کودتای ۲۰۱۳ مصر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کودتای ۲۰۱۳ مصر
بخشی از اعتراضات در مصر (۱۳-۲۰۱۲) و پیامدهای انقلاب ۲۰۱۱ مصر
تاریخ ۳ ژوئیه ۲۰۱۳  – تاکنون
مکان میدان تحریر و کاخ هلیوپولیس در قاهره و دیگر شهرهای مصر از جمله اسکندریه, پورت‌سعید, سوئز.
پیامدها
  • عزل رئیس‌جمهور محمد مرسی
    توسط ارتش
  • تعلیق قانون اساسی مصر
  • عدلی منصور رئیس‌جمهور موقت شد
  • یک انتخابات جدید توسط دولت موقت انجام خواهد شد
  • بازداشت اعضای گروه اخوان المسلمین
  • بسته شدن رسانه‌های هوادار اخوان المسلمین
  • بسته شدن مجلس شورای مصر
  • تعلیق عضویت مصر در اتحادیه آفریقا
  • حازم الببلاوی نخست وزیر و محمد البرادعی معاون رئیس جمهور در امور بین‌الملل شد
شرکت‌کنندگان
اخوان المسلمین
حزب آزادی و عدالت
تمرد
نیروهای مسلح مصر
فرماندهان و رهبران
محمد مرسی
محمد بدعی
سعد الکتاتنی
ژنرال عبدالفتاح السیسی
محمد البرادعی
شیخ الازهر احمد الطیب
پاپ تاوادروس دوم
تلفات
۷۸ کشته,[۱] ۲٫۶۱۹ زخمی[۲]

در ژوئن ۲۰۱۳ و در سالگرد تحلیف محمد مرسی، نخستین رئیس جمهور انقلاب ۲۰۱۱ مصر، موج جدیدی از اعتراضات در این کشور علیه دولت جدید شکل گرفت. مخالفان که در رأس آن‌ها محمد البرادعی قرار داشت، خواهان کناره گیری محمد مرسی از قدرت و برگزاری انتخابات زودهنگام در مصر بودند. با شدت گرفتن اعتراضات وزرای کشور، امور خارجه، دفاع، محیط زیست، گردشگری، دادگستری و برنامه ریزی مصر و همچنین نخست وزیر دولت مرسی یکی پس از دیگری استعفا کردند. در عین حال که مخالفان محمد مرسی در میدان تحریر قاهره تجمع نمودند، حامیان وی نیز در حوالی مسجد رابعه عدویه به شعار دادن در حمایت از رئیس جمهور پرداختند. با وجودی که محمد مرسی از ضعف‌های دولت نوپا سخن گفته و از مردم عذرخواهی کرد، اما اعتراضات همچنان گسترش یافت. ارتش مصر نیز برای طرفین ضرب‌الاجل تعیین کرد که اگر به اختلافات پایان ندهند وارد عمل خواهد شد. مرسی اظهارات ارتش را در این مورد غیرقانونی دانست. نهایتاً شدت اعتراضات موجب شد تا در شبانگاه ۳ ژوئیه ۲۰۱۳ ارتش مصر با کودتایی محمد مرسی را از قدرت برکنار کرده عبدالفتاح السیسی وزیر دفاع مصر در نطقی ضمن برکناری وی، عدلی منصور، رئیس دادگاه قانون اساسی مصر را به عنوان رئیس جمهور موقت برای نهایتاً شش ماه تا برگزاری انتخابات زودهنگام معرفی کرد. منصور چند روز بعد حازم الببلاوی را به عنوان نخست وزیر دولت موقت و محمد البرادعی را به عنوان معاون رئیس جمهور در روابط بین‌الملل تعیین کرد.

پس از این کودتا، ارتش به مرسی پیشنهاد داد به قطر یا هر کشور دیگری که خواستار است برود ولی مرسی این درخواست را نپذیرفت و همراه اعضای هیئت دولتش، در مرکز گارد ریاست جمهوری، تحت حبس قرار گرفتند. ولی مدتی بعد مرسی را از آنها جدا کرده و به ساختمان وزارت دفاع مصر منتقل کردند.[۳]

دادگاه نظامی مصر روز ۳ سپتامبر ۲۰۱۳ (۱۲ شهریور ۱۳۹۲) اعلام کرد، یکی از اعضای اخوان‌المسلمین به حبس ابد محکوم شده است. ۵۱ عضو دیگر اخوان‌المسلمین به ۵ تا ۱۵ سال زندان محکوم شده‌اند. بر طبق اعلام دادگاه نظامی مصر، سه عضو اخوان‌المسلمین به ۱۵ سال زندان و ۴۸ عضو دیگر به پنج تا ده سال زندان محکوم شده‌اند. در همین حال ۱۲ نفر از متهمان نیز بر اساس رای دادگاه تبرئه شدند. اتهام اصلی این افراد حمله به سربازان ارتش و آتش زدن کلیساها در شهر سوئز در جریان اعتراضات به برکناری مرسی در ماه اوت عنوان شده است.[۴]

واکنش‌ها[ویرایش]

داخلی[ویرایش]

  • نا آرامی‌ها: ده‌ها هزار تن از هواداران مرسی و جنبش اخوان‌المسلمین به تظاهرات‌های گسترده‌ای (عمدتاً در قاهره و نیز سایر نقاط کشور) دست زدند که طی آن‌ها دست‌کم ۲۵ تن کشته و صدها تن دیگر زخمی شدند. بنابر گزارشها، طرفداران مرسی از دانشگاه قاهره و دیگر نقاط شهر به سمت ساختمان رادیو تلویزیون روانه شده و در پل شش اکتبر با مخالفان مرسی که از میدان التحریر می‌آمدند درگیر شده‌اند. ارتش می‌کوشد با خودروهای زرهی معترضینِ طرفدار مرسی را پراکنده کند. سخن‌گوی ارتش، شلیک گلوله به سمت معترضین را دروغ خوانده است. همزمان در شهرهای اسکندریه، سوئز، اسماعیلیه و عریش نیز تظاهرات‌هایی در مخالفت با دخالت ارتش و خلع مرسی برپا شد.[۵][۶][۷]
  • محمد مرسی، رئیس جمهور مخلوع مصر، پس از اعلام بیانیه ارتش مبنی بر خبر عزل وی از قدرت، در صفحه فیسبوک خود نوشت: «بیانیه نیروهای مسلح را هر انسان آزاده‌ای که برای استقرار دموکراسی در مصر تلاش می‌کند، نمی‌پذیرد.»[۸]

بین‌المللی[ویرایش]

  • اتحادیه آفریقا عضویت کشور مصر را در این اتحادیه به حالت تعلیق درآورد.
  • بان کی مون دبیر کل سازمان ملل از دخالت شورای نظامی اعلام نگرانی کرد
  • Flag of the United Kingdom.svg ویلیام هیگ از شمار کشته‌ها اعلام نگرانی کرد
  • Flag of Germany.svg وزارت امور خارجهٔ آلمان اعلام کرد این اقدام ارتش مصر یک گام عقبگرد از دموکراسی است.
  • Flag of Saudi Arabia.svg عبدالله بن عبدالعزیز، پادشاه عربستان در پیامی به عدلی منصور تبریک گفته و از اقدام ارتش حمایت کرد. روز ۱۹ اوت (۲۸ مرداد) سعود الفیصل وزیر خارجه این کشور گزارش داد: «به کسانی که اعلام کرده‌اند کمک‌های خود به مصر را قطع می‌کنند، یا تهدید به انجام این کار کرده‌اند می‌گوییم که کشورهای عربی و مسلمان ثروتمندند و در کمک به مصر تردید نخواهند کرد.»[۹]
  • Flag of Syria.svg بشار اسد، رئیس جمهور سوریه:«تجربه اسلام سیاسی از همان ابتدا محکوم به شکست بود. طرح اخوان‌المسلمین ریاکارانه و درصدد ایجاد تنش در جهان عرب بود. اخوان المسلمین اولین گروهی بودند که در دهه هفتاد در سوریه طرح طایفه‌ای فتنه برانگیز را مطرح کردند.»[۱۰]
  • پرچم ایالات متحده آمریکا باراک اوباما، رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا نگرانی خود را از سلامت مرسی اعلام داشت و تهدید کرد در صورتی که آسیبی به اعضای دولت فعلی مصر وارد آید، در اعطای کمک‌های ۱٫۳ میلیارد دلاری سالانه خود به مصر تجدیدنظر می‌کند.[۱۱] جان مک‌کین و لیندزی گراهام دو نماینده مجلس سنای آمریکا که برای میانجی‌گری بین ارتش و اخوان‌المسلمین به مصر سفر کردند، اقدام ارتش در برکناری محمد مرسی رئیس‌جمهور پیشین مصر را کودتا خواندند و خواهان آزادی زندانیان سیاسی شدند. جان مک کین به همراه لیندزی گراهام، روز سه‌شنبه ۶ اوت (۱۵ مرداد ۱۳۹۲) با محمد البرادعی، معاون رئیس‌جمهور موقت مصر، حازم ببلاوی، نخست‌وزیر و ژنرال عبدالفتاح السیسی، فرمانده کل ارتش دیدار کردند. دولت آمریکا تاکنون از بکاربردن عبارت "کودتا" درباره برکناری مرسی خودداری کرده است. چنانچه برکناری مرسی از سوی آمریکا به کودتا تعبیر شود، آمریکا مجبور خواهد بود براساس قوانین خود کمک‌های نظامی به این کشور را قطع کند.[۱۲]
  • Flag of Iraq.svg نوری مالکی، نخست‌وزیر عراق، انتصاب عدلی منصور را به مقام رئیس جمهور جدید و موقت مصر به وی تبریک گفت و اعلام حمایت خود از انتظارات مردم مصر را اعلام کرد.[۱۳]
  • پرچم ایران ایران اجمالاً خواهان توجه به خواسته‌های همه مردم مصر شد. با برداشت خبرگزاری رسمی ترکیه از مواضع بعضی مقامات ایرانی، ایران خواهان بازگشت مجدد جایگاه اخوان المسلمین در مصر است و کودتای اخیر را محکوم می داند و خواستار توجه به فرایند دموکراسی در مصر شده است.[۱۴]
  • Flag of Europe.svg کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپایی:«امیدوارو دولت جدید مصر کاملاً فراگیر باشد. من شدیداً همه اقدامات خشونت‌آمیز را محکوم می‌کنم و با خانواده‌های قربانیان اظهار همدردی کرده و از نیروهای امنیتی مصر می‌خواهم هر آنچه که در اختیارشان است برای محافظت از جان و آسایش شهروندان مصری انجام دهند. اتحادیه اروپا صراحتاً متعهد به حمایت از مردم مصر در مطالبه دموکراسی و حکومت فراگیر توسط آنهاست.»[۱۵]
  • Flag of Israel.svg مقامات اسرائیل از ایراد هرگونه اظهارنظر رسمی در خصوص تحولات مرتبط با کودتا در مصر خودداری کردند و تنها اعلام کردند که رخدادهای مصر را دنبال می‌کنند.[۱۶]
  • Flag of Turkey.svg دولت ترکیه از ابتدای رخداد کودتا، نسبت به آن موضعگیری و آن را محکوم کرد و خواستار بازگرداندن محمد مرسی به مسند ریاست‌جمهوری مصر شد.[۱۷]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. . http://www.worldbulletin.net/?aType=haber&ArticleID=112531. 
  2. Health Ministry: 52 dead since unrest began
  3. الجیش یضع مرسی فی الإقامة الجبریة بعد رفضه عرضاً بمغادرة البلاد الحیاة
  4. صدور احکام سنگین برای اعضای اخوان‌المسلمین دویچه‌وله فارسی
  5. شمار جان‌باختگان در ناآرامی‌های مصر به ۱۷ تن رسید
  6. شلیک گلوله به سوی اسلام‌گرایان در قاهره
  7. صدها کشته و زخمی در درگیریهای شدید میان طرفداران و مخالفان مرسی
  8. ارتش مصر، محمد مرسی را از قدرت برکنار کرد + واکنش مرسی تابناک
  9. عربستان آماده جبران مالی قطع کمک‌های غرب به مصر دویچه‌وله فارسی
  10. الرئیس الأسد فـی حوار خاص مـع (الثورة): تجربة حکم الإخوان فاشلة قبل أن تبدأ صحیفة الثّورة
  11. US aid cut to Egypt worries Israel: Report PressTV
  12. جان مک کین اقدام ارتش در برکناری مرسی را کودتا خواند دویچه‌وله فارسی
  13. تبریک نوری مالکی به رئیس جمهور موقت مصر دیپلماسی ایرانی
  14. واکنش‌ها در ایران به سقوط دولت اخوان‌المسلمین در مصر تابناک
  15. واکنش جهان به وقایع مصر/اوباما در کمک‌ها به قاهره بازنگری می‌کند ایسنا
  16. The Times of Israel Officially silent, Israel privately upbeat over Morsi’s ouster
  17. مصر تسحب سفیرها من ترکیا کبدایة لإجراءات تصعیدیة فی العلاقات

پیوند به بیرون[ویرایش]