کاهش ازون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نگاره بزرگترین سوراخ (بیشترین گرما) ثبت شده لایه ازون در جنوبگان در سال ۲۰۰۶

کاهش اُزون [۱] یا تخلیه اوزون به توصیف دو پدیده گفته می‌شود که طی آنها از دهه ۱۹۷۰ میلادی، حجم مولکول ازون در لایه استراتوسفر (لایه ازون) زمین در حدود ۴٪ در هر دهه کاهش یافته است. مهم‌تر از آن، کاهش استراتوسفر اوزون در طول سرزمین‌های قطبی بود.

جزئیات این دو پدیده دارای تفاوت‌های کمی هستند. اما کاتالیزور هر دو پدیده تخریب ازون توسط اتم‌های هالوژنی است. منبع اصلی این اتم‌های هالوژنی دست‌ساخته‌های بشری هستند.[۲]

کشف[ویرایش]

این پدیده، نخستین بار در سال ۱۹۸۵ دیده شد.[۳]

ماهیت[ویرایش]

سوراخ اوزون به معنای وجود سوراخ در جو زمین نیست. بلکه به معنی کاهش مقدار مولکول گاز اوزون در جو زمین است که این کاهش، در سرزمین‌های قطبی بیشتر است.[۳]

مقایسه حرارت ثبت شده در شمالگان در سال ۱۹۸۴ و ۱۹۹۷

نظارت[ویرایش]

اداره کل ملی هوانوردی و فضای آمریکا (ناسا) در سپتامبر هر سال اقدام به بررسی مقدار اوزون موجود در استراتوسفر می‌کند.[۳]

ترمیم[ویرایش]

در سال ۱۹۸۷، کشورهای جهان با پیوستن به پروتکل‌هایی مانند پروتکل مونترآل سعی در کاهش گازهایی چون کلروفلوئوروکربن و حفاظت از لایه اوزون داشته‌اند. بر اساس اعلام ناسا در نوامبر ۲۰۱۷، مقدار اوزون در استراتوسفر، به بیشترین مقدار خود از سال ۱۹۸۸ رسید. اما به مقدار موجو در دهه ۱۹۸۰ میلادی بازنگشت. این نتیجه‌گیری بر اساس مشاهده حلقه گرمای بزرگتر و ناپایدار نسبت به گذشته در بالای جنوبگان بدست آمد.[۳]

آینده[ویرایش]

به خاطر همکاری‌های جهانی در کاهش گازهای گلخانه‌ای، پیش‌بینی می‌شود که در آینده، مشکل کاهش اوزون، کمتر شود.[۳]

پانویس[ویرایش]

  1. کاهش اُزون واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای واژه ozone depletion است. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان ـ جستجوی واژه»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی. بازبینی‌شده در ۲۵ اسفند ۱۳۹۱. 
  2. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Ozone depletion». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۵ اکتبر ۲۰۱۱.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ Eleanor Imster. “2017 ozone hole smallest since 1988”. earthsky.org. 7 November 2017. 

منابع[ویرایش]