عصا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ناصرالدین‌شاه قاجار تکیه داده بر عصای خویش در حیاط کاخ گلستان

عصا چوبی است که به دست گیرند و در راه رفتن بدان تکیه کنند.[۱] چوبدست و چوبدستی نوع نتراشیده آن است که بینوایان و قلندران به دست می‌گرفته‌اند.[۲]

تاریخچه[ویرایش]

عصا و چوبدست در گذشته بسیار دور به عنوان سلاح نیز به کار می‌رفته‌است.[۳] همچنین ورزش پرتاب چوبدست، که امروزه به شکل پرتاب نیزه درآمده‌است، ورزشی است به قدمت تاریخ بشر.[۴] ویل دورانت در تاریخ تمدن می‌نویسد: " عصا با آنکه ابداعی بسیار ساده بود به اندازه‌ای به درد او (انسان) می‌خورد که رفته رفته رمز نیرومندی و قدرت گردید و مظاهر مختلف آن در عصای جادویی پریان و عصای موسی و عصای عاجی کنسولها، در حکومت روم قدیم، و عصایی که قاضی یا پادشاه به دست می‌گیرد هنوز جلوه گر است. این عصا در کشاورزی به کار بذر افشانی می‌خورد و در کارزار عنوان نیزه و پیکان و شمشیر و سرنیزه را دارد "[۵]

عصای نابینایان[ویرایش]

عصای تاشوی سفید مخصوص نابینایان

عصا قرن‌ها است که به عنوان وسیله کمکی برای نابینایان، به کار می‌رود. امروزه عصای نابینایان به رنگ سفید است و رنگ سفید عصا، نمادی برای نابینایان است. استفاده از این رنگ عصا برای نابینایان برای اولین بار در سال ۱۹۲۱ در کشور انگلستان متداول شد. اندکی بعد و در پانزدهم اکتبر (۲۳ مهر) قانونی به نام قانون عصای سفید به تصویب رسید و این روز نیز به نام روز نابینایان نامگذاری شد.[۶][۷]

عصای بقراط[ویرایش]

بقراط حکیم، پدر طب جهان عصای معروفی داشته‌است که امروزه نقش آن بر روی نشانه مرکز فوریت‌های پزشکی ایران به چشم می‌خورد.[۸]

پیاده‌روی[ویرایش]

از عصا برای حفظ تعادل در پیاده‌روی استفاده می‌شود. در هنگام پیاده‌روی باید عصا را همزمان با پای مخالف حرکت داد و به زمین گذاشت. استفاده از عصا در هنگام پیاده‌روی و راه رفتن، همچنین باعث تحرک عضلات سینه و دست شده و از فشار وارده بر زانو می‌کاهد.[۹]

سحر و جادو[ویرایش]

عصای موسی

ماجرای موسی و جادوگران در باب‌های چهارم، هفتم و هشتم از سفر خروج تورات آمده‌است.[۱۰] بر اساس این داستان، ساحران و جادوگران دربار فرعون، از عصا به عنوان ابزار سحر و جادو استفاده می‌کردند.[۱۱] استفاده از عصای جادو، در ادبیات معاصر مانند داستان‌های هری‌پاتر نیز مورد توجه بوده[۱۲] و حتی نزد عده‌ای، همچنان مقبولیت دارد.[۱۳]

عصای موسی[ویرایش]

شیعیان اعتقاد دارند که این عصا از ابتدا متعلق به حضرت آدم بوده و نسل به نسل به مهدی موعود رسیده‌است. در قرآن به معجزاتی چون تبدیل به مار شدن، تبدیل به اژدها شدن، شکافتن دریا و جاری کردن چشمه‌ها از سنگ برای این عصا اشاره شده‌است.[۱۴]

اساطیر[ویرایش]

مجسمه شیوا با عصایی در دست

عصا، در نزد هر دو گروه اهورایی و اهریمنی نماد قدرت بوده‌است است. زئوس به عنوان پادشاه خدایان یونان باستان، در قالب اهورایی خود مسلح به عصایی از جنس صاعقه بود.[۱۱] در سریال مریم مقدس، هم مریم و زکریا و هم تمامی کاهنان مخالف آنان، عصایی به دست دارند.[۱۵]

شیوا، خدای خدایان هندو، عصایی سه شاخه در دست دارد که تریشول نامیده می‌شود.[۱۶] در افسانه‌های اوستایی نیز آمده‌است که اهورامزدا، عصای زرنشانی به جمشید، هدیه داده‌است.[۱۷]

کاربردهای نوین[ویرایش]

چوبدست (باتون) اسکی

چوبدستی‌ها علاوه بر پیاده‌روی، در برخی بازی‌ها و ورزش‌ها مانند ورزش‌های رزمی، اسکی، کوهنوردی، گلف و مانند آن کاربرد دارند.[۴]

در برخی از کشورها از عصا در انواعی از رقص نیز استفاده می‌شود.[۱۸] عصا همچنین در تعزیه[۱۹] و شاهنامه خوانی نیز به عنوان یک نماد و نشانه به کار می‌رود.

منابع[ویرایش]

  1. دهخدا. «عصا». لغتنامه دهخدا. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  2. دهخدا. «چوبدست (همچنین ن ک چوبدستی)». لغتنامه دهخدا. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  3. دهخدا. «عصا». لغتنامه دهخدا. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ «ورزشهای مدرن، ورزشهای سنتی». روزنامه همشهری. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  5. ویل دورانت، تاریخ تمدن، جلد اول - شالوده‌های صناعت
  6. «روز جهانی نابینایان». پایگاه تحلیلی فرارو. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  7. «گاهی دلم برای آفتاب تنگ می‌شود». دانشگاه پیام نور استان سمنان. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  8. «تاریخچه اورژانس ۱۱۵». دانشگاه علوم پزشکی کاشان. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  9. «حداکثر استفاده از حداقل پیاده‌روی». سایت تبیان. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  10. علی طهماسبی. «سحر». آئین پژوهی و فرهنگ. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «رمز اساطیر در عهد عتیق». پایگاه فرهنگی لوح. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  12. «از قطارمنچستر تا تسخیرجهان». روزنامه همشهری. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  13. «عصا و استوانه‌های کریستالی». سایت سنگ درمانی. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  14. «امام مهدی (ع) و میراث پیامبران». مؤسسه فرهنگی موعود عصر. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک); پارامتر |پیوند= ناموجود یا خالی (کمک); پارامتر |تاریخ بازیابی= نیاز به وارد کردن |پیوند= دارد (کمک)
  15. «یک ستاره متولد می‌شود». پایگاه حوزه. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  16. Wikipedia, the free encyclopediaTrishula (بازدید: ۹ Nov. ۲۰۰۹)
  17. «برگزیدگان افسانه». بنیاد مطالعات ایران. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)
  18. Wikipedia, the free encyclopediaCane (بازدید: ۹ Nov. ۲۰۰۹)
  19. «تعزیه و تاریخچه آن نزد خاورشناسان». درگاه مسایل دینی. دریافت‌شده در ۱۸ آبان ۸۸. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازدید= را بررسی کنید (کمک)