تراکیه

مرزهای تراکیه در کشورهای امروزی یونان، ترکیه و بلغارستان

تراکیه یا تراس، قسمت شمالی یونان باستان که امروزه در قسمت جنوب بلغارستان، شمال شرق یونان و قسمتی از ترکیه قرار دارد.

مقدمه

تراکیه از کشورهای باستانی ناحیهٔ بالکان و در قسمت جنوب شرقی بالکان واقع است، و در آغاز حدود شمالی آن به طوفه منتهی می‌شد ولی بعد رشته کوه بالکان حدود آن شناخته شد. سرزمینی که در شمال تراکیا، روبروی صربستان قرار داشت «مسیا» نامیده می‌شد. از مشرق به دریای سیاه، از جنوب به تنگه بسفر و داردانل و مرمره، از مغرب به مقدونیه محدود بوده‌است. در زمان فیلیپ و اسکندر قسمت غربی تراکیا به مقدونیه پیوسته شد. یونانیان قدیم زمانی تمام سرزمین اروپا را که در شمال یونان واقع بود تراس می‌گفتند.

اهالی تراکیه

اهالی باستانی آن از اقوام «پلاسج» بودند و با سایر اقوام پلاسجی که در نواحی غربی آناتولی ساکن بودند مناسبات و خویشاوندی داشتند. مردمی شجاع بودند و از راه چوپانی زندگی می‌کردند، با این همه تمدن آنان از یونانیان قدیمتر به‌نظر می‌رسد زیرا یونانیان خود معتقدند که شعر و موسیقی و بعض چیزهای دیگر در آغاز در تراکیا بوجود آمده‌است. عقاید ایشان مانند عقاید سایر پلاسجیان و یونانیان بوده، و بزرگ‌ترین معبود آنان بندیس (کنایه از قمر) و قوتینو بوده‌است و رب‌النوعی نیز بنام ساباز که رب‌النوع جنگ بوده، داشتند. در سواحل تراکیا قصبه‌ها و اسکله‌های بسیاری توسط یونانیان بنا شده بود که بعضی از آنها از مستعمره‌های یونانیان بود و بعضی بطور مستقل اداره می‌شد. تراکیا بنواحی کوچک بسیار تقسیم شده بود و همچنین در زمان قدیم بین قبایل مستقل بسیاری منقسم گردیده بود.

تراکیه باستان روی نقشه در کنار مقدونیه، ایلیریا، مسیا و داکیا، از الکساندر فندلی، نقشه جغرافی باستان، نیویورک، ۱۸۴۹

حکم رانان

در قرن پنجم ق.م. توسط هخامنشیان اداره می‌شد، حکمرانان ایرانی بسیاری که تابع ایران بودند بظهور رسیده بودند. در عهد فیلیپ و اسکندر تراکیا بمنزلهٔ ایالتی تابع دولت مقدونیه بشمار می‌آمد و پس از مرگ اسکندر جزء قلمرو لیسیماخوس گردید. وی در ۳۰۷ ق.م. عنوان حکمدار تراکیا را گرفت و پس از آن در ۲۷۲ ق.م. بدست سلفقوس شکست‌دهندهٔ لیسیماخوس و در ۲۸۱ ق.م. بدست بطلمیوس کراونوس افتاد، و مدتی نیز گروهی از حکمرانان بر آنجا تسلط داشتند تا در ۴۶ م. بتصرف رومیان درآمد و یکی از ایالات روم محسوب گردید و در تقسیم دولت روم جزو امپراتوری روم شرقی قرار گرفت و بعد جزء امپراتوری عثمانی شد. از این پس نام «تراکیا» متروک شده و قسمت شرقی روم ایلی را تشکیل می‌داد و از زمان قدیم یونانیان که بسواحل تراکیا نزدیک شده‌اند و پس از ایشان رومیان و بلغارها و اسلاوها که از شمال شرقی به این ناحیه آمده‌اند بتدریج اهالی قدیمی تراکیا از میان رفته‌اند. باشندگان امروزی تراکیه را ترکها، بلغاریها، رومیان و جز آنان تشکیل می‌دهند.

جغرافیا

تراکیه ناحیه‌ای از سه طرف محصور در میان دریای سیاه، دریای تراکیه و دریای اژه واقع در خاور شبه جزیره بالکان می‌باشد و بگاه باستان شمال شرق یونان امروزی، شمال غرب ترکیه، جنوب و مرکز بلغارستان و شرق یوگوسلاوی تا سرحد دانوب را تشکیل می‌داد. امروزه ۷۸٪ تراکیه (برابر با ۱۱۰۹۱۲ کیلومتر مربع) در بلغارستان، ۱۶٪ ( ۲۳۳۴۸ کیلومتر مربع) در ترکیه و ۶٪ آن (۸۵۸۶ کیلومتر مربع) در یونان واقع شده‌است. کرانه‌های جنوبی تراکیه از سده هشتم پ.م. توسط مهاجرین ایونی که از میلت بدانجا رهسپار شده بودند، مسکونی شد. پیش از آن مهاجران آریایی از اوایل هزاره دو پ.م. به تراکیه کوچیده و در آنجا سکنی گزیده بودند. تراکیه ایها خود از اسکیت‌ها یعنی از اقوام هند و اروپائی بوده و زبانی را صحبت می‌کردند که امروزه از آن بجز چند نام و چند واژه چیزی باقی نمانده‌است . ابن گروه حدود هزاره دوم پیش از میلاد به سرزمین تراکیه آمده و در آنجا ماوا گزیده بودند. مذهب یونان باستان شدیداً متاثر از باورهای تراکی بود. تراکیها در نزد یونانیان باستان بعنوان سوارکارانی خشن شناخته می‌شدند. نام ایزد تراکیه سالموکسیس بود که به زبان سکائی پادشاه سرزمین چرم معنی می‌داد و این بخاطر چرمها و تسمه‌های مرغوب ساخت این منطقه بوده‌است. بیشتر آثار و گنجهای یافته شده از تراکیها در بلغارستان امروز بوده‌است.

منابع

• تعلیقات تمدن قدیم ترجمهٔ نصرالله فلسفی
• قاموس الاعلام ترکی
• ویکی‌پدیای انگلیسی

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ تراکیه موجود است.