلاب این جایگاه را حفظ نمودند.[۴] در سال ۱۳۶۶ و با انحلال حزب جمهوری اسلامی به عنوان یک حزب مستقل عمل کرد.. فهرست رئیس‌جمهورهای ایران.[۶] در حال حاضر حزب مؤتلفه اقدام به نسل سازی ازمیان نیروهای جوان ومستعد درعرصه سیاسی ایران می‌کند.

از افراد سرشناس این حزب می‌توان به مرتضی مطهری، سید محمد بهشتی، محمدعلی رجایی، سید علی اندرزگو، محمدجواد باهنر، حبیب‌الله عسگراولادی، حسن عباس‌پور، اسدالله بادامچیان، محمدنبی حبیبی، علاءالدین میرمحمدصادقی، سید مصطفی میرسلیم، جعفر شجونی، حسن غفوری‌فرد، محسن رفیقدوست را نام برد.[۱]

مؤتلفه بازار[ویرایش]

بخشی از هیئت مؤتلفه در فعالیت‌های تجاری شرکت می‌کند و بازار را در دست دارد و به نام موتلفهٔ بازار یا بخش اصناف جمعیت موتلفه در بازار تهران شناخته می‌شود و قوی‌ترین شاخه موتلفه‌است. هر چند موتلفه در زمینه سیاسی دولت‌گرا است ولی از نظر اقتصادی مخالف کنترل کامل وزارت بازرگانی و وزارت اقتصاد و دارایی بر همه فعالیت‌های تجاری و مبادلات اقتصادی می‌باشد.[۴][۷] انجمن جامعه اسلامی بازار و اصناف از تشکل‌های اسلامی همسو با موتلفه است.[۸]

ارتباط موتلفه و فداییان اسلام[ویرایش]

الگوی رفتاری و فکری هیئت‌های مؤتلفه اسلامی، بیش از هر چیز منبعث از گروه فداییان اسلام به رهبری نواب صفوی بود چنان‌که حتی برخی از اعضای موتلفه از جمله مهدی عراقی، از جمله فعالین جمعیت فداییان اسلام به حساب می‌آمدند و متناسب با شرایط و اوضاع و احوال سیاسی ـ اجتماعی رژیم، اقدامات متفاوتی در دستور کار قرار می‌دادند.[۹] مهدی عبدخدایی از بازماندگان نسل نخست فداییان اسلام در مصاحبه ای در سال ۱۳۹۱ در توضیح ترور حسنعلی منصور می‌گوید: «ترور حسنعلی منصور را دوستان موتلفه‌ای انجام دادند. فداییان اسلام در سال ۱۳۲۴ تشکیل شد و در سال ۱۳۳۴ با مرگ رهبرانش فعالیتش متوقف شد. از سال ۱۳۴۲ به بعد که روح الله خمینی به دلیل سیستماتیک کردن مبارزات دستور ائتلاف هیات‌های مذهبی تهران با همدیگر را دادند، بخشی از اعضای باقی مانده فداییان اسلام وارد هیات‌های موتلفه شدند و شاخه نظامی هیات‌های موتلفه را تشکیل دادند. این شاخه نظامی بود که اقدام کرد برای کشتن حسنعلی منصور. همه روزنامه‌ها نوشتند که منصور با هفت‌تیر نواب صفوی کشته شد زیرا کسانی چون مهدی عراقی، هرندی و نیک‌نژاد که در قتل منصور دخالت مستقیم داشتند، کاملا متاثر از تفکرات نواب بودند.»[۱۰]

در انتخابات ریاست جمهوری[ویرایش]

انتخابات نامزد
۱۳۵۸ جلال‌الدین فارسی[۱]
مرداد ۱۳۶۰ محمدعلی رجایی (حمایت رسمی)[۱]
سید علی‌اکبر پرورش و حبیب‌الله عسکراولادی (عضو حزب)[۱۱]
مهر ۱۳۶۰ سید علی‌اکبر پرورش و حسن غفوری‌فرد[۱۱]
۱۳۶۴ حبیب‌الله عسکراولادی[۱۱]
۱۳۶۸ اکبر هاشمی رفسنجانی[۱۱]
۱۳۷۲ احمد توکلی و عبدالله جاسبی[۱۱]
۱۳۷۶ علی‌اکبر ناطق نوری[۱]
۱۳۸۰ حسن غفوری‌فرد (عضو حزب)[۱۱]
۱۳۸۴ علی لاریجانی[۱۱]
۱۳۸۸ محمود احمدی‌نژاد[۱۱]
۱۳۹۲ علی‌اکبر ولایتی[۱۲]
۱۳۹۶ سید ابراهیم رئیسی[۱۳]

این تشکل همواره در انتخابات ریاست‌جمهوری ایران نقش فعالی داشته‌است.[۱] البته در بیشتر موارد نامزدهای مورد حمایت مؤتلفه در انتخابات ریاست جمهوری شکست خورده‌اند.[۱۱]

در نخستین دوره، جلال‌الدین فارسی نامزد منتخب حزب بود.[۱] در دومین انتخابات، دو تن از اعضای حزب یعنی حبیب‌الله عسکراولادی و سید علی‌اکبر پرورش در انتخابات نامزد بودند، اما علی‌رغم این موضوع حزب رسماً از محمدعلی رجایی –نامزد حزب جمهوری اسلامی که در انتخابات پیروز شد– حمایت نمود.[۱]

این حزب در انتخابات ۱۳۷۶ از علی‌اکبر ناطق نوری حمایت کرد.[۱] در انتخابات ۱۳۸۸ این حزب پس از حرف و حدیث‌های فراوان در بین اعضای خود، به این نتیجه رسید که از محمود احمدی‌نژاد حمایت کند و در بیانیه‌ای ۶ دلیل برای حمایت خود برشمرد. اما بلافاصله پس از انتصاب اسفندیار رحیم‌مشایی به سمت معاون اولی –که مخالف آن بود– به صف منتقدان دولت دهم پیوست.[۱۱]

در انتخابات ۱۳۹۲، این حزب ابتدا از یحیی آل‌اسحاق حمایت کرد اما پس از انصراف او از نامزدی در انتخابات، حمایت خود را از علی‌اکبر ولایتی اعلام کرد.[۱۲] این حزب در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۶، ابتدا مصطفی میرسلیم را به عنوان نامزد حزب معرفی کرد ولی در آستانه برگزاری انتخابات از سید ابراهیم رئیسی حمایت کرد.[۱۳]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ ۱٫۱۱ Rahnema, “ii. Jamʿiyat-e Moʾtalefa and the Islamic Revolution”. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «rahnemai» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ Rahnema, “JAMʿIYAT-E MOʾTALEFA-YE ESLĀMI”.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «تبیین نشانه حزب مؤتلفه اسلامی»، وبگاه رسمی حزب مؤتلفه اسلامی.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ ۴٫۵ «جمعیت هیئت‌های موتلفه اسلامی»، بی‌بی‌سی فارسی.
  5. «تشکیل هیئت‌های مؤتلفه‌ی اسلامی تحت نظر امام خمینی». مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، پایگاه جامع تاریخ معاصر ایران. بازبینی‌شده در ۶ سپتامبر ۲۰۱۷. 
  6. «صعود و افول جمعیت موتلفه در سیاست ایران»، بی‌بی‌سی فارسی.
  7. آشفتگی در جمعیت موتلفه
  8. بی‌اعتنایی بازاریان به تقاضای انجمن همسو با موتلفه برای تعطیلی بازار
  9. «تاریخ ایرانی». بازبینی‌شده در 2017-04-27. 
  10. Entekhab.ir, پایگاه خبری تحلیلی انتخاب |. «عبدخدایی: آیت‌الله صدر ترور رزم‌آرا را تأیید کرد/ به ما می‌گفتند فداییان انگلستان». بازبینی‌شده در 2017-04-27. 
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ ۱۱٫۳ ۱۱٫۴ ۱۱٫۵ ۱۱٫۶ ۱۱٫۷ ۱۱٫۸ ۱۱٫۹ ملکوتی، «کاندیدای مؤتلفه کیست؟ / حزبی که رکورددار شکست در جمهوری اسلامی است»، روزآنلاین.
  12. ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ «حمایت حزب مؤتلفه از ولایتی در انتخابات ریاست جمهوری». خبرگزاری فارس، ۱۲ خرداد ۱۳۹۲. بازبینی‌شده در ۱۵ شهریور ۱۳۹۶. 
  13. ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ «روایت بادامچیان از حمایت‌ موتلفه از رئیسی». وب‌گاه خبرگزاری دانشجویان ایران، ۹ خرداد ۱۳۹۶. بازبینی‌شده در ۱۵ شهریور ۱۳۹۶. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

فارسی
انگلیسی