حسن تقیزاده
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
 جوانی تقیزاده
|
|
| تولد | مهر ۱۲۵۶ تبریز |
| مرگ | ۸ بهمن ۱۳۴۸ تهران |
| زمینه فعالیت | روشنفکر و فعال سیاسی در انقلاب مشروطه |
| ملیت |  ایران |
| گفتاورد | |
| ویکیگفتاورد
|
|
سید حسن تقی زاده (۱۲۵۶ش - ۱۳۴۸ش) روشنفکر ایرانی و فعال سیاسی در انقلاب مشروطه در سال ۱۲۵۶ شمسی در شهر تبریز متولد شد، همزمان با کسب علم و دانش بهمراه محمدعلی تربیت کتابفروشی کوچکی در تبریز تأسیس نمود، که در این کتابفروشی کم کم با روشنفکران و آزاذیخواهان آشنا گردید، و با مطالعه بعضی از جراید غربی و فارسی چاپ قاهره و استانبول از تحولات سیاسی و اجتماعی کشورهای اروپایی مطلع گردید و به تجددخواهی روی آورد.
کتابفروشی مزبور به مرور رونق گرفت و به صورت یک قرائتخانه و محل ترویج افکار نو درآمد. سپس با همکاری تربیت، اعتصامالملک و شریفزاده مجله گنجینه فنون را در تبریز منتشر کرد.تقیزاده در سال ۱۳۸۲ش به قفقاز، قاهره، بیروت، دمشق و... مسافرت نمود. با شیخ محمد عبده و دیگر علما و آزاداندیشان آن دیار دیدار کرد و از اوضاع سیاسی و اجتماعی کشورهای مزبور مطلع گردید. پس از بازگشت به ایران کتابی تحت عنوان تحقیق احوال کنونی ایران یا «محاکمات تاریخی» در تبریز به چاپ رسانید و به ایراد نطق و خطابههای تند و آتشین پرداخت. به همین دلیل از طرف صنف بازرگانان تبریز به نمایندگی دوره اول مجلس شورای ملی برگزیده شد و به عضویت هیئت نه نفره تهیه متمم قانون اساسی انتخاب گردید. به جز نمایندگی در دورههای مختلف، استانداری خراسان، وزیر مختاری ایران در لندن و همچنین دیگر مشاغلی که میتوان به آن اشاره کرد، وزرات وزرتخانههای، خارجه، راه و دارائیست.تقی زاده از بدو تأسیس مجلس سنا تا هنگام مرگ یعنی سال ۱۳۴۸ش ریاست آن مجلس را عهده دار بود.
سید حسن تقی زاده و کسانی چون حیدر عمو اوغلی سیدرضا مساوات، سلیمانمیرزا اسکندری و وحیدالملک در راس حزب دموکرات قرار گرفتند.
او نشریه کاوه را به عنوان یک نشریه سیاسی در جریان جنگ جهانی اول تحت کمیته دفاع ملی منتشر میساخت تا احساسات ضد روسی و موافق با آلمان را در میان ایرانیان تقویت کند.
تقی زاده، به گفته اسماعيل رائين (در کتاب فراموشخانه / جلد سوم)، دومين استاد اعظم مادام العمر "گراندلژ مستقل ايران" بود. وی يکی از بنيانگذاران لژ های آلمانی در ايران است. وی نخستين بار در سال ۱۹۰۷ ميلادی وارد لژبيداری ايران شد و پرونده او در "دوسيه" شماره ۲۵ کارتن شماره ۵ بايگانی لژ ثبت است. بعد از وقايع ۱۳۲۰ در تمامی نشريات و محافل سياسی ايران اگر ذکری از فراماسونری بود نام سید حسن تقی زاده در رديف اول قرار داشت. در سال ۱۳۲۷ عباس اسکندری شديد ترين حملات را عليه فراماسونری در مجلس شورای ملی انجام داد. وی در استيضاح سی ام دی ماه در جلسه ۱۳۵ مجلس در باره نفوذ استعماری بريتانيای کبير بوسيله فراماسونها بحث ميکند و نام عدهای از ايشان از جمله حکيم الملک، تقی زاده و نجم الملک را ذکر ميکند. تقی زاده در جواب اسکندری ميگويد: حرفهای ايشان پاک افسانه بود و بس، مانند داستان موهون فراماسون... در پاورقی اسماعيل رائين آورده: در مدت بيست سال تحقيق در باره فراماسونری بجز طی اين استيظاح و نطق عباس اسکندری هيچگاه به نام نجم الملک برنخوردم.
سید حسن تقی زاده در روز چهارشنبه ۸ بهمن ۱۳۴۸ ش در تهران در سن ۹۶ سالگی در حالیکه رئیس مجلس سنا بود درگذشت[۱].
فهرست مندرجات |
[ویرایش] پانویسها
- ↑ ۸۴ سالگی گاهشماری نوین ایرانی (فارسی). وبگاه بیبیسی (در تاریخ ۳۰ اسفند ۱۳۸۷). بازدید در تاریخ اسفند ۱۳۸۷.
[ویرایش] منبع
- رهبران مشروطه: ابراهیم صفایی، انتشارات جاویدان
- "فراموشخانه و فراماسونری در ايران". نوشته اسماعيل رائين. شماره کتابخانه ملی ۱۲۴۸ بتاريخ ۲۴ بهمن ۱۳۴۷ / صفحه ۵۳۱ تا ۵۳۴.
