انبازه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

انبازه یا منبع مشترک به هر منبع، چه فرهنگی و چه مادی، که در بین تمام اعضای یک جامعه به اشتراک گذاشته شده است گفته می‌شود. انبازه می‌تواند شامل منابع طبیعی همچون آب، هوا، جنگل‌ها و مراتع و... باشد. چنین منابعی که مالکیت آنها محدود به عده‌ی معدودی نیست انبازه خوانده می‌شوند. انبازه‌ها همچنین می‌توانند منابعی که جوامع خاص یا گروه‌های کاربری برای سود خود یا اجتماع نگهداری و تولید می‌کنند اطلاق شوند.

واژه شناسی و خاستگاه[ویرایش]

واژه‌ٔ انبازه برگرفته از انباز (به زبان پهلوی: همباز[۱]) گرفته شده است. Commons، برگردان واژه به انگلیسی، از اصطلاح Common land (به فارسی: زمین مشاع) گرفته‌شده‌است و کاربرد آن در معنای جدید با مقاله‌ی مشهور گارت هاردین در مورد تراژدی انبازه‌ها مرسوم شد. به گفته‌ی «فرانک ون لاورهون» و «الینور اوستروم» قبل از مقاله‌ی گارت هاردین از واژه‌ٔ Commons در معنای جدید آن، به ندرت استفاده می‌شده‌است. استفاده از انبازه ریشه در تاریخ اروپا دارد، در متون سیاسی اروپا ثروت‌های انبازی شامل تمام منابع مادی دنیا از جمله آب و هوا و خاک و بذر می‌شده‌است و موهبت‌های طبیعت به عنوان میراثی برای تمام انسان‌ها درنظر گرفته می‌شده است که می‌بایست بین تمام آنها به اشتراک گذاشته می‌شده‌است. کاربرد دیگر این واژه به روم باستان می‌رسد؛ res commune که بهره‌وری و استفاده از آن برای همه‌ی مردم بوده است و res publica که به تمام چیزهای متعلق به عمومی‌ گفته می‌شده که مدیریت آن بر عهده‌ی دولت بوده است.

منابع و پانویس‌ها[ویرایش]