سپیدایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
میزان نور خورشید بازتاب شده مواد نسبت به سطح آنها بر زمین.

سپیدایی[۱] یا آلبدو به معنی درصد بازتاب نور از سطح یک جسم است. مقادیر این کمیت می‌تواند از صفر (تاریک مطلق) تا یک (روشن مطلق) تقییر پیدا کند. آلبدو را گاه با درصد و گاه با یک عدد اعشاری کوچکتر از یک نشان می‌دهند.

دمای سیاره عملاً تحت تأثیر میزان انعکاس انرژی تابشی خورشید به آن، موسوم به آلبدوی سیاره، و اثرات گازهای گلخانه­ای (اگر وجود داشته باشد) قرار دارد.

آلبدوی زمین ۰/۳۷ است، بدین معنی که ۳۷٪ انرژی خورشیدی را منعکس می­کند و لذا ۶۳٪ آن­را جذب می­نماید. آلبدوی زهره حدود ۰/۷ است (مقدار ذکر شده در منابع از ۰/۶۵ تا ۰/۸۵ متغیر است)، در نتیجه تنها ۳۰٪ انرژی خورشیدی را جذب می­کند. اما جو متشکل از کربن دی اکسید آن به ­قدری غلیظ است که دمای سطح آن به­ طور قابل ملاحظه­‌ای بالا می­‌رود. مریخ آلبدویی برابر با ۰/۱۵ دارد، از این‌رو بیشتر انرژی خورشیدی را جذب می­کند، اما جو رقیق کربن دی اکسید آن (حدود ۰/۰۱ زمین) نمی­‌تواند گرمای زیادی را به دام اندازد؛ بدین دلیل هم­‌اکنون سطح آن برای بقای­ گونه­‌های حیات برپایۀ آب/کربن بیش از حد سرد است. با این وجود، در گذشته، زمانی­ که آتش‌فشان­‌های عظیم مقادیر گسترده­‌ای گاز ( شامل بخار آب، دی­اکسید کربن و متان) را در جو منتشر می­‌کردند، دمای آن به میزان قابل­ توجهی بالاتر بوده، و احتمالاً امکان پا گرفتن حیات در آنجا وجود داشته است.[۲]

منابع[ویرایش]

  1. سپیدایی از واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی به جای albedo در انگلیسی است. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان: ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۵». فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ۱۰. بازبینی‌شده در ۲۹ اسفند ۱۳۹۰. 
  2. کتاب رآمدی بر نجوم و کیهان‌شناسی صفحه ۱۰۷
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Albedo»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۳ اکتبر ۲۰۱۰).
  • موریسون، ایان. درآمدی بر نجوم و کیهان‌شناسی. ترجمهٔ غلامرضا شاه‌علی. شیراز: ارم شیراز. شابک ‎۹۷۸-۶۰۰-۶۰۳۶-۲۵-۰.