استراتوسفر
پوشَنسپهر[۱] یا استراتوسفر (به انگلیسی: Stratosphere) لایهای از اتمسفر است که تا پنجاه کیلومتری زمین ادامه دارد و دومین لایهٔ بزرگ اتمسفر میباشد. این لایه بالای تروپوسفر و پایین مزوسفر قرار دارد. افزایش تدریجی دما یکی از ویژگیهای آن است. یکی دیگر از ویژگیهای استراتوسفر میزان نسبتاً زیاد گاز اوزون (O۳) بهویژه در اطراف لایهٔ استراتوپاز است که ضخامتی حدود ۱۶ تا ۳۰ کیلومتر دارد و لایهٔ اوزون نیز در این لایه تشکیل میشود. دما در بعضی نواحی این لایه به °۶۰- سانتیگراد (°۷۶- فارنهایت یا ۲۱۳ کلوین) میرسد.
این لایه در جلوگیری از اثرات مرگبارِ تابشهای شدید فرابنفش با وجود اوزون موجود در آن بسیار مؤثر است. از طرف دیگر گاز اوزون به همراه کربن دیاکسید در پراکندگی عمودی دما تأثیر بهسزایی دارد. استراتوپاز مرز میان این لایه و لایهٔ بالایی آن یعنی مزوسفر، از ارتفاع حدود ۵۱ کیلومتری آغاز شده و ناحیهٔ انتقالی میان استراتوسفر و مزوسفر را میسازد.
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ «پوشنسپهر» [علوم جوّ] همارزِ «استراتوسفر» (به انگلیسی: stratosphere)؛ منبع: گروه واژهگزینی. (۱۳۷۶-۱۳۸۵). فرهنگ واژههای مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۵۳۱-۷۷-۱ (ذیل سرواژهٔ stratosphere)
| لایهها | تروپوسفر (وردسپهر) • استراتوسفر (پوشنسپهر) • مزوسفر (میانسپهر) • ترموسفر (دماسپهر) • اگزوسفر (برونسپهر) |  |
|---|---|---|
| مرزلایهها | تروپوپاز (وردایست) • استراتوپاز (پوشنایست) • مزوپاز (میانایست) • ترموپاز (دماایست) / اگزوبیس (برونپایه) | |
| دیگر مفاهیم | ||
