آتش‌سوزی جنگل

آتش سوزی جنگل‌های کالیفرنیا, در تاریخ ۵ سپتامبر ۲۰۰۸

آتش‌سوزی جنگل یک نوع آتش‌سوزی کنترل ناپذیر است که در منطقه‌ای با گیاهان اشتعال پذیر در نواحی روستایی یا در طبیعت وحش روی می‌دهد. آتش سوزی جنگل با دیگر انواع آتش‌سوزی‌ها از نظر گستردگی، سرعت گسترش از منشاء، پتانسیل تغییر جهت ناگهانی و توانایی جهیدن از میان فضاهای خالی مانند جاده‌ها، رودخانه‌ها و دیگر نقاط اشتعال ناپذیر تفاوت دارد. آتش‌سوزی جنگل از نظر علت آتش‌سوزی، ویژگی‌های فیزیکی آن مانند سرعت پراکندگی، وجود مواد اشتعال پذیر و تاثیر آب و هوا بر آتش توصیف می‌شوند.

آتش‌سوزی جنگل پدیده‌ای معمول در استرالیا است، زیرا اقلیم این منطقه به طور کلی اقلیمی داغ و خشک است که همین اقلیم در همهٔ طول سال زندگی و زیرساخت‌های آن را در معرض خطر بسیار زیاد آتش‌سوزی قرار می‌دهد که این خطر در ماه‌های داغتر تابستان و بهار چند برابر می‌شود. در ایالات متحده هر ساله بین ۶۰،۰۰۰ تا ۸۰،۰۰۰ آتش‌سوزی جنگل روی می‌دهد که ۱۳ میلیون تا ۴۵ میلیون متر مربع زمین را هر ساله می سوزاند. فسیل‌ها و تاریخ بشر نشان می‌دهند که آتش‌سوزی جنگل می‌تواند با فواصل دوره‌ای پدید آید. آتش‌سوزی جنگل می‌تواند آسیب گسترده‌ای به زندگی و دارایی‌های بشر وارد نماید، ولی دارای اثرات سودمندی بر روی طبیعت وحش است. رشد و تولید مثل برخی از گونه‌های گیاهی بستگی به اثرات آتش دارد، گرچه آتش‌سوزی‌های بزرگ ممکن است تاثیر منفی اکولوژیکی در پی داشته باشند.

آتش‌سوزی مصنوعی آزمایشی در کانادا

راهبردها برای جلوگیری، تشخیص و خاموش کردن آتش‌سوزی جنگل در طی سال‌ها دگرگون شده‌اند و متخصصان مدیریت بین‌المللی آتش‌سوزی جنگل تشویق به پیشرفت بیشتر تکنولوژی و انجام پژوهش‌های بیشتر می‌نمایند. یکی از تکنیک‌های بحث برانگیز آتش‌سوزی مصنوعی کنترل شده است. در این روش آتش‌سوزی‌های کوچکی برپا می‌کنند تا از میزان مواد اشتعال پذیر برای یک آتش‌سوزی بزرگ احتمالی بکاهند. برخی از آتش‌سوزی‌ها که در مناطق دورافتادهٔ جنگلی روی می‌دهند می‌توانند موجب ویرانی گستردهٔ خانه‌ها و دیگر دارایی‌های انسان که حد فاصل میان طبیعت وحش و شهر قرار دارند شوند.

اصطلاح آتش‌سوزی جنگل فقط به آتش‌سوزی‌هایی که در جنگل روی می‌دهد اطلاق نمی‌شود بلکه این اصطلاح به دیگر آتش‌سوزی‌ها مشابهی که در طبیعت وحش مانند چمن‌زار، بیشه زار، بوته زار و خاک باتلاقی روی می‌دهد نیز گفته می‌شود. ساختمان‌ها نیز چنانچه آتش به آنها سرایت کند می‌توانند درگیر این آتش‌سوزی شوند. از آن جایی که علت آتش سوزی جنگل متفاوت است، نتیجه‌ای که از خود برجا می‌گذارد همیشه منحصر به فرد است. همهٔ آتش‌سوزی‌ها با سه ویژگی توصیف می‌شوند: ویژگی‌های فیزیکی، نوع سوخت و تاثیر آب‌وهوا بر روی آتش. چگونگی آتش‌سوزی جنگل و شدت آنها بسته به ترکیب عواملی چون سوخت در دسترس، ویژگی‌های فیزیکی و آب و هوا دارد. آتش‌سوزی‌های جنگل می‌توانند هم بزرگ، فاجعه بار و کنترل نشدنی باشند و ۰/۴ تا ۴۰۰ کیلومتر مربع یا بیشتر را در بر بگیرند و هم کوچک باشند و فقط یک کیلومتر مربع یا کمتر را در بر بگیرند. گرچه آتش‌سوزی‌های کوچکتر ممکن است در الگوی آتش‌سوزی جنگل جای بگیرند، ولی بیشتر آنها توجه مطبوعات را به خود جلب نمی‌کنند. این مسئله می‌تواند در سیاستگذاری‌های آتش‌سوزی‌های عمومی که مربوط به آتش سوزی با هر اندازه‌ای می‌شوند مسئله ساز باشد، زیرا این سیاستگذاری‌ها بیشتر زیر تاثیر چگونگی بازتاب دادن آتش‌سوزی‌های فاجعه بار در رسانه‌ها هستند.

علت‌ها

در فصل خشک تابستان در نوادای ایالات متحده معمولاً آتش‌سوزی‌هایی که منشا آن آذرخش است پدید می‌آیند. عکس بالا یک آتش‌سوزی در ۴ اوت ۲۰۱۱ در این ایالت را نشان می‌دهد.

چهار علت طبیعی اصلی برای آتش‌سوزی جنگل عبارتند از آذرخش، فوران آتشفشانی، جرقه در اثر فروافتادن صخره ها و احتراق خودبخود. شعله‌های آتش‌سوزی در رگه‌های زغال سنگ در سرتاسر جهان مانند سنترالیای پنسیلوانیا و کوه سوزان می‌تواند مواد اشتعال پذیر در نزدیکی خود را به آتش بکشد. با وجود این بسیاری از آتش‌سوزی‌های جنگل در اثر عوامل انسانی مانند آتش‌سوزی عمدی، سیگارهای دورانداخته شده، جرقهٔ ابزار و وسائل و همچنین قوس‌های الکتریکی خطوط انتقال نیرو پدید می‌آیند. بر خلاف باور عمومی شیشهٔ دور انداخته شده نمی‌تواند علتی برای آتش سوزی باشد.

در مناطقی که کشت متناوب انجام می‌شود و زمین کشاورزی باید به سرعت برای کشت آماده شود. قطع درختان و سوزاندن زمین ارزانترین راه برای آماده سازی زمین برای کشت است. مناطق جنگلی که در اثر قطع درختان صاف شده‌اند احتمال آتش‌سوزی علف‌ها در آنها افزایش پیدا می‌کند و جاده‌های متروکه‌ای که در اثر قطع درختان به وجود آمده و گیاهان در آن رشد کرده‌اند مانند راهروی آتش عمل می‌کنند. آتش سوزی‌های سالانه علفزارها در جنوب ویتنام تا اندازه‌ای در اثر نابودی مناطق جنگلی به وسیلهٔ ارتش آمریکا که سموم علف کش، مواد منفجره و دستگاه‌های مکانیکی برای صاف کردن زمین به کار می‌بردند و یا در اثر انجام عملیات آتش افروزی آنها در این مناطق در خلال جنگ ویتنام پدید می‌آیند.

بسته به مناطق جغرافیایی منشا اصلی آتش‌سوزی جنگل می‌تواند متفاوت باشد. مثلاً در کانادا و شمال غربی چین آذرخش علت اصلی آتش‌سوزی است. در دیگر نقاط جهان دخالت انسان علت اصلی است. در مکزیک، آمریکای مرکزی، آمریکای جنوبی، آفریقا، آسیای جنوب شرقی، فیجی و نیوزلند آتش‌سوزی جنگل می‌تواند به فعالیت‌های انسانی مانند دامداری، کشاورزی و آتش زدن زمین کشاورزی مربوط شود. بی مبالاتی عامل اصلی آتش‌سوزی جنگل در چین و حوضه مدیترانه است. در ایالات متحده و استرالیا منبع آتش‌سوزی جنگل هم می‌تواند به آذرخش و هم به فعالیت‌های انسانی مانند جرقه‌های ماشین آلات و ته سیگارهای دورانداخته شده مربوط شوند.

طبق آمارهای سالانه عوامل انسانی مانند آتش‌هایی که در اردوها افروخته می‌شود و آتش‌سوزی‌های کنترل شدهٔ کشاورزی عامل اصلی بیش از ۶ آتش‌سوزی حیات وحش در سال است، ولی در طول یک سال مساحت مناطقی که در اثر عوامل طبیعی طعمه آتش می‌شوند ممکن است بسیار بیشتر از مساحت مناطقی باشد که در اثر عوامل انسانی می‌سوزند و یا بر عکس. مثلاً در سال ۲۰۱۰ تقریباً ۵۶۶۰ کیلومتر مربع در اثر عوامل انسانی و ۸۰۹۰ کیلومتر مربع در اثر عوامل طبیعی آتش‌سوزی جنگل رخ داد، ولی در سال ۲۰۱۱ آتش‌سوزی‌هایی که در اثر عوامل انسانی ایجاد شده بود بسیار بیشتر بود، به این ترتیب که تقریباً ۲۱۸۰۰ کیلومتر مربع از آتش‌سوزی‌ها در اثر عوامل انسانی و فقط ۱۳۷۰۰ کیلومتر مربع در اثر عوامل طبیعی بودند.

سوخت

گسترش آتش‌سوزی حیات وحش بسته به مواد اشتعال پذیر موجود و ترتیب عمودی آن متغیر است. مثلاً گیاهانی که در بلندی قرار دارند زودتر از گیاهانی که در پایین قرار دارند به وسیلهٔ آتش خشک و گرم می‌شوند. از طرفی درختانی که در بلندی سوخته و قطع شده‌اند در سرازیری به سوی پایین غلت خورده و دیگر گیاهان را در پایین دست به آتش می‌کشند. ترتیب قرار گرفتن و تراکم گیاهان تا اندازه‌ای بستگی به توپوگرافی منطقه دارد و زیر تاثیر آفتاب موجود و آب برای رشد گیاهان می‌باشد. به طور کلی انواع آتش‌سوزی بر حسب سوخت آن می‌تواند به صورت زیر طبقه بندی شود:

• آتش‌سوزی‌های زیرزمینی: منشاء این آتش‌سوزی ریشه‌های زیرزمینی، مواد ارگانیک چال شده و بی مصرف زیرزمین است. این نوع سوخت بسته به میزان باران در منطقه نسبت به اشتعال بسیار حساس است. آتش‌سوزی‌های زیرزمینی معمولاً بدون شعله می‌سوزند و سوختن آنها روزها و ماه‌ها به درازا می‌کشد، مانند آتش‌سوزی‌های تورب در کالیمانتان و سوماترای شرقی، اندونزی که در نتیجه پروژهٔ ایجاد کشتزارهای برنج به وجود آمده بود و ناخواسته کودهای گیاهی منطقه خشک و بدون آب شده بود.
• آتش‌سوزی‌های سطح زمین: منشاء این آتش‌سوزی‌ها پوشش گیاهی سطح زمین مانند برگ‌ها، کنده‌ها، نخاله‌ها، علف‌ها و بوته زارهای کف زمین می‌باشد.
• آتش‌سوزی‌های سطح میانی: منشاء این آتش‌سوزی گیاهان کم ارتفاع تا زیر سایبان درختان از جمله درختان کوچک و ویره است. تیریشه، مارسرخس‌ها و دیگر گیاهان مهاجم که از درختان بالا می‌روند می‌توانند منشاء آتش‌سوزی‌های سطح میانی باشند.

سرزمین سوخته پس از یک آتش‌سوزی سایبان در کسکیدز، ایالات متحده آمریکا.

• آتش‌سوزی سایبان یا تاج: منشاء این آتش‌سوزی‌ها مواد معلق در سطح سایبان درختان مانند درختان بلند و درختان نرم ساقه هستند. شعله ور شدن آتش سایبان بستگی به تراکم مواد معلق، ارتفاع سایبان، پیوستگی سایبان و سطح کافی و آتش سطح میانی برای رسیدن به تارج درختان دذارد. مثلاً آتش‌هایی که به وسیلهٔ انسان برای پاکسازی زمین افروخته می‌شود می‌تواند به جنگل‌های بارانی آمازون سرایت کرده و اکوسیستم آن را که با شرایط گرم و خشک سازگار نیست ویران کند.

ویژگی‌های فیزیکی

آتش‌سوزی جنگل هنگامی که همهٔ عناصر لازم مثلث آتش در منطقهٔ آسیب پذیر فراهم است روی می‌دهد. مثلت آتش عبارت است از مواد اشتعال پذیر مانند گیاهان، گرمای کافی و اکسیژن کافی در اطراف آن. رطوبت بالا از اشتعال جلوگیری کرده و یا سرعت پراکندگی آتش را کم می‌کند، زیرا دمای بالاتری نیاز است تا آب داخل مواد را بخار کرده و سوخت را تا نقطه آتش گرم نماید. جنگل‌های انبوه معمولاً سایهٔ بیشتری فراهم می‌آورند که این خود سبب دمای پایین تر محیط و رطوبت بیشتر می‌شود و بنابراین آسیب پذیری کمتری در برابر آتش‌سوزی دارند. موادی چون علف‌ها و برگ‌ها که تراکم کمتری دارند آسانتر آتش می‌گیرند، زیرا نسبت به مواد متراکم تر مانند شاخه‌ها و تنهٔ درختان آب کمتری دارا هستند. گیاهان در اثر فرایند تبخیر-تعرق پیوسته در حال آب از دست دادن هستند، ولی نسبت از دست دادن آب معمولاً با نسبت جذب آن از خاک، رطوبت یا باران برابری می‌کند. هنگامی که این توازن بر هم بخورد گیاهان خشک شده و اشتعال پذیرتر می‌شوند.

جبههٔ آتش‌سوزی جنگل ناحیه‌ای است که موادی که هنوز نسوخته‌اند آتش می‌گیرند. هنگامی که جبهه نزدیک می‌شود آتش هم هوای اطراف و هم مواد چوبی را گرم می‌کند. نخست آب چوب به دمای ۱۰۰ درجه سانتیگراد می‌رسد و بخار می‌شود و در نتیجه چوب خشک می‌گردد. سپس چوب در دمای ۲۳۰ درجه سانتیگراد در اثر فرایند گرماکافت گازهای اشتعالزا بیرون می‌دهد. در نهایت چوب در درجه حرارت ۳۸۰ درجه سانتیگراد با دود شروع به سوختن می‌کند و اگر گرما به ۵۹۰ درجه سانتیگراد برسد چوب شعله ور می‌شود. حتی پیش از این که شعله‌های آتش سوزی جنگل به جایی برسد گرمای رسیده از سوی آتش‌سوزی دمای آن منطقه را به ۸۰۰ درجهٔ سانتیگراد می‌رساند، که همین باعث می‌شود مواد اشتعال پذیر را خشک کند و مواد سریعتر شعله ور شده و آتش با سرعت بیشتری گسترش یابد. دمای بالا و آتش‌سوزی طولانی مدت در سطح زمین ممکن است باعث شعله ور کردن درختان شود، به این ترتیب که سایبان درختان را خشک کرده و اشتعال از پایین را سبب می‌شود.

آتش‌سوزی جنگل‌ها هنگامی که از میان سوخت‌های متراکم و به هم پیوسته حرکت می‌کند دارای سرعت گسترش رو به جلوی بیشتری است. این سرعت می‌تواند به ۱۰/۸ کیلومتر در ساعت در جنگل‌ها و به ۲۲ کیلومتر در ساعت در علفزارها برسد. آتش‌سوزی جنگل می‌تواند از کنار به سوی جبههٔ اصلی پیشروی کرده و یک جبههٔ فرعی را تشکیل دهد یا در جهت مخالف جبههٔ اصلی عقب گرد کند. خاکسترهای داغ و دیگر مواد سوختنی می‌توانند به وسیلهٔ باد از روی جاده‌ها، رودخانه‌ها و دیگر سدها عبور کرده و باعث جهش آتش‌سوزی جنگل از این موانع شوند. آتش‌سوزی در سایبان درختان احتمال بروز لکه سوزی را افزایش داده و سوخت‌های روی زمین را که در اطراف آتش‌سوزی قرار دارند و نسبت به اشتعال با خاکسترهای داغ حساسند را خشک می‌نمایند. لکه سوزی زمانی روی می‌دهد که تکه چوب‌های ریز افروخته و خاکسترهای داغ به وسیلهٔ باد جا به جا شده و مواد اشتعال پذیر را به آتش می‌کشند. در آتش‌سوزی بیشه زارهای استرالیا، لکه سوزی ۲۰ کیلومتر دورتر از جبههٔ آتش روی داده بود.

آتش‌سوزی‌های خیلی بزرگ ممکن است جریان‌های هوایی نزدیک را زیر تاثیر اثر دودکش قرار دهند، به این ترتیب که هوا هنگام گرم شدن بالا می‌رود و در اثر آتش‌سوزی‌های بزرگ این بالا رفتن هوای گرم بسیار افزایش پیدا می‌کند و از سوی هوای خنک تر جدیدی از نواحی اطراف به صورت ستون گرمایی به داخل کشیده می‌شود. اختلاف فاحش عمودی در دما و رطوبت ابرهای آتش‌کومه‌ای، بادهای نیرومند و گردبادهای آتشین را پدید می‌آورد. سرعت این گردبادها با سرعت پیچندها برابری کرده و به بیش از ۸۰ کیلومتر در ساعت می‌رسد.

تاثیر آب‌وهوا

امواج گرما، خشکسالی‌ها، تغییرات اقلیمی دوره‌ای مانند ال‌نینیو و الگوهای آب‌وهوایی منطقه‌ای لبهٔ پرفشار هوا می‌تواند خطر آتش سوزی جنگل را افزایش داده و پگونگی آن را دستخوش دگرگونی بنیادین کند. سال‌های پربارانی که دوران گرم را در پس خود دارند آتش سوزی‌های گسترده تر و فصل آتش سوزی طولانی تری را در بر دارند. از اواسط دههٔ ۱۹۸۰ ذوب برف‌های زودرس و گرمای در پی آن مدت و شدت فصل آتش سوزی جنگل را در غرب ایالات متحده آمریکا افزایش داده، ولی یک عامل همیشه به تنهایی نمی‌تواند سبب افزایش فعالیت آتش سوزی جنگل شود.. مثلاً آتش سوزی جنگل نمی‌تواند فقط به علت خشکسالی پدید آید، مگر این که علاوه بر خشکسالی عوامل دیگر نیز مانند آذرخش(منبع اشتعال) و تندبادها(سازوکار گسترش سریع) دخیل باشند.

شدت آتش سوزی در طول ساعات روز افزایش پیدا می‌کند. سوختن کنده‌ها در طول روز ۵ برابر بیشتر می‌شود، زیرا در روز رطوبت کمتر، دما بیشتر و سرعت باد بیشتر است. نور خورشید زمین را در طول روز گرم می کندکه سبب می‌شود جریان‌های هوا به سمت بلندی‌ها حرکت کنند. شبانگاه که زمین خنک می‌شود جریان‌های هوا به سوی پایین ارتفاعات حرکت می‌کنند. آتش سوزی جنگل افلب اغلب به دنبال جریان هوا به بلندی‌ها و داخل دره‌ها حرکت می‌کند. آتش سوزی جنگل‌ها در اروپا معمولاً در خلال ساعت ۱۲ تا ۲ بعد از ظهر صورت می‌گیرد. عملیات خاموش کردن آتش سوزی جنگل در ایالات متحده در ۲۴ ساعت شبانه روز انجام می‌شود و آغاز عملیات از ساعت ۱۰ بامداد است، زیرا پیش بینی می‌شود که به علت گرم تر شدن هوا شدت آتش سوزی هم بیشتر می‌شود.

اکولوژی

آتش سوزی‌های جنگل در جهان در خلال سال ۲۰۰۸ در ماه‌های اوت(تصویر بالا) و فوریه(تصویر پایین)، ثبت شده به وسیلهٔ ماهواره ترا با مدیس

آتش سوزی جنگل معمولاً در اقلیم‌هایی پدید می‌آید که رطوبت کافی برای رشد گیاهان در آن وجود داشته باشد، ولی دارای دوره‌های خشکسالی و داغ دوره‌ای هستند. این مناطق شامل استرالیا، آسیای جنوب شرقی، دشت‌های آفریقای جنوبی، غرب دماغهٔ امیدنیک در آفریقای جنوبی، نواحی جنگلی ایالات متحده و کانادا و حوضه مدیترانه می‌شود. پدیدهٔ گرم‌شدن زمین ممکن است شدت و بسامد خشکسالی را در نواحی بسیاری افزایش داده و در نتیجه آتش سوزی‌های شدیدتر و بیشتری را سبب شود.

گرچه برخی از اکوسیستم‌ها وابسته به آتش سوزی‌های طبیعی هستند تا رشد گیاهان را تنظیم کنند، ولی بسیاری از اکوسیستم‌ها نیز از آتش سوزی‌های بسیار آسیب می‌بینند، از جمله چاپارل در کالیفرنیای جنوبی و بیابان‌های کم ارتفاع جنوب غربی آمریکا. افزایش تعداد آتش سوزی‌ها در این منطقهٔ وابسته به آتش سوزی‌های معمولی به چرخهٔ طبیعی آسیب زده و به گیاهان بومی منطقه زیان وارد کرده و رشد علف‌های غیربومی را افزایش داده است. گونه‌های مهاجم مانند مارسرخس و علف بام می‌توانند به سرعت در مناطقی که به وسیلهٔ آتش آسیب دیده‌اند رشد کنند، زیرا این گونه‌ها به شدت اشتعال پذیر هستند و می‌توانند خطر آتش سوزی‌های بعدی را افزایش داده و باعث تخریب بیشتر پوشش گیاهی بومی شوند.

در جنگل‌های بارانی آمازون، خشکسالی، قطع درختان، گله داری، سوزاندن زمین برای کشت متناوب به جنگل‌های مقاوم در برابر آتش آسیب زده و رشد بوته‌های اشتعال پذیر را افزایش می‌دهد و چرخهٔ آتش سوزی بیشتر را پدید می‌آورند. آتش در جنگل‌های بارانی گونه‌های متنوع آن را تهدید کرده و دی اکسید کربن بسیاری را تولید می‌کند. آتش سوزی در جنگل‌های بارانی به همراه خشکسالی و دخالت انسانی می‌تواند به بیش از نیمی از جنگل‌های ابارنی آمازون تا سال ۲۰۳۰ آسیب رسانده و یا آن را نابود کند. آتش سوزی جنگل تولید خاکستر کرده و مواد غذایی در دسترس را نابود می‌کند و باعث هرز رفتن آب می‌شود و شرایط را برای بروز سیل‌های ناگهانی فراهم می‌آورد. آتش سوزی سال ۲۰۰۳ در خلنگزارهای یورک شمالی ۲/۵ کیلومتر مربع خلنگزار و لایه‌های تورب در زیر خاک را از میان برد. پس از آن باد خاکسترها را از روی خاک برچیده و بقایای باستان شناختی متعلق به ده هزار سال پیش از میلاد سر از خاک بیرون آورد. آتش سوزی جنگل می‌تواند با افزایش دادن کربن در اتمسفر و جلوگیری از رشد گیاهان که بر میزان جذب کربن به وسیلهٔ آنها تاثیر می‌گذارد موجب تغییر اقلیم نیز بشود.

منابع

• Alvarado, Ernesto; Sandberg, David V; Pickford, Stewart G (Special Issue 1998). "Modeling Large Forest Fires as Extreme Events" (PDF). Northwest Science 72: 66–75. Retrieved 6 February 2009. 
• "Are Big Fires Inevitable? A Report on the National Bushfire Forum" (PDF). Parliament House, Canberra: Bushfire CRC. 27 February 2007. Retrieved 9 January 2009. 
• "Automatic remote surveillance system for the prevention of forest fires" (PDF). Council of Australian Governments (COAG) Inquiry on Bushfire Mitigation and Management. Retrieved 10 July 2009. 
• Billing, P (June 1983). "Otways Fire No. 22 - 1982/83 Aspects of fire behaviour. Research Report No.20" (PDF). Victoria Department of Sustainability and Environment. Retrieved 26 June 2009. 
• de Souza Costa, Fernando; Sandberg, David (2004). "Mathematical model of a smoldering log" (PDF). Combustion and Flame (139): 227–238. Retrieved 6 February 2009. 
• "Evaluation of three wildfire smoke detection systems" (PDF). Advantage (Forest Engineering Research Institute of Canada (FERIC)) 5 (4). June 2004. Retrieved 13 January 2009. 
• "Federal Fire and Aviation Operations Action Plan" (PDF). National Interagency Fire Center. 18 April 2005. Retrieved 26 June 2009. 
• Finney, Mark A (March 1998). "FARSITE: Fire Area Simulator—Model Development and Evaluation" (PDF). US Forest Service. Retrieved 5 February 2009. 
• "Fire. The Australian Experience" (PDF). NSW Rural Fire Service. Retrieved 4 February 2009. 
• "Glossary of Wildland Fire Terminology" (PDF). National Wildfire Coordinating Group. November 2008. Retrieved 18 December 2008.  (HTML version)
• Graham, Russell; McCaffrey, Sarah; Jain, Theresa B (April 2004). "Science Basis for Changing Forest Structure to Modify Wildfire Behavior and Severity" (2.79 MB PDF). General Technical Report RMRS-GTR-120 (Fort Collins, CO: United States Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station: US Forest Service). Retrieved 6 February 2009. 
• Grove, A T; Rackham, Oliver (2001). The Nature of Mediterranean Europe: An Ecological History. New Haven, CT: Yale University Press. ISBN 0300100558. Retrieved 17 July 2009. 
• Karki, Sameer (2002). "Community Involvement in and Management of Forest Fires in South East Asia" (PDF). Project FireFight South East Asia. Archived from the original on 30 July 2007. Retrieved 13 February 2009. 
• Fire intensity, fire severity and burn severity: a brief review and suggested usage [PDF]. International Journal of Wildland Fire. 2009;18(1):116–26. doi:10.1071/WF07049.
• "Interagency Strategy for the Implementation of Federal Wildland Fire Management Policy" (PDF). National Interagency Fire Council. 20 June 2003. Retrieved 21 December 2008. 
• Lyons, John W (6 January 1971). The Chemistry and Uses of Fire Retardants. United States of America: John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-55740-4. Retrieved 26 June 2009. 
• Martell, David L; Sun, Hua (2008). "The impact of fire suppression, vegetation, and weather on the area burned by lightning-caused forest fires in Ontario" (PDF). Canadian Journal of Forest Research 38 (38): 1547–1563. doi:10.1139/X07-210. Retrieved 26 June 2009. 
• Climatic change, wildfire, and conservation [PDF]. Conservation Biology. 2004;18(4):890–902. doi:10.1111/j.1523-1739.2004.00492.x.
• "National Wildfire Coordinating Group Communicator's Guide for Wildland Fire Management: Fire Education, Prevention, and Mitigation Practices, Wildland Fire Overview" (PDF). National Wildfire Coordinating Group. Retrieved 11 December 2008. 
• Nepstad, Daniel C (2007). "The Amazon's Vicious Cycles: Drought and Fire in the Greenhouse" (PDF). World Wide Fund for Nature (WWF International). Retrieved 9 July 2009. 
• Olson, Richard Stuart; Gawronski, Vincent T (2005). "The 2003 Southern California Wildfires: Constructing Their Cause(s)" (PDF). Quick Response Research Report (University of Colorado at Boulder Natural Hazards Center) 173. Retrieved 15 July 2009.  (HTML version)
• Pausas, Juli G; Keeley, Jon E (July–August 2009). "A Burning Story: The Role of Fire in the History of Life" (PDF). BioScience (American Institute of Biological Sciences) 59 (7): 593–601. doi:10.1525/bio.2009.59.7.10. ISSN 0006-3568. 
• Peuch, Eric (26–28 April 2005). "Firefighting Safety in France". In Butler, B W; Alexander, M E, editors. Eighth International Wildland Firefighter Safety Summit - Human Factors - 10 Years Later (PDF). Missoula, Montana: The International Association of Wildland Fire, Hot Springs, South Dakota. 
• Pitkänen, Aki; Huttunen, Pertti; Jungner, Högne; Meriläinen, Jouko; Tolonen, Kimmo (28 February 2003). "Holocene fire history of middle boreal pine forest sites in eastern Finland" (PDF). Annales Botanici Fennici 40: 15–33. ISSN 0003-3847. 
• Plucinski, M; Gould, J; McCarthy, G; Hollis, J (June 2007) (PDF). The Effectiveness and Efficiency of Aerial Firefighting in Australia: Part 1 (Report). Bushfire Cooperative Research Centre. ISBN 0-643-06534-2. http://www.bushfirecrc.com/research/downloads/Aerial-Suppression-Report-Final-web.pdf. Retrieved 4 March 2009.
• San-Miguel-Ayanz, Jesus; Ravail, Nicolas; Kelha, Vaino; Ollero, Anibal (2005). "Active Fire Detection for Fire Emergency Management: Potential and Limitations for the Operational Use of Remote Sensing" (PDF). Natural Hazards (Springer) 35 (3): 361–376. doi:10.1007/s11069-004-1797-2. Retrieved 5 March 2009. 
• van Wagtendonk, Jan W (1996). "Use of a Deterministic Fire Growth Model to Test Fuel Treatments" (PDF). Sierra Nevada Ecosystem Project: Final report to Congress, vol. II, Assessments and scientific basis for management options (Davis: University of California, Centers for Water and Wildland Resources): 1155–1166. Retrieved 5 February 2009. 
• van Wagtendonk, Jan W (2007). "The History and Evolution of Wildland Fire Use" (PDF). Fire Ecology (Association for Fire Ecology) 3 (2): 3–17. doi:10.4996/fireecology.0302003. Retrieved 24 August 2008.  (U.S. Government public domain material published in Association journal. See WERC Highlights – April 2008)