سید عبدالله بهبهانی

آیت‌الله سید عبدالله بهبهانی سید عبدالله بهبهانی
زادروز	۱۲۱۹ هجری شمسی/۱۲۵۶ هجری قمری نجف، عثمانی
درگذشت	۹ رجب ۱۳۲۸ هجری قمری/۱۲۸۹ هجری شمسی تهران، ایران
آرامگاه	نجف
نقش‌های برجسته	نهضت تحریم تنباکو (قیام تنباکو)
لقب	شاه سیاه
جنبش	یکی از رهبران جنبش مشروطه ایران
دین	اسلام
مذهب	شیعه
منصب	مجتهدان و از رهبران جنبش مشروطه ایران

سید عبدالله بهبهانی (زادهٔ ۱۲۱۹ هجری شمسی - کشته‌شده در ۹ رجب، ۱۳۲۸ هجری قمری برابر با ۱۲۸۹ هجری شمسی) از مجتهدان شیعه و رهبران جنبش مشروطه ایران بود. وی در برهه‌ٔ کوتاهی -بلافاصله پس از برقراری مشروطه- قدرت بسیاری یافته بود به طوری‌که عملاً مانند یک شاه بر کشور حکومت می‌کرد و افرادی که می‌خواستند در ایالت و ولایات به مقامات مهم کشوری و لشکری برسند یا در پایتخت پست‌های وزارت و صدارت را احراز کنند به وی مراجعه می‌کردند و به همین جهت و با توجه به رنگ چهرهٔ تیره‌اش نزد عموم مردم به شاه سیاه معروف شده بود.

زندگی

وی در نجف زاده شده است. پدر او [سیداسماعیل] از روحانیان تهران بود. نیاکان وی از ساکنین جزیره بحرین بودند که به دلیل قدرت گرفتن وهابیون، بحرین را ترک کرده و در بهبهان ساکن گشته و به بهبهانی معروف شده بودند.

سیدعبدالله در نجف نزد شیخ مرتضی انصاری، حاج میرزا محمدحسن شیرازی و حاج سید حسین کوه کمره‌ای و دیگران تحصیل کرد و درجه اجتهاد گرفت . در سال ۱۲۵۶ به تهران آمد و به جای پدر به امور دینی و اجتماعی پرداخت. در جریان جنبش مشروطه به سید محمد طباطبائی پیوست و با عین‌الدوله به مخالفت پرداخت. در تحصن مشروطه‌خواهان در حضرت عبدالعظیم و سپس قم شرکت داشت.

پس از به توپ بستن مجلس دستگیر شد و به عراق تبعید گردید . پس از فتح تهران بازگشت و با استقبال مردم و مشروطه‌خواهان روبه‌رو شد.

در جمعه ۲۳ تیر ۱۲۸۹ در منزل خود به دست سه نفر کشته شد . کسروی قاتل او را از دسته حیدرعمواوغلی می‌داند که "به دستور تقی‌زاده" این کار را کرد.

وی در نجف اشرف دفن شد.

جستارهای وابسته

• تحصن شاه‌عبدالعظیم (۱۲۸۴)

منابع

• شهریار بهبهانی، زندگی سیاسی و اجتماعی سید عبدالله بهبهانی (از رهبران مشروطیت)، تهران، چاپ انتشارات امید فردا، ۱۳۸۷
• یوسفی اشکوری، حسن، مقاله بهبهانی، سید عبدالله، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی
• نقباء البشر، آقا بزرگ تهرانی، ص ۱۱۹۳، چاپ نجف
• ابراهیم تیموری، تحریم تنباکو
• دکتر فریدون آدمیت، شورش بر امتیاز رژی، انتشارات پیام، چاپ اول

پیوند به بیرون

• سید عبدالله بهبهانی
• هشتم رجب سالروز شهادت آیت‌الله بهبهانی