معلول

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

فرد کم‌توان[۱] یا فرد معلول به کسی گفته می‌شود که بر اثر ضایعه جسمی، ذهنی، روانی یا توأم، اختلال‌ مستمر و قابل توجهی در سلامت و کارآمدی عمومی وی ایجاد گردد، به طوری که موجب کاهش استقلال فرد در زمینه‌های اجتماعی و اقتصادی شود.[۲] این گروه، شامل حسی نظیر مانند ناشنوا و نابینا، و همچنین معلول جسمی و معلول ذهنی هستند.

مشارکت اجتماعی[ویرایش]

افراد معلول باید در تصمیم‌گیری‌ها، به ویژه درخصوص سازمان‌هایی که اعضای آن از معلولان تشکیل شده، یا معلولان در آن عضویت دارند و برای معلولان خدمت‌رسانی می‌کنند، مشارکت جدی و تاثیرگذار داشته باشند. کمک به تشکیل گروه‌های خودیار به منظور حمایت و توسعه جامعه خاص معلولان، از مهم‌ترین اقدامات برای مشارکت این گروه می‌باشد. تشکیل جوامع خاص معلولان نیز می‌تواند پاسخگوی نیازهای آنان باشد. از سوی دیگر، وجود چنین تشکیلاتی، موجب می‌شود تا افراد ضمن برخورداری از رابطه اجتماعی، استقلال اقتصادی، احترام اجتماعی، دسترسی به خدمات تخصصی، و نیز زندگی زناشویی و تشکیل خانواده، بتوانند دیدگاه‌ها و ایده‌هایشان را مطرح، و در مورد مسایل مربوط به زندگی خود، تصمیم‌گیری کنند.

آموزش و فرهنگ و ارتباطات[ویرایش]

معلولان باید فرصت یابند تا استعدادهای خلاّق هنری و فکری خود را رشد داده و آن را نه تنها برای منافع خود، بلکه برای غنی‌سازی جامعه به کار گیرند. به این منظور، باید دسترسی آنان برای مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی تضمین شود. از شمار این اقدامات، می‌توان تهیه وسایل کمک ارتباطی برای ناشنوایان، منابع و مطالب علمی به خط بریل یا نوارهای صوتی برای اشخاصی که دچار اختلالات بینایی در سطح‌های مختلف هستند، و خواندنی‌هایی که از لحاظ کمی و کیفی با توان و استعداد افراد کم‌توان ذهنی مناسب باشد را نام برد.

قوانین[ویرایش]

در سال ۱۳۸۳ هجری شمسی در مجلس ششم شورای اسلامی، قوانینی تحت عنوان قوانین جامع حمایت از معلولان در ۱۶ ماده قانونی به تصویب رسید که این قانون، هم اکنون یکی از مهم‌ترین قوانین حمایتی معلولان در ایران می باشد که البته بسیاری از مواد این قانون به دلیل عدم تخصیص بودجه مناسب، به طور کامل اجرا نمی‌شود. با وجود عدم کامل این قانون در سال ۱۳۸۷ به کوشش اعضای فعال سازمان‌های مردم‌نهاد مجلس شورای اسلامی رسما کنوانسیون حمایت از افراد کم‌توان را به تصویب رساند تا جمهوری اسلامی ایران به این کنوانسیون بین‌المللی بپیوندد.

فناوری‌های کمکی معلولان[ویرایش]

فناوری‌های کمکی معلولان به دستگاه‌ها و تغییراتی گفته می‌شود که سبب حذف ناتوانی یا غلبه بر ناتوانی افراد معلول می‌شوند. صندلی چرخدار، استندینگ فریم (standing frame) که اکثر افراد آسیب نخاعی می توانند جهت ایستادن‌های روزانه خود استفاده کنند، نرم‌افزار تشخیص گفتار، اسکلت‌های بیرونی، رابط مغز و رایانه برای بیماران آسیب نخاعی یا مغزی از جمله فناوری‌های کمکی معلولان به شمار می‌آیند. برخی از نرم‌افزارها و دستگاه‌ها به صورت خاص برای افراد معلول طراحی و ساخته می‌شوند. برای مثال دستگاه بینایی که افراد مبتلا به اختلال بینایی را قادر به خواندن متن و شناسایی چهره‌ها می‌کند.[۳]

امروزه صندلی‌های چرخدار پیشرفته‌ای ساخته شده‌اند که افزون بر وزن سبک، قادر به حرکت روی پله‌ها نیز هستند. همچنین برخی از آن‌ها با گفتار قابل کنترل هستند. یک نوع صندلی چرخدار با ترکیبی از الکترونیک، حسگرها و نرم‌افزار به کاربر اجازه می‌دهد خود را به اندازۀ یک شخص ایستاده بالا ببرد.[۴]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. فرهنگستان زبان و ادب فارسی در معادل‌های مصوب خود از کم‌توانی به جای disability در انگلیسی استفاده کرده است. «فرهنگ واژه‌های مصوّب فرهنگستان ـ دفتر هشتم، بخش لاتین». فرهنگستان زبان و ادب فارسی. ۴۳. بازبینی‌شده در ۳۱ دسامبر ۲۰۱۱. 
  2. ماده ۱ قانون جامع حمایت از حقوق معلولان، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. بازبینی‌شده در ۱۷ تیر ۱۳۹۵.
  3. «دستگاه بینایی OrCam مبتلایان به اختلال بینایی را قادر به خواندن و شناسایی چهره می‌کند». مجله فناوری های توان افزا و پوشیدنی، 13 خرداد 1395. 
  4. «بازسازی صندلی چرخدار پله‌نورد iBOT به دست تویوتا». مجله فناوری های توان افزا و پوشیدنی، 6 خرداد 1395.